อารัมภบท
กฎกระทรวง กำหนดเงินค่าทดแทนอื่นนอกจากค่าที่ดิน พ.ศ. ๒๕๖๔ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๓๘ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๕๖๒ นายกรัฐมนตรีออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
กฎกระทรวงกำหนดเงินค่าทดแทนอื่นนอกจากค่าที่ดิน พ.ศ. 2564
ข้อ ๑
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ “ค่าใช้จ่ายอื่น” หมายความว่า ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการรื้อย้ายหรือติดตั้งระบบสาธารณูปโภค อุปกรณ์รับสัญญาณโทรทัศน์ เครื่องใช้ไฟฟ้า และสิ่งอื่นใดในลักษณะเดียวกัน “คณะกรรมการ” หมายความว่า คณะกรรมการตามมาตรา ๑๙
ข้อ ๒
ข้อ ๒ การกำหนดค่าทดแทนดังต่อไปนี้ ให้ดำเนินการตามกฎกระทรวงนี้ (๑) ค่ารื้อถอน (๒) ค่าขนย้าย (๓) ค่าโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้าง (๔) ค่าอสังหาริมทรัพย์อื่นอันติดอยู่กับที่ดิน (๕) ค่าปลูกสร้างโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างใหม่ (๖) ค่าเสียสิทธิจากการใช้อสังหาริมทรัพย์ (๗) ค่าเสียหายอื่นอันเกิดจากการที่เจ้าของต้องออกจากที่ดินที่เวนคืน
ข้อ ๓
ข้อ ๓ ค่ารื้อถอนตามข้อ ๒ (๑) ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ (๑) กรณีโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้าง ให้พิจารณากำหนดจากค่าแรงงานในการรื้อถอน โดยให้คำนวณตามวิธีการที่กำหนดในกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ หรือราคาที่ตกลงรื้อถอนกันตามปกติในท้องตลาด สุดแต่ราคาใดจะสูงกว่า (๒) กรณีต้นไม้ยืนต้น ให้พิจารณากำหนดจากราคาที่ตกลงรื้อถอนกันตามปกติในท้องตลาด แต่ต้องไม่เกินราคาที่กำหนดตามข้อ ๖ (๑)
ข้อ ๔
ข้อ ๔ ค่าขนย้ายตามข้อ ๒ (๒) ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดค่าขนย้ายวัสดุที่รื้อถอนโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้าง ค่าขนย้ายสัมภาระ หรือค่าขนย้ายต้นไม้ยืนต้น จากราคาที่ตกลงขนย้ายกันตามปกติในท้องตลาด โดยกรณีต้นไม้ยืนต้น ค่าขนย้ายต้องไม่เกินราคาที่กำหนดตามข้อ ๖ (๑)
ข้อ ๕
ข้อ ๕ ค่าโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างตามข้อ ๒ (๓) ที่ถูกเวนคืน ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดจากค่าวัสดุก่อสร้าง ค่าแรงงาน ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานก่อสร้าง และค่าออกแบบและควบคุมงาน ตามราคาที่เป็นปัจจุบัน โดยให้คำนวณตามวิธีการที่กำหนดในกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ สำหรับค่าใช้จ่ายอื่น ให้จ่ายได้ไม่เกินจำนวนที่จ่ายจริง โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างที่ถูกปล่อยทิ้งร้างจนทรุดโทรม ให้หักค่าเสื่อมราคาออกไม่เกินร้อยละยี่สิบของราคาวัสดุก่อสร้างที่คำนวณได้ตามวรรคหนึ่ง โดยให้คำนึงถึงระยะเวลาที่ทิ้งร้าง วัสดุที่ใช้ และความทรุดโทรมที่มีอยู่
ข้อ ๖
ข้อ ๖ ค่าอสังหาริมทรัพย์อื่นอันติดอยู่กับที่ดินตามข้อ ๒ (๔) ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ (๑) กรณีต้นไม้ยืนต้น ให้พิจารณากำหนดจากราคาต้นไม้ยืนต้นชนิดเดียวกันที่หน่วยงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ประกาศกำหนดไว้ไม่เกินสามปี ในกรณีที่ไม่มีราคาดังกล่าว ให้พิจารณากำหนดจากราคาที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานหรือราคาที่ส่วนราชการอื่นกำหนดไว้ไม่เกินสามปี หรือราคาที่ตกลงซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาด ตามลำดับ ในกรณีที่เจ้าของต้นไม้ยืนต้นประสงค์จะรื้อถอนและขนย้ายต้นไม้ยืนต้นนั้นออกไปจากที่ดินที่เวนคืน ให้จ่ายเฉพาะค่ารื้อถอนตามข้อ ๓ และค่าขนย้ายตามข้อ ๔ แต่เมื่อรวมกันแล้วต้องไม่เกินราคาต้นไม้ยืนต้นที่กำหนดข้างต้น (๒) กรณีอสังหาริมทรัพย์อื่นที่มิใช่ต้นไม้ยืนต้น ให้พิจารณากำหนดจากค่าแรงงานตามราคาที่เป็นปัจจุบัน โดยให้คำนวณตามวิธีการที่กำหนดในกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
ข้อ ๗
ข้อ ๗ ค่าปลูกสร้างโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างใหม่ตามข้อ ๒ (๕) ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดจากค่าวัสดุก่อสร้างที่ต้องจัดหาทดแทนอันเนื่องมาจากความเสียหายที่เกิดจากการรื้อถอน ค่าแรงงาน ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานก่อสร้าง และค่าออกแบบและควบคุมงานตามราคาที่เป็นปัจจุบัน โดยให้คำนวณตามวิธีการที่กำหนดในกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ สำหรับค่าธรรมเนียมขออนุญาตรื้อถอนและปลูกสร้าง ค่าป้องกันอุบัติภัย และค่าใช้จ่ายอื่นให้จ่ายได้ไม่เกินจำนวนที่จ่ายจริง
ข้อ ๘
ข้อ ๘ ค่าเสียสิทธิจากการใช้อสังหาริมทรัพย์ตามข้อ ๒ (๖) ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดค่าเสียสิทธิในการใช้ทาง วางท่อน้ำ ท่อระบายน้ำ สายไฟฟ้า หรือสิ่งอื่นซึ่งคล้ายกันผ่านที่ดินที่ต้องเวนคืนตามมาตรา ๑๓๔๙ หรือมาตรา ๑๓๕๒ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จากจำนวนเงินที่บุคคลผู้เสียสิทธิได้จ่ายจริงให้แก่เจ้าของที่ดินที่ถูกเวนคืนหรือจากจำนวนเงินที่บุคคลผู้เสียสิทธิพิสูจน์ได้ว่าตนจำเป็นต้องจ่ายเพื่อการก่อให้เกิดสิทธิอย่างเดียวกันขึ้นใหม่ สุดแต่จำนวนใดจะมากกว่า ผู้เสียสิทธิที่จะได้รับค่าเสียสิทธิตามวรรคหนึ่ง ต้องได้จดทะเบียนใช้สิทธิในที่ดินที่ต้องเวนคืนนั้น ในกรณีที่ไม่มีการจดทะเบียนใช้สิทธิในที่ดินที่ต้องเวนคืน ผู้เสียสิทธิต้องมีพยานหลักฐานที่แสดงว่ามีการใช้สิทธิในที่ดินนั้นจริง
ข้อ ๙
ข้อ ๙ ค่าเสียหายอื่นอันเกิดจากการที่เจ้าของต้องออกจากที่ดินที่เวนคืนตามข้อ ๒ (๗) ให้คณะกรรมการพิจารณากำหนดตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ (๑) ค่าเสียหายระหว่างการจัดหาที่อยู่อาศัยหรือสถานที่ประกอบกิจการใหม่ ให้จ่ายในอัตราร้อยละสองจุดห้าของค่าโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างที่คำนวณได้ตามข้อ ๕ แต่ต้องไม่น้อยกว่าสองหมื่นห้าพันบาท (๒) ค่าเสียหายทางจิตใจอันเนื่องจากต้องย้ายออกจากบ้านอยู่อาศัยเพราะการเวนคืนนั้น ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายจำนวนห้าหมื่นบาท ในกรณีที่มีบ้านอยู่อาศัยที่ถูกเวนคืนหลายหลังหรือมีเจ้าของกรรมสิทธิ์รวม ให้จ่ายให้เพียงจำนวนเดียว (๓) ค่าเสียหายจากการขาดรายได้ในการประกอบการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งรวมถึงการให้บุคคลอื่นเช่าเพื่ออยู่อาศัยหรือทำการค้าทั้งหมดหรือบางส่วน ให้จ่ายตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้ (ก) กรณีบุคคลธรรมดา ให้พิจารณากำหนดจากเงินได้สุทธิที่คำนวณได้เป็นรายเดือน จำนวนหกเดือน โดยให้คำนวณเงินได้สุทธิที่ได้จากการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมายที่ดำเนินการบนหรือในอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนตามที่ปรากฏในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของปีก่อนวันที่พระราชกฤษฎีกาตามมาตรา ๘ ใช้บังคับ (ข) กรณีนิติบุคคล ให้พิจารณากำหนดจากกำไรสุทธิที่คำนวณได้เป็นรายเดือน จำนวนหกเดือน โดยให้คำนวณกำไรสุทธิที่ได้จากการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมายที่ดำเนินการบนหรือในอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนตามที่ปรากฏในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลของปีก่อนวันที่พระราชกฤษฎีกาตามมาตรา ๘ ใช้บังคับ (ค) กรณีการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์โดยมีหลักฐานเป็นหนังสือไม่ว่าจะมีการให้เช่าช่วงต่อไปหรือไม่ ให้จ่ายเป็นจำนวนเท่ากับค่าเช่าหกเดือนตามที่ปรากฏในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลของปีก่อนวันที่พระราชกฤษฎีกาตามมาตรา ๘ ใช้บังคับ (ง) ในกรณีที่ไม่อาจคำนวณเงินค่าเสียหายตาม (ก) (ข) หรือ (ค) ได้ ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายจำนวนสองหมื่นบาท (๔) ค่าเสียหายอันเกิดจากการที่ต้องขนย้ายสัมภาระสำหรับกรณีการเวนคืนตามมาตรา ๓๗ วรรคสอง โดยให้จ่ายตามราคาที่ตกลงขนย้ายกันตามปกติในท้องตลาด (๕) ค่าเสียหายจากการขาดรายได้ในการขายผลผลิต ให้จ่ายในอัตราร้อยละยี่สิบของค่าต้นไม้ยืนต้นดังกล่าวที่คำนวณได้ตามข้อ ๖ (๑) (๖) ค่าเสียเวลาและค่าใช้จ่ายในการเดินทางมาติดต่อกับเจ้าหน้าที่ ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายจำนวนห้าพันบาทต่อราย ไม่ว่าจะถูกเวนคืนที่ดินแปลงเดียวหรือหลายแปลง เงินเหมาจ่ายจำนวนห้าพันบาทให้เพิ่มเป็นหนึ่งหมื่นบาทต่อราย สำหรับกรณีที่มีการเวนคืนที่ดินบางส่วน หรือเวนคืนโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างทั้งหลังหรือบางส่วน ทั้งนี้ ในกรณีมีผู้ถือกรรมสิทธิ์รวมหลายคนให้ถือเป็นรายเดียว ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๖๔ พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๓๘ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๕๖๒ บัญญัติให้หลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดค่ารื้อถอน ค่าขนย้าย ค่าโรงเรือน สิ่งปลูกสร้าง หรืออสังหาริมทรัพย์อื่นอันติดอยู่กับที่ดิน ค่าปลูกสร้างโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างใหม่และอสังหาริมทรัพย์อื่นอันติดอยู่กับที่ดิน ค่าเสียสิทธิจากการใช้อสังหาริมทรัพย์ และค่าเสียหายอื่นอันเกิดจากการที่เจ้าของต้องออกจากที่ดินที่เวนคืน เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）