ข้อ ๔๔ ทหารชายเหล่าทหารดุริยางค์
ใช้เครื่องแบบพิเศษตามโอกาส ดังนี้
(๑)
ในโอกาสบรรเลงในงานเกียรติยศหรืองานทั่วไป พลทหารและนายทหารประทวน ใช้เครื่องแบบ
ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว
เว้นแต่ให้ใช้สายรัดคางทำด้วยไหมถักสีเหลือง ๒ เส้น
ปลายสายรัดคางมีดุมสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว
มีลักษณะและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีเทา
เว้นแต่พลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่าอากาศใช้อินทรธนูแข็งทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ
ปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๕ เซนติเมตร ด้านคอกว้าง ๔ เซนติเมตร มีแถบไหมถักสีเหลือง ๓
เส้นไขว้กันพาดกึ่งกลางตามยาวของอินทรธนู ตอนปลายติดดุมสีทองขนาดเล็ก
(ค) กางเกง
ในงานเกียรติยศ ใช้กางเกงขายาวสีเทา
เว้นแต่ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านนอกมีแถบสีน้ำเงินดำกว้าง ๓ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ
ในงานทั่วไป ใช้กางเกงขายาวสีขาว
(ง) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
(จ) ถุงเท้าสั้นสีดำ
(๒) ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวน พลทหาร
นายทหารประทวนและนายทหารสัญญาบัตร ใช้เครื่องแบบ ประกอบด้วย
(ก) หมวกเหล็กสีขาว มีสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทองกว้าง
๑.๕ เซนติเมตร และมีตราหน้าหมวกโลหะขนาดใหญ่
(ข) เสื้อคอพับสีเทา
(ค) กางเกงขายาวสีเทา
(ง) เข็มขัดหนังหรือเข็มขัดด้ายถักสีขาว
ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ เครื่องแบบทหารกองเกียรติยศ
หรือเดินนำขบวนทหารในพิธีตรวจพลสวนสนาม ให้มีสายโยงหนังหรือด้ายถักสีขาว ๒ สาย
สอดใต้อินทรธนูข้างละสายไขว้กันด้านหลัง โดยให้สายขวาทับสายซ้าย
(จ)
รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำและสนับแข้งสูงครึ่งน่องหนังหรือผ้าใบ
มีสายรัดตอนบนและล่างสีขาว
(ฉ) ถุงมือสีขาว
ใช้เฉพาะเมื่อประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศ
หรือเครื่องแบบทหารกองเกียรติยศ เดินนำขบวนทหารในพิธีตรวจพลสวนสนาม
(ช) สายหนังสีขาวสะพายจากไหล่ขวาไปเอวซ้าย
ใช้เฉพาะผู้ทำหน้าที่นำขบวนแตรวงในขณะเดินแถว
(๓)[๔๕]
ในโอกาสประจำแถวหรือเดินนำขบวนทหารที่จัดเป็นกองเกียรติยศพิเศษให้ใช้เครื่องแบบเช่นเดียวกับเครื่องแบบทหารที่จัดเป็นกองเกียรติยศพิเศษ
ข้อ ๔๕
ทหารหญิงเหล่าทหารดุริยางค์ ในโอกาสบรรเลงในงานเกียรติยศ
ใช้เครื่องแบบพิเศษ ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงกลมพับปีกสีเทา
(๒) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีขาว
(๓) กระโปรงสีน้ำเงินดำ
(๔) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๕) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน
(๖) กระเป๋าถือสีดำ
ข้อ ๔๖ ทหารซึ่งทำหน้าที่สารวัตรทหาร ใช้เครื่องแบบพิเศษ
ประกอบด้วย
(๑)[๔๖] หมวก
พลทหารและนายทหารประทวน ใช้หมวกเหล็กสีขาวมีสายรัดคาง หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว
กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านหน้าหมวกมีอักษร สห สีฟ้า สูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔
เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร และมีแถบสีฟ้า ๑ แถบ กว้าง ๔ เชนติเมตร คาดรอบหมวกโดยรอบเว้นระยะห่างจากตัวอักษรข้างละ
๓ เซนติเมตร สำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่าอากาศ จะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีเทาก็ได้
นายทหารสัญญาบัตร
ใช้หมวกเหล็กสีขาวมีสายรัดคางหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาวกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร
ด้านหน้าหมวกมีตราหน้าหมวกโลหะขนาดใหญ่หรือจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีเทาก็ได้
(๒) เสื้อคอพับสีเทา
(๓) กางเกงขายาวสีเทา
(๔) เข็มขัดหนังหรือเข็มขัดด้ายถักสีขาวกว้าง ๕.๕ เซนติเมตร
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๖
เซนติเมตร ยาว ๘ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปดาว ๕ กลีบเหนือปีกนก ๒
ปีกวางทับอยู่บนวงช่อชัยพฤกษ์ ๒ ข้าง ข้างละ ๗ ใบ ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด
สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่าอากาศ มีซองดาบปลายปืนและซองกระสุนหนัง
หรือด้ายถักสีขาว สำหรับทหารประทวนชั้นพันจ่าอากาศและนายทหารสัญญาบัตร
มีซองปืนพกหนังหรือด้ายถักสีขาวประกอบด้วย
(๕) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ
(๖) สายนกหวีดทำด้วยด้ายหรือไหมสีขาว มีลักษณะดังนี้
พลทหารใช้สายเกลี้ยง ๒ เส้น ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนซ้าย ๑
เส้น ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนู อีก ๑ เส้น โยงจากสายที่คล้องแขนใต้อินทรธนู
ปลายสายผูกนกหวีดสอดไว้ในกระเป๋าเสื้อข้างซ้าย
นายทหารประทวนใช้สายเช่นเดียวกับพลทหาร
เว้นแต่สายที่คล้องแขนเป็นสายถัก
นายทหารสัญญาบัตรใช้สายเช่นเดียวกับพลทหาร
เว้นแต่สายที่คล้องแขนเป็นสายถัก และคล้องแขนขวา
กับเพิ่มสายโยงจากสายที่คล้องแขนใต้อินทรธนู ปลายสายมีตุ้มโลหะสีเงิน ๑ ตุ้ม
คล้องที่ดุมอกเสื้อเม็ดที่ ๒ ให้ตุ้มโลหะสีเงินอยู่ที่อกเสื้อ
(๗) ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดสีแดงกว้าง ๑๐ เซนติเมตร มีอักษร
สห ทำด้วยสักหลาดสีขาว สูง ๖ เซนติเมตร กว้าง ๔ เซนติเมตร ระยะห่างกัน ๓ เซนติเมตร
สวมที่แขนเสื้อข้างขวาระหว่างไหล่กับข้อศอก ให้ตัวอักษรอยู่ด้านนอก
(๘) สายสะพายปืนหนังสีขาว
(๙) ถุงมือสีขาว ใช้เฉพาะเมื่อปฏิบัติหน้าที่ควบคุมการจราจร
หรือในงานเกียรติยศ
ข้อ ๔๗[๔๗] ทหารที่จัดเป็นกองเกียรติยศ
ใช้เครื่องแบบพิเศษตามโอกาสดังนี้
(๑) ในโอกาสที่จัดเป็นกองเกียรติยศทั่วไป
ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) หมวกเหล็กสีขาว มีสายรัดคาง โซ่ถักทำด้วยโลหะสีทอง กว้าง
๑.๕ เซนติเมตร และมีตราหน้าหมวกโลหะขนาดใหญ่
(ข) เสื้อคอพับสีเทา
(ค) กางเกงขายาวสีเทา
(ง) เข็มขัดหนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว
มีสายโยงหนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว ๒ สาย สอดใต้อินทรธนูข้างละสาย
ไขว้กันด้านหลังโดยให้สายขวาทับสายซ้าย
สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่าอากาศมีซองดาบปลายปืนและซองกระสุนหนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว
สำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่าอากาศและนายทหารสัญญาบัตรมีซองปืนพกและซองกระบี่หนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาวประกอบด้วย
(จ)
รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำและสนับแข้งสูงครึ่งน่องหนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือผ้าใบมีสายรัดตอนบนและล่างสีขาว
(ฉ) สายสะพายปืนหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว
(ช) ถุงมือสีขาว
(๒) ในโอกาสที่จัดเป็นกองเกียรติยศพิเศษ
ใช้เครื่องแบบประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลสีเทา
(ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีฟ้าสด
ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จมีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีเทา
พลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่าอากาศ มีอินทรธนูอ่อน
นายทหารประทวนชั้นพันจ่าอากาศและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง
เสื้อแบบนี้ให้ใช้เชิ้ตสีขาวแขนยาว
ผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย
(ค) กางเกงขายาวสีเทา
(ง) เข็มขัดหนังหรือวัตถุเทียมหนัง
หรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว กว้าง ๖ เซนติเมตร
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๖.๕
เซนติเมตร ยาว ๗ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยงมีรูปดาว ๕ กลีบ เหนือปีกนก ๒ ปีก
วางทับอยู่บนวงช่อชัยพฤกษ์ ๒ ข้าง ข้างละ ๗ ใบ ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด
ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอแบะสีฟ้าสด มีสายสะพายหนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว
ขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร สะพายจากไหล่ซ้ายไปเอวขวา
ให้สายสะพายสอดใต้อินทรธนูข้างซ้าย
ด้านล่างสายสะพายทำเป็นหัวเข็มขัดปรับให้สั้นยาวได้
ติดประกอบกับเข็มขัดหนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว
มีสายด้ายถักไหมหรือวัตถุเทียมไหมสีขาวทำเป็นห่วงพาดต้นแขนซ้าย
สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นจ่าอากาศมีซองดาบปลายปืนและซองกระสุนหนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว
สำหรับนายทหารประทวนชั้นพันจ่าอากาศและนายทหารสัญญาบัตรมีซองปืนพกและซองกระบี่หนังหรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาวประกอบด้วย
เฉพาะชุดเชิญธงในโอกาสเชิญธงชาติ ธงชัยเฉลิมพล
และธงประจำหน่วยทหารให้ใช้สายสะพายหนัง
หรือวัตถุเทียมหนังหรือด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว ขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ๒
สาย สอดใต้อินทรธนูข้างละสายไขว้กันด้านหลังโดยให้สายขวาทับสายซ้าย
(จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ
ใช้เชือกผูกรองเท้าด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีขาว
(ฉ) สายสะพายปืนหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีขาว
(ช) ถุงมือสีขาว
ข้อ ๔๘
เครื่องแบบกันหนาวสำหรับนักเรียนนายเรืออากาศ ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว ใช้สายรัดคางทอง
(๒) เสื้อชั้นนอกคอแบะแบบคอแหลมสีน้ำเงินดำ
ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว
แถวละ ๔ ดุม มีกระเป๋าบนที่อกเสื้อข้างซ้าย ๑ กระเป๋าและมีกระเป๋าล่างข้างละ ๑
กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะไม่มีปก มีเครื่องหมายชั้นการศึกษาทำด้วยแถบไหมทองกว้าง
๐.๖ เซนติเมตร จำนวนแถบตามชั้นการศึกษาชั้นละ ๑ แถบ แต่ละแถบห่างกัน ๐.๖ เซนติเมตร
ประดับรอบแขนทั้งสองข้าง ให้จุดเริ่มอยู่ห่างจากปลายแขนเสื้อ ๗.๕ เซนติเมตร
โดยให้แถบชั้นการศึกษาปีที่ ๑ เริ่มจากแนวตะเข็บเสื้อเฉียงขึ้นทางด้านนอก ๔๕
องศาแล้ววกเฉียงกลับไปบรรจบจุดเริ่มต้น แถบแสดงชั้นการศึกษาปีอื่น ๆ
ประดับเรียงขนานกันไปและวกกลับไปบรรจบแนวห่างจากปลายแขนเสื้อ ๗.๕ เซนติเมตร
เสื้อแบบนี้ให้ใช้เชิ้ตสีขาวผูกผ้าผูกคอสีน้ำเงินดำเงื่อนกะลาสีด้วย
(๓) กางเกงขายาวสีขาวหรือสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จ
กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำมีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีขาว
(๔) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
ข้อ ๔๙ เครื่องแบบกันหนาวสำหรับทหารหญิง
ประกอบด้วย
(๑) หมวกทรงกลมพับปีกสีเทา
(๒) เสื้อชั้นนอกรัดเอวสีเทา คอแบะแบบมน ชายเสื้อยาวเสมอเอว
มีแถบรัดเอวกว้าง ๕.๕ เซนติเมตร ด้านข้างมีดุมขนาดเล็กข้างละ ๒ ดุม
เรียงตามยาวของแถบ และมีแผ่นผ้าชนิดเดียวกับเสื้อสำหรับขัดดุมรัดเอว
ปลายแถบข้างขวายาวเลยสาบอก ๕ เซนติเมตร ด้านในมีดุมขัด
มีซิปรูดตลอดแนวอกเสื้อด้านในสาบ แขนยาวผ่าแขนด้านนอก ปลายแขนต่อกว้าง ๕.๕
เซนติเมตร และมีดุมขนาดเล็กข้างละ ๒ ดุม เรียงตามยาวของปลายแขนต่อสำหรับรัดปลายแขน
ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมสีเทา และมีอินทรธนูดังนี้
พลทหาร
นักเรียนจ่าอากาศและนายทหารประทวนชั้นจ่าอากาศมีอินทรธนูอ่อนตอนปลายขัดดุมสีทองขนาดเล็ก
นายทหารประทวนชั้นพันจ่าอากาศและนายทหารสัญญาบัตร ใช้อินทรธนูแข็ง
เสื้อแบบนี้ให้ใช้เสื้อคอพับสีขาวประกอบด้วย
(๓) กระโปรงสีเทา
(๔) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๕) ถุงเท้ายาวสีน้ำตาลอ่อน จะใช้หรือไม่ก็ได้
(๖) กระเป๋าถือสีดำ
ข้อ ๕๐
บรรดาเครื่องแบบพิเศษในภาคนี้ถ้ามิได้มีข้อความกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
ให้ใช้อินทรธนู เครื่องหมายยศ เครื่องหมายสังกัดและเครื่องหมายพิเศษตามภาค ๑
หรือภาค ๒ แล้วแต่กรณี
เบ็ดเตล็ด
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).