กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พ.ศ. 2478 (ฉบับที่ 14)

• จำนวนมาตรา: 6

มาตรา อารัมภบท

กฎสำนักนายกรัฐมนตรี

ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการ

ฝ่ายพลเรือน

พุทธศักราช

๒๔๗๘ (ฉะบับที่ ๑๔)[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗

แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘

นายกรัฐมนตรีออกกฎไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกความในกฎสำนักนายกรัฐมนตรี

ออกตามความในมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช

๒๔๗๘ (ฉบับที่ ๖) ลงวันที่ ๓๐ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน

“ส่วนที่ ๑

เครื่องแบบทั่วไป

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ เครื่องแบบข้าราชการประจำการทั่วไป ให้มี ๔

ชนิด คือ เครื่องแบบปกติ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ และเครื่องแบบสโมสร

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ (ก)

ภายใต้บทบังคับแห่งข้อ ๓ และข้อ ๔ เครื่องแบบปกติให้ประกอบด้วย

(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว กะบังหน้าหนังมันสีดำ

สายรัดคางสีทอง มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ขนาดเล็กติดที่ข้างหมวกข้างละหนึ่งดุม

ที่หน้าหมวกติดตราครุฑพ่าห์ปักดิ้นสีทองขนาดสูง ๕ เซนติเมตรบนหมอนสักหลาดสีขาว

ผ้าพันหมวกสีขาวตามแบบ

(๒) เสื้อแบบราชการสีขาว ใช้ดุมโลหะสีทองมีตราครุฑพ่าห์ ๕

ดุม และมีแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์สูง ๑ เซนติเมตรครึ่งติดที่อกเสื้อเบื้องซ้าย

(๓) กางเกงขายาวแบบราชการสีขาว ไม่พับปลายขา

(๔) รองเท้าหนังสีดำและถุงเท้าสีดำ

(๕) อินทรธนูขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาวตามความยาวของบ่า

พื้นกำมะหยี่สีดำ ติดทับเสื้อเหนือบ่าทั้งสองข้าง จากไหล่ไปคอ

ด้านคอปลายมนติดดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ อินทรธนูมีลวดลาย ดังต่อไปนี้

รัฐมนตรี ปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์เต็มแผ่นอินทรธนู

ข้าราชการชั้นพิเศษ มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซนติเมตรเป็นขอบ

และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ยาวตลอดส่วนกลางของอินทรธนู

ข้าราชการชั้นเอก มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรเป็นขอบ

และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ มีดอก ๓ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู ไม่เกิน ๓

ใน ๔ ส่วนของอินทรธนู

ข้าราชการชั้นโท มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรเป็นขอบ

และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ มีดอก ๒ ดอก เรียงตามส่วนยาวของอินทรธนู

ไม่เกินครึ่งหนึ่งของอินทรธนู

ข้าราชการชั้นตรี มีแถบสีทองกว้าง ๑ เซนติเมตรเป็นขอบ

และปักดิ้นสีทองลายช่อชัยพฤกษ์ มีดอก ๑ ดอก ไม่เกิน ๑ ใน ๔ ส่วนของอินทรธนู

ข้าราชการชั้นจัตวา ตั้งแต่อันดับ ๖ ถึงอันดับ ๑๒

มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซนติเมตรเป็นขอบ

ข้าราชการชั้นจัตวา ตั้งแต่อันดับ ๑ ถึงอันดับ ๕

มีแถบสีทองกว้างครึ่งเซนติเมตรขวางกลาง

(๖) เครื่องหมายสังกัด ทำด้วยโลหะโปร่งชุบหรือกะไหล่ทอง

ไม่มีขอบ ขนาดสูง ๒ เซนติเมตรกลัดที่คอเสื้อตอนหน้าทั้งสองข้าง

เป็นรูปเครื่องหมายสังกัด ดังต่อไปนี้

สำนักนายกรัฐมนตรี รูปตราคชสีห์ราชสีห์รักษารัฐธรรมนูญ

กระทรวงการคลัง รูปตราปักษาวายุภักษ์

กระทรวงการต่างประเทศ รูปตราบัวแก้ว

กระทรวงเกษตราธิการ รูปตราพระพิรุณทรงนาค

กระทรวงธรรมการ รูปตราเสมาธรรมจักร

กระทรวงมหาดไทย รูปตราราชสีห์

กระทรวงยุตติธรรม รูปตราพระดุลพ่าห์

กระทรวงเศรษฐการ รูปตราพระรามทรงรถ

สำนักพระราชวังและ

สำนักงานราชเลขานุการ

ในพระองค์ รูปตรามหามงกุฎและอุณาโลม

สำนักงานเลขาธิการสภา

ผู้แทนราษฎร รูปตรารัฐธรรมนูญประดิษฐานบนพาน

๒ ชั้น

(ก ทวิ) สำหรับเครื่องแต่งตัวอากาศหนาว

ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบปกติ เว้นแต่เสื้อ

ให้ใช้เสื้อสักหลาด หรือผ้าเสิร์ทสีน้ำเงินดำรูปทูนิค

มีดุมโลหะสีทองตราครุฑพ่าห์ติดที่ข้อมือข้างละ ๓ ดุม ที่ระหว่างอกกับเอวข้างละ ๓

ดุม คอเปิดพับชายแหวกที่อก ๒ ชาย ติดเครื่องหมายสังกัดที่คอพับของเสื้อ

ตอนบนเหนือแนวแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ประกอบกับเสื้อเชิ้ตสีขาวอกอ่อน ข้อมืออ่อนหรือแข็ง ประกอบกับคอเชิ้ตสีขาวอ่อนหรือแข็งอย่างพับ

๒ ชั้น ผูกคอด้วยผ้าหรือแพรสีดำเงื่อนกลาสี

(ข) เครื่องแบบครึ่งยศ ให้ใช้เครื่องแบบปกติ (ก)

แต่ผ้าพันหมวกสำหรับข้าราชการทั่วไปมีริ้วสีทองขนาดหกมิลลิเมตรที่ขอบทั้งสองข้าง

สำหรับรัฐมนตรีมีปักดิ้นทองเป็นลายชัยพฤกษ์เต็มโดยรอบ

สำหรับข้าราชการชั้นพิเศษมีปักดิ้นทองเป็นลายชัยพฤกษ์ตรงกลางโดยรอบ สำหรับข้าราชการชั้นเอกปักดิ้นทอง

เป็นลายชัยพฤกษ์ขนาดหนึ่งเซนติเมตรที่ขอบหมวกทั้งสองข้างโดยรอบ

(ค) เครื่องแบบเต็มยศ

(๑) สำหรับข้าราชการทั่วไป

ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบครึ่งยศ เว้นแต่กางเกง ให้ใช้การเกงสักหลาดขายาวแบบราชการสีดำ

(๒) สำหรับรัฐมนตรี ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบครึ่งยศ เว้นแต่กางเกงให้ใช้กางเกงสักหลาดขายาวแบบราชการสีดำมีแถบทอง

กว้าง ๒ เซนติเมตรครึ่ง ติดข้างตามความยาวของกางเกง

(ง) เครื่องแบบสโมสร ให้ใช้เหมือนเครื่องแบบเต็มยศ เว้นแต่

(๑) หมวก ถ้าใช้ในโอกาสประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ให้ใช้เหมือนหมวกเครื่องแบบครึ่งยศแต่ถ้าใช้ในโอกาสที่มิได้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ให้ใช้เหมือนหมวกเครื่องแบบปกติ

(๒) เสื้อสโมสรสีขาว จะใช้ผ้าหรือสักหลาดหรือเสิร์ทสีขาวก็ได้

เปิดอก ปาดเอว ดุมโลหะสีทองมีตราครุฑพ่าห์ติดที่ข้อมือข้างละ ๓ ดุม ที่ระหว่างอกกับเอวข้างละ

๓ ดุม และบรรจบเสื้อเป็นดุมติดกัน ๒ ดุม

(๓) เสื้อกั๊กสีขาว ดุมโลหะสีทองมีตราครุฑพ่าห์ ๓ ดุม

(๔) เสื้อเชิ้ตอกแข็ง ข้อมือแข็งสีขาว

ประกอบกับคอเชิ้ตชั้นเดียวแบบปีกผีเสื้อ ผูกคอด้วยผ้าหรือแพรสีดำแบบหูกระต่าย

(๕) เครื่องหมายสังกัด ให้ติดที่คอพับของเสื้อตอนบนเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสองข้าง

(๖) สำหรับในฤดูร้อน ให้ใช้กางเกงสีขาวแทนสักหลาดสีดำได้

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ ข้าราชการสังกัดสำนักพระราชวังและสำนักงานราชเลขานุการในพระองค์

ให้มีเครื่องแบบเหมือนข้าราชการประเภทอื่น ๆ เว้นแต่อินทรธนูให้เพิ่มเส้นลวดทองติดที่ขอบริมแถบทองด้านนอก

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ ข้าราชการนอกประจำการ

ให้ใช้เครื่องแบบเหมือนข้าราชการประจำการ เว้นแต่เครื่องหมายสังกัดให้ติดที่อกเสื้อเบื้องขวา

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ ข้าราชการวิสามัญ และข้าราชการประเภทอื่น

ซึ่งไม่อยู่ในชั้นและอันดับตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฝ่ายพลเรือน ให้ใช้เครื่องแบบตามกฎนี้

แต่ข้าราชการคนใดควรแต่งชั้นใด ให้เป็นไปตามระเบียบซึ่งสำนักนายกรัฐมนตรีเทียบไว้”

บทเฉพาะกาล

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ บทบัญญัติในส่วนที่ ๒ หมวดที่ ๕

แห่งกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ออกตามความในมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน

พุทธศักราช ๒๔๗๘ ลงวันที่ ๒๖ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๗๘

บรรดาที่บัญญัติให้ใช้แผ่นทาบคอ ให้เปลี่ยนเป็นอินทรธนูทุกแห่ง

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ ให้กรมศิลปากรจัดทำรูปเครื่องแบบตามกฎนี้ไว้ให้ดูเป็นตัวอย่าง

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ เครื่องแบบตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรี

ออกตามความในมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช

๒๔๗๘ (ฉบับที่ ๖) ลงวันที่ ๓๐ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๔๘๐

เฉพาะเท่าที่ถูกแก้ไขโดยกฎฉบับนี้ ถ้ามีความประสงค์จะใช้ต่อไป ก็ให้ใช้ได้จนถึงวันที่

๒๔ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๘๔

กฎให้ไว้ ณ วันที่ ๒๖ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๘๓

พิบูลสงคราม

นายกรัฐมนตรี

โชติกานต์/ปรับปรุง

๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓

อรญา/ตรวจ

๔ พฤษภาคม ๒๕๖๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๗/ตอนที่ -/หน้า ๗๕๗/๒๙ พฤศจิกายน

๒๔๘๓