ทั้งฉบับ
กฎกระทรวง กฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๒๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศ ฉบับที่ ๑๖[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๑๔ และมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้ ให้ยกเลิกความในข้อ ๒๗ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศ ฉบับที่ ๑๓ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน ข้อ ๒๗ เครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศ มีดังนี้ (๑) เครื่องหมายความสามารถในการบิน มี ๔ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก ปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกปักด้วยไหมเป็นรูปธงไตรรงค์เฉียงอยู่ในอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร เหนืออาร์มมีอุณาโลมปักด้วยดิ้นเงินในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕ กลีบ ปักด้วยดิ้นทอง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นกิตติมศักดิ์เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลม (๒) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้นหน มี ๓ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก ปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปโลกปักด้วยดิ้นเงินบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๕ เซนติเมตร ภายในลูกโลกมีเส้นรุ้งและเส้นแวงปักด้วยดิ้นทอง และมีรูปแผนที่ประเทศไทยปักด้วยไหมสีน้ำเงินดำบนพื้นสักหลาดหรือไหมสีขาว เหนือลูกโลกมีอุณาโลมปักด้วยดิ้นเงินในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนือลูกโลกมีดาว ๕ กลีบ ปักด้วยดิ้นทอง เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนือลูกโลกไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี (๓) เครื่องหมายความสามารถในการโดดร่ม มี ๓ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก ปักด้วยดิ้นทองบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกปักด้วยดิ้นเงินเป็นรูปร่มชูชีพ สูง ๓ เซนติเมตร และรูปเอราวัณ สูง ๑.๕ เซนติเมตร ทับสายร่มชูชีพตอนล่าง ที่กึ่งกลางตัวร่มชูชีพมีดาว ๕ กลีบ ทำด้วยโลหะสีน้ำเงิน และวงช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยโลหะสีน้ำเงินโอบใต้ดาว ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีวงช่อชัยพฤกษ์ ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีดาวและวงช่อชัยพฤกษ์ (๔) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ช่างอากาศ มี ๓ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปเฟืองและเครื่องบิน เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕ กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี (๕) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่สื่อสาร มี ๓ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์มขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปสายฟ้าพาดเฉียงจากขอบล่างขวาไปจรดขอบบนซ้าย เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕ กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี (๖) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่สรรพาวุธ มี ๓ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์มขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปกระสุนอยู่ใต้เปลวเพลิง เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕ กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี (๗) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ถ่ายรูปทางอากาศ มี ๓ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปกล้องถ่ายรูป เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕ กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี (๘) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ขนส่งทางอากาศ มี ๓ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปวงล้อกับปีก เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕ กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี (๙) เครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้อนรับบนอากาศยาน มี ๓ ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปพานในวงช่อชัยพฤกษ์ เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕ กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายตามข้อ ๒๗ (๙) นี้ ในกรณีที่ทหารหญิงใช้ประดับ ให้ปีกนก ๒ ปีก มีขนาดกว้าง ๗.๕ เซนติเมตร รูปอาร์มขนาด ๑.๑ เซนติเมตร และรูปประกอบอื่นให้มีขนาดสามในสี่ส่วนของขนาดที่กำหนดไว้สำหรับทหารชาย (๑๐) เครื่องหมายความสามารถแพทย์และพยาบาลเวชศาสตร์การบินในการทำหน้าที่ลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศ มี 3 ชั้น คือ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกเป็นรูปอาร์ม ขนาด ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มมีรูปกาชาดและงูคู่พันไม้เท้า เหนืออาร์มมีอุณาโลมในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาว ๕ กลีบ เส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายตามข้อ ๒๗ (๑๐) นี้ ในกรณีที่ทหารหญิงใช้ประดับ ให้ปีกนก ๒ ปีก มีขนาดกว้าง ๗.๕ เซนติเมตร รูปอาร์มขนาด ๑.๑ เซนติเมตร และรูปประกอบอื่นให้มีขนาดสามในสี่ส่วนของขนาดที่กำหนดไว้สำหรับทหารชาย เครื่องหมายตามข้อ ๒๗ นี้ ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด และให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือปกกระเป๋า ถ้าประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้ติดเครื่องหมายตามข้อนี้เหนือขึ้นไป ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อนใช้ขนาดย่อลงครึ่งหนึ่ง ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๒๑ พลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๑๑) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารอากาศ ฉบับที่ ๑๓ ได้กำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศไว้เพียง ๓ ประเภทนั้น บัดนี้ สมควรกำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำงานในอากาศเพิ่มขึ้นสำหรับเจ้าหน้าที่ช่างอากาศ เจ้าหน้าที่สื่อสาร เจ้าหน้าที่สรรพาวุธ เจ้าหน้าที่ถ่ายรูป เจ้าหน้าที่ขนส่งทางอากาศ เจ้าหน้าที่ต้อนรับบนอากาศยาน แพทย์และพยาบาลเวชศาสตร์การบินในการลำเลียงผู้ป่วยทางอากาศ นอกจากนี้ควรกำหนดเครื่องหมายความสามารถในการทำหน้าที่ต้นหน ชั้นที่ ๓ ขึ้นอีกด้วย จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ ปณตภร/ปรับปรุง ๖ มิถุนายน ๒๕๕๖ [๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๕/ตอนที่ ๑๓๑/ฉบับพิเศษ หน้า ๑๒/๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๒๑