อารัมภบท
กฎกระทรวง การขอคืนที่ดินที่ถูกเวนคืน พ.ศ. ๒๕๖๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๕๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๕๖๒ นายกรัฐมนตรีออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
กฎกระทรวงการขอคืนที่ดินที่ถูกเวนคืน พ.ศ. 2564
ข้อ ๑
ข้อ ๑ ผู้มีสิทธิขอคืนที่ดินที่ถูกเวนคืน ได้แก่บุคคล ดังต่อไปนี้ (๑) เจ้าของเดิม ในกรณีที่มีเจ้าของเดิมหลายคน เจ้าของเดิมคนใดคนหนึ่งมีสิทธิขอคืนได้ (๒) ทายาทของเจ้าของเดิมที่ตาย ทายาทนั้นต้องเป็นทายาทที่มีสิทธิได้รับมรดกของเจ้าของเดิมตามกฎหมาย ในกรณีที่มีทายาทที่มีสิทธิได้รับมรดกหลายคน ทายาทคนใดคนหนึ่งนั้นมีสิทธิขอคืนได้ แต่ในกรณีที่มีเจ้าของเดิมหลายคน เจ้าของเดิมคนใดคนหนึ่งยังมีชีวิตอยู่ ทายาทของเจ้าของเดิมที่ตายนั้นจะขอคืนได้เมื่อมีหลักฐานแสดงได้ว่าเจ้าของเดิมที่ยังมีชีวิตอยู่รับทราบการขอคืนหรือได้ร่วมขอคืนด้วย
ข้อ ๒
ข้อ ๒ ผู้มีสิทธิขอคืนที่ดินที่ถูกเวนคืนผู้ใดประสงค์จะขอคืนที่ดิน ให้ยื่นคำร้องพร้อมเอกสารหรือหลักฐานต่อเจ้าหน้าที่ตามแบบ ขค. ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้ ภายในสามปีนับแต่วันพ้นกำหนดระยะเวลาตามมาตรา ๕๑ หรือมาตรา ๖๗ แล้วแต่กรณี การยื่นคำร้องตามวรรคหนึ่ง จะยื่น ณ ที่ทำการของเจ้าหน้าที่ หรือโดยวิธีส่งทางไปรษณีย์ตอบรับ หรือโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ก็ได้ ในกรณีการยื่นคำร้องโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ถ้าไม่มีแบบ ขค. ๑ อยู่ในระบบอิเล็กทรอนิกส์ ผู้ยื่นคำร้องจะจัดพิมพ์ให้มีข้อความตรงตามแบบ ขค. ๑ ก็ได้ ผู้ยื่นคำร้องตามวรรคหนึ่ง จะขอคืนที่ดินทั้งหมดหรือเฉพาะบางส่วนก็ได้ ในกรณีการขอคืนที่ดินเฉพาะบางส่วนนั้น การจะคืนที่ดินส่วนใดให้เป็นไปตามที่เจ้าหน้าที่เห็นสมควร โดยคำนึงถึงประโยชน์ของทางราชการด้วย
ข้อ ๓
ข้อ ๓ เมื่อเจ้าหน้าที่ได้รับคำร้องตามข้อ ๒ แล้ว ให้ออกใบรับคำร้องเบื้องต้นให้แก่ผู้ยื่นคำร้องโดยพลัน ใบรับคำร้องเบื้องต้นต้องระบุระยะเวลาที่เจ้าหน้าที่จะใช้ในการตรวจสอบความถูกต้องครบถ้วนของเอกสารหรือหลักฐานไว้ด้วย ซึ่งต้องไม่เกินเจ็ดวันนับแต่วันที่ได้รับคำร้อง ในกรณีที่พบว่าเอกสารหรือหลักฐานที่ได้รับยังไม่ถูกต้องครบถ้วน ให้แจ้งผู้ยื่นคำร้องดำเนินการแก้ไข พร้อมทั้งกำหนดระยะเวลาที่ผู้ยื่นคำร้องจะต้องดำเนินการ และแจ้งให้ผู้ยื่นคำร้องทราบภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ตรวจสอบแล้วเสร็จหรือต้องแล้วเสร็จเพื่อให้ผู้ยื่นคำร้องดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้องครบถ้วนภายในระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งต้องไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง หากผู้ยื่นคำร้องไม่ดำเนินการแก้ไขภายในระยะเวลาที่กำหนด ให้ถือว่าผู้ยื่นคำร้องไม่ประสงค์จะดำเนินการตามคำร้องนั้นต่อไป และให้เจ้าหน้าที่ยุติเรื่องและแจ้งให้ผู้ยื่นคำร้องทราบถึงเหตุแห่งการยุติเรื่องนั้น เมื่อผู้ยื่นคำร้องได้ยื่นคำร้องถูกต้องครบถ้วนแล้ว ให้ออกใบรับคำร้องให้แก่ผู้ยื่นคำร้องโดยพลัน ในกรณีการยื่นคำร้องโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ให้ถือว่าเจ้าหน้าที่ได้ออกใบรับคำร้องเบื้องต้นตามวรรคหนึ่ง เมื่อเจ้าหน้าที่นั้นได้รับคำร้องเบื้องต้นตามวันและเวลาที่ปรากฏในระบบอิเล็กทรอนิกส์ของเจ้าหน้าที่นั้น เพื่อประโยชน์ในการนับระยะเวลาในการแต่งตั้งคณะกรรมการเพื่อพิจารณาการคืนอสังหาริมทรัพย์ตามมาตรา ๕๕ ให้วันที่ได้รับคำร้องขอคืนที่ดินหมายถึงวันที่ผู้ยื่นคำร้องได้ยื่นเอกสารหรือหลักฐานถูกต้องครบถ้วนแล้ว
ข้อ ๔
ข้อ ๔ เมื่อเจ้าหน้าที่ได้รับคำร้องถูกต้องครบถ้วนแล้ว ให้เจ้าหน้าที่ส่งคำร้องนั้นให้คณะกรรมการตามมาตรา ๕๕ เพื่อพิจารณาโดยเร็ว
ข้อ ๕
ข้อ ๕ ให้เจ้าหน้าที่คืนที่ดินแก่เจ้าของเดิมหรือทายาทที่ยื่นคำร้อง ในกรณีที่มีผู้มีสิทธิยื่นคำร้องขอคืนที่ดินที่ถูกเวนคืนหลายคน แต่ผู้มีสิทธิทุกคนมิได้ร่วมยื่นคำร้องด้วย การที่เจ้าหน้าที่คืนที่ดินให้แก่ผู้ยื่นคำร้องคนใดคนหนึ่ง ไม่เป็นการตัดสิทธิที่พึงมีตามกฎหมายในที่ดินที่ได้รับคืนของเจ้าของเดิมหรือทายาทคนอื่นที่มิได้ร่วมยื่นคำร้อง ผู้ได้รับที่ดินคืนยังคงมีสิทธิและหน้าที่ต่อผู้มีสิทธิตามกฎหมายดังกล่าว จะอ้างการที่เจ้าหน้าที่คืนที่ดินให้ตนเป็นข้ออ้างในการตัดสิทธิบุคคลอื่นมิได้ ในการคืนที่ดิน หากมีความจำเป็นต้องรังวัดที่ดินก่อน ให้เจ้าหน้าที่เป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการรังวัดที่ดินนั้น
ข้อ ๖
ข้อ ๖ บรรดาคำร้องขอคืนที่ดินที่ถูกเวนคืนที่ยื่นไว้แล้วในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้รับคำร้องนั้นไว้พิจารณาต่อไปตามกฎกระทรวงนี้ ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องได้เอกสารหรือหลักฐานเพิ่มเติม เจ้าหน้าที่จะเรียกให้ผู้ยื่นคำร้องส่งมอบเอกสารหรือหลักฐานเพิ่มเติมภายในเวลาที่กำหนดก็ได้ ระยะเวลาที่กำหนดดังกล่าวต้องไม่น้อยกว่าหนึ่งร้อยแปดสิบวัน ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๔ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๕๓ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๕๖๒ บัญญัติให้การขอคืนที่ดินที่ไม่ได้นำไปใช้ประโยชน์ตามวัตถุประสงค์แห่งการเวนคืนภายในระยะเวลาตามมาตรา ๕๑ หรือเหลือจากการใช้ประโยชน์ และในกรณีที่เจ้าของเดิมหรือทายาทมีที่ดินที่มีการซื้อขายตามมาตรา ๓๔ รวมเป็นแปลงเดียวกันกับที่ดินที่ขอคืน และเจ้าหน้าที่ยังมิได้นำที่ดินนั้นไปใช้ประโยชน์ เป็นไปตามแบบและวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）