กฎ ก กฎ ก.ค.ศ. ว่าด้วยการสั่งให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษารับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทน พ.ศ. ๒๕๕๑[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๙ (๔) และมาตรา ๗๑ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๗ ก.ค.ศ. โดยได้รับอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีออกกฎ ก.ค.ศ. ไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ หัวหน้าส่วนราชการหรือผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอาจขออนุมัติกำหนดอัตรากำลังทดแทนต่อ ก.ค.ศ. ได้ ในกรณีที่มีเหตุผลความจำเป็นและไม่เกินกำหนดระยะเวลาดังต่อไปนี้ (๑) เมื่อข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาได้รับอนุญาตให้ลาไปปฏิบัติงานในองค์การระหว่างประเทศ ให้ขอกำหนดอัตรากำลังทดแทนได้ไม่เกินกำหนดระยะเวลาที่ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้นั้นได้รับอนุญาตให้ลาไปปฏิบัติงานในองค์การระหว่างประเทศตามระเบียบว่าด้วยการลาของข้าราชการ (๒) เมื่อข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาได้รับอนุญาตให้ลาติดตามคู่สมรสซึ่งไปปฏิบัติหน้าที่ราชการหรือไปปฏิบัติงานในต่างประเทศ ให้ขอกำหนดอัตรากำลังทดแทนได้ไม่เกินกำหนดระยะเวลาที่ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้นั้นได้รับอนุญาตให้ลาติดตามคู่สมรสไปปฏิบัติหน้าที่ราชการหรือไปปฏิบัติงานในต่างประเทศตามระเบียบว่าด้วยการลาของข้าราชการ (๓) เมื่อข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาได้รับทุนรัฐบาลให้ไปศึกษาหรือฝึกอบรมในต่างประเทศตามระเบียบ ก.พ. ว่าด้วยทุนของรัฐบาล ให้ขอกำหนดอัตรากำลังทดแทนได้ไม่เกินกำหนดระยะเวลาที่ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้นั้นได้รับอนุญาตให้ลาไปศึกษาหรือฝึกอบรมตามระเบียบว่าด้วยการลาของข้าราชการ (๔) เมื่อข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาซึ่งมีวิทยฐานะชำนาญการหรือดำรงตำแหน่งที่ได้รับเงินเดือนตั้งแต่ระดับ ๗ หรือเทียบเท่าขึ้นไปผู้ใดจะพ้นจากราชการเพราะเกษียณอายุและมีระยะเวลาในการรับราชการเหลืออยู่ไม่เกินหกเดือน ถ้าผู้บังคับบัญชาเห็นว่ามีเหตุผลความจำเป็นที่จะต้องให้ผู้อื่นเข้าปฏิบัติหน้าที่ราชการในตำแหน่งซึ่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้นั้นดำรงตำแหน่งอยู่ ให้ขอกำหนดอัตรากำลังทดแทนได้ไม่เกินกำหนดระยะเวลาราชการที่เหลืออยู่ของผู้ที่จะเกษียณอายุ (๕) เมื่อข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษามีกรณีต้องโยกย้ายถ่ายโอนไปส่วนราชการอื่นหรือได้รับการพิจารณาให้ไปพัฒนาหรือฝึกทักษะใหม่เพื่อรองรับการปรับบทบาท ภารกิจ โครงสร้างส่วนราชการ และปรับระบบงานใหม่ตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการหรือกฎหมายว่าด้วยระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน ให้ขอกำหนดอัตรากำลังทดแทนได้ไม่เกินกำหนดระยะเวลาหกเดือน หากมีเหตุผลความจำเป็นให้ขยายเวลาได้อีกไม่เกินหกเดือน และต้องมีการวางแผนบริหารตำแหน่งรองรับข้าราชการดังกล่าวด้วย (๖) เมื่อข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษามีกรณีที่ไม่อาจปฏิบัติงานให้สัมฤทธิผลได้ตามเป้าหมายที่กำหนดในการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด หรือละเลยเพิกเฉยไม่ให้ความร่วมมือในเรื่องนี้ หรือมีเหตุอันควรสงสัยอย่างยิ่งว่ามีพฤติกรรมในการผลิต การค้า การเสพ หรือการเข้าไปเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ให้ขอกำหนดอัตรากำลังทดแทนได้ไม่เกินกำหนดระยะเวลาหกเดือน หากมีเหตุผลความจำเป็นให้ขยายเวลาได้อีกไม่เกินหกเดือน และต้องมีการวางแผนบริหารตำแหน่งรองรับข้าราชการดังกล่าวด้วย (๗) เมื่อข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษามีกรณีที่ไม่อาจปฏิบัติงานให้สัมฤทธิผลได้ตามมติคณะรัฐมนตรี นโยบายของรัฐบาลหรือกระทรวงเจ้าสังกัดซึ่งเป็นกรณีเร่งด่วนและมีความสำคัญต่อการพัฒนาการศึกษา ซึ่งหากจะให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้นั้นปฏิบัติงานต่อไปอาจทำให้การดำเนินงานตามมติหรือนโยบายดังกล่าวเกิดความเสียหายแก่ราชการหรือเป็นไปด้วยความล่าช้าให้ขอกำหนดอัตรากำลังทดแทนได้ไม่เกินกำหนดระยะเวลาหกเดือน หากมีเหตุผลความจำเป็นให้ขยายเวลาได้อีกไม่เกินหกเดือน และต้องมีการวางแผนบริหารตำแหน่งรองรับข้าราชการดังกล่าวด้วย
ข้อ ๒ การขอให้ ก.ค.ศ. พิจารณาอนุมัติกำหนดอัตรากำลังทดแทนให้แสดงรายละเอียด ดังต่อไปนี้ (๑) คำชี้แจง เหตุผลความจำเป็น และกำหนดระยะเวลาที่จะสั่งให้รับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทน (๒) หน้าที่และความรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการที่จะมอบหมายให้ผู้รับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทนตามข้อ ๑ (๔) (๕) (๖) หรือ (๗) ซึ่งจะต้องให้เหมาะสมกับระดับตำแหน่งที่เคยดำรงอยู่เดิม
ข้อ ๓ เมื่อ ก.ค.ศ. อนุมัติให้กำหนดอัตรากำลังทดแทนสำหรับข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในกรณีใดแล้ว ให้หัวหน้าส่วนราชการหรือผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสั่งให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในกรณีนั้นพ้นจากตำแหน่งหน้าที่และขาดจากอัตราเงินเดือนในตำแหน่งเดิม โดยให้รับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทนตามที่ได้รับอนุมัติจาก ก.ค.ศ
ข้อ ๔ เมื่อได้สั่งให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้ใดรับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทนตามที่ ก.ค.ศ. กำหนดตามข้อ ๑ (๑) (๒) หรือ (๓) แล้ว ถ้าหัวหน้าส่วนราชการหรือผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเห็นว่ายังมีเหตุผลความจำเป็นที่จะต้องสั่งให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้นั้นรับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทนต่อไปอีกเกินกำหนดระยะเวลาที่ได้รับอนุมัติจาก ก.ค.ศ. ก็ให้ขออนุมัติขยายเวลาต่อ ก.ค.ศ. ได้อีกครั้งละไม่เกินหนึ่งปี ทั้งนี้ ให้ขอขยายเวลาก่อนวันครบกำหนดระยะเวลาเดิมไม่น้อยกว่าสามสิบวัน เว้นแต่กรณีที่มีเหตุผลความจำเป็นพิเศษอาจขออนุมัติขยายเวลาต่อ ก.ค.ศ. น้อยกว่าสามสิบวันได้ การขออนุมัติขยายเวลาต่อ ก.ค.ศ. ตามวรรคหนึ่ง ให้แสดงรายละเอียดตามข้อ ๒ ด้วยโดยอนุโลม
ข้อ ๕ ในกรณีส่วนราชการใดมีตำแหน่งและอัตราเงินเดือนว่างและประสงค์จะนำอัตราเงินเดือนของตำแหน่งนั้นมาเป็นอัตรากำลังทดแทน ให้ขออนุมัติ ก.ค.ศ. หรือให้หัวหน้าส่วนราชการ หรือ อ.ก.ค.ศ. เขตพื้นที่การศึกษาตามที่ ก.ค.ศ. มอบหมายเป็นผู้อนุมัติ นำอัตราเงินเดือนของตำแหน่งที่ว่างอยู่ดังกล่าวมากำหนดเป็นอัตรากำลังทดแทนได้ เมื่อหัวหน้าส่วนราชการหรือ อ.ก.ค.ศ. เขตพื้นที่การศึกษาตามที่ ก.ค.ศ. มอบหมายได้ดำเนินการตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้รายงานต่อ ก.ค.ศ. ภายในเจ็ดวัน
ข้อ ๖ เมื่อหัวหน้าส่วนราชการหรือผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาได้ขอกำหนดและสั่งให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้ใดรับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทนโดยมีเหตุผลความจำเป็นสำหรับกรณีใดตามข้อ ๑ (๑) (๒) หรือ (๓) แล้ว เมื่อหมดความจำเป็นหรือครบกำหนดระยะเวลาตามข้อ ๔ ให้ผู้มีอำนาจดังกล่าวสั่งให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้นั้นพ้นจากการรับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทน และแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเดิมหรือตำแหน่งในระดับเดียวกันกับที่ผู้นั้นมีคุณสมบัติตรงตามคุณสมบัติเฉพาะสำหรับตำแหน่งนั้น
ข้อ ๗ การให้พ้นจากตำแหน่ง การให้ได้รับเงินเดือน การแต่งตั้ง การเลื่อนขั้นเงินเดือน การดำเนินการทางวินัย และการออกจากราชการของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาที่ถูกสั่งให้รับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทนตามกฎ ก.ค.ศ. นี้ ให้ถือเสมือนว่าข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาที่ถูกสั่งนั้นดำรงตำแหน่งเดิม ให้ไว้ ณ วันที่ ๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๑ สมชาย วงศ์สวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ประธาน ก.ค.ศ. หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎ ก.ค.ศ. ฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๗๑ แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา พ.ศ. ๒๕๔๗ บัญญัติให้กรณีที่มีเหตุผลความจำเป็น หัวหน้าส่วนราชการหรือผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามีอำนาจสั่งให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาพ้นจากตำแหน่งหน้าที่และขาดจากอัตราเงินเดือนในตำแหน่งเดิม โดยให้รับเงินเดือนในอัตรากำลังทดแทนที่ ก.ค.ศ. กำหนดได้ ประกอบกับได้บัญญัติให้การให้พ้นจากตำแหน่ง การให้ได้รับเงินเดือน การแต่งตั้ง การเลื่อนขั้นเงินเดือน การดำเนินการทางวินัย และการออกจากราชการของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาดังกล่าวนั้น ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎ ก.ค.ศ. จึงจำเป็นต้องออกกฎ ก.ค.ศ. นี้ พัชรินทร์/ผู้จัดทำ ๑๗ เมษายน ๒๕๕๑ [๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๕/ตอนที่ ๔๗ ก/หน้า ๔/๑๑ เมษายน ๒๕๕๑
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）