กฎกระทรวง
สถานที่บรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทห้องบรรจุ
พ.ศ. ๒๕๖๒
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓)
(๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ และมาตรา ๗ วรรคสาม แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๕๐ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑[๑] กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้
ก๊าซปิโตรเลียมเหลว หมายความว่า ก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามกฎกระทรวงว่าด้วย
การกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
ห้องบรรจุ หมายความว่า สถานที่บรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทห้องบรรจุตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
เขตห้องบรรจุ หมายความว่า แนวเขตพื้นที่โดยรอบห้องบรรจุตามที่กำหนดไว้ในแผนผังบริเวณ
พื้นที่บรรจุ หมายความว่า พื้นที่ที่ใช้ในการบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวในห้องบรรจุ
ผู้ประกอบกิจการควบคุม หมายความว่า ผู้ได้รับใบอนุญาตให้ประกอบกิจการสถานที่บรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทห้องบรรจุ
กระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว หมายความว่า กระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม หมายความว่า ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว หมายความว่า ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาตและอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง
บริเวณอันตราย หมายความว่า พื้นที่รอบ ๆ ที่ตั้งและเก็บภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวในห้องบรรจุ และพื้นที่รอบ ๆ บริเวณและอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้บรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวในห้องบรรจุ
กำแพงกันไฟ หมายความว่า กำแพงทึบที่สร้างด้วยวัสดุถาวรและทนไฟ มีความหนาไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร และไม่มีช่องให้ไฟผ่านได้
บททั่วไป
ข้อ ๓ เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติตามกฎกระทรวงนี้ การคิดปริมาณก๊าซปิโตรเลียมเหลวในกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวหรือถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม ให้คิดคำนวณปริมาณ ๑ ลิตร เท่ากับ ๐.๕ กิโลกรัม
ข้อ ๔ ลักษณะของกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม การออกแบบการผลิต หรือการสร้าง และการทดสอบและตรวจสอบถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว ให้เป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ข้อ ๕ ห้องบรรจุต้องจัดให้มีพนักงานที่ผ่านการฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานตามกฎกระทรวงว่าด้วยคุณสมบัติและการฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง
ห้องบรรจุต้องจัดให้มีป้ายรายชื่อพนักงานที่ผ่านการฝึกอบรมตามวรรคหนึ่งไว้ในที่ที่เห็นได้ชัดเจน
ลักษณะของแผนผังและแบบก่อสร้าง
ข้อ ๖ ห้องบรรจุต้องมีแผนผังโดยสังเขปและแผนผังบริเวณ ดังต่อไปนี้
(๑) แผนผังโดยสังเขปต้องแสดงตำแหน่งที่ตั้งของห้องบรรจุ พร้อมสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ ที่อยู่โดยรอบเขตห้องบรรจุ ภายในระยะไม่น้อยกว่า ๒๐๐.๐๐ เมตร
(๒) แผนผังบริเวณต้องแสดงเขตที่ดิน เขตห้องบรรจุ กำแพงกันไฟ กลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว แนวท่อก๊าซปิโตรเลียมเหลว เครื่องสูบและหัวจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว และระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย
แผนผังบริเวณ ให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ใน ๒๕๐
ข้อ ๗ แบบก่อสร้างห้องบรรจุอย่างน้อยต้องแสดงรายละเอียด ดังต่อไปนี้
(๑) แปลนพื้น แปลนฐานราก แปลนโครงสร้าง และแปลนหลังคา
(๒) รูปด้านอย่างน้อยสองด้าน รูปตัดตามขวาง และรูปตัดตามยาว
(๓) รายละเอียดของโครงสร้างแสดงส่วนต่าง ๆ ของห้องบรรจุ
แบบก่อสร้างตาม (๑) และ (๒) ให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ใน ๑๐๐
ข้อ ๘ แบบก่อสร้างกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวระบบท่อก๊าซปิโตรเลียมเหลว และอุปกรณ์ต่าง ๆ อย่างน้อยต้องแสดงรายละเอียด ดังต่อไปนี้
(๑) แปลนส่วนบน รูปด้าน รูปตัด และแปลนฐานราก
(๒) รายละเอียดการก่อสร้างและการติดตั้งกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว ระบบท่อก๊าซปิโตรเลียมเหลว และอุปกรณ์ต่าง ๆ
แบบก่อสร้างตาม (๑) ให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ใน ๕๐
ข้อ ๙ แบบก่อสร้างกำแพงกันไฟอย่างน้อยต้องแสดงรายละเอียด ดังต่อไปนี้
(๑) แปลนพื้น แปลนฐานราก รูปด้าน และรูปตัด
(๒) รายละเอียดแสดงส่วนต่าง ๆ ของกำแพงกันไฟ
แบบก่อสร้างตาม (๑) ให้ใช้มาตราส่วนไม่เล็กกว่า ๑ ใน ๒๐
ข้อ ๑๐ ห้องบรรจุต้องแสดงรายการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงของห้องบรรจุ ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว เสารับถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว ท่อก๊าซปิโตรเลียมเหลว กำแพงกันไฟ หรือสิ่งก่อสร้างอื่น ๆ แล้วแต่กรณี
ข้อ ๑๑ แบบก่อสร้างห้องบรรจุตามข้อ ๗ แบบก่อสร้างถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวตามข้อ ๘ แบบก่อสร้างกำแพงกันไฟตามข้อ ๙ และรายการคำนวณความมั่นคงแข็งแรงตามข้อ ๑๐ ที่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างอาคารตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นผู้อนุญาตแล้วให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องแสดงรายละเอียดตามที่ระบุไว้ แต่ให้ใช้แบบก่อสร้างและรายการคำนวณดังกล่าวมาแสดงแทน
ข้อ ๑๒ การก่อสร้างสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ ภายในห้องบรรจุให้มีระยะความคลาดเคลื่อนไปจากแผนผังบริเวณที่ได้รับอนุญาตได้ไม่เกินร้อยละยี่สิบ ทั้งนี้ ต้องไม่น้อยกว่าระยะปลอดภัยตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ และสัดส่วนของสิ่งก่อสร้างต่าง ๆ เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ ให้มีระยะความคลาดเคลื่อนไปจากแบบก่อสร้างที่ได้รับอนุญาตได้ไม่เกินร้อยละห้า
ที่ตั้ง ลักษณะ และระยะปลอดภัย
ข้อ ๑๓ ห้องบรรจุต้องอยู่ห่างจากแนวเขตที่ดินของบุคคลอื่นไม่น้อยกว่า ๑๒.๐๐ เมตร ในกรณีที่ไม่อาจจัดให้ห้องบรรจุอยู่ห่างจากแนวเขตที่ดินของบุคคลอื่นตามที่กำหนดดังกล่าวได้ต้องสร้างกำแพงกันไฟด้านนั้นสูงไม่น้อยกว่า ๑.๘๐ เมตร และห่างจากขอบของห้องบรรจุไม่น้อยกว่า ๖.๐๐ เมตร
ข้อ ๑๔ พื้นที่บรรจุต้องมีลักษณะ ดังต่อไปนี้
(๑) ทำด้วยวัสดุทนไฟและมีความมั่นคงแข็งแรง
(๒) พื้นของพื้นที่บรรจุต้องเป็นพื้นคอนกรีตเรียบและผิวพื้นเป็นวัสดุชนิดที่ทำให้เกิดประกายไฟจากการเสียดสีได้ยาก เช่น ซีเมนต์ขัดมัน หินเกล็ดขัดมัน หรือกระเบื้องยาง
(๓) มีท่อสำหรับใช้ระบายอากาศออกสู่ภายนอกอาคารอยู่ในระดับชิดพื้นห้อง โดยใช้พัดลมดูดอากาศชนิดที่สามารถป้องกันประกายไฟจากการระเบิด และมีอัตราการระบายอากาศไม่ต่ำกว่า ๑ ลูกบาศก์ฟุตต่อนาทีต่อพื้นที่ของพื้นห้อง ๑ ตารางฟุต และปลายท่อออกต้องอยู่ในตำแหน่งที่อากาศถ่ายเทได้สะดวกโดยไม่รบกวนผู้ที่อาศัยอยู่ในบริเวณข้างเคียง และห่างจากประตูหรือหน้าต่างของอาคารห้องบรรจุไม่น้อยกว่า ๒.๐๐ เมตร
(๔) ภายในพื้นที่บรรจุต้องไม่วางถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือสิ่งของอื่นใดที่ไม่เกี่ยวข้องกับการบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว
การตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ระบบท่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวและอุปกรณ์
ข้อ ๑๕ การตั้งกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มในห้องบรรจุ ให้ปฏิบัติดังต่อไปนี้
(๑) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มในบริเวณที่จัดไว้โดยเฉพาะ
(๒) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มที่ระดับพื้นชั้นล่างของอาคาร
(๓) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มให้อยู่ห่างจากแหล่งที่มีเปลวไฟ ประกายไฟ หรือวัสดุที่ติดไฟได้ง่าย ไม่น้อยกว่า ๓.๐๐ เมตร
(๔) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มบนพื้นคอนกรีตเรียบ และหากมีวัสดุปิดผิวต้องเป็นวัสดุชนิดที่ทำให้เกิดประกายไฟจากการเสียดสีได้ยาก
(๕) ไม่ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มซ้อนกัน
(๖) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มในบริเวณที่มีการระบายอากาศหรือถ่ายเทอากาศได้ดี
(๗) มีอุปกรณ์ยึดถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม เพื่อไม่ให้ถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มเคลื่อนหรือล้ม
(๘) ตั้งถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มในที่ที่สามารถเข้าไปปิดหรือเปิดลิ้นของถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มได้สะดวก
(๙) บริเวณที่ตั้งกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มมีรั้วโปร่งทำด้วยวัสดุทนไฟสูงไม่น้อยกว่า ๑.๘๐ เมตร ล้อมรอบกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม และที่รั้วโปร่งมีทางเข้าออกอย่างน้อยหนึ่งทางและปิดประตูตลอดเวลาที่ไม่มีการปฏิบัติงาน
ที่รั้วโปร่งมีป้ายเตือนโดยใช้ตัวอักษรสีแดง บนพื้นสีขาว โดยมีขนาดของตัวอักษรที่เห็นได้ชัดเจนและอ่านได้ง่าย มีความสูงของตัวอักษรไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร ติดไว้ในที่ที่เห็นได้ง่าย และอย่างน้อยมีข้อความ ดังต่อไปนี้
อันตราย
๑. ห้ามสูบบุหรี่
๒. ห้ามกระทำการใด ๆ ที่อาจเกิดเปลวไฟหรือประกายไฟ
๓. ห้ามบุคคลภายนอกเข้า
ข้อ ๑๖ การตั้งกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มในห้องบรรจุต้องมีปริมาณไม่เกิน ๒,๐๐๐ ลิตรต่อหนึ่งกลุ่ม และแต่ละกลุ่มมีระยะห่างกันไม่น้อยกว่า ๒๐.๐๐ เมตร
ข้อ ๑๗ การตั้งถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวในห้องบรรจุต้องมีลักษณะและระยะปลอดภัยดังต่อไปนี้
(๑) จัดให้มีระบบท่อฉีดน้ำเหนือผิวถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวแบบเหนือพื้นดินเพื่อลดอุณหภูมิของผิวถัง
ลักษณะ การติดตั้ง รวมทั้งการทดสอบและตรวจสอบระบบท่อฉีดน้ำเหนือผิวถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวแบบเหนือพื้นดินเพื่อลดอุณหภูมิของผิวถัง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
(๒) ไม่ตั้งถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวซ้อนกัน
(๓) ตั้งถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวห่างจากภาชนะบรรจุน้ำมันซึ่งบรรจุน้ำมันที่มีจุดวาบไฟต่ำกว่า ๖๐ องศาเซลเซียส ไม่น้อยกว่า ๖.๐๐ เมตร
(๔) บริเวณพื้นใต้ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวแบบเหนือพื้นดินทำให้ลาดต่ำลงไปทางด้านใดด้านหนึ่งตามความเหมาะสม และเทคอนกรีตหรือลาดด้วยยางแอสฟัลต์ให้เรียบ และภายในรัศมี ๖.๐๐ เมตร จากถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวต้องเป็นพื้นเรียบและอัดแน่น
(๕) บริเวณที่ตั้งถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวมีรั้วโปร่งทำด้วยวัสดุทนไฟสูงไม่น้อยกว่า ๑.๘๐ เมตร ล้อมรอบถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว และที่รั้วโปร่งมีทางเข้าออกอย่างน้อยสองทางอยู่ห่างกันไม่น้อยกว่า ๕.๐๐ เมตร ทางเข้าออกดังกล่าวมีประตูโปร่งที่เปิดออกด้านนอกมีกุญแจชนิดที่สามารถเปิดออกจากภายในได้โดยไม่ต้องไขกุญแจ และปิดประตูตลอดเวลาที่ไม่มีการปฏิบัติงาน และห้ามเก็บวัสดุใด ๆ ภายในบริเวณรั้วโปร่ง
(๖) หัวท่อรับก๊าซปิโตรเลียมเหลวของท่อรับก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ไปสู่ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวอยู่ภายในบริเวณรั้วโปร่งและห่างจากพื้นที่บรรจุ อาคารอื่น หรือแนวเขตที่ดินของบุคคลอื่นในรัศมีไม่น้อยกว่า ๑๐.๐๐ เมตร ในกรณีที่หัวท่อรับก๊าซปิโตรเลียมเหลวอยู่ห่างจากพื้นที่บรรจุอาคารอื่น หรือแนวเขตที่ดินดังกล่าวไม่ถึง ๑๐.๐๐ เมตร แต่เกิน ๕.๐๐ เมตร สองด้านหรือด้านเดียวให้ตั้งถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวในสถานที่นั้นได้ แต่จะต้องสร้างกำแพงกันไฟแทนรั้วโปร่งตรงด้านที่หัวท่อรับก๊าซปิโตรเลียมเหลวอยู่ห่างจากพื้นที่บรรจุ อาคารอื่น หรือแนวเขตที่ดินดังกล่าวไม่ถึง ๑๐.๐๐ เมตร ทุกด้าน กำแพงกันไฟมีความสูงไม่น้อยกว่า ๑.๘๐ เมตร และอยู่ห่างจากหัวท่อรับก๊าซปิโตรเลียมเหลวไม่น้อยกว่า ๕.๐๐ เมตร
(๗) ที่ประตูทางเข้ารั้วโปร่ง จัดให้มีป้ายเตือนโดยใช้ตัวอักษรสีแดง บนพื้นสีขาวโดยมีขนาดของตัวอักษรที่เห็นได้ชัดเจนและอ่านได้ง่าย มีความสูงของตัวอักษรไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร ติดไว้ในที่ที่เห็นได้ง่าย และอย่างน้อยมีข้อความ ดังต่อไปนี้
อันตราย
๑. ห้ามสูบบุหรี่
๒. ห้ามกระทำการใด ๆ ที่อาจเกิดเปลวไฟหรือประกายไฟ
๓. ห้ามบุคคลภายนอกเข้า
(๘) รั้วโปร่งด้านใดที่ยานพาหนะอาจเข้าไปชนได้ต้องจัดให้มีเสาท่อเหล็ก หรืออุปกรณ์กันชนอื่นที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานเห็นชอบ ทั้งนี้ เสาท่อเหล็กดังกล่าวมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร ภายในท่อเหล็กให้เทคอนกรีตเต็มฝังแน่นในดินนอกแนวรั้วโปร่งด้านนั้นลึกไม่น้อยกว่า ๖๐ เซนติเมตร โดยเสาท่อเหล็กอยู่ห่างจากรั้วโปร่งไม่น้อยกว่า ๕๐ เซนติเมตร เสาแต่ละต้นสูงจากระดับพื้นดินไม่น้อยกว่า ๑.๑๐ เมตร แต่ไม่เกิน ๑.๒๐ เมตร และมีระยะห่างระหว่างเสาแต่ละต้นไม่เกิน ๑.๒๐ เมตร
(๙) ระยะห่างสำหรับถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวแบบเหนือพื้นดิน ให้เป็นไปตามตาราง ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้
(๑๐) ระยะห่างสำหรับถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมแบบฝังไว้ในดิน ให้เป็นไปตามตาราง ๒ ท้ายกฎกระทรวงนี้
ระยะห่างของถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับสิ่งก่อสร้างอื่นใดนอกจากที่กำหนดไว้ตาม (๙) และ (๑๐) ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
ข้อ ๑๘ การวางระบบท่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวและอุปกรณ์ การติดตั้งอุปกรณ์เข้ากับถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว และการทดสอบและตรวจสอบระบบท่อก๊าซปิโตรเลียมเหลว และอุปกรณ์ในห้องบรรจุ ให้เป็นไปตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา ทั้งนี้ การทดสอบและตรวจสอบระบบท่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวและอุปกรณ์ ต้องดำเนินการโดยผู้ทดสอบและตรวจสอบตามกฎกระทรวงว่าด้วยคุณสมบัติของผู้ทดสอบและตรวจสอบที่ออกตามมาตรา ๗
วิธีการบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ข้อ ๑๙ การบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวลงในกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว ต้องกระทำภายในห้องบรรจุซึ่งได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการควบคุมประเภทที่ ๓ ตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง และต้องบรรจุลงในกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ไม่เคยใช้บรรจุก๊าซมาก่อน
ในกรณีที่เป็นการบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวลงในกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิง ต้องทำความสะอาดไม่ให้มีน้ำหรือสิ่งใด ๆ ตกค้างอยู่ในกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลว
ข้อ ๒๐ เมื่อบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวแล้วต้องทดสอบและตรวจสอบว่ากระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวและลิ้นอยู่ในสภาพที่เรียบร้อย ไม่รั่ว โดยวิธีจมกระป๋องลงในน้ำหรือวิธีอื่นที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานเห็นชอบ
การป้องกันและระงับอัคคีภัย
ข้อ ๒๑ บริเวณอันตราย ระบบไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้า และระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของห้องบรรจุ ต้องเป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ออกตามมาตรา ๗
ข้อ ๒๒ เมื่อติดตั้งระบบไฟฟ้า เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์ไฟฟ้า และระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าเสร็จแล้ว ให้ผู้ประสงค์จะประกอบกิจการห้องบรรจุหรือผู้ประกอบกิจการควบคุมยื่นหนังสือขอรับการตรวจสอบและหนังสือรับรองการปฏิบัติตามข้อ ๒๑ จากผู้ทดสอบและตรวจสอบตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดคุณสมบัติของผู้ทดสอบและตรวจสอบที่ออกตามมาตรา ๗ และกฎกระทรวงว่าด้วยระบบไฟฟ้าและระบบป้องกันอันตรายจากฟ้าผ่าของสถานที่ประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ออกตามมาตรา ๗
ข้อ ๒๓ ห้องบรรจุต้องมีระบบป้องกันและระงับอัคคีภัย ดังต่อไปนี้
(๑) ท่อน้ำประปาสำหรับดับเพลิง ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๕๐ มิลลิเมตร หรือเท่ากับขนาดของท่อน้ำประปาสำหรับดับเพลิงขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยมีข้อต่อรับน้ำดับเพลิงขนาดเดียวกับข้อต่อของรถดับเพลิงขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พร้อมด้วย
(ก) หัวจ่ายน้ำดับเพลิงขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๖๒.๕ มิลลิเมตร จำนวนไม่น้อยกว่าสองจุด
(ข) เครื่องสูบน้ำสำหรับสูบน้ำดับเพลิงโดยเฉพาะจากท่อดังกล่าว และ
(ค) สายจ่ายที่มีความยาวไม่น้อยกว่า ๔๐ เมตร เก็บไว้ ณ บริเวณที่จะนำมาใช้ได้ง่าย
ในกรณีที่ไม่มีน้ำประปาหรือไม่ใช้น้ำประปาต้องต่อท่อสำหรับสูบน้ำจากแหล่งน้ำหรือที่เก็บน้ำซึ่งมีน้ำอยู่ตลอดเวลา และแหล่งน้ำหรือที่เก็บน้ำนั้นต้องมีปริมาตรน้ำไม่น้อยกว่า ๐.๖ ลูกบาศก์เมตร หรือ ๖๐๐ ลิตรต่อพื้นที่ ๑ ตารางเมตร ของพื้นที่ผิวด้านนอกของถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว เศษของ ๑ ตารางเมตร ให้คิดเป็น ๑ ตารางเมตร
(๒) จัดให้มีระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยแบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงโดยสามารถฉีดน้ำได้ครอบคลุมพื้นที่บรรจุและบริเวณที่ตั้งกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้ม ทั้งนี้ ลักษณะการติดตั้งรวมทั้งการทดสอบและตรวจสอบระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยแบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด
(๓) ติดตั้งเครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง หรือน้ำยาดับเพลิง หรือเครื่องดับเพลิงชนิดอื่นที่มิใช่เครื่องดับเพลิงชนิดฟองก๊าซ ขนาดบรรจุไม่น้อยกว่า ๖.๘ กิโลกรัม ทั้งนี้ ตามมาตรฐานระบบป้องกันอัคคีภัยของสมาคมวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือมาตรฐานอื่นที่เทียบเท่าตามที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา ณ ประตูทางเข้าออกของรั้วโปร่งล้อมรอบกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว จำนวนไม่น้อยกว่า ๒ เครื่องและห้องบรรจุ จำนวนไม่น้อยกว่า ๒ เครื่อง
(๔) เครื่องดับเพลิงตาม (๓) อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ดี และมีการตรวจสอบและบำรุงรักษาทุกหกเดือน โดยมีหลักฐานการตรวจสอบติดหรือแขวนไว้ที่เครื่องดับเพลิง
(๕) ภายในเขตห้องบรรจุ จัดให้มีป้ายเตือนโดยใช้ตัวอักษรสีแดง บนพื้นสีขาว โดยมีขนาดของตัวอักษรที่เห็นได้ชัดเจนและอ่านได้ง่าย มีความสูงของตัวอักษรไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร ติดไว้ในที่ที่เห็นได้ง่าย และอย่างน้อยมีข้อความ ดังต่อไปนี้
วิธีปฏิบัติเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่ว
๑. ปิดลิ้นทุกตัวทันที
๒. ไม่กระทำการใด ๆ ที่อาจเกิดเปลวไฟหรือประกายไฟ
๓. เปิดประตูและหน้าต่างเพื่อให้ก๊าซระบายออกสู่ภายนอกได้
๔. นำเครื่องดับเพลิงออกมาเตรียมพร้อม
ข้อ ๒๔ ให้ผู้ประกอบกิจการควบคุมมีหน้าที่ควบคุมดูแลไม่ให้มีการกระทำการใด ๆ ที่อาจเกิดเปลวไฟหรือประกายไฟในห้องบรรจุ
ข้อ ๒๕ ห้องบรรจุต้องติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วไว้ที่บริเวณที่ตั้งกลุ่มถังก๊าซปิโตรเลียมเหลวหุงต้มหรือถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลว และบริเวณพื้นที่บรรจุอย่างน้อยบริเวณละ ๑ เครื่อง โดยต้องมีการตรวจสอบให้เครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วอยู่ในสภาพที่ใช้งานได้และเปิดใช้งานตลอดเวลา
การติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่อธิบดีกรมธุรกิจพลังงานประกาศกำหนด
ข้อ ๒๖ การเก็บกระป๋องก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่บรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวแล้วเพื่อรอการขนส่งที่เข้าข่ายเป็นสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงเก็บตามกฎกระทรวงว่าด้วยการกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการแจ้ง การอนุญาต และอัตราค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับการประกอบกิจการน้ำมันเชื้อเพลิง ผู้ประกอบกิจการควบคุมต้องดำเนินการให้เป็นไปตามกฎกระทรวงว่าด้วยสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงเก็บด้วย
ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นอันทำให้ไม่สามารถติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วในบริเวณและจำนวนตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงว่าด้วยสถานที่เก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทโรงเก็บ ให้ผู้ประกอบกิจการควบคุมแจ้งเหตุผลและความจำเป็นต่ออธิบดีกรมธุรกิจพลังงานเพื่อตรวจสอบก่อนดำเนินการติดตั้ง
การแจ้ง การตรวจสอบ และการติดตั้งเครื่องส่งเสียงดังเมื่อก๊าซปิโตรเลียมเหลวรั่วตามวรรคสองให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรีประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา
บทเฉพาะกาล
ข้อ ๒๗ ห้องบรรจุที่ได้รับใบอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิงอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องปฏิบัติตามข้อ ๑๗ (๙) และในกรณีการจัดให้มีรั้วโปร่งและป้ายเตือนตามข้อ ๑๕ (๙) และการจัดให้มีระบบป้องกันและระงับอัคคีภัยแบบหัวกระจายน้ำดับเพลิงตามข้อ ๒๓ (๒) ให้ปฏิบัติให้ถูกต้องภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ
ให้ไว้ ณ วันที่ ๙ มกราคม พ.ศ. ๒๕๖๒
ศิริ จิระพงษ์พันธ์
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน
ตาราง ๑
ระยะห่างสำหรับถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวแบบเหนือพื้นดิน
ปริมาตรถังเก็บและจ่ายก๊าซ
ปิโตรเลียมเหลว
(ลิตร)
ระยะห่างต่ำสุด (เมตร)
ก
ข
ค
ง
จ
ฉ
เกิน ๕๐๐ ๑,๙๐๐
เกิน ๑,๙๐๐ ๗,๖๐๐
เกิน ๗,๖๐๐ ๑๑๔,๐๐๐
เกิน ๑๑๔,๐๐๐ ๒๖๕,๐๐๐
เกิน ๒๖๕,๐๐๐ ๓๔๑,๐๐๐
เกิน ๓๔๑,๐๐๐ ๔๕๔,๐๐๐
เกิน ๔๕๔,๐๐๐ ขึ้นไป
๓.๐๐
๓.๐๐
๑.๐๐
๑.๕๐
๑๕.๐๐
๑๐.๐๐
๗.๕๐
๗.๕๐
๑.๐๐
๑.๕๐
๑๕.๐๐
๑๐.๐๐
๑๕.๐๐
๗.๕๐
๑.๕๐
๓.๐๐
๑๕.๐๐
๑๐.๐๐
๒๓.๐๐
๑๕.๐๐
*
๓.๐๐
๑๕.๐๐
๑๐.๐๐
๓๐.๐๐
๑๕.๐๐
*
๓.๐๐
๑๕.๐๐
๒๐.๐๐
๓๘.๐๐
๑๕.๐๐
*
๓.๐๐
๑๕.๐๐
๒๐.๐๐
๖๐.๐๐
๓๐.๐๐
*
๓.๐๐
๑๕.๐๐
๒๐.๐๐
หมายเหตุ ก = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับแนวเขตที่ดินของ
บุคคลอื่น หรือทางหลวง หรือถนนสาธารณะ หรือทางสาธารณะ
ข = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับอาคาร
ค = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวด้วยกัน
ง = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับรั้วโปร่ง
จ = ในกรณีที่อยู่ใกล้กับถังเก็บน้ำมันที่ต้องมีเขื่อนหรือกำแพงล้อมรอบ เป็นระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับจุดศูนย์กลางเขื่อนหรือกำแพงล้อมรอบถังเก็บน้ำมัน แต่ในกรณีที่อยู่ใกล้กับถังเก็บน้ำมันที่ไม่ต้องมีเขื่อนหรือกำแพงล้อมรอบ เป็นระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับผนังถังเก็บน้ำมัน โดยให้ลดระยะดังกล่าวลงกึ่งหนึ่ง
ฉ = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับเครื่องสูบน้ำมัน
* = ๑/๔ ของผลบวกของเส้นผ่าศูนย์กลางของถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่อยู่ติดกัน
ตาราง ๒
ระยะห่างสำหรับถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวแบบฝังไว้ในดิน
ปริมาตรถังเก็บและจ่ายก๊าซ
ปิโตรเลียมเหลว
(ลิตร)
ระยะห่างต่ำสุด (เมตร)
ก
ข
ค
ง
จ
๕๐๐ - ๑๐,๐๐๐
๑๐,๐๐๑ - ๕๐,๐๐๐
๕.๐๐
๒๐.๐๐
๑.๕๐
๑.๕๐
๑.๕๐
๑.๕๐
๒๐.๐๐
๒๐.๐๐
๒๐.๐๐
๒๐.๐๐
หมายเหตุ ก = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับแนวเขตที่ดินของ
บุคคลอื่น หรือทางหลวง หรือถนนสาธารณะ หรือทางสาธารณะ
ข = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับรั้วโปร่ง
ค = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวด้วยกัน
ง = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับถังเก็บน้ำมันที่
ฝังไว้ในดิน
จ = ระยะห่างระหว่างผนังถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวกับเครื่องสูบน้ำมัน
ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวแบบฝังไว้ในดิน หมายถึง ถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวที่ติดตั้งไว้ภายในบ่อคอนกรีตเสริมเหล็กที่มีความหนาของผนังและพื้นไม่น้อยกว่า ๐.๒๐ เมตร ซึ่งมีการป้องกันน้ำรั่วซึมผ่านได้ และกลบด้วยทรายน้ำจืดเม็ดหยาบแห้งสนิท มีความหนาของวัสดุที่กลบถังไม่น้อยกว่า ๐.๖๐ เมตร โดยรอบ มีฝาคอนกรีตเสริมเหล็กปิดที่ส่วนบนของบ่อและบนฝาดังกล่าวมีรูปลักษณะและตำแหน่งของถังเก็บและจ่ายก๊าซปิโตรเลียมเหลวแสดงไว้บ่อคอนกรีตเสริมเหล็กและฐานรากรองรับบ่อต้องออกแบบและก่อสร้างให้สามารถรับแรงและน้ำหนักต่าง ๆ ที่มากระทำต่อได้โดยปลอดภัย
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่เป็นการสมควรรักษาความปลอดภัยในการประกอบกิจการก๊าซปิโตรเลียมเหลวและป้องกันมิให้เกิดอัคคีภัยหรืออันตรายแก่ชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน และโดยที่มาตรา ๗ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓) (๕) และ (๗) แห่งพระราชบัญญัติควบคุมน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๔๒ บัญญัติให้การกำหนดที่ตั้ง แผนผัง รูปแบบ และลักษณะของสถานที่บรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลวประเภทห้องบรรจุ การเก็บรักษาก๊าซปิโตรเลียมเหลว ลักษณะของถังหรือภาชนะที่ใช้ในการบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว และวิธีการปฏิบัติงานและการจัดให้มีและบำรุงรักษาอุปกรณ์หรือเครื่องมืออื่นใดเพื่อประโยชน์ในการบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว รวมทั้งการกำหนดการอื่นใดอันจำเป็นเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติดังกล่าว ให้กระทำโดยการออกกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
พัชรภรณ์/จัดทำ
๑๑ ธันวาคม ๒๕๖๒
[๑]
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๖/ตอนที่ ๑๒ ก/หน้า ๙/๒๗ มกราคม ๒๕๖๒
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).