กฎกระทรวง การวางหลักประกันและการดำเนินการเกี่ยวกับหลักประกัน พ.ศ. ๒๕๖๗ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒ และมาตรา ๓๑ วรรคหนึ่ง วรรคสอง และวรรคหก มาตรา ๓๒ มาตรา ๔๔ มาตรา ๖๙ และมาตรา ๘๐ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ “ผู้รับใบอนุญาต” หมายความว่า (๑) ผู้รับใบอนุญาตผลิตวัสดุกัมมันตรังสี (๒) ผู้รับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครอง หรือใช้วัสดุกัมมันตรังสี (๓) ผู้รับใบอนุญาตทำเครื่องกำเนิดรังสี (๔) ผู้รับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้เครื่องกำเนิดรังสี (๕) ผู้รับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุนิวเคลียร์ (๖) ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ (๗) ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานที่ให้บริการจัดการกากกัมมันตรังสี
ข้อ ๓ ให้ผู้รับใบอนุญาตซึ่งเป็นหน่วยงานของรัฐแต่ไม่รวมถึงรัฐวิสาหกิจได้รับยกเว้นไม่ต้องวางหลักประกันตามกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๔ หลักประกันมี ดังต่อไปนี้ (๑) เงินสดหรือเช็คเงินสดที่ธนาคารสั่งจ่าย (๒) พันธบัตรของรัฐบาลไทย (๓) สัญญาค้ำประกันของธนาคาร (๔) กรมธรรม์ประกันภัย ชนิดประกันหน้าที่และความรับผิดของผู้รับใบอนุญาต (๕) สแตนบายเลตเตอร์ออฟเครดิตประเภทเพิกถอนไม่ได้ (๖) ตั๋วสัญญาใช้เงิน หลักเกณฑ์และวิธีการพิจารณามูลค่าและความน่าเชื่อถือของหลักประกัน และรายละเอียดเงื่อนไขของหลักประกัน ให้เป็นไปตามที่เลขาธิการกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๕ ให้ผู้รับใบอนุญาตคำนวณประมาณการค่าใช้จ่ายในการจัดการกากกัมมันตรังสี การจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว การดำเนินการตามแผนการเลิกดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์หรือสถานที่ให้บริการจัดการกากกัมมันตรังสี และการเข้าดำเนินการของพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อการวางหลักประกัน ตามหลักเกณฑ์และอัตรา ดังต่อไปนี้ (๑) ผู้รับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสี ให้คำนวณในอัตรา ๑๕ บาท ต่อ ๑ จิกะเบ็กเคอเรล ทั้งนี้ ต้องไม่น้อยกว่า ๕,๐๐๐ บาท และไม่เกิน ๑๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท (๒) ผู้รับใบอนุญาตเกี่ยวกับเครื่องกำเนิดรังสีที่สามารถทำให้เกิดผลผลิตจากการก่อกัมมันตรังสี (activation product) ให้คำนวณในอัตรา ๑๕ บาทต่อ ๑ จิกะเบ็กเคอเรล ทั้งนี้ ต้องไม่น้อยกว่า ๕,๐๐๐ บาท และไม่เกิน ๑๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท (๓) ผู้รับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ ให้คำนวณดังต่อไปนี้ (ก) วัสดุต้นกำลัง ให้คำนวณในอัตรา ๕๐ บาท ต่อ ๑ กิโลกรัม (ข) วัสดุนิวเคลียร์พิเศษ ให้คำนวณในอัตรา ๕๐ บาท ต่อ ๑ กรัม (๔) ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ ให้คำนวณดังต่อไปนี้ (ก) สถานที่ใช้เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์เพื่อการผลิตพลังงาน ให้คำนวณในอัตรา ๑,๙๕๐,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ เมกะวัตต์ (ความร้อน) (ข) สถานที่ใช้เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัย ให้คำนวณในอัตรา ๕๐๐,๐๐๐ บาท ต่อ ๑ กิโลวัตต์ (ความร้อน) (ค) สถานที่แต่งแร่เพื่อให้ได้มาซึ่งวัสดุนิวเคลียร์ สถานที่เปลี่ยนรูปหรือเสริมสมรรถนะวัสดุนิวเคลียร์ สถานที่ประกอบหรือจัดเก็บเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ หรือสถานที่จัดเก็บหรือแปรสภาพเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้วให้วางหลักประกันตามค่ากัมมันตภาพของวัสดุกัมมันตรังสีและปริมาณของวัสดุนิวเคลียร์ที่ได้รับอนุญาตให้ดำเนินการของสถานประกอบการ ให้คำนวณดังต่อไปนี้ ๑) วัสดุกัมมันตรังสี ให้คำนวณในอัตรา ๑๕ บาท ต่อ ๑ จิกะเบ็กเคอเรล ทั้งนี้ ต้องไม่น้อยกว่า ๕,๐๐๐ บาท ๒) วัสดุนิวเคลียร์ที่เป็นวัสดุต้นกำลัง ให้คำนวณในอัตรา ๕๐ บาท ต่อ ๑ กิโลกรัม ๓) วัสดุนิวเคลียร์ที่เป็นวัสดุนิวเคลียร์พิเศษ ให้คำนวณในอัตรา ๕๐ บาท ต่อ ๑ กรัม (๕) ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานที่ให้บริการจัดการกากกัมมันตรังสี ให้คำนวณในอัตรา ๑๕ บาท ต่อ ๑ จิกะเบ็กเคอเรล ทั้งนี้ ต้องไม่น้อยกว่า ๑๐,๐๐๐ บาท และไม่เกิน ๑๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท
ข้อ ๖ ให้ผู้รับใบอนุญาตมีหน้าที่วางหลักประกันตามข้อ ๔ ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับใบอนุญาตจากเลขาธิการ โดยยื่นคำขอวางหลักประกัน รายละเอียดและเงื่อนไขของหลักประกัน พร้อมทั้งมอบหลักประกันเต็มจำนวนตามประมาณการค่าใช้จ่ายที่คำนวณได้ตามข้อ ๕ ให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบ ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์และได้รับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสีหรือวัสดุนิวเคลียร์สำหรับใช้ในสถานประกอบการทางนิวเคลียร์นั้นด้วย ให้ยื่นคำขอวางหลักประกันตามวรรคหนึ่งเฉพาะในส่วนของสถานประกอบการทางนิวเคลียร์เพียงอย่างเดียว ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์และผู้รับใบอนุญาตดำเนินการสถานที่ให้บริการจัดการกากกัมมันตรังสีซึ่งยื่นคำขอวางหลักประกันเป็นเงินสดหรือเช็คเงินสด หรือพันธบัตรของรัฐบาลไทยตามข้อ ๔ (๑) หรือ (๒) อาจวางหลักประกันโดยการผ่อนชำระเป็นงวดได้ตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่เลขาธิการกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๗ เมื่อเจ้าหน้าที่ได้รับคำขอวางหลักประกันแล้ว ให้ตรวจสอบหลักประกัน และรายละเอียดและเงื่อนไขของหลักประกัน หากเห็นว่าหลักประกันไม่ถูกต้องหรือไม่ครบถ้วนตามประมาณการค่าใช้จ่ายตามข้อ ๕ หรือหลักประกันนั้นไม่น่าเชื่อถือ หรือมีรายละเอียดหรือเงื่อนไขบางประการที่ไม่สมควรที่จะรับหลักประกันดังกล่าว ให้เจ้าหน้าที่แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้รับใบอนุญาตวางหลักประกันให้ถูกต้องหรือครบถ้วน หรือแก้ไขรายละเอียดหรือเงื่อนไขของหลักประกันให้มีความน่าเชื่อถือหรือเหมาะสมภายในระยะเวลาที่เลขาธิการกำหนด หากผู้รับใบอนุญาตไม่วางหลักประกันให้ถูกต้องหรือครบถ้วน หรือแก้ไขรายละเอียดหรือเงื่อนไขของหลักประกันภายในระยะเวลาที่กำหนดตามวรรคหนึ่ง ให้เลขาธิการมีคำสั่งไม่รับหลักประกัน และแจ้งคำสั่งดังกล่าวเป็นหนังสือให้ผู้รับใบอนุญาตทราบ หากเจ้าหน้าที่เห็นว่าหลักประกันถูกต้องและครบถ้วนตามประมาณการค่าใช้จ่ายตามข้อ ๕ มีความน่าเชื่อถือและมีรายละเอียดหรือเงื่อนไขของหลักประกันที่เหมาะสม ให้เลขาธิการออกใบรับการวางหลักประกันให้แก่ผู้รับใบอนุญาตเก็บไว้เป็นหลักฐาน
ข้อ ๘ ในกรณีที่ผู้รับใบอนุญาตไม่วางหลักประกันภายในกำหนดเวลาตามข้อ ๖ วรรคหนึ่ง หรือเลขาธิการมีคำสั่งไม่รับหลักประกันตามข้อ ๗ วรรคสอง ให้เลขาธิการดำเนินการตามมาตรา ๓๑ วรรคสามต่อไป
ข้อ ๙ เลขาธิการมีอำนาจพิจารณาเพิ่มหรือลดหลักประกันได้ หากปรากฏว่าประมาณการค่าใช้จ่ายในการจัดการกากกัมมันตรังสี การจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว การดำเนินการตามแผนการเลิกดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์หรือสถานที่ให้บริการจัดการกากกัมมันตรังสี หรือการเข้าดำเนินการของพนักงานเจ้าหน้าที่ เพิ่มหรือลด โดยให้แจ้งเป็นหนังสือพร้อมทั้งเหตุผลให้ผู้รับใบอนุญาตทราบ ผู้รับใบอนุญาตอาจขอเพิ่มหรือลดหลักประกันได้ โดยยื่นคำขอเพิ่มหรือลดหลักประกันพร้อมทั้งเหตุผลและรายละเอียดของหลักประกันที่เพิ่มหรือลดต่อเลขาธิการเพื่อขอความเห็นชอบ และให้เลขาธิการพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอเพิ่มหรือลดมูลค่าของหลักประกัน และแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้รับใบอนุญาตทราบ ให้ผู้รับใบอนุญาตวางหลักประกันในส่วนที่เพิ่มภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจากเลขาธิการ และให้เลขาธิการคืนหลักประกันในส่วนที่ลดภายในกำหนดเวลาตามข้อ ๑๕ (๑) ให้นำความในข้อ ๗ และข้อ ๘ มาใช้บังคับแก่การพิจารณาคำขอเพิ่มหรือลดมูลค่าของหลักประกันด้วยโดยอนุโลม
ข้อ ๑๐ ผู้รับใบอนุญาตจะวางหลักประกันตามข้อ ๔ ประเภทเดียวทั้งหมดหรือหลายประเภทรวมกันก็ได้ และหากผู้รับใบอนุญาตประสงค์จะเปลี่ยนแปลงหลักประกัน ให้ผู้รับใบอนุญาตยื่นคำขอเปลี่ยนแปลงหลักประกัน พร้อมทั้งเหตุผลและรายละเอียดของหลักประกันที่ขอเปลี่ยนแปลงเพื่อขอความเห็นชอบจากเลขาธิการ โดยเลขาธิการจะต้องพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับคำขอเปลี่ยนแปลงประเภทหลักประกัน และแจ้งเป็นหนังสือให้ผู้รับใบอนุญาตทราบ ให้เลขาธิการมีอำนาจเปลี่ยนแปลงหลักประกันได้ โดยแจ้งเป็นหนังสือพร้อมทั้งเหตุผลและรายละเอียดของหลักประกันที่ให้เปลี่ยนแปลง ให้ผู้รับใบอนุญาตทราบ ให้ผู้รับใบอนุญาตดำเนินการเปลี่ยนแปลงหลักประกันให้แล้วเสร็จภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งจากเลขาธิการตามวรรคสอง ให้นำความในข้อ ๗ และข้อ ๘ มาใช้บังคับแก่การพิจารณาคำขอเปลี่ยนแปลงหลักประกันด้วยโดยอนุโลม
ข้อ ๑๑ การยื่นคำขอวางหลักประกัน และรายละเอียดของหลักประกัน คำขอเพิ่มหรือลดหลักประกัน คำขอเปลี่ยนแปลงหลักประกัน หรือการติดต่อใด ๆ และการออกเอกสารหลักฐานต่าง ๆ ตามกฎกระทรวงนี้ ให้ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ ในกรณีที่มีเหตุไม่สามารถดำเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามวรรคหนึ่งได้ ให้ดำเนินการ ณ สำนักงาน
ข้อ ๑๒ คำขอวางหลักประกัน ใบรับการวางหลักประกัน คำขอเพิ่มหรือลดหลักประกัน คำขอเปลี่ยนแปลงหลักประกันให้เป็นไปตามแบบที่เลขาธิการกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๑๓ การเก็บรักษาหลักประกันที่เป็นเงินสดให้นำส่งเข้าบัญชีของสำนักงานที่เปิดไว้กับกระทรวงการคลังสำหรับเก็บรักษาหลักประกัน การเก็บรักษาหลักประกันประเภทอื่นนอกจากเงินสดให้เก็บรักษาไว้ในตู้นิรภัยหรือสถานที่อื่นที่มีความปลอดภัย การเก็บรักษาหลักประกันตามวรรคสอง รวมทั้งการจัดทำบัญชีหรือรายงานการเก็บรักษาหลักประกัน ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่เลขาธิการกำหนดโดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๑๔ ในกรณีที่เลขาธิการมอบหมายให้บุคคลอื่นดำเนินการจัดการกากกัมมันตรังสี จัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว หรือดำเนินการตามแผนการเลิกดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์หรือสถานที่ให้บริการจัดการกากกัมมันตรังสี หรือการเข้าดำเนินการของพนักงานเจ้าหน้าที่แทนผู้รับใบอนุญาต ให้เลขาธิการเบิกจ่ายจากหลักประกันของผู้รับใบอนุญาตเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับการดำเนินการให้แก่บุคคลนั้น การเบิกจ่ายหลักประกันให้แก่บุคคลตามวรรคหนึ่ง ให้บุคคลนั้นยื่นคำขอต่อเลขาธิการพร้อมทั้งรายละเอียดและหลักฐานค่าใช้จ่ายภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้ดำเนินการตามที่ได้รับมอบหมายแล้วเสร็จ และให้เลขาธิการโอนค่าใช้จ่ายเข้าบัญชีของบุคคลนั้นหรือโดยวิธีการอื่นตามที่เลขาธิการกำหนด
ข้อ ๑๕ ให้เลขาธิการคืนหลักประกันที่ผู้รับใบอนุญาตได้วางไว้ ดังต่อไปนี้ (๑) ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่เลขาธิการเห็นชอบให้ลดมูลค่าของหลักประกันตามข้อ ๙ หรือเปลี่ยนแปลงประเภทหลักประกันตามข้อ ๑๐ (๒) ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ผู้รับใบอนุญาตแสดงเอกสารถึงการจัดการกากกัมมันตรังสีแล้วเสร็จ (๓) ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ผู้รับใบอนุญาตแสดงเอกสารหรือหลักฐานในการส่งวัสดุกัมมันตรังสี เครื่องกำเนิดรังสี หรือวัสดุนิวเคลียร์คืนแก่ประเทศผู้ขายหรือผู้รับ ณ ประเทศปลายทาง (๔) ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่เลขาธิการโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการสั่งให้สถานประกอบการทางนิวเคลียร์หรือสถานที่ให้บริการจัดการกากกัมมันตรังสีตามที่ได้รับใบอนุญาตนั้นพ้นจากการควบคุม (๕) ภายในหกสิบวันนับแต่วันที่ผู้โอนใบอนุญาตแสดงเอกสารหรือหลักฐานในการวางหลักประกันของผู้รับโอนใบอนุญาตครบถ้วนแล้ว บทเฉพาะกาล
ข้อ ๑๖ ผู้รับใบอนุญาตซึ่งได้รับใบอนุญาตอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้วางหลักประกันเต็มจำนวนตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๗ ศุภมาส อิศรภักดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๓๑ มาตรา ๓๒ มาตรา ๔๔ มาตรา ๖๙ และมาตรา ๘๐ แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้ผู้รับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุกัมมันตรังสี เครื่องกำเนิดรังสี วัสดุนิวเคลียร์ สถานประกอบการทางนิวเคลียร์ หรือสถานที่ให้บริการจัดการกากกัมมันตรังสี มีหน้าที่วางหลักประกันตั้งแต่ได้รับใบอนุญาตเพื่อเป็นหลักประกันในการจัดการกากกัมมันตรังสี และในการเข้าดำเนินการของพนักงานเจ้าหน้าที่ การจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว และการดำเนินการตามแผนการเลิกดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ เพื่อให้เป็นหลักประกันในความปลอดภัยของประชาชนและสิ่งแวดล้อม และเป็นไปตามหลักมาตรฐานสากล ตลอดจนการเก็บรักษาและการเบิกจ่ายหลักประกัน และการกำหนดยกเว้นหน่วยงานของรัฐที่ไม่ต้องวางหลักประกัน ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และระยะเวลาที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）