กฎกระทรวง การอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสี พ.ศ. ๒๕๖๗ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒ และมาตรา ๑๙ วรรคสอง และมาตรา ๓๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ “ใบอนุญาต” หมายความว่า (๑) ใบอนุญาตผลิตวัสดุกัมมันตรังสี (๒) ใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสี (๓) ใบอนุญาตนำเข้าวัสดุกัมมันตรังสี (๔) ใบอนุญาตส่งออกวัสดุกัมมันตรังสี (๕) ใบอนุญาตนำผ่านวัสดุกัมมันตรังสี
ข้อ ๒ การแบ่งประเภทวัสดุกัมมันตรังสีให้เป็นไปตามภาคผนวกท้ายกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๓ ผู้ใดประสงค์จะผลิตวัสดุกัมมันตรังสี ประเภทที่ ๑ ประเภทที่ ๒ ประเภทที่ ๓ ประเภทที่ ๔ หรือประเภทที่ ๕ ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตต่อเลขาธิการ พร้อมด้วยเอกสารหรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอรับใบอนุญาต
ข้อ ๔ ผู้ใดประสงค์จะมีไว้ในครอบครองหรือใช้ นำเข้า ส่งออก หรือนำผ่านวัสดุกัมมันตรังสี ประเภทที่ ๑ ประเภทที่ ๒ ประเภทที่ ๓ หรือประเภทที่ ๔ ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตต่อเลขาธิการ พร้อมด้วยเอกสารหรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอรับใบอนุญาต ในกรณีการขอรับใบอนุญาตนำเข้าวัสดุกัมมันตรังสี ผู้ขอรับใบอนุญาตจะต้องขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีด้วย เว้นแต่ผู้นั้นมีใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสีดังกล่าวอยู่แล้วและวัสดุกัมมันตรังสีที่ขอนำเข้ามีค่ากัมมันตภาพไม่เกินกว่าที่ระบุไว้ในใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุกัมมันตรังสี และใบอนุญาตนั้นยังไม่สิ้นอายุ
ข้อ ๕ ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องเป็นผู้มีศักยภาพทางเทคนิคตามกฎกระทรวงว่าด้วยศักยภาพทางเทคนิคของผู้ขอรับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสี
ข้อ ๖ เมื่อเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอรับใบอนุญาตแล้ว ให้ตรวจสอบความถูกต้องและครบถ้วนของรายละเอียดในคำขอรับใบอนุญาต เอกสารหรือหลักฐาน ทั้งนี้ ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอรับใบอนุญาต ในกรณีที่เจ้าหน้าที่เห็นว่ารายละเอียดในคำขอรับใบอนุญาต เอกสารหรือหลักฐานไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วน ให้เจ้าหน้าที่แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ขอรับใบอนุญาตแก้ไขเพิ่มเติมหรือจัดส่งคำขอรับใบอนุญาต เอกสารหรือหลักฐานให้ถูกต้องและครบถ้วนภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้น ถ้าผู้ขอรับใบอนุญาตไม่แก้ไขเพิ่มเติมหรือจัดส่งคำขอรับใบอนุญาต เอกสาร หรือหลักฐานให้ถูกต้องและครบถ้วนภายในกำหนดเวลาตามวรรคสอง ให้ถือว่าผู้ขอรับใบอนุญาตไม่ประสงค์จะให้ดำเนินการต่อไป และให้เจ้าหน้าที่เสนอต่อเลขาธิการเพื่อสั่งจำหน่ายเรื่องออกจากสารบบและมีหนังสือแจ้งให้ผู้ขอรับใบอนุญาตทราบ ในกรณีที่เจ้าหน้าที่ตรวจสอบแล้วเห็นว่ารายละเอียดในคำขอรับใบอนุญาต เอกสารและหลักฐานถูกต้องและครบถ้วน ให้เจ้าหน้าที่แจ้งและออกเอกสารการรับคำขอเป็นหนังสือให้ผู้ขอรับใบอนุญาต และให้เจ้าหน้าที่เสนอความเห็นต่อเลขาธิการเพื่อประกอบการพิจารณาต่อไป
ข้อ ๗ ให้เลขาธิการพิจารณาคำขอรับใบอนุญาตและมีหนังสือแจ้งคำสั่งอนุญาตหรือไม่อนุญาตไปยังผู้ขอรับใบอนุญาตภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอใบอนุญาต เอกสารและหลักฐานที่ถูกต้องและครบถ้วนตามข้อ ๖ วรรคสี่ ในกรณีที่เลขาธิการมีคำสั่งอนุญาต ให้เลขาธิการแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้ขอรับใบอนุญาตมาชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งดังกล่าว และให้เลขาธิการออกใบอนุญาตให้แก่ผู้ขอรับใบอนุญาตภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับชำระค่าธรรมเนียม แต่หากผู้ขอรับใบอนุญาตไม่ชำระค่าธรรมเนียมใบอนุญาตภายในกำหนดเวลาดังกล่าว ให้ถือว่าผู้ขอรับใบอนุญาตไม่ประสงค์จะรับใบอนุญาต และให้เลขาธิการจำหน่ายเรื่องออกจากสารบบ ในกรณีที่เลขาธิการมีคำสั่งไม่อนุญาต ให้แจ้งคำสั่งดังกล่าวพร้อมทั้งเหตุผลของการไม่อนุญาตเป็นหนังสือให้ผู้ขอรับใบอนุญาตทราบ รวมทั้งแจ้งสิทธิและระยะเวลาการอุทธรณ์ต่อคณะกรรมการให้ผู้ขอรับใบอนุญาตทราบด้วย
ข้อ ๘ ผู้รับใบอนุญาตที่ประสงค์จะแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาต ซึ่งไม่ใช่ข้อมูลที่ส่งผลกระทบต่อศักยภาพทางเทคนิค และความปลอดภัยและความมั่นคงปลอดภัยทางรังสี ให้ยื่นคำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลดังกล่าวต่อเลขาธิการ พร้อมด้วยเอกสารหรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาต ให้นำความในข้อ ๖ และข้อ ๗ มาใช้บังคับแก่การพิจารณาคำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงรายการในใบอนุญาตด้วยโดยอนุโลม
ข้อ ๙ ผู้รับใบอนุญาตต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขและข้อกำหนดตามที่ระบุไว้ในใบอนุญาต ในการกำหนดเงื่อนไขหรือข้อกำหนดดังกล่าว อาจแตกต่างกันได้ตามประเภทของใบอนุญาตและประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี
ข้อ ๑๐ ผู้รับใบอนุญาตมีหน้าที่ต้องจัดทำรายงานแสดงปริมาณของวัสดุกัมมันตรังสีที่อยู่ในความครอบครองต่อเลขาธิการตามหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และระยะเวลาที่เลขาธิการกำหนดตามมาตรา ๘๘
ข้อ ๑๑ ผู้รับใบอนุญาตที่ประสงค์จะขอต่ออายุใบอนุญาต ให้ยื่นคำขอต่ออายุใบอนุญาตต่อเลขาธิการพร้อมด้วยเอกสารหรือหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอต่อใบอนุญาตภายในเก้าสิบวันแต่ไม่น้อยกว่าสามสิบวันก่อนใบอนุญาตสิ้นอายุ ให้นำความในข้อ ๖ และข้อ ๗ มาใช้บังคับแก่การพิจารณาต่ออายุใบอนุญาตด้วยโดยอนุโลม
ข้อ ๑๒ ในกรณีที่ใบอนุญาตชำรุดในสาระสำคัญ สูญหาย หรือถูกทำลาย ให้ผู้รับใบอนุญาตยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อเลขาธิการ พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานตามที่ระบุไว้ในแบบคำขอรับใบแทนใบอนุญาตภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ได้รับทราบถึงการชำรุดในสาระสำคัญ สูญหาย หรือถูกทำลาย ให้นำความในข้อ ๖ และข้อ ๗ มาใช้บังคับแก่การพิจารณาคำขอรับใบแทนใบอนุญาตด้วยโดยอนุโลม ใบแทนใบอนุญาตให้ใช้แบบใบอนุญาต โดยระบุคำว่า “ใบแทน” ด้วยตัวอักษรสีแดงไว้ด้านบนของใบอนุญาต
ข้อ ๑๓ การยื่นคำขอรับใบอนุญาต คำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาต คำขอต่ออายุใบอนุญาต และคำขอรับใบแทนใบอนุญาต หรือการติดต่อใด ๆ และการออกเอกสารหลักฐานต่าง ๆ ตามกฎกระทรวงนี้ ให้ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ ในกรณีที่มีเหตุไม่สามารถดำเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ตามวรรคหนึ่ง ให้ดำเนินการ ณ สำนักงาน
ข้อ ๑๔ คำขอรับใบอนุญาต คำขอแก้ไขเปลี่ยนแปลงข้อมูลในใบอนุญาต คำขอต่ออายุใบอนุญาต คำขอรับใบแทนใบอนุญาต และใบอนุญาต ให้เป็นไปตามแบบที่เลขาธิการประกาศกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ภาคผนวก ประเภทวัสดุกัมมันตรังสี ประเภทวัสดุกัมมันตรังสีสามารถจำแนกออกได้เป็น ๕ ประเภท ตามความเป็นอันตรายดังต่อไปนี้ ๑. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่เป็นอันตรายสูงสุด (extremely dangerous) ๒. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่เป็นอันตรายมาก (very dangerous) ๓. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๓ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่เป็นอันตราย (dangerous) ๔. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๔ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่มีโอกาสเป็นอันตราย (unlikely to be dangerous) ๕. วัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๕ หรือวัสดุกัมมันตรังสีที่มีโอกาสเป็นอันตรายน้อยที่สุด (most unlikely to be dangerous) ทั้งนี้ การจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีตามตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี ให้ยึดหลักเกณฑ์ตามลำดับความสำคัญดังต่อไปนี้ ๑. วัสดุกัมมันตรังสีที่ไม่ในอยู่ภายใต้การควบคุมตามพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ ให้พิจารณาระดับค่ากัมมันตภาพของวัสดุกัมมันตรังสี หากระดับค่ากัมมันตภาพไม่อยู่ภายใต้การควบคุมของพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ ให้ถือว่าวัสดุกัมมันตรังสีนั้น ไม่ต้องนำมาพิจารณาจัดจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีตามตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี ๒. ลักษณะการใช้ประโยชน์ ให้จำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสีตามลักษณะการใช้ประโยชน์และวัสดุกัมมันตรังสีที่ปรากฏอยู่ในตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี ตัวอย่างเช่น วัสดุกัมมันตรังสีโคบอลต์-๖๐ (Co-60) ใช้ในการรักษาด้วยรังสีรักษาระยะไกล (teletherapy) ให้จำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสีนี้เป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑ หรือวัสดุกัมมันตรังสีอิริเดียม-๑๙๒ (Ir-192) ที่ใช้ในการถ่ายภาพด้วยรังสีแกมมาทางอุตสาหกรรม (industrial gamma radiography) ให้จำแนกวัสดุกัมมันตรังสีนี้เป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ หรือวัสดุกัมมันตรังสีไฮโดรเจน-๓ (H-3) ที่ใช้ในการวัดการหยั่งธรณีหลุมเจาะด้วยรังสี (well logging gauges) ให้จำแนกวัสดุกัมมันตรังสีนี้เป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๓ เป็นต้นไป ๓. อัตราส่วนค่ากัมมันตภาพต่อค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (A/D) ในกรณีที่ลักษณะการใช้ประโยชน์ของวัสดุกัมมันตรังสีนั้น ๆ ไม่ปรากฏในตารางการจำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสี หรือไม่ทราบลักษณะการใช้ประโยชน์ หรือลักษณะการใช้ประโยชน์นั้น ๆ ต้องพิจารณาประกอบกับอัตราส่วนค่ากัมมันตภาพ ให้จำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสีตามค่าอัตราส่วนระหว่างค่ากัมมันตภาพ (activity; A) และค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (dangerous value; D) ดังนี้ ๓.๑ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D เท่ากับหรือสูงกว่า ๑,๐๐๐ (A/D >๑,๐๐๐) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๑ ๓.๒ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑,๐๐๐ และมากกว่าหรือเท่ากับ ๑๐ (๑,๐๐๐ > A/D >๑๐) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๒ ๓.๓ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑๐ และมากกว่าหรือเท่ากับ ๑ (๑๐ > A/D >๑) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๓ ๓.๔ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๑ และมากกว่าหรือเท่ากับ ๐.๐๑ (๑ > A/D >๐.๐๑) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๔ ๓.๕ วัสดุกัมมันตรังสีที่มีค่า A/D น้อยกว่า ๐.๐๑ และมากกว่าค่ากัมมันตภาพของวัสดุกัมมันตรังสีที่ไม่อยู่ภายใต้การควบคุมตามพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ (exempt) (๐.๐๑ > A/D และ A > exempt) จัดเป็นวัสดุกัมมันตรังสีประเภทที่ ๕ ค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (D) ให้เป็นไปตามมาตรฐานทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ ๔. กรณีวัสดุกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึก วัสดุกัมมันตรังสีชนิดไม่ปิดผนึก ให้จำแนกประเภทวัสดุกัมมันตรังสีเป็นประเภทที่ ๑ ถึงประเภทที่ ๕ ตามอัตราส่วนค่ากัมมันตภาพต่อค่าความเป็นอันตรายของวัสดุกัมมันตรังสี (A/D) เว้นแต่วัสดุกัมมันตรังสีที่ใช้ในทางการแพทย์ที่จำแนกเป็นประเภทที่ ๕ ให้ถือว่าเป็นประเภทที่ ๔ ๕. การปรับเปลี่ยนประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี การจัดจำแนกวัสดุกัมมันตรังสีแต่ละประเภท นอกเหนือไปจากหลักเกณฑ์ดังกล่าวข้างต้นแล้ว อาจนำหลักเกณฑ์อย่างอื่นมาใช้ประกอบการพิจารณาจำแนกประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี เช่น ลักษณะทางเคมี ฟิสิกส์ ของวัสดุกัมมันตรังสี ลักษณะของเครื่องกำบังรังสีหรือบรรจุหีบห่อที่ใช้ ปัจจัยแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับการนำวัสดุกัมมันตรังสีไปใช้ประโยชน์ หรือประวัติการเกิดอุบัติเหตุทางรังสีอันเนื่องมาจากการใช้วัสดุกัมมันตรังสี เป็นต้น ดังนั้น เมื่อมีข้อมูลหลักฐานรายงาน หรือสิ่งบ่งชี้ใด ๆ ที่สนับสนุนการปรับเปลี่ยนประเภทของวัสดุกัมมันตรังสี อาจพิจารณาจำแนกวัสดุกัมมันตรังสีใหม่ให้สอดคล้องกับข้อเท็จจริงเหล่านี้ หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๑๙ วรรคสอง และมาตรา ๓๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้การขอรับใบอนุญาต การออกใบอนุญาต การต่ออายุใบอนุญาตและการออกใบแทนใบอนุญาตสำหรับวัสดุกัมมันตรังสีแต่ละประเภท ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และระยะเวลาที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）