กฎกระทรวง ศักยภาพทางเทคนิคของผู้ขอรับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ พ.ศ. ๒๕๖๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๒ มาตรา ๘ (๘) และมาตรา ๔๑ (๑) (ข) แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมโดยคำแนะนำของคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ผู้ขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุนิวเคลียร์ซึ่งมิใช่เป็นผู้ขอรับใบอนุญาตตามข้อ ๗ ต้องจัดให้มี (๑) สถานที่จัดเก็บหรือสถานที่ประกอบกิจการที่มีการจัดแบ่งพื้นที่ในการปฏิบัติงานและมีมาตรการควบคุมการเข้าออกพื้นที่ดังกล่าวอย่างชัดเจน รวมทั้งมีการกำบังรังสีเพื่อไม่ให้ปริมาณรังสีที่บุคคลได้รับเกินขีดจำกัดปริมาณรังสีที่กำหนดในกฎกระทรวงว่าด้วยความปลอดภัยทางรังสีที่ออกตามมาตรา ๙๑ (๒) เครื่องมือ อุปกรณ์ และเครื่องใช้ที่เพียงพอและเหมาะสมต่อการใช้งาน ได้แก่ อุปกรณ์วัดปริมาณรังสีประจำตัวบุคคลสำหรับผู้ปฏิบัติงานทางรังสี ชุดป้องกันอันตรายทางรังสี และเครื่องสำรวจรังสี (๓) เจ้าหน้าที่ดำเนินการทางเทคนิคเกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๙๓ เพื่อทำหน้าที่ควบคุมดูแลความปลอดภัย ความมั่นคงปลอดภัย และการพิทักษ์ความปลอดภัยของวัสดุนิวเคลียร์ที่ขออนุญาต ดังต่อไปนี้ (ก) ควบคุมดูแลการมีไว้ในครอบครองหรือใช้ และการขนส่งวัสดุนิวเคลียร์ของผู้รับใบอนุญาต ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับความปลอดภัยและความมั่นคงปลอดภัยทางนิวเคลียร์และรังสี และการพิทักษ์ความปลอดภัยของวัสดุนิวเคลียร์ตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๙๑ และมาตรา ๙๙ (ข) ทบทวน ปรับปรุง และจัดการฝึกซ้อมแผนฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสี ให้สามารถใช้งานได้จริง (ค) ดำเนินการใด ๆ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงานมีความรู้ความสามารถอย่างเพียงพอในการปฏิบัติงาน การใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ต่าง ๆ สำหรับการป้องกันอันตรายจากรังสีและการระงับเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียร์และรังสี (๔) ระบบการคุ้มครองทางกายภาพของวัสดุนิวเคลียร์ (๕) แผนป้องกันอันตรายจากรังสีที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติงาน
ข้อ ๒ ระบบการคุ้มครองทางกายภาพของวัสดุนิวเคลียร์ตามข้อ ๑ (๔) ต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้ (๑) รั้ว กำแพง หรือเครื่องกีดขวางใด ๆ ที่ใช้ป้องกันการบุกรุก ล้อมรอบสถานที่จัดเก็บหรือสถานที่ประกอบกิจการ โดยบริเวณทั้งสองข้างของรั้ว กำแพง หรือเครื่องกีดขวางนั้นต้องเป็นพื้นที่โล่งและมีแสงส่องสว่างเพียงพอในบริเวณดังกล่าว (๒) ระบบสัญญาณเตือนภัยสำหรับตรวจและเตือนให้ทราบเมื่อมีการเข้าใกล้หรือการล่วงล้ำเข้ามาในสถานที่จัดเก็บหรือสถานที่ประกอบกิจการ และการประเมินเหตุของสัญญาณเตือนภัยโดยพลันเพื่อตอบสนองต่อเหตุนั้นได้อย่างทันท่วงที (๓) มาตรการควบคุมการผ่านเข้าออกของบุคคล สิ่งของ และยานพาหนะที่จำกัดเฉพาะผู้รับผิดชอบในการเข้าถึงวัสดุนิวเคลียร์ (๔) หน่วยรักษาความปลอดภัยซึ่งประกอบด้วยผู้ทำหน้าที่หัวหน้าผลัดรักษาความปลอดภัยและเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย รวมทั้งมีวิธีปฏิบัติและขั้นตอนการปฏิบัติงานสำหรับหน่วยรักษาความปลอดภัย (๕) การป้องกันระบบคอมพิวเตอร์จากการเข้าถึงโดยไม่ได้รับความยินยอมจากผู้รับใบอนุญาตเกินจากขอบเขตอำนาจหน้าที่ที่ผู้รับใบอนุญาตได้มอบหมาย หรือไม่มีเหตุโดยชอบตามกฎหมาย
ข้อ ๓ แผนป้องกันอันตรายจากรังสีที่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติงานตามข้อ ๑ (๕) ต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้ (๑) แผนผังสายการบังคับบัญชาด้านความปลอดภัยทางรังสีที่ระบุบุคคลซึ่งเกี่ยวข้องและหน้าที่ความรับผิดชอบอย่างครบถ้วนและชัดเจน (๒) การจัดแบ่งพื้นที่ในการปฏิบัติงานและมีมาตรการควบคุมการเข้าออกพื้นที่อย่างชัดเจน (๓) มาตรการความด้านความปลอดภัยทางรังสี แผนงาน และขั้นตอนวิธีปฏิบัติงานตามกฎกระทรวงว่าด้วยความปลอดภัยทางรังสีที่ออกตามมาตรา ๙๑ (๔) แผนการตรวจวัดทางรังสีในบริเวณปฏิบัติงานทางรังสีและบริเวณพื้นที่สาธารณะโดยกำหนดระยะเวลาที่จะดำเนินการอย่างชัดเจน (๕) แผนการสอบเทียบเครื่องมือตรวจวัดรังสีและระบุช่วงเวลาในการดำเนินการอย่างชัดเจน
ข้อ ๔ ผู้ขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุนิวเคลียร์ตามข้อ ๑ ต้องจัดให้มีแผนการดำเนินการเมื่อเลิกใช้งานที่ระบุว่าจะจัดส่งวัสดุนิวเคลียร์ไปจัดการนอกราชอาณาจักร ส่งกลับคืนแก่ประเทศผู้ขายหรือผู้ให้เช่าซึ่งวัสดุนิวเคลียร์ หรือวิธีการอื่นตามที่เลขาธิการประกาศกำหนด
ข้อ ๕ ผู้ขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุนิวเคลียร์ตามข้อ ๑ ต้องจัดให้มีแผนการจัดการกากกัมมันตรังสีที่ระบุการจัดการวัสดุที่ประกอบหรือปนเปื้อนด้วยวัสดุนิวเคลียร์ ซึ่งมีค่ากัมมันตภาพต่อปริมาณหรือกัมมันตภาพรวมสูงกว่าเกณฑ์ปลอดภัยที่คณะกรรมการกำหนดไว้ โดยการจัดการวัสดุที่ประกอบหรือปนเปื้อนดังกล่าวต้องสอดคล้องกับประเภทกากกัมมันตรังสีตามกฎกระทรวงว่าด้วยการจัดการกากกัมมันตรังสีที่ออกตามมาตรา ๗๙
ข้อ ๖ ในกรณีที่วัสดุนิวเคลียร์ที่ขออนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้เป็นวัสดุนิวเคลียร์พิเศษ ผู้ขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุนิวเคลียร์ตามข้อ ๑ นอกจากต้องดำเนินการตามข้อ ๑ ข้อ ๒ ข้อ ๓ ข้อ ๔ และข้อ ๕ แล้ว ต้องดำเนินการดังต่อไปนี้ด้วย (๑) จัดให้มีระบบตรวจวัดรังสีที่สามารถตรวจพบภาวะวิกฤตที่มีปริมาณรังสีดูดกลืนจากทั้งแกมมาและนิวตรอนรวม ๐.๒๐ เกรย์ ที่ระยะสองเมตรได้ภายในระยะเวลาหนึ่งนาที ระบบตรวจวัดรังสีสำรองในบริเวณใช้งานและสามารถเตือนภัยในกรณีที่เกิดภาวะวิกฤต และมีวิธีการป้องกันการเกิดภาวะวิกฤตในเวลาที่ไม่ได้ใช้งาน เช่น การใช้สารละลายโบรอน แผงหรืออุปกรณ์ควบคุม (๒) จัดให้มีมาตรการรองรับสำหรับกรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉินเกี่ยวกับการเกิดภาวะวิกฤต และให้ปิดประกาศมาตรการดังกล่าวในทุกบริเวณที่มีโอกาสเกิดเหตุฉุกเฉิน รวมทั้งต้องจัดการฝึกซ้อมรองรับเหตุฉุกเฉินนั้นอย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง (๓) จัดให้มีสถานที่ วัสดุ และอุปกรณ์สำหรับชำระล้างการปนเปื้อนทางรังสีบนพื้นผิว ณ สถานประกอบการ
ข้อ ๗ ในกรณีที่ผู้ขอรับใบอนุญาตมีไว้ในครอบครองหรือใช้วัสดุนิวเคลียร์เป็นผู้ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างสถานประกอบการทางนิวเคลียร์หรือใบอนุญาตดำเนินการสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ ให้ดำเนินการตามรายงานวิเคราะห์ความปลอดภัยของสถานประกอบการทางนิวเคลียร์ฉบับเบื้องต้นหรือฉบับสมบูรณ์ แล้วแต่กรณี ในส่วนที่เกี่ยวกับการดูแลความปลอดภัย ความมั่นคงปลอดภัย และการพิทักษ์ความปลอดภัยของวัสดุนิวเคลียร์ที่ขออนุญาต รวมทั้งการดำเนินการเมื่อเลิกใช้งาน การจัดการกากกัมมันตรังสี และการจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว โดยให้ถือว่าเป็นศักยภาพทางเทคนิคที่ผู้ขอรับใบอนุญาตต้องจัดให้มีตามมาตรา ๔๑ (๑) (ข)
ข้อ ๘ ให้นำความในข้อ ๑ (๑) (๒) (๓) และ (๔) มาใช้บังคับแก่ผู้ขอรับใบอนุญาตนำเข้าหรือส่งออกวัสดุนิวเคลียร์ด้วยโดยอนุโลม
ข้อ ๙ ให้นำความในข้อ ๑ (๒) และ (๓) มาใช้บังคับแก่ผู้ขอรับใบอนุญาตนำผ่านวัสดุนิวเคลียร์ด้วยโดยอนุโลม นอกจากการดำเนินการตามวรรคหนึ่ง ผู้ขอรับใบอนุญาตนำผ่านวัสดุนิวเคลียร์ต้องจัดให้มีระบบการคุ้มครองทางกายภาพของวัสดุนิวเคลียร์ตามรายละเอียด ดังต่อไปนี้ (๑) มาตรการปิดล็อก ใส่กุญแจ ปิดผนึก หรือการกระทำอื่น ๆ ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันต่อยานพาหนะขนส่ง ห้องเก็บสินค้า และตู้สินค้าที่ขนส่งหีบห่อซึ่งบรรจุวัสดุนิวเคลียร์ (๒) มาตรการตรวจสอบความเรียบร้อยสมบูรณ์ของการกระทำตาม (๑) ทั้งก่อนและระหว่างการขนส่ง (๓) มาตรการตรวจสอบหีบห่อซึ่งบรรจุวัสดุนิวเคลียร์ ยานพาหนะขนส่ง ห้องเก็บสินค้า และตู้สินค้าที่ขนส่งหีบห่อซึ่งบรรจุวัสดุนิวเคลียร์ เพื่อป้องกันสิ่งแปลกปลอมที่อาจก่อความเสียหายแก่ระบบการคุ้มครองทางกายภาพของวัสดุนิวเคลียร์ (๔) มาตรการป้องกันความลับของข้อมูลการขนส่ง รวมถึงรายละเอียดของตารางเวลาและเส้นทางขนส่ง (๕) เจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยในระหว่างการขนส่งวัสดุนิวเคลียร์เพื่อป้องกันการกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพย์เพื่อให้ได้ไปซึ่งวัสดุนิวเคลียร์ หรือการกระทำใด ๆ โดยจงใจที่อาจก่อให้เกิดอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย อนามัย หรือทรัพย์สินของบุคคล หรือต่อสิ่งแวดล้อม เนื่องจากการได้รับรังสีหรือการแพร่กระจายของวัสดุนิวเคลียร์ (๖) อุปกรณ์เครื่องมือสื่อสารในยานพาหนะขนส่งสำหรับการร้องขอความช่วยเหลือเมื่อเกิดการกระทำตาม (๕) ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๔ เอนก เหล่าธรรมทัศน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๘ (๘) และมาตรา ๔๑ (๑) (ข) แห่งพระราชบัญญัติพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ พ.ศ. ๒๕๕๙ บัญญัติให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมโดยคำแนะนำของคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดศักยภาพทางเทคนิคของผู้ขอรับใบอนุญาตเกี่ยวกับวัสดุนิวเคลียร์ เพื่อให้ผู้ขอรับใบอนุญาตมีศักยภาพทางเทคนิคเพียงพอในการดูแลความปลอดภัย ความมั่นคงปลอดภัย และการพิทักษ์ความปลอดภัยของวัสดุนิวเคลียร์ที่ขออนุญาต การดำเนินการเมื่อเลิกใช้งาน การจัดการกากกัมมันตรังสี และการจัดการเชื้อเพลิงนิวเคลียร์ใช้แล้ว จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）