กฎกระทรวง การอนุญาตเป็นมัคคุเทศก์ พ.ศ. ๒๕๖๑ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ พ.ศ. ๒๕๕๑ และมาตรา ๔๙ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ พ.ศ. ๒๕๕๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามร้อยวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ “ใบอนุญาต” หมายความว่า ใบอนุญาตเป็นมัคคุเทศก์
ข้อ ๓ ใบอนุญาตมีสามประเภท ดังต่อไปนี้ (๑) ประเภทมัคคุเทศก์ทั่วไป สำหรับมัคคุเทศก์ซึ่งมีความรู้เกี่ยวกับงานนำเที่ยวครอบคลุมในทุกสาขา และนำนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ ได้ทั่วราชอาณาจักร (๒) ประเภทมัคคุเทศก์เฉพาะภูมิภาค สำหรับมัคคุเทศก์ซึ่งมีความรู้เกี่ยวกับงานนำเที่ยวเฉพาะภายในภูมิภาคที่กำหนดในใบอนุญาต และนำนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ ได้เฉพาะภายในภูมิภาคตามที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตเท่านั้น (๓) ประเภทมัคคุเทศก์ท้องถิ่น สำหรับมัคคุเทศก์ซึ่งมีความรู้เกี่ยวกับงานนำเที่ยวเฉพาะภายในเขตพื้นที่ท้องถิ่นหรือชุมชนที่คณะกรรมการประกาศกำหนดตามมาตรา ๑๒ (๔) และนำนักท่องเที่ยวไปยังสถานที่ต่าง ๆ ได้เฉพาะภายในเขตพื้นที่ท้องถิ่นหรือชุมชนตามที่กำหนดไว้ในใบอนุญาตเท่านั้น
ข้อ ๔ ภูมิภาคการนำเที่ยวของมัคคุเทศก์ตามข้อ ๓ (๒) ให้แบ่งออกเป็นสี่ภูมิภาค ดังต่อไปนี้ (๑) ภาคกลาง ครอบคลุมพื้นที่จังหวัด กรุงเทพมหานคร กาญจนบุรี จันทบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ชัยนาท ตราด นครนายก นครปฐม นนทบุรี ปทุมธานี ประจวบคีรีขันธ์ ปราจีนบุรี พระนครศรีอยุธยา เพชรบุรี ระยอง ราชบุรี ลพบุรี สมุทรปราการ สมุทรสงคราม สมุทรสาคร สระแก้ว สระบุรี สิงห์บุรี สุพรรณบุรี และอ่างทอง รวม ๒๖ จังหวัด (๒) ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ครอบคลุมพื้นที่จังหวัด กาฬสินธุ์ ขอนแก่น ชัยภูมิ นครพนม นครราชสีมา บึงกาฬ บุรีรัมย์ มหาสารคาม มุกดาหาร ยโสธร ร้อยเอ็ด เลย ศรีสะเกษ สกลนคร สุรินทร์ หนองคาย หนองบัวลำภู อำนาจเจริญ อุดรธานี และอุบลราชธานี รวม ๒๐ จังหวัด (๓) ภาคใต้ ครอบคลุมพื้นที่จังหวัด กระบี่ ชุมพร ตรัง นครศรีธรรมราช นราธิวาส ปัตตานี พังงา พัทลุง ภูเก็ต ยะลา ระนอง สงขลา สตูล และสุราษฎร์ธานี รวม ๑๔ จังหวัด (๔) ภาคเหนือ ครอบคลุมพื้นที่จังหวัด กำแพงเพชร เชียงราย เชียงใหม่ ตาก นครสวรรค์ น่าน พะเยา พิจิตร พิษณุโลก เพชรบูรณ์ แพร่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง ลำพูน สุโขทัย อุตรดิตถ์ และอุทัยธานี รวม ๑๗ จังหวัด
ข้อ ๕ คำขอรับใบอนุญาต ใบรับคำขอ ใบอนุญาต คำขอต่ออายุใบอนุญาต คำขอรับใบแทนใบอนุญาต และคำขอเปลี่ยนแปลงรายการสถานะมัคคุเทศก์ ให้เป็นไปตามแบบที่อธิบดีกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๖ การยื่นคำขอตามกฎกระทรวงนี้ ให้ยื่นต่อนายทะเบียนด้วยตนเอง ณ สำนักงานทะเบียนธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์สาขาที่มีอำนาจครอบคลุมภูมิลำเนาเฉพาะการของผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาต หรือสถานที่อื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนด โดยคำนึงถึงการอำนวยความสะดวกและการลดภาระแก่ผู้ยื่นคำขอ
ข้อ ๗ ผู้ใดประสงค์จะปฏิบัติหน้าที่เป็นมัคคุเทศก์ประเภทใด ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตพร้อมด้วยเอกสารและหลักฐาน ดังต่อไปนี้ (๑) สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน (๒) สำเนาทะเบียนบ้าน (๓) หลักฐานการศึกษาอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้ (ก) สำเนาปริญญาบัตร หรือหนังสือรับรองว่าสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีหรือเทียบเท่าในสาขามัคคุเทศก์หรือสาขาการท่องเที่ยวที่มีวิชาเกี่ยวกับมัคคุเทศก์ และสำเนาใบแสดงผลหรือรายงานผลการศึกษา (ข) สำเนาอนุปริญญาบัตร ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง หรือหนังสือรับรองว่าสำเร็จการศึกษาระดับอนุปริญญาหรือประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง สาขามัคคุเทศก์หรือสาขาการท่องเที่ยวที่มีวิชาเกี่ยวกับมัคคุเทศก์ และสำเนาใบแสดงผลหรือรายงานผลการศึกษา (ค) สำเนาวุฒิบัตรหรือหนังสือรับรองที่ออกโดยกรมการท่องเที่ยวว่าได้ผ่านการฝึกอบรมหลักสูตรวิชามัคคุเทศก์ (๔) หนังสือรับรองผลการทดสอบความรู้ความสามารถในการเป็นมัคคุเทศก์ที่ออกโดยกรมการท่องเที่ยวพร้อมสำเนา (๕) ใบรับรองของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมซึ่งรับรองว่าไม่เป็นโรคพิษสุราเรื้อรังหรือติดยาเสพติดให้โทษ หรือเป็นโรคติดต่อตามที่คณะกรรมการกำหนดซึ่งออกให้ไม่เกินสามสิบวันนับถึงวันยื่นคำขอรับใบอนุญาต ผู้ยื่นคำขอจะได้รับใบอนุญาตเป็นมัคคุเทศก์ประเภทใด ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการประกาศกำหนดซึ่งต้องคำนึงถึงความรู้ความสามารถของผู้นั้นด้วย
ข้อ ๘ เมื่อได้รับคำขอรับใบอนุญาตแล้ว ให้นายทะเบียนหรือผู้ซึ่งนายทะเบียนมอบหมายตรวจสอบความถูกต้องของคำขอและความครบถ้วนของเอกสารและหลักฐาน พร้อมทั้งให้ออกใบรับคำขอให้แก่ผู้ยื่นคำขอไว้เป็นหลักฐาน ในกรณีที่พบว่าคำขอไม่ถูกต้อง หรือเอกสารหรือหลักฐานไม่ครบถ้วน ให้แจ้งผู้ยื่นคำขอทราบเป็นหนังสือทันทีพร้อมด้วยเหตุผลเพื่อแก้ไขให้แล้วเสร็จภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้น ในกรณีที่ผู้ยื่นคำขอไม่แก้ไขคำขอให้ถูกต้องหรือไม่จัดส่งเอกสารหรือหลักฐานให้ครบถ้วนภายในระยะเวลาตามวรรคสอง ให้ถือว่าผู้ยื่นคำขอไม่ประสงค์จะให้ดำเนินการต่อไป และให้นายทะเบียนจำหน่ายเรื่องออกจากสารบบ
ข้อ ๙ ในกรณีที่คำขอรับใบอนุญาตและเอกสารหรือหลักฐานถูกต้องและครบถ้วนแล้วและผู้ยื่นคำขอมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๕๐ หรือเป็นผู้ได้รับยกเว้นคุณสมบัติในกรณีที่จะปฏิบัติหน้าที่เป็นมัคคุเทศก์เฉพาะในเขตท้องถิ่นหรือชุมชนตามมาตรา ๕๑ ให้นายทะเบียนมีคำสั่งอนุญาต และแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอมาชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งดังกล่าวเมื่อผู้ยื่นคำขอได้ชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตแล้ว ให้นายทะเบียนออกใบอนุญาตแก่ผู้ยื่นคำขอ การแจ้งตามวรรคหนึ่งจะแจ้งเป็นหนังสือโดยวิธีการส่งทางไปรษณีย์ จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ หรือช่องทางอื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนดก็ได้ ทั้งนี้ เพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ยื่นคำขอ นายทะเบียนจะแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบผ่านเว็บไซต์ด้วยก็ได้
ข้อ ๑๐ ในกรณีที่ผู้ยื่นคำขอขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๕๐ หรือผู้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตเป็นมัคคุเทศก์ซึ่งจะให้บริการเฉพาะในเขตท้องถิ่นหรือชุมชนผู้ใดไม่ได้รับยกเว้นคุณสมบัติตามมาตรา ๕๑ หรือไม่ชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตภายในระยะเวลาตามข้อ ๙ ให้นายทะเบียนมีคำสั่งไม่อนุญาต และให้มีหนังสือแจ้งให้ผู้ยื่นคำขอทราบ พร้อมด้วยเหตุผลและสิทธิอุทธรณ์ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอรับใบอนุญาต
ข้อ ๑๑ มัคคุเทศก์ผู้ใดประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตภายในหนึ่งร้อยยี่สิบวันก่อนวันที่ใบอนุญาตสิ้นอายุ พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐาน ดังต่อไปนี้ (๑) สำเนาใบอนุญาต (๒) สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน (๓) สำเนาทะเบียนบ้าน (๔) หนังสือรับรองว่าได้ผ่านการฝึกอบรมและทดสอบความรู้ความสามารถในการเป็นมัคคุเทศก์ที่ออกโดยกรมการท่องเที่ยว (๕) ใบรับรองของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่รับรองว่าไม่เป็นโรคพิษสุราเรื้อรัง หรือติดยาเสพติดให้โทษ หรือเป็นโรคติดต่อตามที่คณะกรรมการกำหนด ซึ่งออกให้ไม่เกินสามสิบวันนับถึงวันยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาต ให้นำความในข้อ ๘ ข้อ ๙ และข้อ ๑๐ มาใช้บังคับแก่การพิจารณาต่ออายุใบอนุญาตด้วยโดยอนุโลม
ข้อ ๑๒ ในกรณีที่ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตแล้ว ให้มัคคุเทศก์ซึ่งยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตนั้นปฏิบัติหน้าที่เป็นมัคคุเทศก์ต่อไปได้จนกว่าจะมีคำสั่งไม่อนุญาตให้ต่ออายุใบอนุญาต
ข้อ ๑๓ มัคคุเทศก์ซึ่งใบอนุญาตสูญหาย ถูกทำลาย หรือชำรุดในสาระสำคัญ ให้ยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาต พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอรับใบแทนใบอนุญาต รวมทั้งส่งคืนใบอนุญาตที่ชำรุด หรือยื่นหลักฐานการรับแจ้งความของพนักงานสอบสวนกรณีสูญหายหรือถูกทำลาย การพิจารณาคำขอรับใบแทนใบอนุญาต ให้นำความในข้อ ๘ ข้อ ๙ และข้อ ๑๐ มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม ทั้งนี้ ในการออกใบแทนใบอนุญาต ให้นายทะเบียนออกใบอนุญาตใหม่ตามแบบใบอนุญาตเดิม
ข้อ ๑๔ มัคคุเทศก์ผู้ใดประสงค์จะเปลี่ยนแปลงรายการเกี่ยวกับชื่อตัว ชื่อสกุล ภูมิลำเนาหรือเปลี่ยนแปลงรายการประวัติอื่นใด ให้ยื่นคำขอเปลี่ยนแปลงรายการสถานะมัคคุเทศก์ พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอ และให้นำความในข้อ ๘ มาใช้บังคับด้วยโดยอนุโลม ในกรณีที่ตรวจสอบแล้วคำขอถูกต้องและเอกสารหรือหลักฐานครบถ้วน ให้นายทะเบียนดำเนินการเปลี่ยนแปลงรายการสถานะมัคคุเทศก์ต่อไป ในกรณีที่เป็นการแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการที่กระทบต่อข้อความในใบอนุญาต ให้นายทะเบียนออกใบอนุญาตใหม่ให้ โดยมีสาระสำคัญตามใบอนุญาตเดิม เว้นแต่รายการที่เปลี่ยนแปลง และให้มัคคุเทศก์ส่งคืนใบอนุญาตเดิม บทเฉพาะกาล
ข้อ ๑๕ คำขอใด ๆ ที่ได้ยื่นไว้แล้วก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับและยังอยู่ระหว่างการพิจารณาของนายทะเบียน ให้ถือว่าเป็นคำขอที่ได้ยื่นตามกฎกระทรวงนี้โดยอนุโลม ในกรณีที่คำขอตามวรรคหนึ่งและเอกสารหรือหลักฐานที่ยื่นพร้อมคำขอดังกล่าวแตกต่างไปจากกฎกระทรวงนี้ นายทะเบียนมีอำนาจสั่งให้ผู้ยื่นคำขอดำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมคำขอและส่งเอกสารหรือหลักฐานเพิ่มเติมได้ตามความจำเป็นเพื่อให้การเป็นไปตามกฎกระทรวงนี้ ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๑ วีระศักดิ์ โควสุรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๔๙ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ พ.ศ. ๒๕๕๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้การกำหนดประเภทใบอนุญาต หลักเกณฑ์และวิธีการในการขอรับและการออกใบอนุญาต การขอและการต่ออายุใบอนุญาต และการขอรับและการออกใบแทนใบอนุญาตเป็นมัคคุเทศก์ เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）