ประกาศกรมทะเบียนการค้า เรื่อง หลักเกณฑ์การปฏิบัติตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 285 ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1139 มาตรา 1199 และพระราชบัญญัติบริษัทจำกัด พ.ศ. 2535 มาตรา 64 มาตรา 127

• จำนวนมาตรา: 16

บทเฉพาะกาล

มาตรา อารัมภบท

ประกาศกรมทะเบียนการค้า

ประกาศกรมทะเบียนการค้า

เรื่อง หลักเกณฑ์การปฏิบัติตามประกาศของคณะปฏิวัติ

ฉบับที่ ๒๘๕ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๓๙

มาตรา ๑๑๙๙ และพระราชบัญญัติบริษัทจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕

มาตรา ๖๔ มาตรา ๑๒๗

โดยที่กรมทะเบียนการค้าได้พิจารณาเห็นสมควรแก้ไขปรับปรุง หลักเกณฑ์การปฏิบัติตาม

ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕ และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๙๙ และมาตรา ๑๑๓๙

ให้เหมาะสมและสอดคล้องกับการปฏิบัติงานของกรมในปัจจุบัน

อธิบดีกรมทะเบียนการค้า ในฐานะสารวัตรใหญ่บัญชี ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่

๒๘๕ ในฐานะนายทะเบียนกลาง สำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลาง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

และในฐานะนายทะเบียนบริษัทมหาชนจำกัด ตามพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕ จึงออก

ประกาศไว้ดังต่อไปนี้

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมทะเบียนการค้า เรื่อง หลักเกณฑ์การปฏิบัติตามประกาศของ

คณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕ และประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๑๙๙ และมาตรา ๑๑๓๙ ลงวันที่ ๒๓

มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๒

บรรดาคำสั่ง ประกาศ ระเบียบ คำชี้แจง หรือหลักเกณฑ์การปฏิบัติใดในส่วนที่ได้กำหนดไว้แล้ว

ในประกาศนี้ หรือซึ่งขัดหรือแย้งกับประกาศนี้ ให้ใช้ประกาศนี้แทน

การส่งคำแปลรหัสที่ใช้ลงรายการในบัญชีด้วยเครื่องจักร

ทำบัญชีเป็นภาษาไทย

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ ผู้มีหน้าที่จำทำบัญชีที่ลงรายการในบัญชีเป็นรหัสด้วยเครื่องจักรทำบัญชีต้องส่งคำแปล

รหัสเป็นภาษาไทยก่อนที่จะเริ่มใช้เครื่องจักรลงรายการในบัญชี โดยเอกสารที่จัดส่งให้ระบุชื่อธุรกิจ จำนวนแผ่นและ

ให้หุ้นส่วนผู้จัดการของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน หรือกรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทจำกัด หรือกรรมการผู้มีอำนาจ

ของบริษัทมหาชนจำกัด หรือผู้จัดการของนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ หรือเจ้าของร้านค้า แล้ว

แต่กรณี อย่างน้อยหนึ่งคนลงลายมือชื่อรับรองเอกสารนั้นด้วย

กรณีที่มีการเปลี่ยนแปลงเพิ่มเติมรหัสบัญชีจากที่เคยส่งไปแล้ว ให้ส่งคำแปลรหัสส่วนที่เปลี่ยน

แปลงเพิ่มเติมนั้น โดยเอกสารที่จัดส่งให้ปฏิบัติตามความในวรรคแรก

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ การส่งคำแปลรหัสตามข้อ ๒ ให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีปฏิบัติดังนี้

๓.๑ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ส่งต่อสำนักกำกับดูแลธุรกิจ

๓.๒ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใด ให้ส่งต่อสำนักงานทะเบียนการค้า

จังหวัดนั้น หรือจะส่งต่อสำนักกำกับดูแลธุรกิจโดยตรงก็ได้

การส่งงบดุล บัญชีกำไรขาดทุน และบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน และนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศ ต้องส่งงบดุล

และบัญชีกำไรขาดทุนต่อสำนักงานกลางบัญชีหรือสำนักงานบัญชี ตามประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕

มาตรา ข้อ ๑๑

ข้อ ๑๑ ภายใน ๕ เดือน นับแต่วันปิดบัญชี

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ บริษัทจำกัด ต้องส่ง

๕.๑ งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนต่อนายทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา ๑๑๙๙ วรรคสอง ภายใน ๑ เดือน นับแต่วันที่งบดุลนั้นได้รับอนุมัติจากที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นของบริษัท

๕.๒ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นต่อนายทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา

๑๑๓๙ วรรคสอง ภายใน ๑๔ วัน นับแต่วันประชุมสามัญผู้ถือหุ้นของบริษัท

มาตรา ข้อ ๖

ข้อ ๖ บริษัทมหาชนจำกัด ต้องส่ง

๖.๑ งบดุล บัญชีกำไรขาดทุน รวมถึงงบแสดงการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผู้ถือหุ้น งบกำไร

สะสม งบกระแสเงินสด งบย่อยและหมายเหตุประกอบงบการเงิน รายงานประจำปีและรายงานการประชุมผู้ถือหุ้น

เฉพาะที่เกี่ยวกับการอนุมัติงบดุล การจัดสรรกำไรและการแบ่งเงินปันผลต่อนายทะเบียน ตามพระราชบัญญัติ

บริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๑๒๗ ภายใน ๑ เดือน นับแต่วันที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบดุล

๖.๒ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นต่อนายทะเบียนตามพระราชบัญญัติบริษัทมหาชนจำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕

มาตรา ๖๔ ภายใน ๑ เดือน นับแต่วันที่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบดุล

มาตรา ข้อ ๗

ข้อ ๗ งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนที่กำหนดให้ส่ง ต้องมี

๗.๑ รายการย่อตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๑๙) ออกตามความใน

ประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕ พ.ศ. ๒๕๑๕ หรือกฎกระทรวง ฉบับที่ ๗ (พ.ศ. ๒๕๓๙) ออกตามความใน

พระราชบัญญัติบริษัทมหาชน จำกัด พ.ศ. ๒๕๓๕ แล้วแต่กรณี

กรณีที่มิได้ประกอบธุรกิจและไม่มีบัญชีกำไรขาดทุนต้องหมายเหตุกรณีดังกล่าวไว้ในงบดุลนั้น

กรณีเป็นงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนของบริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัดให้หมายเหตุไว้

ในงบดุลด้วยว่า งบดุลนั้นได้รับอนุมัติจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นครั้งใด เมื่อวันที่ เดือน ปีใด เว้นแต่ได้ส่งรายงานการ

ประชุมผู้ถือหุ้นที่อนุมัติงบดุลนั้นไปพร้อมกับงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน

๗.๒ หุ้นส่วนผู้จัดการของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน หรือกรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทจำกัด หรือ

กรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทมหาชนจำกัด หรือผู้จัดการของนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ แล้วแต่

กรณี ลงลายมือชื่อรับรองว่าถูกต้องและประทับตรานิติบุคคลนั้น (ถ้ามี) ในงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนทุกหน้า

๗.๓ รายงานของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตลงลายมือชื่อรับรองการสอบบัญชีด้วยหมึก ในเขต

กรุงเทพมหานคร จำนวน ๑ ฉบับ นอกเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน ๒ ฉบับ

กรณีที่งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน ได้จัดพิมพ์เป็นรายงานประจำปี ซึ่งได้มีการพิมพ์ลายมือชื่อ

ของผู้สอบบัญชีไว้แล้วจะไม่มีลายมือชื่อด้วยหมึกของผู้สอบบัญชีรับอนุญาตก็ได้

มาตรา ข้อ ๘

ข้อ ๘ การส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน ต้องมีแบบนำส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุนตามที่

อธิบดีกำหนด

มาตรา ข้อ ๙

ข้อ ๙ การส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน ให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีปฏิบัติดังนี้

๙.๑ กรณีที่สำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ส่งต่อสำนักงานบริการข้อมูล

ธุรกิจ ดังนี้

(๑) งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน จำนวน ๒ ชุด

(๒) แบบนำส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน จำนวน ๑ ชุด (๓ ฉบับ)

๙.๒ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใดให้ส่งต่อสำนักงานทะเบียนการค้า

จังหวัดนั้น หรือสำนักบริการข้อมูลธุรกิจ ดังนี้

(๑) งบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน จำนวน ๓ ชุด

(๒) แบบนำส่งงบดุลและบัญชีกำไรขาดทุน จำนวน ๑ ชุด (๔ ฉบับ)

มาตรา ข้อ ๑๐

ข้อ ๑๐ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัทจำกัดที่นำส่ง ต้องใช้แบบพิมพ์หรือจัดพิมพ์ขึ้นตามแบบที่

สำนักงานทะเบียนหุ้นส่วนบริษัทกลางกำหนด

มาตรา ข้อ ๑๑

ข้อ ๑๑ บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัทมหาชนจำกัดที่นำส่ง ต้องใช้แบบพิมพ์หรือจัดพิมพ์ขึ้นตาม

แบบที่รัฐมนตรีกำหนด

มาตรา ข้อ ๑๒

ข้อ ๑๒ การส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด ต้องส่งพร้อมหนังสือ

นำส่งที่บริษัทจัดทำขึ้น โดยหนังสือนำส่งนั้นต้องระบุเลขทะเบียนบริษัท ที่ตั้งสำนักงานแห่งใหญ่ จำนวนเอกสารที่

นำส่ง และให้กรรมการผู้มีอำนาจของบริษัทลงลายมือชื่อและประทับตรา (ถ้ามี)

กรณีส่งบัญชีรายชื่อผู้หุ้นบริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด พร้อมกับงบดุลและบัญชีกำไร

ขาดทุนไม่ต้องจัดทำหนังสือนำส่ง

มาตรา ข้อ ๑๓

ข้อ ๑๓ การส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นบริษัทจำกัด และบริษัทมหาชนจำกัด ให้ปฏิบัติดังนี้

๑๓.๑ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ส่งต่อสำนักงานบริการ

จดทะเบียนธุรกิจในเขตพื้นที่รับผิดชอบ หรือสำนักบริการข้อมูลธุรกิจ จำนวน ๑ ชุด

๑๓.๒ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใด ให้ส่งต่อสำนักงานทะเบียนการ

ค้าจังหวัดนั้น หรือจะส่งต่อสำนักบริการข้อมูลธุรกิจก็ได้ จำนวน ๒ ชุด

มาตรา ข้อ ๑๔

ข้อ ๑๔ การส่งงบดุล บัญชีกำไรขาดทุน อาจส่งโดยตรงต่อพนักงานเจ้าหน้าที่หรือส่งทาง

ไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ พร้อมกับแนบซองที่จ่าหน้ากลับคืนถึงตัวผู้ส่ง ซึ่งได้ปิดดวงตราไปรษณียากรครบถ้วน

ด้วยแล้วก็ได้

การแจ้งบัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหาย

มาตรา ข้อ ๑๕

ข้อ ๑๕ การแจ้งบัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหายให้ผู้มีหน้าที่จัดทำ

บัญชีแจ้งต่อสำนักงานบัญชีภายใน ๑๕ วัน นับแต่วันที่ทราบหรือควรทราบถึงการสูญหายหรือเสียหายนั้น ดังนี้

๑๕.๑ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้แจ้งต่อสำนักงานกำกับดูแล

ธุรกิจ จำนวน ๒ ชุด

๑๕.๒ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใดให้แจ้งสำนักงานทะเบียนการค้า

จังหวัดนั้น หรือจะแจ้งต่อสำนักงานกำกับดูแลธุรกิจก็ได้ จำนวน ๓ ชุด

มาตรา ข้อ ๑๖

ข้อ ๑๖ การแจ้งตามข้อ ๑๕ ให้ใช้แบบตามที่สำนักงานกลางบัญชีกำหนดและให้ยื่นเอกสาร

ประกอบดังนี้

๑๖.๑ สำเนาหลักฐานการแจ้งความต่อพนักงานสอบสวนหรือพนักงานเจ้าหน้าที่ตามประกาศ

ของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๘๕ ว่า บัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหาย

๑๖.๒ สำเนาหนังสือรับรองรายการจดทะเบียนนิติบุคคลในกรณีที่เป็นนิติบุคคล หรือสำเนา

ทะเบียนพาณิชย์ หรือสำเนาบัตรประจำตัวในกรณีที่เป็นบุคคลธรรมดา

๑๖.๓ สำเนาหลักฐานการแจ้งเลิกกิจการ (ถ้ามี)

การเปลี่ยนรอบปีบัญชีของนิติบุคคล

มาตรา ข้อ ๑๗

ข้อ ๑๗ การเปลี่ยนรอบปีบัญชีของห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน บริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด

และนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายของต่างประเทศจะกระทำได้เมื่อได้รับอนุญาตให้เปลี่ยนรอบปีบัญชีจาก

สารวัตรใหญ่บัญชี หรือสารวัตรบัญชีแล้ว

มาตรา ข้อ ๑๘

ข้อ ๑๘ การขออนุญาตเปลี่ยนรอบบัญชีให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีปฏิบัติดังนี้

๑๗.๑ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ยื่นคำขอต่อสำนักงานกำกับ

ดูแลธุรกิจ

๑๗.๒ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใด ให้ยื่นคำขอต่อสำนักงาน

ทะเบียนการค้าจังหวัดนั้น หรือจะยื่นต่อสำนักงานกำกับดูแลธุรกิจก็ได้

๑๘.๓ กรณีที่การเปลี่ยนรอบบัญชีของบริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด ด้วยการขอจดทะเบียน

เปลี่ยนแปลงข้อบังคับหรือตั้งข้อบังคับขึ้นใหม่ ให้ยื่นคำขออนุญาตเปลี่ยนรอบปีบัญชีไปพร้อมกับการขอ

จดทะเบียนข้อบังคับ

มาตรา ข้อ ๑๙

ข้อ ๑๙ การขออนุญาตตามข้อ ๑๘ ให้ใช้แบบตามที่สำนักงานกลางบัญชีกำหนด และให้ยื่น

เอกสารประกอบดังนี้

๑๙.๑ สำเนาหนังสือของกรมสรรพากรอนุญาตให้เปลี่ยนรอบปีบัญชี (ถ้ามี)

๑๙.๒ รายงานการประชุมกรรมการบริษัทหรือผู้เป็นหุ้นส่วนแล้วแต่กรณี ที่อนุมัติให้เปลี่ยน

รอบปีบัญชี

๑๙.๓ สำเนาหนังสือรับรองรายการจดทะเบียนเป็นนิติบุคคลพร้อมวัตถุที่ประสงค์

๑๙.๔ สำเนารายงานการประชุมจัดตั้งบริษัท หรือข้อบังคับบริษัท (ถ้ามี)

๑๙.๕ สำเนาหลักฐานการส่งงบการเงิน (สำเนาแบบ ส.บช. ๓) ครั้งสุดท้ายก่อนการขออนุญาต

การขออนุญาตไม่เก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชี

มาตรา ข้อ ๒๐

ข้อ ๒๐ การยื่นคำขออนุญาตไม่เก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชีให้ผู้มีหน้าที่

จัดทำบัญชี ปฏิบัติดังนี้

๒๐.๑ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครให้ยื่นคำขอต่อสำนักกำกับดูแล

ธุรกิจ

๒๐.๒ กรณีที่มีสำนักงานแห่งใหญ่ตั้งอยู่ในเขตท้องที่จังหวัดใด ให้ยื่นคำขอต่อสำนักงาน

ทะเบียนการค้าจังหวัดนั้น หรือจะยื่นต่อสำนักงานกำกับดูแลธุรกิจก็ได้

ทั้งนี้ ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๒๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๒

นรวัฒน์ สุวรรณ

อธิบดีกรมทะเบียนการค้า

[รก.๒๕๔๒/๔๑ง/๔๓/๒๕ พฤษภาคม ๒๕๔๒]

ภคินี/พิมพ์

๒๑/๑๒/๒๕๔๔