กฎกระทรวง การดำเนินการจัดการมูลฝอยติดเชื้อร่วมกันระหว่างราชการส่วนท้องถิ่น กับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๖๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๖ (๑) แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ และมาตรา ๑๘ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการสาธารณสุข (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขโดยคำแนะนำของคณะกรรมการสาธารณสุขออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ “มูลฝอยติดเชื้อ” หมายความว่า มูลฝอยติดเชื้อตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อ “เก็บ” หมายความว่า การรวบรวมมูลฝอยติดเชื้อไว้ในภาชนะรองรับที่จัดไว้เป็นการเฉพาะจากแหล่งกำเนิดมูลฝอยติดเชื้อ จากสถานที่พักรวมมูลฝอยติดเชื้อของแหล่งกำเนิดมูลฝอยติดเชื้อ หรือ ณ จุดที่ราชการส่วนท้องถิ่นกำหนดหรือจัดให้ “ขน” หมายความว่า การนำมูลฝอยติดเชื้อจากแหล่งกำเนิดมูลฝอยติดเชื้อ จากสถานที่พักรวมมูลฝอยติดเชื้อของแหล่งกำเนิดมูลฝอยติดเชื้อ หรือ ณ จุดที่ราชการส่วนท้องถิ่นกำหนดหรือจัดให้ เพื่อนำไปกำจัดยังสถานที่กำจัดมูลฝอยติดเชื้อ “กำจัด” หมายความว่า การนำมูลฝอยติดเชื้อไปกำจัดโดยวิธีเผาในเตาเผา ทำลายเชื้อด้วยไอน้ำ ทำลายเชื้อด้วยความร้อน หรือวิธีอื่นตามที่กระทรวงสาธารณสุขประกาศกำหนดตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อ “แหล่งกำเนิดมูลฝอยติดเชื้อ” หมายความว่า สถานบริการการสาธารณสุขและห้องปฏิบัติการเชื้ออันตราย และให้หมายความรวมถึงแหล่งกำเนิดอื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดโดยคำแนะนำของคณะกรรมการตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อ “สถานบริการการสาธารณสุข” หมายความว่า สถานบริการการสาธารณสุขตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อ “ห้องปฏิบัติการเชื้ออันตราย” หมายความว่า ห้องปฏิบัติการเชื้ออันตรายตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อ “ระบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อแบบศูนย์รวม” หมายความว่า กระบวนการจัดการมูลฝอยติดเชื้อร่วมกันระหว่างราชการส่วนท้องถิ่นกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐ ทั้งการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อโดยมีศูนย์กลางในการกำจัดรวม ซึ่งอาจเป็นของราชการส่วนท้องถิ่น หน่วยงานของรัฐ หรือเอกชนก็ได้ ไม่ว่าจะอยู่ในเขตจังหวัดเดียวกันหรือนอกเขตจังหวัด
ข้อ ๒ การดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อระหว่างราชการส่วนท้องถิ่นกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐที่ดำเนินการร่วมกันตามข้อตกลงที่จัดทำขึ้นตามกฎกระทรวงนี้ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องด้วยสุขลักษณะตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อ
ข้อ ๓ เพื่อประโยชน์สาธารณะและความคุ้มค่าในการจัดการมูลฝอยติดเชื้อ มูลฝอยติดเชื้อซึ่งอยู่ในเขตของราชการส่วนท้องถิ่นใด ให้ราชการส่วนท้องถิ่นนั้นมีหน้าที่ในการเก็บ ขน หรือกำจัด โดยอาจดำเนินการร่วมกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐได้ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ และในกรณีที่เป็นการดำเนินการนอกเขตพื้นที่รับผิดชอบต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นด้วย
ข้อ ๔ เพื่อให้การเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อซึ่งเป็นหน้าที่และอำนาจของราชการส่วนท้องถิ่นเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า ในกรณีที่ราชการส่วนท้องถิ่นประสงค์ที่จะดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อร่วมกันกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐ ให้คณะกรรมการสาธารณสุขจังหวัดหรือคณะกรรมการสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี มีหน้าที่และอำนาจ ดังต่อไปนี้ (๑) ให้คำปรึกษา แนะนำ สนับสนุน หรือส่งเสริมให้มีการจัดวางระบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อแบบศูนย์รวม โดยให้คำนึงถึงประสิทธิภาพและความเหมาะสมของพื้นที่และในกรณีที่จำเป็นต้องดำเนินการนอกเขตจังหวัด ให้คณะกรรมการสาธารณสุขจังหวัดในแต่ละจังหวัดหรือคณะกรรมการสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี ประสานงานและร่วมมือกันในการดำเนินการดังกล่าว (๒) ให้คำปรึกษาและสนับสนุนให้เกิดการจัดทำบันทึกข้อตกลงร่วมกันตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ ระหว่างราชการส่วนท้องถิ่นกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐ (๓) กำกับดูแลการดำเนินการจัดการมูลฝอยติดเชื้อร่วมกันของราชการส่วนท้องถิ่นกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐ เพื่อให้มีการดำเนินการตามบันทึกข้อตกลงร่วมกันที่กำหนดไว้อย่างมีประสิทธิภาพและมีประสิทธิผล โดยอาจวางระบบการรายงานและการติดตามกำกับดูแลในระดับจังหวัดด้วยก็ได้ (๔) ให้รายงานผลการดำเนินการตาม (๓) แก่คณะกรรมการสาธารณสุขทราบอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง เพื่อประโยชน์ในการดำเนินการตาม (๑) และ (๒) คณะกรรมการสาธารณสุขจังหวัดหรือคณะกรรมการสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร อาจร่วมกับท้องถิ่นจังหวัดจัดประชุมราชการส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง เพื่อร่วมกันพิจารณาดำเนินการจัดทำบันทึกข้อตกลงร่วมกันก็ได้
ข้อ ๕ การดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อร่วมกันระหว่างราชการส่วนท้องถิ่นตั้งแต่สองแห่งขึ้นไปตามระบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อแบบศูนย์รวมหรือเป็นการร่วมดำเนินการด้วยกันเองเฉพาะพื้นที่ ทั้งที่อยู่ในเขตจังหวัดเดียวกันหรือนอกเขตจังหวัด ราชการส่วนท้องถิ่นดังกล่าวต้องดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมายและกฎที่เกี่ยวข้อง และให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้ (๑) จัดทำบันทึกข้อตกลงร่วมกันตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ ๘ (๒) ให้ราชการส่วนท้องถิ่นแต่ละฝ่ายเสนอบันทึกข้อตกลงร่วมกันต่อสภาท้องถิ่นของแต่ละแห่งเพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ (๓) ให้ราชการส่วนท้องถิ่นแจ้งสำเนาบันทึกข้อตกลงร่วมกันที่ผ่านความเห็นชอบแล้วต่อท้องถิ่นจังหวัดเพื่อรวบรวมเสนอให้คณะกรรมการสาธารณสุขจังหวัดในแต่ละพื้นที่ โดยกรณีของกรุงเทพมหานคร ให้หน่วยงานที่มีภารกิจด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมรวบรวมเสนอต่อคณะกรรมการสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร เพื่อทราบและเพื่อประโยชน์ในการติดตามกำกับดูแลตามหน้าที่และอำนาจต่อไป (๔) ให้ราชการส่วนท้องถิ่นแต่ละฝ่ายออกข้อบัญญัติท้องถิ่นควบคุมสุขลักษณะการจัดการมูลฝอยติดเชื้อ และกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมให้สอดคล้องกับบันทึกข้อตกลงร่วมกัน
ข้อ ๖ ราชการส่วนท้องถิ่นที่ดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อนอกเขตพื้นที่รับผิดชอบต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามข้อบัญญัติท้องถิ่นของพื้นที่นั้น
ข้อ ๗ ภายใต้บันทึกข้อตกลงร่วมกันที่ราชการส่วนท้องถิ่นตั้งแต่สองแห่งขึ้นไปจัดทำขึ้นตามข้อ ๘ ราชการส่วนท้องถิ่นอื่นที่มาร่วมดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อให้ราชการส่วนท้องถิ่น อาจมอบให้บุคคลใดดำเนินการแทนตามมาตรา ๑๘ วรรคสาม ภายใต้การควบคุมดูแลของราชการส่วนท้องถิ่นอื่นที่มาร่วมดำเนินการนั้น หรืออาจร่วมกันอนุญาตให้บุคคลซึ่งได้รับใบอนุญาตตามมาตรา ๑๙ เป็นผู้ดำเนินการแทนก็ได้
ข้อ ๘ บันทึกข้อตกลงร่วมกันระหว่างราชการส่วนท้องถิ่นกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นอย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้ (๑) รายชื่อราชการส่วนท้องถิ่นที่ร่วมมือกันดำเนินการ (๒) วัตถุประสงค์ของข้อตกลงร่วมกัน (๓) ระบุวัน เดือน ปีที่ทำข้อตกลงร่วมกัน และอาจกำหนดระยะเวลาของข้อตกลงร่วมกันไว้ด้วยก็ได้ (๔) หน้าที่ของราชการส่วนท้องถิ่นแต่ละฝ่าย ในการดำเนินการตามข้อตกลงร่วมกัน (๕) แผนและขั้นตอนการดำเนินการร่วมกัน ซึ่งอย่างน้อยให้ประกอบด้วยรายละเอียดเกี่ยวกับระยะเวลา เส้นทาง หรือพื้นที่ดำเนินการ และวิธีการในการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อ (๖) กำหนดความรับผิดชอบในค่าใช้จ่าย และกำหนดเวลาเบิกจ่ายเงินค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการดำเนินการร่วมกัน (๗) เงื่อนไขการเปลี่ยนแปลง หรือยกเลิกข้อตกลงร่วมกัน ต้องไม่กระทบต่อประโยชน์สาธารณะ และโดยความเห็นชอบของสภาท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง เมื่อผู้มีอำนาจลงนามในบันทึกข้อตกลงได้ลงนามในบันทึกข้อตกลงที่จัดทำร่วมกันตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้มีผลผูกพันทุกฝ่ายที่ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามข้อตกลงที่กำหนดไว้ ในกรณีที่เป็นการร่วมมือกันดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อโดยระบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อแบบศูนย์รวม การจัดทำบันทึกข้อตกลงตามวรรคหนึ่งต้องสอดคล้องกับระบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อแบบศูนย์รวม
ข้อ ๙ ในกรณีที่ราชการส่วนท้องถิ่นใดประสงค์จะร่วมดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อกับหน่วยงานของรัฐ ทั้งกรณีที่ต้องดำเนินการตามระบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อแบบศูนย์รวมหรือเป็นการร่วมดำเนินการด้วยกันเองเฉพาะพื้นที่ ราชการส่วนท้องถิ่นกับหน่วยงานของรัฐนั้น ต้องดำเนินการให้เป็นไปตามกฎหมายและกฎที่เกี่ยวข้อง และให้ดำเนินการ ดังต่อไปนี้ (๑) จัดทำบันทึกข้อตกลงร่วมกันตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๐ (๒) ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐหรือผู้ซึ่งหัวหน้าหน่วยงานของรัฐมอบหมายเป็นผู้ลงนามในบันทึกข้อตกลงร่วมกับราชการส่วนท้องถิ่น และให้ราชการส่วนท้องถิ่นเสนอบันทึกข้อตกลงร่วมกันต่อสภาท้องถิ่นของราชการส่วนท้องถิ่นนั้น เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ (๓) ให้ราชการส่วนท้องถิ่นแจ้งสำเนาบันทึกข้อตกลงร่วมกันที่ผ่านความเห็นชอบแล้วต่อท้องถิ่นจังหวัดเพื่อรวบรวมเสนอให้คณะกรรมการสาธารณสุขจังหวัดในแต่ละพื้นที่ โดยกรณีของกรุงเทพมหานคร ให้หน่วยงานที่มีภารกิจด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมรวบรวมเสนอต่อคณะกรรมการสาธารณสุขกรุงเทพมหานคร เพื่อทราบและเพื่อประโยชน์ในการติดตามกำกับดูแลตามหน้าที่และอำนาจต่อไป
ข้อ ๑๐ ให้นำความในข้อ ๘ มาใช้บังคับแก่การจัดทำบันทึกข้อตกลงร่วมกันระหว่างราชการส่วนท้องถิ่นกับหน่วยงานของรัฐด้วยโดยอนุโลม บทเฉพาะกาล
ข้อ ๑๑ การดำเนินการจัดการมูลฝอยติดเชื้อร่วมกันระหว่างราชการส่วนท้องถิ่นกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐภายใต้บันทึกข้อตกลงร่วมกันที่จัดทำขึ้นในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ดำเนินการตามบันทึกข้อตกลงนั้นต่อไปจนกว่าจะสิ้นสุดระยะเวลาที่ได้ตกลงกันไว้ ทั้งนี้ ต้องไม่เกินสองปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้มีผลใช้บังคับ และเมื่อสิ้นสุดระยะเวลาดังกล่าวแล้ว หากประสงค์จะดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อร่วมกันต่อไป ให้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้ ให้ไว้ ณ วันที่ ๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๔ อนุทิน ชาญวีรกูล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๖ (๑) แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ บัญญัติให้รัฐมนตรีโดยคำแนะนำของคณะกรรมการสาธารณสุขมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และมาตรการในการควบคุมหรือกำกับดูแลสำหรับกิจการหรือการดำเนินการในเรื่องต่าง ๆ ตามพระราชบัญญัตินี้ และมาตรา ๑๘ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๓๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการสาธารณสุข (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ บัญญัติให้ในการดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดสิ่งปฏิกูลหรือมูลฝอย ราชการส่วนท้องถิ่นอาจร่วมกับหน่วยงานของรัฐหรือราชการส่วนท้องถิ่นอื่นดำเนินการภายใต้ข้อตกลงร่วมกันก็ได้ แต่ในกรณีจำเป็นเพื่อประโยชน์สาธารณะโดยส่วนรวม รัฐมนตรีมีอำนาจออกกฎกระทรวงโดยคำแนะนำของคณะกรรมการสาธารณสุขกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการดำเนินการร่วมกันได้ สมควรกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการดำเนินการเก็บ ขน หรือกำจัดมูลฝอยติดเชื้อร่วมกันระหว่างราชการส่วนท้องถิ่นกับราชการส่วนท้องถิ่นอื่นหรือหน่วยงานของรัฐ เพื่อให้การดำเนินการภายใต้ข้อตกลงร่วมกันดังกล่าวมีแนวทางปฏิบัติที่ถูกต้องเพื่อประโยชน์สาธารณะโดยส่วนรวม จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）