กฎกระทรวง สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ พ.ศ. ๒๕๖๘
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๗ (๑) (๒) (๓) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ “ก๊าซธรรมชาติ” หมายความว่า ก๊าซปิโตรเลียมที่ประกอบด้วยมีเทนเป็นส่วนใหญ่ “ก๊าซธรรมชาติเหลว” หมายความว่า ก๊าซธรรมชาติที่อยู่ในสถานะของเหลว “สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ” หมายความว่า สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต
และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “เขตสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ” หมายความว่า แนวเขตที่แสดงถึงบริเวณที่ตั้งของสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ พื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว ถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ สถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ ระบบท่อก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ
เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ เครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ และอุปกรณ์เครื่องมือ ตลอดจนระบบไฟฟ้า และระบบความปลอดภัยที่เกี่ยวข้องกับการใช้ก๊าซธรรมชาติตามที่กำหนดในแผนผังบริเวณของสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ “ถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ” หมายความว่า ถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “ถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติเหลว” หมายความว่า ถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติที่ใช้บรรจุก๊าซธรรมชาติเหลว “ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติ” หมายความว่า ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “ถังเก็บน้ำมัน” หมายความว่า ถังเก็บน้ำมันตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
“ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว” หมายความว่า ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง “พื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว” หมายความว่า พื้นที่ภายในเขื่อน กำแพง
หรือบ่อกักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว ที่ล้อมรอบถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติเหลว เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ และเครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ “สถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ” หมายความว่า สถานที่ใช้ควบคุมก๊าซธรรมชาติที่อยู่ภายในเขตสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ ซึ่งประกอบด้วยระบบท่อหรืออุปกรณ์ เครื่องมือ
ตลอดจนระบบไฟฟ้าและระบบความปลอดภัยที่เกี่ยวข้อง และต้องเป็นบริเวณที่ท่อก๊าซธรรมชาติจากภายนอกเขตสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติต่อผ่านเข้าเท่านั้น “ตำแหน่งที่มีโอกาสรั่วไหลของก๊าซธรรมชาติ” หมายความว่า ตำแหน่งที่ก๊าซธรรมชาติอาจรั่วไหลออกสู่บรรยากาศและก่อให้เกิดสภาวะที่ติดไฟหรือระเบิดได้ เช่น หน้าแปลน
เกลียวอุปกรณ์ระบาย ท่อระบาย “อาคาร” หมายความว่า อาคารภายในเขตสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ “ผู้ประกอบกิจการควบคุม” หมายความว่า ผู้ประกอบกิจการควบคุมประเภทที่ ๓ สำหรับสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ “ผู้ทดสอบและตรวจสอบ” หมายความว่า
ผู้ทดสอบและตรวจสอบตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดคุณสมบัติของผู้ทดสอบและตรวจสอบที่ออกตามมาตรา ๗ “ผู้ปฏิบัติงาน” หมายความว่า ผู้ปฏิบัติงานสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติตามกฎกระทรวงว่าด้วยคุณสมบัติและการฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง “มาตรฐาน ANSI” หมายความว่า
มาตรฐานของสถาบันมาตรฐานแห่งชาติของสหรัฐอเมริกา (American National Standard Institute) “มาตรฐาน API” หมายความว่า มาตรฐานที่กำหนดโดยสถาบันปิโตรเลียมแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (American Petroleum Institute) “มาตรฐาน ASME” หมายความว่า มาตรฐานที่ประกาศโดยสมาคมวิศวกรเครื่องกลแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (American
Society of Mechanical Engineers) “มาตรฐาน ASTM” หมายความว่า มาตรฐานที่ประกาศโดยสมาคมการทดสอบและวัสดุแห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (American Society for Testing and Materials) “มาตรฐาน DIN” หมายความว่า มาตรฐานของสถาบันมาตรฐานเยอรมัน (Deutsches Institute für Normung) “มาตรฐาน EN” หมายความว่า
มาตรฐานของประเทศกลุ่มสหภาพยุโรป (European Standard) “มาตรฐาน GB” หมายความว่า มาตรฐานแห่งชาติของสาธารณรัฐประชาชนจีน (National Standards of the People's Republic of China) “มาตรฐาน ISO” หมายความว่า มาตรฐานที่ประกาศโดยองค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (International Organization for
Standardization) “มาตรฐาน JIS” หมายความว่า มาตรฐานอุตสาหกรรมญี่ปุ่น (Japanese Industrial Standards) “มาตรฐาน NFPA” หมายความว่า มาตรฐานที่ประกาศโดยสมาคมป้องกันอัคคีภัยแห่งชาติของประเทศสหรัฐอเมริกา (National Fire Protection Association)
ข้อ ๓ การออกแบบสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ ระบบท่อก๊าซธรรมชาติ และระบบไฟฟ้า ต้องกระทำโดยวิศวกรซึ่งได้รับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยวิศวกร การทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ ระบบท่อก๊าซธรรมชาติและอุปกรณ์ และการตรวจสอบระบบไฟฟ้า ต้องกระทำโดยผู้ทดสอบและตรวจสอบ การรับ
การจ่าย และการใช้ก๊าซธรรมชาติ การบำรุงรักษา และการควบคุมดูแลระบบที่เกี่ยวกับก๊าซธรรมชาติ ต้องกระทำโดยผู้ปฏิบัติงาน
ข้อ ๔ ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้องจัดเก็บเอกสารและข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอย่างเป็นระบบและพร้อมให้พนักงานเจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบได้ตลอดการประกอบกิจการ โดยอย่างน้อยต้องมีเอกสารและข้อมูล ดังต่อไปนี้ (๑) แบบก่อสร้างและรายการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงที่เกี่ยวกับสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ (๒)
รายงานผลการทดสอบและตรวจสอบที่เกี่ยวกับสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ (๓) รายงานการฝึกซ้อมแผนระงับเหตุเพลิงไหม้ตามข้อ ๒๓ (๓) (๔) ผลการตรวจสอบเครื่องดับเพลิงตามข้อ ๒๙ เอกสารและข้อมูลตามวรรคหนึ่งจะจัดเก็บโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้
หมวด ๒ แผนผังและแบบก่อสร้าง
ข้อ ๕ สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติต้องมีแผนผังโดยสังเขป แผนผังบริเวณ แบบก่อสร้าง และรายการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยอย่างน้อย ดังต่อไปนี้ (๑) แผนผังโดยสังเขปแสดงตำแหน่งที่ตั้งของสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ แนวเขตที่ดิน พร้อมสิ่งปลูกสร้างต่าง ๆ ที่อยู่โดยรอบสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ (๒)
แผนผังบริเวณแสดงแนวเขตสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ สถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ พื้นที่รับก๊าซจากถังขนส่งก๊าซธรรมชาติ พื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว ถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ เครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ แนวท่อก๊าซธรรมชาติไปยังจุดใช้งาน กำแพงกันไฟหรือผนังกันไฟ
และอาคารหรือสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับระบบท่อก๊าซธรรมชาติ (๓) แผนภาพแสดงกระบวนการไหล (๔) แบบแสดงรายละเอียดท่อก๊าซธรรมชาติและอุปกรณ์ (๕) แผนภาพสามมิติ (isometric diagram) ของระบบท่อก๊าซธรรมชาติและอุปกรณ์ก๊าซที่มีการติดตั้งภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติรวมทั้งภายในสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ (๖)
แบบก่อสร้างแสดงแนวท่อก๊าซธรรมชาติใต้ดินของสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ (๗) รายการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงและความปลอดภัยของสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ แผนผังและแบบก่อสร้างตามวรรคหนึ่งต้องมีมาตราส่วนที่เหมาะสม และแสดงรายละเอียดต่าง ๆ ให้สามารถตรวจสอบได้อย่างชัดเจน ทั้งนี้
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๖ แบบก่อสร้างตามข้อ ๕ (๖) ให้แสดงแนวท่อก๊าซธรรมชาติและความลึก โดยมีรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้ (๑) แนวท่อก๊าซธรรมชาติและระดับของแนวท่อก๊าซธรรมชาติ (๒) ตำแหน่งที่ตั้งของแนวท่อก๊าซธรรมชาติทุกระยะการเปลี่ยนแปลงแนวท่อก๊าซธรรมชาติ พร้อมรายละเอียดโดยรอบแนวท่อก๊าซธรรมชาติ (๓)
รูปตัดแนววางท่อตามยาวตลอดแนวท่อก๊าซธรรมชาติและความกว้างของแนวท่อก๊าซธรรมชาติ (๔) ขนาดท่อก๊าซธรรมชาติ ความยาวท่อก๊าซธรรมชาติ ความหนาของผนังท่อก๊าซธรรมชาติ และวัสดุที่ใช้ทำท่อก๊าซธรรมชาติ
ข้อ ๗ แบบก่อสร้างอาคารหรือสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ ที่เกี่ยวกับระบบท่อก๊าซธรรมชาติ ต้องมีแบบแสดงรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้ (๑) แปลนพื้น แปลนฐานราก และแปลนโครงสร้าง (๒) รูปด้านอย่างน้อยสองด้าน (๓) รูปตัดตามขวางและรูปตัดตามยาว (๔) รายละเอียดของโครงสร้าง
ข้อ ๘ แบบระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยต้องแสดงรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้ (๑) แผนผังแสดงการติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันและระงับอัคคีภัย (๒) รายละเอียดการติดตั้งระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย
ข้อ ๙ แบบอาคารสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ พื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว ช่องระบายระบบปิด และกำแพงกันไฟหรือผนังกันไฟ ต้องแสดงรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้ (๑) แปลนพื้น แปลนฐานราก และแปลนโครงสร้าง (๒) รูปด้านอย่างน้อยสองด้าน (๓) รูปตัดตามขวางและรูปตัดตามยาว (๔) รายละเอียดของโครงสร้าง
แบบก่อสร้างตามวรรคหนึ่ง ให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ต่อ ๑๐๐
ข้อ ๑๐ แบบโครงสร้างรองรับระบบท่อก๊าซธรรมชาติ ต้องแสดงรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้ (๑) ผังแสดงโครงสร้างรองรับท่อก๊าซธรรมชาติ (๒) แบบขยายโครงสร้างรองรับท่อก๊าซธรรมชาติ (๓) รูปด้านอย่างน้อยสองด้าน (๔) รูปตัดตามขวางและรูปตัดตามยาว แบบก่อสร้างตามวรรคหนึ่ง ให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ต่อ ๑๐๐
ข้อ ๑๑ แบบแสดงคุณลักษณะของถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ และเครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ ต้องมีเอกสารรับรองจากผู้ผลิต
ข้อ ๑๒ แบบระบบไฟฟ้าต้องแสดงรายละเอียดอย่างน้อย ดังต่อไปนี้ (๑) แผนผังแสดงการเดินสายไฟฟ้าและการต่อลงดินในลักษณะแผนภาพเส้นเดี่ยว (single line diagram) (๒) รายละเอียดการปิดผนึก (๓) แผนผังแสดงตำแหน่งและรายละเอียดการติดตั้งอุปกรณ์ไฟฟ้า และเครื่องใช้ไฟฟ้า (๔)
แผนผังแสดงตำแหน่งและรายละเอียดการติดตั้งของระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า
ข้อ ๑๓ แบบก่อสร้างและรายการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงของอาคาร พื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว หรือสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ ตามข้อ ๗ และข้อ ๙ ที่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างอาคารตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นผู้อนุญาตแล้ว ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องแสดงรายละเอียดตามที่ระบุไว้ในข้อ ๗ หรือข้อ ๙
แล้วแต่กรณี แต่ให้ใช้แบบก่อสร้างและรายการคำนวณของอาคารหรือสิ่งก่อสร้างดังกล่าวมาแสดงแทน
หมวด ๓ ลักษณะและระยะปลอดภัย
ข้อ ๑๔ สถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ ต้องมีลักษณะและระยะปลอดภัย ดังต่อไปนี้ (๑) ตำแหน่งที่มีโอกาสรั่วไหลของก๊าซธรรมชาติภายในสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ ต้องมีระยะห่างจากเขตที่ดิน หรือเขตสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติและริมผนังอาคาร ดังต่อไปนี้ (ก) ตำแหน่งที่มีความดันก๊าซธรรมชาติไม่เกิน ๑,๙๐๐ กิโลปาสคาลมาตร
ต้องมีระยะห่างไม่น้อยกว่า ๓.๐๐ เมตร (ข) ตำแหน่งที่มีความดันก๊าซธรรมชาติเกิน ๑,๙๐๐ กิโลปาสคาลมาตร ต้องมีระยะห่างไม่น้อยกว่า ๗.๕๐ เมตร (๒) ตำแหน่งที่มีโอกาสรั่วไหลของก๊าซธรรมชาติภายในสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ ต้องมีระยะห่างจากผนังถังเก็บน้ำมัน ผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว
หรือผนังถังเก็บวัตถุติดไฟหรือเกิดการระเบิดได้ทุกชนิดที่อยู่เหนือพื้นดิน หรือบริเวณที่ก่อให้เกิดประกายไฟได้ง่าย ไม่น้อยกว่า ๗.๕๐ เมตร (๓) ด้านที่ยานพาหนะอาจเข้าถึงสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติได้ต้องจัดให้มีเสากันภัยทุกระยะ ๑.๕๐ เมตร หรือราวเหล็ก ตลอดแนวสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติด้านนั้น
โดยมีระยะห่างจากสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติหรืออาคารคลุมสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ แล้วแต่กรณี ไม่น้อยกว่า ๑.๐๐ เมตร โดยเสากันภัยหรือราวเหล็กต้องออกแบบและก่อสร้างให้มีความมั่นคงแข็งแรงตามหลักวิศวกรรม
ข้อ ๑๕ ระยะปลอดภัยของถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติ พื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ เครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ ภายในบริเวณเขตสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
หมวด ๔ การออกแบบ การก่อสร้าง และการติดตั้งภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ
ข้อ ๑๖ การออกแบบ การก่อสร้าง และการติดตั้งถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ พื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ เครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ และอุปกรณ์ควบคุมความดันก๊าซเกินพิกัดแบบระบาย หรืออุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ
ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๑๗ ระบบท่อก๊าซธรรมชาติต้องได้รับการออกแบบ การสร้าง และการติดตั้งตามมาตรฐาน ASME B31.1 มาตรฐาน ASME B31.3 มาตรฐาน ASME B31.8 มาตรฐาน EN มาตรฐาน NFPA หรือมาตรฐานอื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๑๘ วัสดุและอุปกรณ์ที่ใช้ในระบบท่อก๊าซธรรมชาติต้องเป็นไปตามมาตรฐาน ANSI มาตรฐาน API มาตรฐาน ASME มาตรฐาน ASTM มาตรฐาน DIN มาตรฐาน EN มาตรฐาน GB มาตรฐาน ISO มาตรฐาน JIS มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หรือมาตรฐานอื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๑๙ ถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ และเครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ จะต้องติดตั้งบนโครงสร้างที่มั่นคงแข็งแรง และอุปกรณ์ที่มาประกอบกับโครงสร้างจะต้องสามารถรับแรงต่าง ๆ ตามหลักวิศวกรรม รวมถึงแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคาร
ข้อ ๒๐ การออกแบบอาคารคลุมสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ อาคารคลุมถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติที่อยู่ในสถานะก๊าซ อาคารคลุมถังขนส่งก๊าซธรรมชาติที่อยู่ในสถานะก๊าซ และอาคารคลุมเครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ ต้องดำเนินการ ดังต่อไปนี้ (๑) หลังคา ฝาหรือผนัง ต้องทำด้วยวัสดุก่อสร้างที่ไม่เป็นเชื้อเพลิง (๒)
ต้องออกแบบให้มีการแพร่กระจายของก๊าซธรรมชาติได้สะดวก ในกรณีที่เป็นอาคารที่ฝาหรือผนังปิดทุกด้าน ต้องติดตั้งระบบระบายอากาศที่สามารถระบายอากาศออกภายนอกอาคารได้
หมวด ๕ อุปกรณ์ไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า ระบบไฟฟ้า และระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า
ข้อ ๒๑ การกำหนดบริเวณอันตรายของสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ การออกแบบ การติดตั้งระบบไฟฟ้า การต่อลงดิน เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้าและบริภัณฑ์ไฟฟ้า และระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
หมวด ๖ การทดสอบและตรวจสอบ
ข้อ ๒๒ การทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ พื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ เครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ อุปกรณ์ที่ใช้ประกอบกับระบบท่อก๊าซธรรมชาติ และอุปกรณ์ควบคุมความดันก๊าซเกินพิกัดแบบระบาย หรืออุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ
ระบบท่อก๊าซธรรมชาติ ระบบไฟฟ้า การต่อลงดิน และระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
หมวด ๗ การป้องกันและระงับอัคคีภัย
ข้อ ๒๓ ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้อง (๑) ควบคุมดูแลไม่ให้มีการกระทำใด ๆ ที่อาจก่อให้เกิดเปลวไฟหรือประกายไฟในเขตสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ หรือในกรณีที่มีความจำเป็นที่จะต้องมีการกระทำใด ๆ ที่อาจก่อให้เกิดเปลวไฟหรือประกายไฟในบริเวณดังกล่าวให้ดำเนินการได้เฉพาะที่มีการควบคุมโดยผู้ปฏิบัติงาน (๒)
จัดทำขั้นตอนในการรับหรือจ่ายก๊าซธรรมชาติ และติดประกาศแสดงขั้นตอนดังกล่าวไว้ในบริเวณที่มีการรับหรือจ่ายก๊าซธรรมชาติ และแท่นรับและจ่ายก๊าซธรรมชาติ (๓) จัดทำแผนระงับเหตุเพลิงไหม้และมีการฝึกซ้อมแผนระงับเหตุเพลิงไหม้อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
และต้องจัดทำรายงานการฝึกซ้อมแผนระงับเหตุเพลิงไหม้เก็บไว้เป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่าหนึ่งปี เพื่อประโยชน์ในการตรวจสอบ
ข้อ ๒๔ ภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติต้องจัดให้มีป้ายที่มีข้อความหรือเครื่องหมายตามที่กำหนดในบริเวณ ดังต่อไปนี้ (๑) บริเวณถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติและบริเวณเครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ ต้องจัดให้มีป้ายที่มีข้อความหรือเครื่องหมาย “ห้ามสูบบุหรี่” และ “ห้ามก่อประกายไฟ”
และในกรณีที่เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาตินั้นเป็นชนิดเดินเครื่องอัตโนมัติ จะต้องจัดให้มีป้ายที่มีข้อความว่า “เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาตินี้ทำงานอัตโนมัติทุกเวลา” ที่บริเวณเครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาตินั้นด้วย (๒) บริเวณพื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องจัดให้มีป้ายที่มีข้อความหรือเครื่องหมาย “ห้ามสูบบุหรี่”
“ห้ามก่อประกายไฟ” “ของเหลวเย็นจัด” และ “ก๊าซไวไฟ” ป้ายตามวรรคหนึ่งต้องอยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นได้ง่าย และชัดเจน และให้มีสี รูปแบบ ขนาดตัวอักษร และเครื่องหมาย เป็นไปตามประกาศว่าด้วยการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม สีและเครื่องหมายเพื่อความปลอดภัย
ข้อ ๒๕ ห้ามเก็บวัตถุไวไฟหรืออยู่อาศัยภายในอาคารคลุมสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ อาคารคลุมถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติที่อยู่ในสถานะก๊าซ อาคารคลุมถังขนส่งก๊าซธรรมชาติที่อยู่ในสถานะก๊าซ และอาคารคลุมเครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ
ข้อ ๒๖ ภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติต้องติดตั้งระบบปิดฉุกเฉินเพื่อปิดหรือตัดการจ่ายก๊าซธรรมชาติ ของเหลวที่ติดไฟ สารทำความเย็นที่ติดไฟ หรือก๊าซที่ติดไฟ เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับระบบก๊าซธรรมชาติเหลว การติดตั้งระบบตามวรรคหนึ่งให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๒๗ สถานที่ตั้งสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ สถานที่ตั้งถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติที่อยู่ในสถานะก๊าซ ถังขนส่งก๊าซธรรมชาติที่อยู่ในสถานะก๊าซ หรือกลุ่มถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติที่อยู่ในสถานะก๊าซ หรือสถานที่ตั้งเครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ
หากตั้งอยู่ภายในบริเวณอาคารที่ปิดทุกด้านจะต้องติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซรั่ว อย่างน้อยหนึ่งเครื่อง และบริเวณพื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซรั่ว อย่างน้อยบริเวณละสองเครื่อง เครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซรั่วตามวรรคหนึ่ง ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามหมวด ๕
อุปกรณ์ไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า ระบบไฟฟ้า และระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า และต้องตรวจสอบให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ตลอดเวลา
ข้อ ๒๘ ภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติต้องจัดให้มีเครื่องตรวจจับการเกิดไฟพร้อมสัญญาณเตือนภัย โดยติดตั้งบริเวณพื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว อย่างน้อยสองเครื่อง เครื่องตรวจจับการเกิดไฟตามวรรคหนึ่ง ต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามหมวด ๕ อุปกรณ์ไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า ระบบไฟฟ้า และระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่า
และต้องตรวจสอบให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ตลอดเวลา
ข้อ ๒๙ สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติต้องมีเครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง หรือสารเคมีชนิดอื่น ตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ที่มีขนาดบรรจุไม่น้อยกว่า ๖.๘ กิโลกรัม มีความสามารถในการดับเพลิงไม่น้อยกว่า 20-B:C ตามมาตรฐานระบบป้องกันอัคคีภัยของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
หรือมาตรฐานระบบป้องกันอัคคีภัยอื่นที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา ในบริเวณที่กำหนดและมีจำนวนเครื่อง ดังต่อไปนี้ (๑) บริเวณที่ตั้งสถานีควบคุมก๊าซธรรมชาติ ต้องมีเครื่องดับเพลิงอย่างน้อยสองเครื่อง (๒) บริเวณที่ตั้งเครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ
ต้องมีเครื่องดับเพลิงอย่างน้อยสองเครื่องต่อเครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติหนึ่งเครื่อง (๓) บริเวณที่ตั้งเครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ ต้องมีเครื่องดับเพลิงอย่างน้อยหนึ่งเครื่องต่อเครื่องสูบก๊าซธรรมชาติหนึ่งเครื่อง (๔) บริเวณที่ตั้งกลุ่มถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติในสถานะก๊าซ
ต้องมีเครื่องดับเพลิงอย่างน้อยหนึ่งเครื่องต่อหนึ่งกลุ่มถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติในสถานะก๊าซที่มีความจุไม่เกิน ๔,๐๐๐ ลิตร (๕) บริเวณจุดรับก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องมีเครื่องดับเพลิงอย่างน้อยสองเครื่องต่อจุดรับก๊าซธรรมชาติเหลว (๖) บริเวณผนังภายนอกของพื้นที่กักเก็บก๊าซธรรมชาติเหลว
ต้องมีเครื่องดับเพลิงอย่างน้อยด้านละหนึ่งเครื่อง ในกรณีที่สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติมีถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติเหลว ในบริเวณที่ตั้งถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติเหลว ต้องมีเครื่องดับเพลิงตามวรรคหนึ่งที่มีขนาดบรรจุไม่น้อยกว่า ๙.๐ กิโลกรัม อย่างน้อยหนึ่งเครื่องต่อถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติเหลวหนึ่งถัง
เครื่องดับเพลิงตามวรรคหนึ่งและวรรคสองต้องจัดให้อยู่ในที่ที่สามารถนำออกมาใช้ได้ง่าย และต้องจัดให้มีการดูแลรักษาและตรวจสอบทุกหกเดือนเป็นอย่างน้อย พร้อมทั้งติดป้ายแสดงผลการตรวจสอบและวันที่ทำการตรวจสอบครั้งสุดท้ายไว้ที่อุปกรณ์ดังกล่าว และเก็บผลการตรวจสอบไว้ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตรวจสอบได้ตลอดเวลา
ข้อ ๓๐ ภายในสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติที่มีถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติเหลว ให้ติดตั้งระบบดับเพลิงด้วยน้ำ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๓๑ ในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุทำให้สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติชำรุดเสียหายจนเกิดการรั่วไหลของก๊าซธรรมชาติหรือเกิดเหตุเพลิงไหม้ ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้องดำเนินการให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
หมวด ๘ การเลิกประกอบกิจการ
ข้อ ๓๒ ผู้ประกอบกิจการควบคุมซึ่งประสงค์จะเลิกประกอบกิจการ ให้ยื่นเรื่องแจ้งยกเลิกการประกอบกิจการต่ออธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน พร้อมจัดส่งผลการทดสอบและตรวจสอบที่รับรองโดยผู้ทดสอบและตรวจสอบเพื่อประกอบการพิจารณา การแจ้งยกเลิกการประกอบกิจการ และการทดสอบและตรวจสอบตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ
เงื่อนไข และระยะเวลาที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
บทเฉพาะกาล
ข้อ ๓๓ สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติที่ได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้ เว้นแต่ (๑) ข้อ ๓ วรรคสองและวรรคสาม ข้อ ๔ ข้อ ๒๒ ข้อ ๒๓ ข้อ ๒๕ ข้อ ๓๑ และข้อ ๓๒
ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎกระทรวงนี้นับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ (๒) ข้อ ๑๕ ข้อ ๒๖ ข้อ ๒๗ ข้อ ๒๘ ข้อ ๒๙ และข้อ ๓๐ ต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎกระทรวงนี้ภายในระยะเวลาหนึ่งปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติตามวรรคหนึ่งที่มีการแก้ไขหรือเปลี่ยนแปลงแผนผังหรือแบบก่อสร้างตามหมวด
๒ ลักษณะหรือระยะปลอดภัยตามหมวด ๓ การออกแบบ การก่อสร้าง หรือการติดตั้งตามหมวด ๔ หรืออุปกรณ์ไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า ระบบไฟฟ้า หรือระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าตามหมวด ๕ นับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ จะต้องปฏิบัติให้เป็นไปตามข้อกำหนดในเรื่องนั้นด้วย
ข้อ ๓๔ สถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติที่ได้จัดทำป้ายที่มีข้อความหรือเครื่องหมายอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับการยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อ ๒๔ เว้นแต่มีการปรับปรุงซ่อมแซมในกรณีชำรุดเสียหาย หรือข้อความลบเลือนในสาระสำคัญ ให้ปฏิบัติตามข้อกำหนดดังกล่าวโดยเร็ว
ข้อ ๓๕ ผู้ยื่นขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติซึ่งได้รับความเห็นชอบแบบแปลน แผนผัง และแบบก่อสร้างตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิงอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามหมวด ๒ แผนผังและแบบก่อสร้าง ตามกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๓๖ ในระหว่างที่ยังไม่มีผู้ทดสอบและตรวจสอบตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดคุณสมบัติของผู้ทดสอบและตรวจสอบที่ออกตามมาตรา ๗ การทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบอัดก๊าซธรรมชาติ เครื่องสูบก๊าซธรรมชาติ เครื่องทำไอก๊าซธรรมชาติ ระบบท่อก๊าซธรรมชาติ และอุปกรณ์ที่ใช้ประกอบกับระบบท่ออื่น ๆ
ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับก๊าซธรรมชาติให้กระทำโดยวิศวกรทดสอบและตรวจสอบตามประกาศกรมธุรกิจพลังงาน เรื่อง การขึ้นทะเบียนวิศวกรออกแบบ และการออกใบรับรองวิศวกรทดสอบและตรวจสอบ พ.ศ. ๒๕๕๐ และการตรวจสอบระบบไฟฟ้า ให้กระทำโดยผู้ตรวจสอบระบบไฟฟ้าตามประกาศกรมธุรกิจพลังงาน เรื่อง การกำหนดบริเวณอันตราย อุปกรณ์ไฟฟ้า
เครื่องใช้ไฟฟ้า มาตรฐานขั้นต่ำระบบไฟฟ้า การตรวจสอบและการออกหนังสือรับรองให้ผู้ตรวจสอบ พ.ศ. ๒๕๕๐ ทั้งนี้ จนกว่าจะมีกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดคุณสมบัติของผู้ทดสอบและตรวจสอบที่ออกตามมาตรา ๗ ใช้บังคับ
ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๙ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๘ พีระพันธุ์ สาลีรัฐวิภาค รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๗ (๑) (๒) (๓) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติให้ออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการเก็บรักษาและการใช้ก๊าซธรรมชาติ แผนผัง รูปแบบ และลักษณะของสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ
ลักษณะของถังที่ใช้ในการบรรจุก๊าซธรรมชาติและการบำรุงรักษา วิธีการปฏิบัติงานและการจัดให้มีและบำรุงรักษาอุปกรณ์หรือเครื่องมืออื่นใดภายในสถานที่ดังกล่าว รวมทั้งกำหนดการอื่นใดอันจำเป็นเพื่อประโยชน์แก่การป้องกันหรือระงับเหตุเดือดร้อนรำคาญ หรือความเสียหาย หรืออันตรายที่จะมีผลกระทบต่อบุคคล สัตว์ พืช ทรัพย์
หรือสิ่งแวดล้อม จากการประกอบกิจการสถานที่ใช้ก๊าซธรรมชาติ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).