กฎกระทรวง สถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทร้านจำหน่าย พ.ศ. ๒๕๖๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ “ร้านจำหน่าย” หมายความว่า สถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทร้านจำหน่ายตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม” หมายความว่า ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “กระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว” หมายความว่า กระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “สถานีบริการก๊าซปิโตรเลียมเหลว” หมายความว่า สถานีบริการก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “สถานีบริการน้ำมัน” หมายความว่า สถานีบริการน้ำมันตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “สถานีบริการก๊าซธรรมชาติ” หมายความว่า สถานีบริการก๊าซธรรมชาติตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
ข้อ ๓ เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้ การคิดปริมาณก๊าซปิโตรเลียมเหลวในถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม ให้คิดคำนวณปริมาณ ๑ ลิตร เท่ากับ ๐.๕ กิโลกรัม
ข้อ ๔ ร้านจำหน่ายต้องจำหน่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่บรรจุอยู่ในกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวหรือถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม ลักษณะของกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวหรือถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ข้อ ๕ ร้านจำหน่าย ลักษณะที่สอง ต้องจัดให้มีพนักงานซึ่งผ่านการฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานตามกฎกระทรวงว่าด้วยคุณสมบัติและการฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง และจัดให้มีและแสดงป้ายรายชื่อพนักงานซึ่งผ่านการฝึกอบรมดังกล่าวไว้ในที่ที่เห็นได้ชัดเจน
ข้อ ๖ ร้านจำหน่ายต้องตั้งอยู่ในอาคารที่สร้างด้วยวัสดุถาวรและทนไฟ มิให้ตั้งร้านจำหน่ายถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มในอาคารชุด อาคารสรรพสินค้า อาคารแสดงสินค้า หรือสถานีบริการก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ข้อ ๗ ร้านจำหน่าย ลักษณะที่สอง ที่ตั้งอยู่ในตึกแถวต้องได้รับความยินยอมจากผู้มีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินอันเป็นที่ตั้งของตึกแถวข้างเคียงที่มีผนังร่วมกัน และความยินยอมดังกล่าวจะต้องมีผลจนกว่าจะเลิกประกอบกิจการร้านจำหน่าย ทั้งนี้ ร้านจำหน่าย ลักษณะที่สอง จะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด การให้แสดงความยินยอมตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามแบบที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด
ข้อ ๘ ร้านจำหน่ายที่อยู่ในเขตสถานีบริการน้ำมันหรือเขตสถานีบริการก๊าซธรรมชาติต้องตั้งอยู่ภายในอาคารบริการหรือบนสิ่งก่อสร้างที่ไม่มีฐานราก ในกรณีที่ร้านจำหน่ายตามวรรคหนึ่ง ตั้งอยู่บนสิ่งก่อสร้างที่ไม่มีฐานราก สิ่งก่อสร้างดังกล่าว ต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้ (๑) ขอบเขตของบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มต้องมีพื้นที่ไม่เกิน ๑๕ ตารางเมตร มีรั้วโปร่งที่ทำด้วยวัสดุทนไฟล้อมรอบทุกด้าน แข็งแรงและเปิดออกสู่ภายนอกเพื่อลำเลียงถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มได้สะดวก และรั้วดังกล่าวต้องปิดไว้ตลอดเวลา (๒) บริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มด้านที่ยานพาหนะอาจเข้าไปชนได้ต้องจัดให้มีราวเหล็ก (Guard Rail) หรือเสาท่อเหล็กขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร ภายในท่อเหล็กให้เทคอนกรีตเต็มฝังแน่นในดินนอกแนวรั้วโปร่งด้านนั้นลึกไม่น้อยกว่า ๖๐ เซนติเมตร เสาท่อเหล็กต้องอยู่ห่างจากรั้วโปร่งไม่น้อยกว่า ๕๐ เซนติเมตร เสาแต่ละต้นสูงจากระดับพื้นดินไม่น้อยกว่า ๑.๑๐ เมตร และมีระยะห่างระหว่างเสาแต่ละต้นไม่เกิน ๑.๒๐ เมตร เพื่อกันรถชนด้านนั้น
ข้อ ๙ แผนผังและรูปแบบของร้านจำหน่าย ต้องแสดงรายละเอียด ดังต่อไปนี้ (๑) แผนผังโดยสังเขปแสดงตำแหน่งที่ตั้งพร้อมอาคารและสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ โดยรอบภายในระยะไม่น้อยกว่า ๕๐.๐๐ เมตร (๒) แผนผังแสดงตำแหน่งบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว อุปกรณ์ดับเพลิง และแผนผังระบบไฟฟ้า
ข้อ ๑๐ บริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มของร้านจำหน่าย ต้องมีที่เก็บโดยเฉพาะและมีลักษณะ ดังต่อไปนี้ (๑) ต้องอยู่ที่ระดับพื้นชั้นล่างของอาคาร (๒) ผนังและฝ้าเพดานต้องทำด้วยวัสดุทนไฟ (๓) พื้นต้องเป็นพื้นคอนกรีตเรียบ และหากมีวัสดุปิดผิวต้องเป็นวัสดุชนิดที่ไม่ทำให้เกิดประกายไฟ (๔) ต้องจัดให้มีทางเดินเข้าออกกว้างไม่น้อยกว่า ๑.๐๐ เมตร
ข้อ ๑๑ การเก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มในบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้ (๑) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มให้ลิ้นปิดเปิดอยู่ข้างบน (๒) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มให้ห่างจากแหล่งที่มีเปลวไฟ ประกายไฟ หรือวัสดุที่ติดไฟได้ง่ายไม่น้อยกว่า ๓.๐๐ เมตร เว้นแต่จะมีผนังที่ทำด้วยวัสดุทนไฟมากั้น (๓) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มให้ห่างจากบันไดหรือประตูภายในอาคารที่ใช้เป็นร้านจำหน่ายไม่น้อยกว่า ๑.๐๐ เมตร (๔) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มเป็นแถวเรียงชิดกันได้ไม่เกินสามแถว และสูงไม่เกิน ๒.๐๐ เมตร (๕) การตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มต้องมีปริมาณไม่เกิน ๒,๔๐๐ ลิตรต่อหนึ่งกลุ่ม และแต่ละกลุ่มต้องห่างกันไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร
ข้อ ๑๒ ร้านจำหน่ายต้องมีปริมาณการเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลว ดังต่อไปนี้ (๑) ร้านจำหน่ายที่อยู่ห่างจากอาคารอื่นไม่เกิน ๖.๐๐ เมตร ให้มีปริมาณการเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลวได้ไม่เกิน ๒,๔๐๐ ลิตรต่อหนึ่งร้านจำหน่าย (๒) ร้านจำหน่ายที่อยู่ห่างจากอาคารอื่นเกิน ๖.๐๐ เมตรขึ้นไป ให้มีปริมาณการเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลวได้ไม่เกิน ๑๒,๐๐๐ ลิตรต่อหนึ่งร้านจำหน่าย
ข้อ ๑๓ บริเวณอันตราย ระบบไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า และอุปกรณ์ไฟฟ้าของร้านจำหน่าย ต้องเป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ออกตามมาตรา ๗
ข้อ ๑๔ เมื่อติดตั้งระบบไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า และอุปกรณ์ไฟฟ้าเสร็จแล้ว ให้ผู้ประสงค์จะประกอบกิจการร้านจำหน่ายหรือผู้ประกอบกิจการควบคุมยื่นหนังสือขอรับการตรวจสอบและหนังสือรับรองการปฏิบัติตามข้อ ๑๓ จากผู้ทดสอบและตรวจสอบตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดคุณสมบัติของผู้ทดสอบและตรวจสอบที่ออกตามมาตรา ๗ และกฎกระทรวงว่าด้วยระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ออกตามมาตรา ๗ ในกรณีที่ยังไม่มีผู้ทดสอบและตรวจสอบตามวรรคหนึ่ง ให้ทำการตรวจสอบระบบไฟฟ้าเครื่องใช้ไฟฟ้า และอุปกรณ์ไฟฟ้าโดยพนักงานเจ้าหน้าที่
ข้อ ๑๕ ร้านจำหน่ายต้องติดตั้งเครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง หรือน้ำยาดับเพลิง หรือเครื่องดับเพลิงชนิดอื่นที่มิใช่เครื่องดับเพลิงชนิดฟองก๊าซ ขนาดบรรจุไม่น้อยกว่า ๖.๘ กิโลกรัม ตามมาตรฐานระบบป้องกันอัคคีภัยของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือมาตรฐานอื่นที่เทียบเท่าตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา ไว้ที่ประตูทางเข้าออกของบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มอย่างน้อยหนึ่งเครื่อง และบริเวณที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวอย่างน้อยหนึ่งเครื่อง ต่อปริมาณการเก็บก๊าซปิโตรเลียมเหลวทุก ๆ ๑,๒๐๐ ลิตร เศษของ ๑,๒๐๐ ลิตร ให้คิดเป็น ๑,๒๐๐ ลิตร
ข้อ ๑๖ ร้านจำหน่าย ลักษณะที่สอง ต้องจัดให้มีระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยแบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงที่สามารถฉีดน้ำได้ครอบคลุมพื้นที่เก็บถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว ลักษณะ การติดตั้ง รวมทั้งการทดสอบและตรวจสอบระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยแบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๑๗ ร้านจำหน่าย ลักษณะที่สอง ต้องติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วไว้ภายในร้านจำหน่ายที่บริเวณกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวอย่างน้อยกลุ่มละหนึ่งเครื่อง และต้องตรวจสอบให้เครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้และเปิดใช้งานตลอดเวลา
ข้อ ๑๘ ผู้ประกอบกิจการร้านจำหน่ายต้องควบคุมดูแลไม่ให้มีการถ่ายเทก๊าซปิโตรเลียมเหลวลงในถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม บทเฉพาะกาล
ข้อ ๑๙ ร้านจำหน่ายที่ประกอบกิจการอยู่ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามกฎกระทรวงนี้ภายในเวลาหนึ่งปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ข้อ ๒๐ ร้านจำหน่าย ลักษณะที่สอง ที่ตั้งอยู่ในตึกแถวที่ประกอบกิจการอยู่ก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องได้รับความยินยอมจากผู้มีกรรมสิทธิ์หรือสิทธิครอบครองในที่ดินอันเป็นที่ตั้งของตึกแถวข้างเคียงที่มีผนังร่วมกันตามข้อ ๗
ข้อ ๒๑ ในระหว่างที่ยังไม่มีกฎกระทรวงว่าด้วยระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ออกตามมาตรา ๗ ให้นำประกาศกระทรวงพลังงาน เรื่อง หลักเกณฑ์ และวิธีการในการเก็บรักษา การขนส่ง การกำหนดบุคลากรที่รับผิดชอบ และการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. ๒๕๓๕ สำหรับการค้าปลีกวัตถุอันตรายก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่กรมธุรกิจพลังงานรับผิดชอบ พ.ศ. ๒๕๔๙ ลงวันที่ ๒๖ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๙ มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๕ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๔ สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติให้ออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเก็บรักษาและการจำหน่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว ที่ตั้ง แผนผัง รูปแบบ และลักษณะของสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทร้านจำหน่าย ลักษณะของถังหรือภาชนะที่ใช้ในการบรรจุหรือการขนส่ง วิธีการปฏิบัติงาน และการจัดให้มีและบำรุงรักษาอุปกรณ์หรือเครื่องมืออื่นใด เพื่อประโยชน์ในการดำเนินกิจการสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทร้านจำหน่าย รวมทั้งกำหนดการอื่นใดอันจำเป็นเพื่อประโยชน์แก่การป้องกันหรือระงับเหตุเดือดร้อนรำคาญ หรือความเสียหายหรืออันตรายที่จะมีผลกระทบต่อบุคคล สัตว์ พืช ทรัพย์ หรือสิ่งแวดล้อม จากการประกอบกิจการสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทร้านจำหน่าย จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）