กฎกระทรวง กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑ (พ.ศ. ๒๕๒๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติการประกอบอาชีพงานก่อสร้าง พ.ศ. ๒๕๒๒[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ มาตรา ๒๕ และมาตรา ๓๒ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบอาชีพงานก่อสร้าง พ.ศ. ๒๕๒๒ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้ ค่างาน หมายความว่า ราคาค่าก่อสร้างตามหลักวิชาการช่างที่ได้จากประมาณการ ราคากลาง หรือการถอดแบบคำนวณราคากลางของงานก่อสร้างแต่ละครั้งก่อนที่จะมีการจ้าง ในกรณีที่ไม่มีราคาค่าก่อสร้างดังกล่าว ให้หมายความว่า ราคาค่าก่อสร้างที่ตกลงกันระหว่างผู้ว่าจ้างกับผู้รับงานก่อสร้าง ทั้งนี้ ไม่รวมถึงราคาค่าก่อสร้างที่เพิ่มขึ้นเนื่องจากการปรับราคาหรืองานก่อสร้างเพิ่มเติม
ข้อ ๒ ให้กำหนดงานก่อสร้างประเภท ลักษณะ ขนาด และสาขาดังต่อไปนี้เป็นงานก่อสร้างควบคุม สาขา ๑ งานก่อสร้างชลประทาน (๑) งานอาคารหัวงานชลประทานหรืองานอาคารประกอบ ได้แก่ งานก่อสร้างเขื่อนกักเก็บน้ำ เขื่อนระบายน้ำ ฝาย โรงสูบน้ำ ทำนบ ประตูระบายทราย ประตูเรือสัญจร ทางระบายน้ำล้น อาคารทิ้งน้ำ หรืองานก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่สามล้านบาทขึ้นไป (๒) งานระบบส่งน้ำ งานระบบระบายน้ำ หรืองานอาคารประกอบ ได้แก่ งานก่อสร้างคลองส่งน้ำ คลองระบายน้ำ ถนนบนคันคลอง ประตูระบายปากคลอง ท่อเชื่อม (Syphon) สะพาน (Flume) หรืองานก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่สามล้านบาทขึ้นไป (๓) งานระบบชลประทานในแปลงเพาะปลูก ได้แก่ งานก่อสร้างถนนในแปลงเพาะปลูก คูส่งน้ำ อาคารแบ่งน้ำ ท่อส่งน้ำ หรืองานก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่สามล้านบาทขึ้นไป สาขา ๒ งานก่อสร้างทางหรือถนน ได้แก่งานก่อสร้างทาง ถนน ลาดจอด อากาศยาน ทางขับ (Taxiway) ทางวิ่ง (Runway) หรืองานก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่สามล้านบาทขึ้นไป สาขา ๓ งานก่อสร้างสะพาน ได้แก่งานก่อสร้างสะพาน สะพานเทียบเรือ ท่อเหลี่ยม คอนกรีตเสริมเหล็ก (Box Culvert) หรืองานก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่หนึ่งล้านบาทขึ้นไป สาขา ๔ งานก่อสร้างทางรถไฟ ได้แก่งานก่อสร้างทางรถไฟ รางในระบบขนส่งมวลชน หรืองานก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน และให้รวมถึงสิ่งก่อสร้างประกอบ ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่สามล้านบาทขึ้นไป สาขา ๕ งานก่อสร้างประปาและกำจัดน้ำเสีย ได้แก่ (๑) งานก่อสร้างระบบผลิตประปาหรือระบบจ่ายประปา ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่สามล้านบาทขึ้นไป (๒) งานก่อสร้างระบบกำจัดน้ำเสีย ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่สามล้านบาทขึ้นไป สาขา ๖ งานก่อสร้างโครงสร้างทั่วไป ได้แก่งานก่อสร้างอาคารที่พักอาศัย อาคารที่ทำการ อาคารพาณิชย์ โรงพยาบาล หอประชุม โรงมหรสพ โรงแรม โรงเรียน อัฒจันทร์ คลังสินค้า อาคารอุตสาหกรรม หอบังคับการบิน ประภาคาร ถังเก็บของไหลหรือวัสดุหรืองานก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน และให้รวมถึงสิ่งก่อสร้างประกอบ ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่หนึ่งล้านบาทขึ้นไป สาขา ๗ งานก่อสร้างโครงสร้างกันดิน ได้แก่งานก่อสร้างกำแพงกันดิน หินกันตลิ่ง ท่าเทียบเรือ อู่เรือ คานเรือ หรืองานก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน ซึ่งมีค่างานอย่างหนึ่งอย่างใดหรือหลายอย่างรวมกันตั้งแต่หนึ่งล้านบาทขึ้นไป
ข้อ ๓ ผู้รับงานก่อสร้างควบคุมแต่ละสาขาตามข้อ ๒ มี ๕ ประเภท คือ (๑) ประเภทที่ ๑ (๒) ประเภทที่ ๒ (๓) ประเภทที่ ๓ (๔) ประเภทที่ ๔ (๕) ประเภทที่ ๕
ข้อ ๔ ให้ผู้รับงานก่อสร้างควบคุม รับหรือประกอบงานก่อสร้างควบคุมตามประเภทและสาขาที่ระบุไว้ในทะเบียน ภายใต้เงื่อนไขดังต่อไปนี้ สาขา ๑ งานก่อสร้างชลประทาน (๑) ประเภทที่ ๑ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่จำกัดวงเงิน (๒) ประเภทที่ ๒ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินหนึ่งร้อยล้านบาท (๓) ประเภทที่ ๓ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินหกสิบล้านบาท (๔) ประเภทที่ ๔ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินยี่สิบห้าล้านบาท (๕) ประเภทที่ ๕ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสิบล้านบาท สาขา ๒ งานก่อสร้างทางหรือถนน (๑) ประเภทที่ ๑ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่จำกัดวงเงิน (๒) ประเภทที่ ๒ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินหนึ่งร้อยยี่สิบล้านบาท (๓) ประเภทที่ ๓ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินหกสิบล้านบาท (๔) ประเภทที่ ๔ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินยี่สิบห้าล้านบาท (๕) ประเภทที่ ๕ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสิบล้านบาท สาขา ๓ งานก่อสร้างสะพาน (๑) ประเภทที่ ๑ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่จำกัดวงเงิน (๒) ประเภทที่ ๒ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินยี่สิบล้านบาท (๓) ประเภทที่ ๓ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสิบล้านบาท (๔) ประเภทที่ ๔ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินห้าล้านบาท (๕) ประเภทที่ ๕ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสามล้านบาท สำหรับผู้รับงานก่อสร้างควบคุมประเภทที่ ๓ ประเภทที่ ๔ และประเภทที่ ๕ จะรับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีงานคอนกรีตอัดแรง (Prestressed Concrete) ซึ่งมีช่วงยาวตั้งแต่ยี่สิบเมตรขึ้นไปมิได้ สาขา ๔ งานก่อสร้างทางรถไฟ (๑) ประเภทที่ ๑ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่จำกัดวงเงิน (๒) ประเภทที่ ๒ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินห้าสิบล้านบาท (๓) ประเภทที่ ๓ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินยี่สิบล้านบาท (๔) ประเภทที่ ๔ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสิบล้านบาท (๕) ประเภทที่ ๕ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินห้าล้านบาท สาขา ๕ งานก่อสร้างประปาและกำจัดน้ำเสีย (๑) ประเภทที่ ๑ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่จำกัดวงเงิน (๒) ประเภทที่ ๒ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินห้าสิบล้านบาท (๓) ประเภทที่ ๓ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินยี่สิบล้านบาท (๔) ประเภทที่ ๔ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสิบล้านบาท (๕) ประเภทที่ ๕ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินห้าล้านบาท สาขา ๖ งานก่อสร้างโครงสร้างทั่วไป (๑) ประเภทที่ ๑ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่จำกัดวงเงิน (๒) ประเภทที่ ๒ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินหกสิบล้านบาท (๓) ประเภทที่ ๓ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินยี่สิบห้าล้านบาท (๔) ประเภทที่ ๔ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสิบล้านบาท (๕) ประเภทที่ ๕ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสามล้านบาท แต่จะรับหรือประกอบงานก่อสร้างอาคารตั้งแต่ห้าชั้นหรือสูงตั้งแต่สิบแปดเมตรขึ้นไปมิได้ สาขา ๗ งานก่อสร้างโครงสร้างกันดิน (๑) ประเภทที่ ๑ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่จำกัดวงเงิน (๒) ประเภทที่ ๒ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสามสิบล้านบาท (๓) ประเภทที่ ๓ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสิบสองล้านบาท (๔) ประเภทที่ ๔ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินห้าล้านบาท (๕) ประเภทที่ ๕ รับหรือประกอบงานก่อสร้างที่มีค่างานไม่เกินสองล้านบาท แต่จะรับหรือประกอบงานก่อสร้างกำแพงกันดินที่รับความดันของดินซึ่งมีระดับแตกต่างสูงสุดตั้งแต่สามเมตรขึ้นไปมิได้
ข้อ ๕ ถ้างานก่อสร้างสาขาหนึ่งสาขาใดมีงานก่อสร้างในสาขาอื่นรวมอยู่ด้วย ให้ผู้รับงานก่อสร้างควบคุมในสาขานั้นรับหรือประกอบงานก่อสร้างในสาขาอื่นนอกจากที่ระบุไว้ในใบทะเบียนได้ แต่งานในสาขาอื่นนั้นต้องมีค่างานไม่เกินร้อยละ ๒๕ ของค่างานทั้งหมด และค่างานทุกสาขารวมกันต้องไม่เกินค่างานตามสาขาและประเภทที่จะรับหรือประกอบงานก่อสร้างได้ตามข้อ ๔ ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๓ ประเทือง กีรติบุตร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากมาตรา ๒๕ แห่งพระราชบัญญัติการประกอบอาชีพงานก่อสร้าง พ.ศ. ๒๕๒๒ กำหนดให้รัฐมนตรีมีอำนาจออกกฎกระทรวงกำหนดงานก่อสร้างประเภทใด ลักษณะใด ขนาดใด หรือสาขาใดเป็นงานก่อสร้างควบคุม ตลอดจนกำหนดประเภทผู้รับงานก่อสร้างควบคุม และมาตรา ๓๒ วรรคหนึ่ง กำหนดให้ผู้รับงานก่อสร้างควบคุม ต้องรับงานก่อสร้างควบคุมตามประเภทและสาขาที่ระบุไว้ในใบทะเบียนและต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง และมาตรา ๓๒ วรรคสอง กำหนดให้ผู้รับงานก่อสร้างควบคุมประเภทและสาขาใดจะรับงานก่อสร้างในสาขาอื่นนอกจากที่ได้ระบุไว้ในใบทะเบียนได้เพียงใด ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ อุษมล/ผู้จัดทำ ๒๐ เมษายน ๒๕๕๕ วิชพงษ์/ผู้ตรวจ ๖ มิถุนายน ๒๕๕๕ [๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๙๗/ตอนที่ ๗๖/ฉบับพิเศษ หน้า ๑/๑๖ พฤษภาคม ๒๕๒๓
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）