กฎกระทรวง กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๘) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๓๖[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ วรรคสาม มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๓ แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ให้ยกเลิก (๑) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๓๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ (๒) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๑ (พ.ศ. ๒๕๓๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖
ข้อ ๒ บัตรให้มีสีขาว ลายพื้นสีฟ้า และเคลือบด้วยวัสดุป้องกันการปลอมแปลงตามที่เจ้าพนักงานออกบัตรกำหนด สำหรับขนาดและลักษณะอื่นของบัตรให้เป็นไปตามแบบบัตรประจำตัวประชาชนท้ายกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๓ การขอมีบัตร การขอมีบัตรใหม่ หรือการขอเปลี่ยนบัตร ให้ผู้ขอยื่นคำขอตามแบบ บ.ป. ๑ ท้ายกฎกระทรวงนี้ พร้อมด้วยหลักฐานประกอบคำขอตามระเบียบที่กรมการปกครองกำหนดต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ณ ที่ว่าการอำเภอ ที่ว่าการกิ่งอำเภอ สำนักงานเขต สำนักงานเทศบาล หรือศาลาว่าการเมืองพัทยา แห่งท้องที่ซึ่งผู้ขอมีชื่อในทะเบียนบ้าน หรือที่ซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่ประกาศกำหนด
ข้อ ๔ เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่เห็นว่าผู้ขอได้ดำเนินการตามข้อ ๓ ถูกต้องและครบถ้วนแล้วให้กำหนดเลขหมายคำขอ ให้ผู้ขอพิมพ์ลายนิ้วมือและถ่ายรูป และออกใบรับตามแบบ บ.ป. ๒ ท้ายกฎกระทรวงนี้ให้แก่ผู้ขอไว้เป็นหลักฐาน ใบรับให้มีสีเหลือง เลขหมายคำขอให้ประกอบด้วยเลขรหัสสำนักทะเบียน เลขรอบการทำบัตร และเลขหมายจำนวน ๖ หลัก แสดงลำดับของจำนวนผู้ขอ เริ่มตั้งแต่หมายเลข ๐๐๐๐๐๑ เรียงไปตามลำดับจนครบรอบการทำบัตร รอบการทำบัตรรอบหนึ่งให้มีระยะหกปี เมื่อครบแต่ละรอบ ให้ขึ้นรอบถัดไป การพิมพ์ลายนิ้วมือผู้ขอ ให้พิมพ์ลายนิ้วหัวแม่มือขวาและซ้ายในแบบ บ.ป. ๑ ในกรณีที่ผู้ขอไม่มีหัวแม่มือข้างหนึ่ง ให้พิมพ์ลายนิ้วหัวแม่มือเฉพาะข้างที่เหลืออยู่ ถ้าไม่มีนิ้วหัวแม่มือทั้งสองข้าง ให้พิมพ์ลายนิ้วมือนิ้วใดนิ้วหนึ่งแทน หากไม่มีนิ้วมือเหลืออยู่เลย ให้พิมพ์ลายฝ่ามือข้างใดข้างหนึ่งแทน และถ้าไม่มีฝ่ามือทั้งสองข้าง ให้ได้รับการยกเว้น ทั้งนี้ ให้บันทึกหมายเหตุไว้ในแบบ บ.ป. ๑ ด้วย การถ่ายรูปผู้ขอ ให้ถ่ายรูปครึ่งตัว หน้าตรง ไม่สวมหมวกหรือแว่นตาสีเข้ม และไม่ใส่ผ้าคลุมใบหน้าหรือผ้าโพกศีรษะ เว้นแต่ผู้ซึ่งมีความจำเป็นตามลัทธิศาสนาของตน ก็ให้อนุโลมให้ แต่ต้องเปิดให้เห็นใบหน้า หน้าผาก คิ้ว ตา จมูก ปาก และคาง
ข้อ ๕ การออกใบรับ ให้มอบบัตรเดิมคืนให้ผู้ขอเพื่อใช้ร่วมกับใบรับนั้น ยกเว้นในกรณีการขอมีบัตรครั้งแรกและการขอมีบัตรใหม่เนื่องจากบัตรเดิมหายหรือถูกทำลาย
ข้อ ๖ กรณีใบรับหาย ถูกทำลาย หรือชำรุดในสาระสำคัญ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่แห่งท้องที่ออกใบรับนั้นออกใบแทนใบรับตามแบบ บ.ป. ๒ ก. ท้ายกฎกระทรวงนี้ ให้แก่ผู้ขอไว้เป็นหลักฐานเพื่อใช้แทนบัตรไปพลางก่อนตามระยะเวลาที่กำหนดไว้ในใบแทนใบรับ ใบแทนใบรับให้มีสีชมพู
ข้อ ๗ ในการออกบัตร ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ส่งคำขอตามแบบ บ.ป. ๑ และฟิล์มรูปถ่ายของผู้ขอไปที่สำนักงานทะเบียนและบัตรประจำตัวประชาชน กรมการปกครอง หรือที่ซึ่งเจ้าพนักงานออกบัตรประกาศกำหนด และเมื่อเจ้าพนักงานออกบัตรได้ออกบัตรให้แล้ว ให้ส่งคำขอตามแบบ บ.ป. ๑ ดังกล่าวคืนให้พนักงานเจ้าหน้าที่เก็บไว้เป็นหลักฐาน
ข้อ ๘ การออกบัตรในกรณีการขอมีบัตรเป็นครั้งแรกหรือในกรณีบัตรหาย หรือถูกทำลาย ก่อนมอบบัตร ให้พนักงานเจ้าหน้าที่เรียกใบรับหรือใบแทนใบรับคืน
ข้อ ๙ การออกบัตรในกรณีบัตรหมดอายุหรือชำรุดในสาระสำคัญ และในกรณีผู้ถือบัตรเปลี่ยนชื่อตัว ชื่อสกุล หรือชื่อตัวและชื่อสกุล ก่อนมอบบัตร ให้พนักงานเจ้าหน้าที่เรียกใบรับหรือใบแทนใบรับพร้อมด้วยบัตรเดิมคืน
ข้อ ๑๐ ในกรณีรายการในบัตรไม่ตรงกับคำขอตามแบบ บ.ป. ๑ หรือข้อเท็จจริงตามทะเบียนบ้าน ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ดำเนินการเพื่อออกบัตรให้ใหม่
ข้อ ๑๑ บัตร ใบรับ และใบแทนใบรับที่ได้ออกก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้คงใช้ได้ต่อไปจนกว่าจะหมดอายุ ให้ไว้ ณ วันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ บรรหาร ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย [เอกสารแนบท้าย] ๑. แบบบัตรประจำตัวประชาชน ๒. คำขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน (บ.ป. ๑) ๓. ใบรับคำขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน (บ.ป. ๒) ๔. ใบแทนใบรับคำขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือเปลี่ยนบัตรประจำตัวประชาชน (บ.ป. ๒ ก.) (ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย) หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากปัจจุบันขนาด สี และลักษณะของบัตร และหลักเกณฑ์และวิธีการในการขอมีบัตร การขอมีบัตรใหม่ การขอเปลี่ยนบัตร การออกบัตร การออกใบรับ และการออกใบแทนใบรับ รวมทั้งแบบคำขอมีบัตร มีบัตรใหม่ หรือขอเปลี่ยนบัตร แบบบัตร แบบใบรับ และแบบใบแทนใบรับยังไม่เหมาะสม ทำให้ไม่เอื้ออำนวยต่อการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่สำนักทะเบียนและไม่สามารถให้บริการจัดทำบัตรแก่ประชาชนได้อย่างรวดเร็วและเหมาะสม รวมทั้งยังไม่สามารถป้องกันการปลอมแปลงบัตรได้ สมควรปรับปรุงขนาด สี และลักษณะของบัตร และหลักเกณฑ์และวิธีการ รวมทั้งแบบต่าง ๆ ดังกล่าว และโดยที่มาตรา ๖ วรรคสาม มาตรา ๘ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๒๓ แห่งพระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชน พ.ศ. ๒๕๒๖ บัญญัติให้การกำหนดดังกล่าวต้องกระทำโดยกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ สรัลพร/พิมพ์ ๑๕ มกราคม ๒๕๕๑ สุกัญญา/แก้ไข ๑๕ ตุลาคม ๒๕๕๑ [๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๑๒/ตอนที่ ๕๑ ก/หน้า ๑/๑๐ ธันวาคม ๒๕๓๘
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）