ข้อ ๖๓ ถังเก็บน้ำมัน ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้ (๑) ตัวถังต้องทำด้วยเหล็กที่มีความเค้นคราก (yield stress) ไม่น้อยกว่า ๑.๕ เท่าของความเค้นที่เกิดขึ้น (allowable stress) เนื่องจากความดันใช้งานสูงสุดของน้ำมันในถัง หรือทำด้วยวัสดุอื่นที่มีมาตรฐานเทียบเท่าที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา (๒)
เหล็กและเหล็กโครงสร้างที่นำมาใช้สร้างถังต้องได้รับการรับรองว่าได้มาตรฐานสากล (๓) แผ่นเหล็กผนังถังต้องมีค่าความเค้นที่เกิดขึ้น (allowable stress) ไม่น้อยกว่า ๑๔๕ นิวตันต่อตารางมิลลิเมตร ความเค้นคราก (yield stress) ไม่น้อยกว่า ๒๐๖ นิวตันต่อตารางมิลลิเมตร และมีค่าความยืด (elongation)
ไม่น้อยกว่าร้อยละยี่สิบสอง (๔) ค่าความถ่วงจำเพาะของน้ำมันที่ใช้ในการออกแบบ ต้องไม่น้อยกว่าหนึ่ง แต่ถ้าค่าความถ่วงจำเพาะมากกว่าหนึ่ง จะต้องใช้ค่าความถ่วงจำเพาะที่แท้จริงในการคำนวณออกแบบ (๕) ต้องติดตั้งอุปกรณ์วัดความดันหรือสุญญากาศในตำแหน่งที่สามารถมองเห็นได้ง่าย
ข้อ ๖๔ ถังเก็บน้ำมันขนาดใหญ่ ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้ (๑) ฐานรองรับถังต้องมีความมั่นคงแข็งแรงเพียงพอที่จะรับน้ำหนักของตัวถังและน้ำหนักบรรทุกในอัตราสูงสุด รวมทั้งน้ำหนักอื่น ๆ ที่กระทำต่อตัวถังนั้นได้โดยปลอดภัย (๒) ถังที่มีปริมาณความจุตั้งแต่ ๑๐๐,๐๐๐ ลิตรขึ้นไป
ต้องแสดงผลสำรวจคุณสมบัติของดินในบริเวณที่ก่อสร้างถังไม่น้อยกว่าหนึ่งจุดเพื่อประกอบการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงของฐานรากรองรับถัง (๓) ต้องแสดงข้อมูลทางวิศวกรรมให้สามารถตรวจสอบได้ว่าจะไม่เกิดความเสียหายต่อถังในกรณีที่มีการรับหรือจ่ายน้ำมันเข้าหรือออกจากถัง หรือมีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิภายในถัง (๔)
ท่อระบายอากาศของถังต้องออกแบบให้มีความดันไม่เกิน ๗.๕ มิลลิบาร์ และความดันสุญญากาศไม่เกิน ๒.๕ มิลลิบาร์
ข้อ ๖๕ ถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ต้องระบุประเภทหรือชนิดของผลิตภัณฑ์ของน้ำมันและปริมาณความจุของน้ำมันที่ได้รับอนุญาต มีขนาดที่เห็นได้ชัดเจนและอ่านได้ง่ายในระยะ ๒๕.๐๐ เมตร ไว้ด้านข้างของผนังถังด้านนอกอย่างน้อยหนึ่งด้าน
ข้อ ๖๖ ถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้ง ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้ (๑) ผนังถังต้องทำด้วยเหล็กที่มีความหนาตามค่าที่ได้จากการคำนวณออกแบบให้รับน้ำหนักบรรทุกสูงสุดบวกด้วยค่าการกัดกร่อน และต้องไม่น้อยกว่าความหนาต่ำสุด ตามที่กำหนดไว้ในตารางที่ ๑๕ ตารางที่ ๑๕
ความหนาต่ำสุดของเหล็กผนังถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้ง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของถัง (เมตร) ความหนาต่ำสุด น้อยกว่า ๑๕.๐๐ ๕.๐๐ มิลลิเมตร (๓ ส่วน ๑๖ นิ้ว) ๑๕.๐๐ - ๓๖.๐๐ ๖.๐๐ มิลลิเมตร (๑ ส่วน ๔ นิ้ว) (๒) การเชื่อมแผ่นเหล็กผนังถังต้องเชื่อมให้มีความมั่นคงแข็งแรงและปลอดภัย
การเชื่อมต่อท่อต่าง ๆ เข้ากับผนังถัง หากเป็นท่อที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเกิน ๒ นิ้ว ผนังของถังจะต้องมีการเสริมความแข็งแรงที่หน้าตัดของเหล็กเสริมแรงนั้น ซึ่งจะต้องมีความหนาไม่น้อยกว่าความหนาของผนังถังและต้องมีพื้นที่ไม่น้อยกว่า ๒ เท่าของพื้นที่ช่องท่อ (๓) แผ่นเหล็กพื้นถังต้องมีความหนาไม่น้อยกว่า
๖.๐๐ มิลลิเมตร สำหรับถังที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเกิน ๑๒.๕๐ เมตร จะต้องมีแผ่นเหล็กวงแหวนที่มีความหนาไม่น้อยกว่า ๖.๐๐ มิลลิเมตร รองใต้แผ่นเหล็กพื้นถัง (๔) การเชื่อมแผ่นเหล็กหลังคาของถังชนิดหลังคาติดตาย (fixed roof) หรือชนิดหลังคาลอยภายใน (internal floating roof)
ให้มีการเชื่อมต่อกันแบบเกยทับและมีรอยเชื่อมด้านบนเพียงด้านเดียว แผ่นหลังคาส่วนที่เชื่อมต่อกับผนังถังให้มีรอยเชื่อมด้านบนเพียงด้านเดียว (๕) ถังที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่เกิน ๒๕.๐๐ เมตร ต้องมีช่องคนลอด (Manhole) อย่างน้อยสองช่องที่บริเวณผนังถังและหลังคาถัง ถังที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเกิน ๒๕.๐๐
เมตร ต้องมีช่องคนลอด (Manhole) อย่างน้อยสามช่องที่บริเวณผนังถังสองช่อง และบริเวณหลังคาถังหนึ่งช่อง โดยตำแหน่งของช่องคนลอด (Manhole) ต้องวางในตำแหน่งตรงกันข้าม ขนาดของช่องคนลอด (Manhole) ต้องมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๐.๔๐ เมตร (๖) ต้องติดตั้งอุปกรณ์เตือนภัยเพื่อป้องกันน้ำมันล้นถัง
ข้อ ๖๗ การประกอบและการติดตั้งถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้ง ต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้ (๑) การเชื่อมแผ่นเหล็กพื้นถัง (ก) การเชื่อมผนังถังชั้นล่างที่ติดกับแผ่นวงแหวนรองและแผ่นเหล็กพื้นถัง จะต้องเชื่อมเต็มแบบต่อเนื่องทั้งในและนอกของผนังถัง (ข) การเชื่อมแผ่นเหล็กพื้นถังต้องเกยกันอย่างน้อย ๕
เท่าของความหนาของแผ่นเหล็กพื้นถัง โดยการเกยกันของแผ่นเหล็กพื้นถังกับแผ่นวงแหวนรองต้องเกยกันอย่างน้อย ๖๕.๐๐ มิลลิเมตร (๒) แนวเชื่อมในแนวตั้งของแผ่นเหล็กผนังถัง จะต้องห่างกันอย่างน้อย ๐.๓๐ เมตร หรือ ๑ ใน ๓ ของความยาวแผ่นเหล็ก และแนวเชื่อมจะต้องไม่อยู่ในแนวเดียวกันภายในสามแผ่นที่ตั้งซ้อนกัน (๓)
ผิวภายนอกของถังต้องทารองพื้นกันสนิม แล้วทาทับด้วยสีทาภายนอก (๔) การต่อแผ่นเหล็กหลังคาให้วางแผ่นเหล็กที่ตำแหน่งสูงกว่าอยู่บนแผ่นเหล็กที่ตำแหน่งต่ำกว่า
ข้อ ๖๘ การติดตั้งกลอุปกรณ์นิรภัยของถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้งต้องออกแบบโดยคำนึงถึงการระบายความดันของถังในกรณี ดังต่อไปนี้ (๑) การรับน้ำมันเข้าสู่ถัง (๒) การจ่ายน้ำมันออกจากถัง (๓) การที่อุณหภูมิภายนอกถังลดต่ำลง (๔) การขยายตัวของถังที่เกิดจากอุณหภูมิภายนอกถังสูงขึ้น
ข้อ ๖๙ ในการก่อสร้างถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้งที่มีปริมาณความจุเกิน ๑๐๐,๐๐๐ ลิตรขึ้นไป ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้องแจ้งแผนการก่อสร้างฐานรากรองรับถังต่ออธิบดีกรมธุรกิจพลังงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมธุรกิจพลังงานมอบหมายเพื่อตรวจสอบก่อนการก่อสร้าง
ข้อ ๗๐ ถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้งที่อยู่ระหว่างการก่อสร้าง และเมื่อก่อสร้างเสร็จแล้วก่อนการใช้งาน ต้องทำการทดสอบและตรวจสอบตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา โดยต้องแจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทราบก่อนการทดสอบและตรวจสอบ
รายงานผลการทดสอบและตรวจสอบถังตามวรรคหนึ่ง ต้องได้รับความเห็นชอบจากอธิบดีกรมธุรกิจพลังงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมธุรกิจพลังงานมอบหมายด้วย
ข้อ ๗๑ ถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้ง เมื่อใช้งานครบหนึ่งปีและสิบปี ต้องทำการทดสอบและตรวจสอบตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวงว่าด้วยการซ่อมบำรุงถังเก็บน้ำมันและถังขนส่งน้ำมันที่ออกตามมาตรา ๗
ข้อ ๗๒ ถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวนอน ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้ (๑) ผนังถังต้องมีความหนาตามค่าที่ได้จากการคำนวณออกแบบให้รับน้ำหนักบรรทุกสูงสุดบวกด้วยค่าการสึกกร่อน (๒) แผ่นเหล็กผนังถังต้องมีวิธีการเชื่อมให้มีความมั่นคงแข็งแรงและปลอดภัย การเชื่อมต่อท่อต่าง ๆ เข้ากับผนังถัง
หากเป็นท่อที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางเกิน ๒ นิ้ว ผนังของถังจะต้องมีการเสริมความแข็งแรงที่หน้าตัดของเหล็กเสริมแรงนั้น ซึ่งจะต้องมีความหนาไม่น้อยกว่าความหนาของผนังถังและต้องมีพื้นที่ไม่น้อยกว่า ๒ เท่าของพื้นที่ช่องท่อ (๓) สำหรับถังที่มีปริมาณความจุเกิน ๑๙,๐๐๐ ลิตร ต้องมีช่องคนลอด (Manhole)
ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๐.๖ เมตร อย่างน้อยหนึ่งช่อง
ข้อ ๗๓ ถังเก็บน้ำมันใต้พื้นดิน ต้องมีลักษณะและวิธีการติดตั้ง ดังต่อไปนี้ (๑) ตัวถังต้องทำด้วยเหล็กที่มีความเค้นคราก (yield stress) ไม่น้อยกว่า ๑.๕ เท่าของความเค้นที่เกิดขึ้น (allowable stress) เนื่องจากการรับแรงและน้ำหนักบรรทุกต่าง ๆ
หรือทำด้วยวัสดุอื่นที่มีมาตรฐานเทียบเท่าที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา (๒) ตัวถังต้องติดตั้งและยึดแน่นกับฐานรากในลักษณะที่ไม่อาจเคลื่อนที่หรือลอยตัว เนื่องจากแรงดันของน้ำใต้ดิน และห้ามมีสิ่งก่อสร้างใด ๆ อยู่เหนือบริเวณดังกล่าว (๓) ส่วนบนของผนังถังต้องอยู่ต่ำกว่าระดับพื้นดินไม่น้อยกว่า ๐.๕๐
เมตร (๔) ต้องมีระยะห่างระหว่างผนังถังแต่ละถังไม่น้อยกว่า ๐.๖๐ เมตร (๕) ตัวถังต้องตั้งอยู่ในเขตสถานที่เก็บรักษาน้ำมันและผนังถังต้องห่างจากเขตสถานที่เก็บรักษาน้ำมัน ไม่น้อยกว่า ๓.๐๐ เมตร (๖) ต้องติดตั้งท่อระบายไอน้ำมันไว้ทุกถัง สำหรับถังที่แบ่งเป็นห้อง (compartments)
ต้องติดตั้งท่อระบายไอน้ำมันไว้ทุกห้องแยกจากกัน โดยท่อระบายไอน้ำมันต้องมีลักษณะและวิธีการติดตั้ง ดังต่อไปนี้ (ก) มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๔๐.๐๐ มิลลิเมตร (ข) ปลายท่อระบายไอน้ำมันต้องอยู่สูงจากระดับพื้นดินไม่น้อยกว่า ๔.๐๐ เมตร และอยู่ห่างจากเขตสถานที่เก็บรักษาน้ำมันไม่น้อยกว่า ๑.๕๐ เมตร (๗)
ปลายท่อรับน้ำมันต้องอยู่ห่างจากเขตสถานที่เก็บรักษาน้ำมันไม่น้อยกว่า ๑.๕๐ เมตร
ข้อ ๗๔ ถังเก็บน้ำมันใต้พื้นดินและถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวนอนเมื่อก่อสร้างเสร็จแล้ว ต้องทำการทดสอบและตรวจสอบตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๗๕ ถังเก็บน้ำมันใต้พื้นดินและถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวนอน เมื่อใช้งานครบหนึ่งปีและสิบปี ต้องทำการทดสอบและตรวจสอบตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวงว่าด้วยการซ่อมบำรุงถังเก็บน้ำมันและถังขนส่งน้ำมันที่ออกตามมาตรา ๗
ข้อ ๗๖ ถังเก็บน้ำมันเหนือพื้นดินขนาดใหญ่ตามแนวตั้งชนิดหลังคาลอย ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้ (๑) มีการระบายน้ำฝนจากแผ่นหลังคาลอยให้เพียงพอที่จะไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อหลังคาถัง (๒) วัสดุกันรั่วที่ขอบถังจะต้องไม่ทำปฏิกิริยากับน้ำมัน (๓) มีอุปกรณ์ระบายไอน้ำมัน
เพื่อป้องกันมิให้มีความดันและสุญญากาศเกินความสามารถของการระบายไอน้ำมันขณะสูบน้ำมันเข้าออก (๔) ระบบการต่อไฟฟ้าลงดิน (earthing) ต้องมีการเชื่อมต่อสายดินระหว่างหลังคาลอยกับตัวถังเพื่อการถ่ายเทประจุไฟฟ้าลงดิน (๕) ต้องเสริมความมั่นคงแข็งแรงโดยรอบของผนังถังระดับไม่เกิน ๑.๐๐ เมตร จากส่วนสูงสุดของผนังถัง
(๖) ขาหยั่งของหลังคาลอยต้องสามารถปรับขึ้นลงได้ในตำแหน่งต่ำสุดขณะสูบน้ำมันเข้าออก และในตำแหน่งสูงสุดระหว่างการซ่อมบำรุง (๗) แผ่นเหล็กหลังคาจะต้องวางซ้อนกันโดยแผ่นบนจะอยู่ใต้แผ่นล่าง เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้ความชื้นสะสมอยู่ในแนวนอนที่ซ้อนกันใต้หลังคา (๘) มีช่องคนลอด (Manhole)
ของถังขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๓๐ นิ้ว ในกรณีมีช่องคนลอด (Manhole) ที่ผนังถัง ช่องคนลอด (Manhole) ต้องมีเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๒๔ นิ้ว
ข้อ ๗๗ ในกรณีพื้นที่ใดอยู่ในเขตที่อาจได้รับแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร การออกแบบสิ่งก่อสร้างถังเก็บน้ำมันขนาดใหญ่ที่มีปริมาณความจุเกิน ๑๐๐,๐๐๐ ลิตร ต้องปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารด้วย
ข้อ ๗๘ ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้องยื่นรายละเอียดอุปกรณ์ (specification) เกี่ยวกับลิ้นปิดเปิด และอุปกรณ์นิรภัยต่าง ๆ ที่ติดตั้งไว้กับถังเก็บน้ำมันขนาดใหญ่ ให้อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานหรือผู้ซึ่งอธิบดีกรมธุรกิจพลังงานมอบหมายให้ความเห็นชอบก่อนการติดตั้ง การตรวจสอบภายหลังการติดตั้งตามวรรคหนึ่ง
ต้องทำการทดสอบและตรวจสอบก่อนการใช้งานตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๗๙ การทดสอบและตรวจสอบถังเก็บน้ำมันและอุปกรณ์ส่วนควบ ต้องดำเนินการตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๒๕
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
