ข้อ ๕๔ เครื่องแบบกันหนาวสำหรับทหารชาย มี ๒ แบบ คือ
(๑) เครื่องแบบกันหนาวกากีแกมเขียว เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ
หมวก เสื้อ และกางเกงของเครื่องแบบนี้ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีกากีแกมเขียว
เครื่องแบบชนิดนี้ใช้ได้สำหรับทหารทุกชั้น
(๒) เครื่องแบบกันหนาวน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีน้ำเงินดำ ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ
(ค) กางเกงแถบ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ใช้แถมสีแดงลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงแถบของนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป เว้นแต่นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล นักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า และนักเรียนนายทหารแผนที่ใช้กางเกงแถบของเครื่องแบบเต็มยศ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
เครื่องแบบชนิดนี้ใช้ได้เฉพาะนายทหารสัญญาบัตร นายดาบ นักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า และนักเรียนนายทหารแผนที่
ข้อ ๕๕ เครื่องแบบกันหนาวสำหรับทหารหญิง มี ๒ แบบ คือ
(๑) เครื่องแบบกันหนาวกากีแกมเขียว เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ หมวก เสื้อ และกระโปรงของเครื่องแบบนี้ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีกากีแกมเขียว
(๒) เครื่องแบบกันหนาวน้ำเงินดำ เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว
ข้อ ๕๖ ทหารชายเหล่าทหารดุริยางค์ ในโอกาสบรรเลงใช้เครื่องแบบ ดังนี้
(๑) ชุดบรรเลงเกียรติยศใหญ่ ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
(ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว
(ค) กางเกงแถบ มีแถบสักหลาดสีแดง เช่นเดียวกับกางเกงแถบในข้อ ๑๒ (๕)
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
(จ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง เป็นสายถัก ๒ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม สายทั้ง ๒ เส้น ถักเป็นบ่วงใหญ่ ๑ เส้น เล็ก ๑ เส้น คล้องใต้แขนขวา ให้ตุ้มอยู่ที่อกเสื้อปลายสายรวมติดอยู่ที่ดุมอินทรธนูข้างขวา
(๒) ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปขาว ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว รัดเอว แบบคอป้าน ไม่มีตะเข็บหลังที่แนวอกมีดุมซ่อนอยู่ในสาบเสื้อ ด้านหน้ามีกระเป๋าบนข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะมีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่งมีปกรูปมน ชายกลางแหลม ปกกระเป๋าขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลาง กระเป๋าละ ๑ ดุม มีอินทรธนูอ่อน ขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม มีขอบเสื้อด้านล่างสุด ตรงรัดเอวมีขอบป้านกว้างประมาณ ๔ เซนติเมตร ป้ายไปติดขอทางขวาห่างจากกึ่งกลางประมาณ ๑๐ เซนติเมตร ที่ตรงเอวมีหูเสื้อสำหรับรัดเอวไปทางหลังและมีดุมสีเดียวกับเสื้อเรียงตามแนวเอวข้างละ ๒ เม็ด ที่ปลายแขนเสื้อ ปักด้วยไหมทองกว้าง ๔ เซนติเมตร ปักป้ายจากกึ่งกลางซ้ายสุดและขวาสุดของตะเข็บข้อมือเสื้อทั้งสองด้านห่างจากปลายแขนเสื้อ ๔ เซนติเมตร ปักป้ายโค้งขึ้นมาพบกันที่กึ่งกลางข้อมือเสื้อห่างจากปลายแขนเสื้อประมาณ ๗ เซนติเมตร ไขว้ทับกันเป็นรูปห่วง ๔ ห่วง โดยมีห่วงขนาดใหญ่ ๒ ห่วงเส้นผ่าศูนย์กลาง ๓ เซนติเมตร อยู่ด้านล่าง และห่วงขนาดเล็ก ๒ ห่วง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร อยู่ด้านบน เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีขาวแขนยาวและผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสี
(ค) กางเกงขายาวสีขาวหรือกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียว
(ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกาสีแกมเขียวหรือสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
(ฉ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง ลักษณะเช่นเดียวกับสายยงยศใน (๑) (จ)
(๓) ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปกากีแกมเขียว ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียวรัดเอว ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาวรัดเอวตาม (๒) (ข) แต่ที่ปลายแขนเสื้อไม่มีปัก เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีกากีแกมเขียวอ่อน และผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสี
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวหรือกางเกงขายาวสีขาว
(ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้นส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
(ฉ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง ลักษณะเช่นเดียวกับสายยงยศใน (๑) (จ)
(๔) ชุดบรรเลงปกติ ใช้เครื่องแบบปกติสีกากีแกมเขียวคอพับประดับสายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง ลักษณะเช่นเดียวกับสายยงยศใน (๑) (จ)
(๕) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนนักเรียนนายร้อย ซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ หรือหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ หรือหน่วยทหารรักษาพระองค์ ซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ ให้แต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์หรือทหารรักษาพระองค์
(๖) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารในพิธีตรวจพลสวนสนามและในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารกองเกียรติยศ นอกจากที่กล่าวใน (๕) ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว และมีสายรัดคางหนังสีขาวกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร
(ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว และผ้าพันคอสีแดง
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีขาว กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร มีตาไก่ หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๖ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมีรูปจักรดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ เชือกผูกรองเท้าสีขาว
(ฉ) สายยงยศไหมสีเหลืองแซมแดง ลักษณะเช่นเดียวกับสายยงยศใน (๑) (จ) เว้นแต่ปลายสายรวมติดที่บ่าทางด้านคอ
(ช) คนถือไม้ชี้ทาง ใช้หมวกทำด้วยโลหะชุบโครเมี่ยมลักษณะเช่นเดียวกับรองในหมวกเหล็ก มีตราหน้าหมวกขนาดใหญ่ และมีสายรัดคางสีขาวให้สวมสายสะพายหนัง มีแถบไหมทองทางด้านนอก สะพายจากไหล่ซ้ายไปขวา
(ซ) ถุงมือสีขาว
(๗) ทหารแตรเดี่ยว ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนนักเรียนนายร้อยซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ ให้แต่งเครื่องแบบอนุโลมตามเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศของนักเรียนนายร้อย
(๘) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารซึ่งจัดเป็นกองเกียรติยศพิเศษให้แต่งเครื่องแบบทหารซึ่งจัดเป็นกองเกียรติยศ
เครื่องแบบตาม (๑) (๒) (๓) และ (๔) ให้ประดับเครื่องหมายสำหรับทหารดุริยางค์ทำด้วยโลหะเป็นรูปพิณสีทอง อยู่บนช่อชัยพฤกษ์สีเงินขัดมันที่อกเสื้อด้านขวา
ข้อ ๕๗ ทหารหญิงเหล่าทหารดุริยางค์ ในโอกาสบรรเลงใช้เครื่องแบบ ดังนี้
(๑) ชุดบรรเลงเกียรติยศใหญ่ ประกอบด้วย
(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว เสื้อแบบนี้ให้ใช้เสื้อคอพับแบบชายสีขาว ผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) รองเท้าหุ้มส้นสูงหนังสีดำ
(จ) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน
(ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่
(๒) ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปขาว เช่นเดียวกับชุดบรรเลงเกียรติยศใหญ่ เว้นแต่ให้ใช้กระโปรงสีขาวและหมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว
(๓) ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปกากีแกมเขียว ประกอบด้วย
(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีสีกากีแกมเขียว
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว เสื้อแบบนี้ให้ใช้เสื้อเชิ้ตสีกากีแกมเขียวอ่อน ผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี
(ค) กระโปรงสีกากีแกมเขียว
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(จ) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน
(ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่
(๔) ชุดบรรเลงปกติคอพับ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติคอพับสำหรับทหารหญิงทั่วไป
(๕) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารในพิธีตรวจพลสวนสนาม และในโอกาสประจำแถว หรือเดินนำขบวนทหารกองเกียรติยศ นอกจากที่กล่าวในข้อ ๕๖ (๕) ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) หมวกหนีบสีกากีแกมเขียว
(ข) เสื้อชั้นนอกคอปกสีกากีแกมเขียว มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ตะเข็บกลางยาวตะเข็บขนาบข้างสั้น ด้านหน้ามีตะเข็บ ๔ ตะเข็บ ตะเข็บยาวข้างละ ๑ ตะเข็บ ตะเข็บสั้นขนาบตะเข็บยาวข้างละ ๑ ตะเข็บ เอวเสื้อปล่อย ที่คอและแนวอกมีดุม ๕ ดุม แขนยาวไม่รัดข้อมือ กระเป๋าล่างข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะเฉียงเล็กน้อย มีปกรูปตัดชายมน และอินทรธนูอ่อนขัดดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก
(ค) กระโปรงสีกากีแกมเขียว
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก
(จ) ถุงเท้าสั้นสีดำ
(ฉ) กระเป๋าถือสีดำขนาดใหญ่
เครื่องแบบตาม (๑) (๒) (๓) และ (๔) ไม่มีสายยงยศ ในโอกาสที่บรรเลงให้ติดเครื่องหมายสำหรับทหารดุริยางค์ทำด้วยโลหะเป็นรูปพิณสีทองอยู่บนช่อชัยพฤกษ์สีเงินขัดมันที่อกเสื้อด้านขวา สำหรับชุดบรรเลงเกียรติยศใหญ่ ชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปขาว และชุดบรรเลงเกียรติยศทั่วไปกากีแกมเขียวไม่ประดับเครื่องหมายยศ แต่ให้ประดับเพียงเครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัด
ข้อ ๕๘ ทหารซึ่งทำหน้าที่สารวัตรทหาร ใช้เครื่องแบบดังนี้
(๑) ในโอกาสปฏิบัติงานปกติ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) รองในหมวกเหล็กสีดำลักษณะเช่นเดียวกับรองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว มีสายรัดคางหนังสีดำ กว้าง ๒ เซนติเมตร ด้านหน้าหมวกมีอักษร สห สีขาวสูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนมีแถบ ๒ สี คาดรอบขอบหมวกจนเกือบจดอักษร สห แถบสีแดงอยู่กลางกว้าง ๔ เซนติเมตร ริมแถบสีแดงมีแถบสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร สำหรับนายทหารสัญญาบัตรไม่มีแถบคาดรอบขอบหมวก ในบางโอกาสนายทหารสัญญาบัตรและนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ซึ่งปฏิบัติหน้าที่นายทหารสัญญาบัตรจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียวก็ได้
(ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ รัดปลายขา
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีดำ ลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีขาวในข้อ ๕๖ (๖) (ง)
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก
(ฉ) สายนกหวีดทำด้วยไหมสีขาว มีลักษณะดังนี้
สำหรับพลทหารและนายทหารประทวน เป็นสายถัก ๔ สาย และสายเกลี้ยง ๑ สาย โดยสายถัก ๒ สาย ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนซ้าย ส่วนสายถักอีก ๒ สาย ทำเป็นบ่วงขนาดใหญ่และเล็ก ห่างกันพองาม พาดต้นแขนซ้าย ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนู สายเกลี้ยงโยงจากใต้อินทรธนูตรงที่รวมสายถักปลายสายผูกนกหวีดสอดไว้ในกระเป๋าเสื้อข้างซ้าย
สำหรับนายทหารสัญญาบัตร มีลักษณะเช่นเดียวกับพลทหารและนายทหารประทวน เว้นแต่ที่ปลายสายเกลี้ยงให้ติดตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม แทนนกหวีดห้อยไว้ที่ดุมเสื้อเม็ดที่ ๒ กับใช้สายถักคล้องใต้แขนขวาและพาดต้นแขนขวา
(ช) ปลอกแขนทำด้วยสักหลาด ไนล่อนหรือวัตถุเทียมหนังสีแดง กว้าง ๑๐ เซนติเมตร มีอักษร สห ทำด้วยสักหลาด หรือหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว สูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร สวมที่แขนเสื้อข้างขวาระหว่างไหล่กับข้อศอกให้ตัวอักษรอยู่ด้านนอก
(ซ) ซองปืนพกหนังสีดำ
(ฌ) กระเป๋าซองกระสุนหนังสีดำ
(๒) ในโอกาสปฏิบัติงานในพิธีต่าง ๆ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) รองในหมวกเหล็กสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับรองในหมวกเหล็กสีดำใน (๑) (ก) แต่ด้านหน้าหมวกใช้อักษร สห สีแดง และไม่มีแถบคาดรอบขอบหมวก
(ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว และใช้ผ้าพันคอสีเขียว
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีขาว เช่นเดียวกับในข้อ ๕๖ (๖) (ง)
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ เชือกผูกรองเท้าสีขาว
(ฉ) สายนกหวีดทำด้วยไหมสีขาว เช่นเดียวกับใน (๑) (ฉ)
(ช) ปลอกแขนทำด้วยสักหลาด ไนล่อนหรือวัตถุเทียมหนังสีแดงเช่นเดียวกับใน (๑) (ช)
(ซ) ซองปืนพกหนังสีขาว
(ฌ) กระเป๋าซองกระสุนหนังสีขาว
(ญ) ถุงมือสีขาว
(๓) ในโอกาสขับขี่รถจักรยานยนต์
เมื่อนำขบวนหรือติดตามบุคคลสำคัญเพื่อเป็นเกียรติยศ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) หมวกแบบขับขี่รถจักรยานยนต์สีขาว ด้านหน้าหมวกมีอักษร สห สีแดง สูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร
(ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียวและใช้ผ้าพันคอสีเขียว
(ค) กางเกงแบบขี่ม้าสีกากีแกมเขียว
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีขาว เช่นเดียวกับในข้อ ๕๖ (๖) (ง)
(จ) รองเท้าสูงหนังสีดำ
(ฉ) สายนกหวีดทำด้วยไหมสีขาว เช่นเดียวกับใน (๑) (ฉ)
(ช) ปลอกแขนทำด้วยสักหลาด ไนล่อนหรือวัตถุเทียมหนังสีแดง เช่นเดียวกับใน (๑) (ช)
(ซ) ซองปืนพกหนังสีขาว
(ฌ) กระเป๋าซองกระสุนหนังสีขาว
(ญ) ถุงมือขาวครึ่งแขนสวมทับแขนเสื้อ
เมื่อปฏิบัติงานปกติ ใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับใน (๑) เว้นแต่ให้ใช้หมวกแบบขับขี่รถจักรยานยนต์สีขาว กางเกงขี่ม้าสีกากีแกมเขียว รองเท้าสูงหนังสีดำและไม่ใช้ผ้าพันคอสีเขียว
ทั้งนี้ จะใช้แว่นตากันลม หรือเสื้อคลุมกันฝนชนิดมีแขนสีกากีแกมเขียว หรือทั้งสองอย่างด้วยกันก็ได้
(๔) ในโอกาสปฏิบัติราชการสนามหรือฝึก ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) รองในหมวกเหล็กสีดำ เช่นเดียวกับใน (๑) (ก) หรือรองในหมวกเหล็กคลุมด้วยผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ หรือหมวกเหล็กคลุมด้วยผ้าสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ ที่ผ้าคลุมด้านหน้าหมวกมีอักษร สห สีขาว สูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร
(ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ
(ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก
(ฉ) ปลอกแขนทำด้วยสักหลาด ไนล่อนหรือวัตถุเทียมหนังสีแดง เช่นเดียวกับใน (๑) (ช)
เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย
(๕) ในโอกาสปฏิบัติงานควบคุมการจราจรขณะทัศนวิสัยจำกัดใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับ (๑) และให้ใช้ปลอกแขนทำด้วยผ้าสะท้อนแสงสีขาวสลับเทาเย็บติดกันสีละ ๕ แถบ กว้างแถบละ ๔ เซนติเมตร ที่ปลายปลอกแขนทั้งสองข้าง มีจีบรัดด้วยยางยืด ตัวปลอกแขนกว้าง ๒๐ เซนติเมตร ยาว ๓๕ เซนติเมตร ใช้สวมที่แขนเสื้อทั้งสองข้าง ระหว่างข้อศอกกับข้อมือ
ทั้งนี้ จะใช้เสื้อกันฝนสีส้มสะท้อนแสง ลักษณะเป็นเสื้อคอเชิ้ตยาวถึงข้อเท้าปกเสื้อกว้าง ๕ เซนติเมตร มุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดซ้อน ๒ ชั้น บริเวณด้านหน้าและด้านหลังในระดับแนวอก ที่คอและตัวเสื้อมีดุม ๕ ดุม แขนเสื้อรูปทรงกระบอกซ้อนกัน ๒ ชั้น แขนเสื้อชั้นในยาวถึงข้อมือ ส่วนชั้นนอกยาวถึงข้อศอก ไม่มีกระเป๋า ไม่ใช้อินทรธนูและเครื่องหมายใด ๆ สวมคุลมด้วยก็ได้
ข้อ ๕๙ ทหารซึ่งเป็นนักโดดร่มประจำกอง ใช้เครื่องแบบ ดังนี้
เครื่องแบบพลทหารมี ๕ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนสีเลือดหมู ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวกขนาดกลาง
(ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว จะผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวแก่เงื่อนกะลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒ ก็ได้ ในโอกาสพิเศษจะใช้ผ้าพันคอสีร่มพรางก็ได้
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ
(ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือดำ
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่ม หรือรองเท้าเดินป่า
ในโอกาสลำลองจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว และรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำก็ได้
(๒) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อน ตาม (๑) (ก) หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว หรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว
(ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ในโอกาสพิเศษจะใช้ผ้าพันคอสีร่มพรางก็ได้
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกรัดปลายขา
(ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่ม หรือรองเท้าเดินป่า
(ฉ) ถุงเท้าขนสัตว์
(๓) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนตาม (๑) (ก) หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวหรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว
(ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกรัดปลายขา หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว
(ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่ม หรือรองเท้าเดินป่า
(ฉ) ถุงเท้าขนสัตว์
เครื่องแบบนี้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย เครื่องแบบสนามตาม (ก) เว้นหมวกทรงอ่อน (ข) และ (ค) ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้
(๔) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
(๕) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
เครื่องแบบนายทหารประทวน มี ๘ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปกติขาว เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวสำหรับนายทหารประทวนทั่วไป
(๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะสำหรับนายทหารประทวนทั่วไป เว้นแต่จะใช้หมวกทรงอ่อนสีเลือดหมูก็ได้
(๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติสำหรับพลทหาร ในโอกาสไว้ทุกข์ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี
(๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงอ่อนสีเลือดหมู ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวกขนาดกลาง
(ข) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ
(ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่ม หรือรองเท้าเดินป่า
ในโอกาสลำลองจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียวและรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำก็ได้
(๕) เครื่องแบบฝึก เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกสำหรับพลทหาร
(๖) เครื่องแบบสนาม เช่นเดียวกับเครื่องแบบสนามสำหรับพลทหาร
(๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศ ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสำหรับพลทหาร
(๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศสำหรับพลทหาร
เครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตร มี ๑๑ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปกติขาว เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาวสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป
(๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป เว้นแต่จะใช้หมวกทรงอ่อนสีเลือดหมูก็ได้ ในบางโอกาสจะใช้กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติรัดปลายขา ประกอบกับรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำแบบโดดร่มก็ได้
(๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ เช่นเดียวกับ เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับสำหรับนายทหารประทวน
(๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับสำหรับนายทหารประทวน
(๕) เครื่องแบบฝึก เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึกสำหรับพลทหาร
(๖) เครื่องแบบสนาม เช่นเดียวกับเครื่องแบบสนามสำหรับพลทหาร
(๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป ถ้าประจำแถวทหาร ซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศสำหรับพลทหาร
(๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ ให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศสำหรับพลทหาร
(๙) เครื่องแบบสโมสรคอปิด เช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรคอปิดสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป
(๑๐) เครื่องแบบสโมสรอกแข็ง เช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป
(๑๑) เครื่องแบบสโมสรอกอ่อน เช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรอกอ่อนสำหรับนายทหารสัญญาบัตรทั่วไป
ข้อ ๖๐ ทหารซึ่งเป็นนักโดดร่มประจำกอง ใช้สายยงยศไหมสีแดงเป็นสายถัก ๑ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม และสายเกลี้ยง ๒ เส้น ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ปลายสายรวมติดที่ดุมอินทรธนูข้างขวา ให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ที่อกเสื้อประกอบกับเครื่องแบบตามข้อ ๕๙ เว้นแต่เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม ไม่ใช้สายยงยศ
นายทหารสัญญาบัตรซึ่งใช้สายยงยศเสนาธิการ หรือสายยงยศนายทหารคนสนิท ไม่ใช้สายยงยศตามข้อนี้
ข้อ ๖๑ ทหารซึ่งจัดเป็นกองเกียรติยศ
(๑) มณฑลทหารบกและจังหวัดทหารบก ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว มีสายรัดคางหนังสีขาว กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร
(ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว และผ้าพันคอสีน้ำเงินอ่อน
(ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก
(ง) เข็มขัดหนังสีขาว กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอนปลายมน กว้าง ๖ เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก
(ฉ) สายนกหวีดทำด้วยด้ายถักหรือไนล่อนสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับสายนกหวีดในข้อ ๕๘ (๑) (ฉ) เว้นแต่ปลายสายเกลี้ยงให้ติดตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม เมื่อใช้สายนกหวีดนี้ไม่ใช้สายยงยศอย่างอื่นอีก
(ช) ซองกระบี่หรือซองดาบทำด้วยหนังสีขาว
(ซ) ถุงมือสีขาว
(ฌ) สายสะพายปืนทำด้วยหนังสีขาว
(๒) หน่วยทหารต่าง ๆ ใช้เครื่องแบบฝึก ผ้าพันคอสีน้ำเงินอ่อน
(๓) โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้เครื่องแบบฝึก ผ้าพันคอสีบานเย็นและเครื่องแบบสวนสนามในโอกาสพิเศษ
เครื่องแบบสวนสนามในโอกาสพิเศษ ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว เว้นแต่สายรัดคางใช้แถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง
(ข) เสื้อชั้นนอกคอปกสีแดงเลือดนก ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่สองแถว แถวละ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตร ที่ปลอกคอโดยรอบมีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ห่างจากขอบนอกของปลอกคอ ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๒ เซนติเมตร ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยม สูง ๙.๕ เซนติเมตร มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง ๓ แถบ แถบบนและแถบล่างด้านปลายแขนเสื้อกว้างแถบละ ๑.๕ เซนติเมตร แถบกลางกว้าง ๒ เซนติเมตร เว้นระยะระหว่างแถบ ๒ เซนติเมตร แถบล่างอยู่ห่างจากขอบปลายแขน ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนท่อนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม สูง ๑๒.๕ เซนติเมตรฐานของรูปสามเหลี่ยมติดกับขอบบนของปลอกแขนท่อนล่าง ที่ขอบของสามเหลี่ยมทั้งสองข้างมีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง ๒ แถบ แถบด้านนอก กว้าง๑.๕ เซนติเมตร อยู่ห่างจากขอบปลอกแขนท่อนบนด้านนอก ๐.๕ เซนติเมตร แถบด้านในกว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ห่างจากแถบด้านนอก ๐.๕ เซนติเมตร ปลายแถบที่ด้านฐานทั้งสองแถบติดกับแถบบนของปลอกแขนท่อนล่าง ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปหมวกนักรบโบราณปักด้วยด้ายหรือไหมสีเหลืองซ้อนทับบนดาบปักด้วยด้ายหรือไหมสีขาว ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้งสองข้าง มีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถบ แถบละ ๒ ดุม
(ค) กางเกงขายาวสีขาว มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ
(ง) เข็มขัดหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีแดง กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร มีแถบไหมเงินหรือวัตถุเทียมไหมเงิน กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ตอนกลางและแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑ เมตร อยู่ตอนริมทั้งสองข้าง หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ยาวด้านละ ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปตราแผ่นดินดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด และใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีแดงเลือดนก
(จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ชนิดผูกเชือกหรือยืดข้าง
(ฉ) อินทรธนูแข็ง
(ช) ถุงมือสีขาว
สำหรับนักเรียนนายร้อยซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ทำหน้าที่หัวหน้าหมวด หัวหน้ากองร้อย หัวหน้ากองพัน หรือหัวหน้านักเรียน ใช้กระบี่มีลักษณะเช่นเดียวกับกระบี่นายทหารสัญญาบัตร เว้นแต่ให้ใช้พู่ไหมสีเหลือง สายกระบี่มีลักษณะเช่นเดียวกับสายกระบี่นายทหารสัญญาบัตร และใช้แผ่นห้อยสายกระบี่ทำด้วยไหมหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว
สำหรับนักเรียนนายร้อยซึ่งประจำแถว ใช้ดาบปลายปืน ฝักดาบทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว ยาว ๓๗ เซนติเมตร กว้าง ๖.๘ เซนติเมตร ส่วนของซองดาบ ยาว ๒๑ เซนติเมตร จากซองดาบขึ้นไป ๑๐.๕ เซนติเมตร มีสายรัดด้ามดาบ กว้าง ๒ เซนติเมตร
สำหรับผู้เชิญธง ใช้สายคล้องคอทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว กว้าง ๗ เซนติเมตร ยาว ๑๕๐ เซนติเมตร ปลายสายรวมติดไว้กับแผ่นโลหะสีทองรูปใบโพธิ์กว้าง ๑๕ เซนติเมตร สูง ๑๕ เซนติเมตร ด้านหน้ามีโลหะสีทองรูปกรวยติดอยู่
สำหรับวงดุริยางค์ ใช้สายถักทำด้วยด้ายหรือไหมสีเหลือง กว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๗๗ เซนติเมตร ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา ใช้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ทางด้านหน้า
(๔) ทหารกองเกียรติยศพิเศษ ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีดำหรือสีขาว มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว เว้นแต่สายรัดคางใช้แถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีแดง ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว เว้นแต่ให้ใช้เสื้อแบบนี้กับเสื้อคอพับสีขาวแขนยาว ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กางเกงขายาวสีดำแบบปกติ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ กางเกงชนิดนี้เมื่อสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่อง ปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า
(ง) เข็มขัดหนังสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีขาวใน (๑) (ง) ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีแดง
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ เชือกผูกรองเท้าสีขาว
(ฉ) สายด้ายถัก เป็นไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีขาว ลักษณะเป็นสายถัก ๒ เส้น เส้นสั้นขนาดกว้าง ๑.๒๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๔๕ เซนติเมตร เส้นยาวขนาดกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๗๕ เซนติเมตร เส้นสั้นทำเป็นห่วงพาดต้นแขนซ้าย เส้นยาวทำเป็นห่วงคล้องใต้แขนซ้ายปลายสายด้ายถักทั้งสองเส้นรวมติดไว้ใต้อินทรธนู
(ช) แผ่นติดไหล่ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ เป็นรูปอาร์ม กว้าง ๗ เซนติเมตร สูง ๘.๕ เซนติเมตร พื้นเป็นแถบลายธงไตรรงค์ในทางตั้ง ขลิบริมด้วยเกลียวผ้าสีดำ แผ่นติดไหล่นี้ติดที่ต้นแขนเสื้อข้างขวาด้านนอก ห่างจากตะเข็บไหล่ ๒ เซนติเมตร
ในโอกาสที่จัดเป็นกองเกียริยศในต่างประเทศ ให้มีอักษรโรมันสีขาวคำว่า THAILAND บนแถบสีน้ำเงินดำ สูง ๒ เซนติเมตร ยาวตลอดส่วนกว้างของรูปอาร์มประกอบด้วย
(ซ) ซองกระบี่หรือซองดาบ ทำด้วยหนังสีขาว
(ฌ) ถุงมือสีขาว
(ญ) สายสะพาย ทำด้วยหนังสีขาว ขนาดกว้าง ๔.๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๑๓๐ เซนติเมตร สะพายทับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีแดง โดยสะพายไหล่ขวาเฉียงลงทางซ้ายให้สายสะพายสอดใต้อินทรธนูข้างขวา ปลายสายสะพายทั้งสองรวมติดอยู่กับเข็มขัดหนังสีขาว
ในโอกาสที่ใช้ธงชาติ ธงชัยเฉลิมพลของทหารบก ธงประจำหน่วยทหาร ให้หมู่เชิญธงที่จัดขึ้นใช้สายสะพายลักษณะดังกล่าวอีก ๑ เส้น สะพายไหล่ซ้ายไขว้ทับกับเส้นแรกประกอบด้วย
เครื่องแบบนี้ให้ติดเครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัดเช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ
ข้อ ๖๒ ทหารซึ่งจัดเป็นกองรักษาการณ์ภายในและภายนอก ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(๑) รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ด้านข้างหมวกมีอักษร รก สีขาว สูง ๖ เซนติเมตร เขียนในลักษณะรูปวงกลมมีสายรัดคางหนังสีดำ กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร
(๒) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวแบบฝึก
(๓) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก
(๔) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร
(๕) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ
(๖) กระเป๋าซองกระสุนด้ายถัก หรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว
(๗) ซองปืนพกหนังสีดำ ใช้สำหรับนายทหารสัญญาบัตร
ข้อ ๖๓ ทหารซึ่งมีหน้าที่ใช้เครื่องยนต์ในเวลาประจำทำงานตามหน้าที่เกี่ยวกับเครื่องยนต์ใช้เครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม และจะใช้รองเท้าผ้าใบสีดำก็ได้
ทหารราบ ทหารม้า และทหารปืนใหญ่ ซึ่งสังกัดหน่วยยานเกราะ หรือหน่วยยานยนต์ติดอาวุธตามอัตราการจัด เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามจะใช้หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินดำมีตราหน้าหมวกขนาดกลางปักด้วยไหมหรือด้ายสีน้ำเงินดำก็ได้
ทหารซึ่งมีหน้าที่ในการปฏิบัติราชการสนามชายแดนตามแผนป้องกันประเทศ เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม จะใช้หมวกทรงอ่อน หรือหมวกปีกอ่อนสีกากีแกมเขียวหรือสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่น เพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ มีตราหน้าหมวกขนาดกลาง ปักด้วยไหมหรือด้ายสีน้ำเงินดำก็ได้
ทหารซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวกับการฝึกนักศึกษาวิชาทหารหรือทหารซึ่งเข้าร่วมในกิจกรรมของนักศึกษาวิชาทหาร เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม จะใช้หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดกลางก็ได้
ข้อ ๖๔ ทหารซึ่งมีหน้าที่ในการบิน เวลาประจำทำงานตามหน้าที่เกี่ยวกับการบิน ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(๑) หมวกแก๊ปทรงอ่อนหรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว หรือหมวกป้องกันศีรษะสำหรับนักบิน
(๒) เสื้อและกางเกง มี ๒ แบบ คือ
(ก) เสื้อกางเกงติดกันคอพับสีกากีแกมเขียว เป็นผ้าทนไฟแขนทรงกระบอก ตัวเสื้อผ่าอกตลอดจนถึงเป้ากางเกงติดซิปรูป ที่อกเสื้อมีกระเป๋าเจาะเฉียงติดซิปรูดข้างละ ๑ กระเป๋า แขนเสื้อข้างซ้ายเหนือข้อศอก มีที่เหน็บดินสอ ปากกา และกระเป๋าเจาะติดซิปรูดขนาดเล็ก ๑ กระเป๋า กางเกงติดกับเสื้อนี้ที่เอวสองข้างมีหูขัดดุมรัดเอวหรือแถบแปรงไนล่อน - สักหลาดรัดเอว และมีกระเป๋าเจาะติดซิปรูดด้านข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหน้าขากางเกงทั้งสองข้าง เสมอเป้ากางเกงมีกระเป๋าเจาะติดซิบรูดข้างละ ๑ กระเป๋า ปลายขากางเกงทั้งสองข้างด้านข้างมีกระเป๋าเจาะติดซิปรูดข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหน้าผ่าข้างละ ๑ แห่ง และติดซิปรูด
(ข) เสื้อคอปิดสีกากีแกมเขียวแขนยาว เป็นผ้าทนไฟ มีที่รัดสำหรับปิดคอมีสาบอกผ่ายาวตลอดติดซิปรูด แขนเสื้อยาวทรงกระบอกมีสาบรัดปลายแขน แขนเสื้อข้างซ้ายเหนือข้อศอกมีที่เหน็บดินสอ ปากกา และมีกระเป๋าเจาะติดซิปรูดขนาดเล็ก ๑ กระเป๋า ที่อกเสื้อมีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะมีฝาปิดขัดดุม ๑ ดุม ซ่อนรังดุมไว้ด้านในฝากระเป๋า ชายเสื้อตรงไม่มีเว้า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง และในบางโอกาสจะพับแขนเสื้อไว้เหนือข้อศอกก็ได้ และกางเกงสีกากีแกมเขียว เป็นผ้าทนไฟ ที่เอวด้านข้างเหนือตะเข็บกางเกงมีสายรัดเอวทั้งสองข้าง ขอบกางเกงด้านหน้ามีสายเข็มขัดรัดเอวทำด้วยผ้าชนิดเดียวกับกางเกง สาบติดซิปรูปและติดดุม ๑ ดุม ขัดรังดุมที่ขอบกางเกงตอนบนของสาบ กระเป๋าหลังสองข้าง เป็นกระเป๋าปะมีฝาปิดซ่อนรังดุมขัดดุม ๑ ดุม ไว้ด้านในของฝากระเป๋าหน้าเป็นกระเป๋าเจาะเฉียงจากขอบเอวด้านหน้าลงมา ด้านข้างมีฝาปิดซ่อนรังดุมขัดดุม ๑ ดุม ไว้ด้านในของฝา ที่ขากางเกงด้านข้างสองข้างเสมอเป้ากางเกงมีกระเป๋าปะติดซิปรูดข้างด้านในด้านเดียว ด้านข้างขากางเกงในแนวเข่ามีกระเป๋าเป็นกระเป๋าเจาะติดซิปรูด ฝากระเป๋าปล่อยไม่ติดดุม ปลายขากางเกงมีแถบรัดขากางเกง
(๓) รองเท้า มี ๔ แบบ คือ
(ก) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก
(ข) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดไม่ผูกเชือก
(ค) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก
(ง) รองเท้าเดินป่า
เครื่องแบบตามข้อนี้ให้ติดเครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัดเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก
ข้อ ๖๕ ทหารซึ่งปฏิบัติหน้าที่ในหน่วยทหารพราน และทหารซึ่งมีหน้าที่เกี่ยวข้องกับหน่วยทหารพราน ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(๑) หมวก มี ๒ แบบ คือ
(ก) หมวกทรงอ่อนสีดำ ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกมีตราหน้าหมวก
(ข) หมวกปีกทรงอ่อนสีดำ ด้านหน้าเหนือปีกหมวกมีตราหน้าหมวก
(๒) เสื้อ มี ๒ แบบ คือ
(ก) เสื้อคอเปิดสีดำชนิด ๔ กระเป๋า มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๔ กระเป๋า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้
(ข) เสื้อคอเปิดสีดำชนิด ๒ กระเป๋า มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๒ กระเป๋า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้
เสื้อคอเปิดสีดำทั้งสองแบบ มีแถบชื่อทำด้วยผ้าสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร ยาวเท่ากับความกว้างของกระเป๋าเสื้อ มีชื่อและชื่อสกุลปักเป็นตัวอักษรบรรจงตัวตรงด้วยไหมหรือด้ายสีน้ำเงินดำหนา ๐.๒ เซนติเมตร สูง ๑ เซนติเมตร ไม่ต้องเขียนยศและคำนำหน้าชื่อ แถบดังกล่าวนี้เย็บติดกับอกเสื้อข้างขวาเหนือกระเป๋าบน
(๓) กางเกง มี ๒ แบบ คือ
(ก) กางเกงขายาวสีดำแบบฝึกชนิด ก มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก ของทหารชาย กางเกงชนิดนี้ต้องสวมโดยให้ปลายขากางเกงสอดไว้ภายในรองเท้าและใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีดำชนิด ๔ กระเป๋า
(ข) กางเกงขายาวสีดำแบบฝึกชนิด ข มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ข ของทหารชาย กางเกงชนิดนี้ต้องสวมโดยให้ปลายขากางเกงสอดไว้ภายในรองเท้าและใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีดำชนิด ๒ กระเป๋า
(๔) เข็มขัด มี ๒ แบบ คือ
(ก) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอนปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายหุ้มด้วยโลหะรมดำขนาดกว้าง ๑ เซนติเมตร
(ข) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมนโปร่งกลาง ขอบด้านใน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ความหนาของขอบ ๐.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีแกนโลหะขนาดเดียวกับความหนาของขอบหัวเข็มขัดตรึงกึ่งกลางระหว่างด้านในทางดิ่งสำหรับประกอบแผ่นโลหะเพื่อตรึงสายเข็มขัดซึ่งประกอบอยู่กับส่วนหัวเข็มขัด ปลายสายหุ้มด้วยโลหะรมดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร
(๕) รองเท้า มี ๒ แบบ คือ
(ก) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ
(ข) รองเท้าเดินป่า
(๖) ตราหน้าหมวก เป็นรูปวงกลมเส้นผ่าศูนย์กลาง ๖ เซนติเมตร ปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมภายในครึ่งวงกลมด้านบนมีแถบโค้ง กว้าง ๑.๒๕ เซนติเมตร พื้นสีฟ้า บรรจุตัวอักษรมีข้อความว่า ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ ส่วนด้านล่างจรดกันมีแถบโค้งรูปธงไตรรงค์ ๒ แถบ ระหว่างแถบมีดาว ๒ ดวง เหนือดาวมีดาบปลายปืน ๑ เล่ม ตั้งในทางดิ่ง ใบดาบมีสายฟ้าฟาดเฉียงไปทางซ้าย จำนวน ๓ สาย เรียงกันอยู่บนพื้นสีน้ำเงิน รูปวงกลมนี้รองรับด้วยแถบโค้ง กว้าง ๑.๒๕ เซนติเมตร ความยาวเท่ากับเส้นผ่าศูนย์กลางของวงกลม พื้นสีฟ้า บรรจุตัวอักษรมีข้อความว่า ทหารพราน ตัวอักษรปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีขาว ดาว ดาบปลายปืนและสายฟ้า ปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีเหลือง ขอบนอกโดยรอบของตราหน้าหมวก ปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๒ เซนติเมตร
(๗) เครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษ ให้ปักด้วยไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีน้ำเงินดำ
เครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษ ให้ประดับเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก
ข้อ ๖๖ ทหารซึ่งมีหน้าที่ประจำบนรถยานเกราะ เวลาประจำหน้าที่ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือสีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศหรือสีน้ำเงินดำ หรือหมวกป้องกันศีรษะ
(๒) เสื้อกางเกงติดกันคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือสีกากีแกมเขียวระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม แขนเสื้อยาวทรงกระบอกมีแถบรัดปลายแขน ตัวเสื้อผ่าอกตลอดจนถึงเป้ากางเกงติดซิปรูด ที่อกเสื้อมีกระเป๋าปะเฉียงติดซิปรูดข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหลังพับจีบ ๒ จีบ แขนเสื้อข้างขวาเหนือข้อศอกมีที่เหน็บดินสอ ปากกา และมีกระเป๋าปะติดซิปรูดด้านข้างขนาดเล็ก ๑ กระเป๋า กางเกงติดกับเสื้อนี้ที่เอวด้านข้างมีแถบรัดเอว และมีกระเป๋าเจาะติดซิปรูดด้านข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหน้าขากางเกงทั้งสองข้างเสมอเป้ากางเกงมีกระเป๋าปะติดซิปรูด ข้างละ ๑ กระเป๋า ปลายขากางเกงทั้งสองข้าง ด้านข้างมีกระเป๋าปะติดซิปรูดข้างละ ๑ กระเป๋า ปลายขากางเกงมีแถบรัดขากางเกง สอดปลายขากางเกงไว้ในรองเท้า ในบางโอกาสจะพับแขนเสื้อไว้เหนือข้อศอกหรือปล่อยปลายขากางเกงไว้นอกรองเท้าก็ได้
(๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า
เครื่องแบบตามข้อนี้ให้ติดเครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัดเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก
ข้อ ๖๗ บรรดาเครื่องแบบพิเศษในภาคนี้ ถ้ามิได้มีข้อความกำหนดไว้เป็นอย่างอื่นให้ใช้อินทรธนู เครื่องหมายยศ เครื่องหมายเหล่า เครื่องหมายสังกัด และเครื่องหมายพิเศษเช่นเดียวกับเครื่องแบบทหารทั่วไป
เบ็ดเตล็ด
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
