กฎกระทรวง กฎกระทรวง ฉบับที่ ๒๑ (พ.ศ. ๒๕๒๒) ออกตามความในพระราชบัญญัติพิกัดอัตราค่าภาคหลวงแร่ พ.ศ. ๒๕๐๙ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ และมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติพิกัด อัตราค่าภาคหลวงแร่ พ.ศ. ๒๕๐๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติพิกัดอัตราค่าภาคหลวง แร่ (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๒ และมาตรา ๙ แห่งพระราชบัญญัติพิกัดอัตราค่าภาคหลวงแร่ พ.ศ. ๒๕๐๙ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ให้ยกเลิก (๑) (๓ทวิ) ของข้อ ๒ แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๖ (พ.ศ. ๒๕๑๔) ซึ่งแก้ไข เพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๗ (พ.ศ. ๒๕๒๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติพิกัดอัตรา ค่าภาคหลวงแร่ พ.ศ. ๒๕๐๙ (๒) ข้อ ๕ แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๘ (พ.ศ. ๒๕๒๑) ออกตามความใน พระราชบัญญัติพิกัดอัตราค่าภาคหลวงแร่ พ.ศ. ๒๕๐๙ (๓) เลขลำดับ ๓๒ ของ (ก)แร่ แห่งบัญชีแร่และอัตราค่าภาคหลวงแร่ท้าย กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๘ (พ.ศ. ๒๕๒๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติพิกัดอัตราค่าภาคหลวง แร่ พ.ศ. ๒๕๐๙
ข้อ ๒ ในกฎกระทรวงนี้ "แร่รัตนชาติ" หมายความว่า เพชร เพทาย บุษราคัม ทับทิม พลอยหรือแร่ตระกูล คอรันดัม (corundum) โกเมนและนิลหรือแร่ตระกูลสปิเนล (spinel) "ปี" หมายความว่า ปีประดิทิน
ข้อ ๓ ในแต่ละปี ให้อธิบดีกรมทรัพยากรธรณีประกาศประเมินมูลค่าแร่ รัตนชาติในแต่ละท้องที่ที่มีการออกประทานบัตรชั่วคราวหรือประทานบัตร การประเมินมูลค่าแร่ตามวรรคหนึ่ง ให้ถือเอามูลค่าเฉลี่ยของแร่รัตนชาติที่พึง ทำเหมืองได้ในที่ดินหนึ่งไร่ในแต่ละท้องที่เป็นเกณฑ์ประเมิน
ข้อ ๔ ให้เรียกเก็บค่าภาคหลวงแร่รัตนชาติเป็นรายปี ในอัตราร้อยละสิบของ มูลค่าแร่ที่อธิบดีประกาศประเมินตามข้อ ๓ โดยคิดตามเนื้อที่ที่ผู้ถือประทานบัตรชั่วคราวหรือ ผู้ถือประทานบัตรแสดงความจำนงว่าจะทำเหมืองในปีนั้น ในกรณีที่ปรากฏว่าผู้ถือประทานบัตรชั่วคราวหรือผู้ถือประทานบัตรทำเหมือง นอกเขตที่ได้แสดงความจำนงไว้ ให้เรียกเก็บค่าภาคหลวงแร่รัตนชาติสำหรับเนื้อที่ส่วนที่เกิน จากเขตที่ได้แสดงความจำนงจะทำเหมืองด้วย การแสดงความจำนงว่าจะทำเหมืองตามวรรคหนึ่ง ให้ทำเป็นหนังสือและแสดง เขตที่จะทำเหมืองในปีนั้นไว้ในเขตประทานบัตรชั่วคราวหรือเขตประทานบัตร และให้ยื่นต่อ ทรัพยากรธรณีประจำท้องที่ในเวลาชำระค่าภาคหลวง
ข้อ ๕ การเรียกเก็บค่าภาคหลวงแร่รัตนชาติ ให้เรียกเก็บล่วงหน้าแต่ละปี โดย ให้ชำระภายในวันที่ ๓๑ มกราคมของปีนั้น หรือภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ได้รับอนุญาต ให้ทำเหมืองแร่รัตนชาติ แต่ทรัพยากรธรณีประจำท้องที่อาจผ่อนผันให้ชำระเป็นสองงวด โดยมีธนาคารเป็นผู้ค้ำประกันได้ ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๘ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๒๒ ประสิทธิ์ ณรงค์เดช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากการเรียกเก็บค่า ภาคหลวงแร่รัตนชาติตามน้ำหนักของแร่ไม่สะดวก และเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน สมควรเรียกเก็บค่าภาคหลวงแร่ดังกล่าวโดยวิธีประเมินจากมูลค่าแร่ที่ทำเหมืองได้ จึงจำเป็น ต้องออกกฎกระทรวงนี้ [รก.๒๕๒๒/๑๕๔/๒๖๓/๑๑ กันยายน ๒๕๒๒]
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）