ตราครุฑ ตราครุฑ กฎกระทรวง (พ.ศ. 2522) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 52 อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 5 แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ซึ่งแก้ ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2514 และมาตรา 7 แห่งพระราช บัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อ ไปนี้
ข้อ 1 ให้ยกเลิกความใน (2) ของข้อ 11 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความ ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไข เพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2520) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 50และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน `(2) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวมี 2 ชนิด คือ (ก) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด 4 กระเป๋า ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะ มุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม 5 ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอกที่ปลายแขนเสื้อทั้ง สองตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง 4 ซม. ยาว 10 ซม. ห่างจากปลายแขนเสื้อพองาม ชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลัง ขัดดุม 1 ดุม ติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมอีก 1 ดุม สำหรับ รัดปลายแขนเสื้อ ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ 2 กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะไม่ มีแถบ มีปกรูปสี่เหลี่ยมมุมปกเสมอกันขัดดุมตรงกลางปก 1 ดุม มุมกระเป๋าตัดมนพองาม กระเป๋าล่างเป็น กระเป๋าย่ามยืดชายตัวกระเป๋าพับจีบตรงกลาง มุมกระเป๋าตัดมนพองามมีปกรูปสี่เหลี่ยมมุมปกเยื้องเฉียง ต่ำไปทางข้างตัวเล็กน้อยพองาม ขัดดุม 2 ดุม ตรงมุมปกด้านล่าง ตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัด เอวขนาดกว้าง 4 ซม. ยาว 10 ซม. 2 แผ่น ชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้า ขัดดุม 1 ดุม ติดกับ ตัวเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมที่ตะเข็บข้างอีกข้างละ 1 ดุม สำหรับรัดเอว ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบบขนาดเส้น ผ่าศูนย์กลาง 2 ซม. ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ใน บางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกงหรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด 2 กระเป๋า ปกเสื้อแบะ มุมปกแหลม ตัวเสื้อด้าน หน้าฝ่าตลอด ไม่มีสาบ ที่คอและแนวอกมีดุม 6 ดุม แขนยาวรูปทรงกระบอก ที่อกมีกระเป๋าข้างละ 1 กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ 1 ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพอ งาม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบบขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 ซม. ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว ชายไม่มีเว้า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง ในบางโอกาสที่ไม่เป็นพิธีการจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้ง สองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้'
ข้อ 2 ให้ยกเลิกความใน (2) ของข้อ 12 แห่งกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความในพระ ราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม โดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2520) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 50 และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน `(2) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกมี 2 ชนิด (ก) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก. ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสี กากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าเจาะ ปากกระเป๋า เฉียงไม่มีปก ในแนวตะเข็บกางเกงทั้งสองมีกระเป๋าปะยืดชาย ชายล่างของกระเป๋าอยู่เหนือแนวเข่า ตัวกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยม ตรงกลางพับจีบ 2 จีบ ชายหน้าและชายล่างเย็บติดกับขากางเกง ชายหลัง จับพับเพื่อให้ขยายได้ มีปกรูปสี่เหลี่ยม ชายปกด้านบกและด้านหน้าเย็บติดกับขากางเกง ขัดดุมที่กึ่งกลาง ปกและมุมปกที่เปิดแห่งละ 1 ดุม ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง 2 กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะมีปกรูปสี่เหลี่ยม ขัดดุม 2 ดุม ตรงมุมปกด้านล่าง กางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดิน ป่า ปลายกางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า และใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด 4 กระเป๋า (ข) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกหัด ข. ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากี แกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าปะ ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง 2 กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะ ชายล่างของกระเป๋าเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางปลาย ขากางเกง มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม 1 ดุม กางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรอง เท้าเดินป่า ปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า และใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด 2 กระเป๋า'
ข้อ 3 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ 35 ตรี แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความ ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 `ข้อ 35 ตรี ทหารซึ่งเป็นนักทำลายวัตถุระเบิด ใช้เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิดติดที่อก เสื้อด้านซ้ายเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิด มีลักษณะเป็นรูปประกอบด้วยกงจักร สายฟ้า และลูกระเบิด ทำด้วยโลหะสีเงินทำให้เป็นมัน มีรูปเปลวระเบิดทำด้วยโลหะสีทองอยู่ตรงกลาง โอบล้อมจากเบื้องล่าง ขึ้นบนด้วยช่อชัยพฤกษ์สีเงินทำให้เป็นมัน ขนาดสูง 2.5 ซม. กว้าง 5.6 ซม. เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิดกิตติมศักดิ์ มีลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิด เว้นแต่มีดาวทำด้วยโลหะสีทองประดับอยู่เหนือเปลวระเบิด เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด'
ข้อ 4 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นข้อ 36 ทวิ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความ ในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 `ข้อ 36 ทวิ ทหารซึ่งสำเร็จการศึกษาหลักสูตรพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ ใช้ เครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่มซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ ติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือ ป้ายชื่อ เครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ มีลักษณะเป็นรูป ร่มชูชีพอยู่เหนือกงจักร ประกอบกับปีกนก 2 ปีก เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน ขนาดสูง 2.5 ซม. กว้าง 5 ซม. เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด'
ข้อ 5 ให้ยกเลิกความใน 64 แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความในพระราชบัญญัติ เครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 และให้ใช้ความต่อไปนี้ แทน `ข้อ 64 เสื้อกันฝนสีกากีแกมเขียว เป็นเสื้อคอเชิ้ต ที่แนวอกมีดุม 5 ดุม มีถุงคลุมศีรษะสีเดียว กับเสื้อ ปลายแขนเสื้อมีดุม 1 ดุม สำหรับรัดข้อมือ ใช้สวมคลุมเครื่องแบบได้ทุกชนิด เสื้อนี้ไม่ใช้ อินทรธนู และเครื่องหมายใด ๆ ใช้ได้ทั้งทหารชายและทหารหญิง แต่ห้ามใช้ขณะประจำแถวทหาร ถ้าใช้หมวกทรงหม้อตาล จะใช้พลาสติกสีขาวชนิดใสหุ้มหมวกก็ได้'
ข้อ 6 ให้ยกเลิกความในข้อ 65 แห่งกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความในพระราช บัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม โดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2520) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 50 และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน `ข้อ 65 เสื้อกันหนาวมี 2 แบบ คือ (1) เสื้อคลุมกันหนาวสีม่วงแกมเทา ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จคอปกและแบะได้ตัวยาวครึ่งน่อง มีตะเข็บหลัง 3 ตะเข็บ ตะเข็บกลางจีบและเปิดชายเสื้อไว้ถึงแนวตะโพก ที่แนวเอวด้านหลังมีแถบทำ ด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเดียวกับเสื้อ กว้าง 6 ซม. 2 แถบพาดทับกัน ติดดุม 3 ดุม ระยะห่างเท่ากัน ตามยาวของแถบ ที่แนวอกมีดุม 2 แถว แถวละ 4 ดุม เป็นแนวเฉียงตอนล่างเข้าหากัน ด้านข้างมี กระเป๋าข้างละ 1 กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงมีปก มุมปกด้านในมน มุมปกด้านนอกแหลม แขนยาว ปลายแขนพับ 15 ซม. มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ 1 ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ เสื้อแบบนี้ให้ติดเครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัดด้วยใช้สวมคลุมเครื่องแบบ ที่ใช้เสื้อชั้นนอกทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำหรือสีกากีแกมเขียว (2) เสื้อกันหนาวคอแบะสีกากีแกมเขียว แขนยาวรัดข้อมือตัวเสื้อยาวปล่อยชายเสื้อถึงตะโพกพอ งาม ที่ปลายแขนมีสาบกว้าง 7 ซม. ปลายสายมีรังดุม 1 รัง และมีดุมที่ปลายแขนเสื้อข้างละ 1 ดุม เสื้อแบบนี้มีสาบอกเสื้ออยู่ด้านใน ที่อกเสื้อใช้ซิปรูดตลอดตามยาวของเสื้อ ด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่าง ข้างละ 2 กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าย่ามยืดชาย มีปกรูปตัดพองาม กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋า เจาะ มีปกรูปตัดพองาม มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ 1 ดุม ที่เอวและชายเสื้อมีเชือกรัดและมีถุงคลุม ศีรษะซ่อนไว้ในปกคอเสื้อด้านหลัง เสื้อแบบนี้ใช้สวมทับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ เครื่องแบบฝึก และเครื่องแบบสนามใน ขณะที่มีอากาศหนาว'
ข้อ 7 ให้ยกเลิกความในข้อ 69 แห่งกระทรวง (พ.ศ. 2504) ออกตามความในพระราช บัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 39 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม โดยกฎกระทรวง (พ.ศ. 2511) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 44 และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน `ข้อ 69 เครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษที่กำหนด ให้ทำด้วยโลหะ เมื่อประดับหรือติดที่ปกคอหรืออกของเสื้อคอเปิด จะปัดด้วยไหม หรือด้ายสีน้ำเงินดำ แทนโลหะที่กำหนดนั้นก็ได้' ให้ไว้ ณ วันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522 พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม หมายเหตุ:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากกองทัพบกเห็นสมควรที่จะปรับปรุงเครื่องหมายทหารบก ในส่วนที่เกี่ยวกับเครื่องแบบฝึกเครื่องหมายพิเศษ เสื้อกันฝน เสื้อคลุมกันหนาว และการใช้สีไหมหรือด้ายปัก เครื่องหมายแทนโลหะ เพื่อให้การแต่งเครื่องแบบเป็นไปในรูปแบบเดียวกัน และเพื่อเป็นการประหยัด กับทั้งได้กำหนดให้มีเครื่องหมายแสดงความสามารถ สำหรับนักทำลายวัตถุระเบิดและนักศึกษาที่สำเร็จการศึกษาหลักสูตรพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）