กฎกระทรวง กฎกระทรวง การยื่นคำขอและการรับรองสมาคมเกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๕๕[๑] อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๘ วรรคหนึ่ง และมาตรา ๔๐ วรรคหนึ่งและวรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๓ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๓ และมาตรา ๔๕ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย นายกรัฐมนตรีออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ให้ยกเลิก (๑) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ (๒) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ เงื่อนไขเกี่ยวกับสมาคม กรรมการ และสมาชิก
ข้อ ๒ สมาคมที่จะขอรับการรับรองเพื่อให้มีสิทธิและอำนาจฟ้องคดีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภคต้องมีวัตถุประสงค์ในการคุ้มครองผู้บริโภคหรือต่อต้านการแข่งขันอันไม่เป็นธรรมทางการค้าและมีเงื่อนไข ดังต่อไปนี้ (๑) เป็นสมาคมที่จดทะเบียนตามกฎหมายมาแล้วไม่น้อยกว่าหนึ่งปีโดยนับถึงวันยื่นคำขอรับการรับรอง (๒) มีผลงานหรือการดำเนินงานด้านการคุ้มครองผู้บริโภคในราชอาณาจักรเป็นที่ปรากฏชัด
ข้อ ๓ กรรมการของสมาคมต้องมีสัญชาติไทยไม่น้อยกว่าสองในสามของจำนวนกรรมการทั้งหมดและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้ (๑) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ (๒) เป็นบุคคลล้มละลาย (๓) เคยได้รับโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ (๔) เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดว่ามีความผิดในคดีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภค (๕) เป็นกรรมการ ผู้บริหาร หรือผู้มีอำนาจในการจัดการ หรือมีส่วนได้เสียในกิจการหรือธุรกิจของเอกชน หรือในสมาคมที่มีวัตถุประสงค์หรือรวมตัวกันเพื่อประโยชน์ทางการค้า
ข้อ ๔ สมาชิกของสมาคมต้องเป็นบุคคลผู้มีสัญชาติไทยจำนวนไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมด
ข้อ ๕ สมาคมต้องกำหนดวิธีการดำเนินการเกี่ยวกับการฟ้องคดีไว้ในข้อบังคับของสมาคม ดังต่อไปนี้ (๑) คณะกรรมการของสมาคมต้องแต่งตั้งบุคคลซึ่งมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางนิติศาสตร์เป็นผู้ตรวจสอบคดี ทำหน้าที่ให้ความเห็นเกี่ยวกับผลทางกฎหมายในการดำเนินคดีก่อนที่สมาคมจะฟ้องคดีใด ๆ เกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภค (๒) เมื่อสมาคมได้ยื่นฟ้องคดีใดแล้ว ให้ส่งสำเนาคำฟ้องให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคทราบภายในเจ็ดวันนับแต่วันยื่นคำฟ้อง (๓) ถ้าได้มีคำพิพากษาในคดีที่สมาคมได้ยื่นฟ้องแล้ว ให้ส่งสำเนาคำพิพากษานั้นให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคทราบภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ศาลได้มีคำพิพากษา (๔) ถ้าสมาคมจะถอนฟ้องคดีใดต้องแจ้งให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าเจ็ดวัน (๕) ในการฟ้องคดีสมาคมจะเรียกเงินหรือทรัพย์สินใดจากผู้บริโภคไม่ได้ เว้นแต่ค่าฤชาธรรมเนียมในส่วนที่เกี่ยวกับการมอบหมายให้เรียกค่าเสียหายแทนสมาชิกของสมาคมซึ่งต้องชำระต่อศาล (๖) สมาคมจะต้องปฏิบัติตามระเบียบเกี่ยวกับการดำเนินการของสมาคมเกี่ยวกับการฟ้องคดีในรายละเอียดของกรณีที่เพิ่มเติมจากกฎกระทรวงนี้ หรือในกรณีอื่นด้วยตามที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคกำหนด การยื่นคำขอรับการรับรองสมาคม
ข้อ ๖ การยื่นคำขอรับการรับรองสมาคม ให้ทำเป็นหนังสือยื่นต่อสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคหรือทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับตามแบบที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคประกาศกำหนดและต้องมีเอกสารหรือหลักฐานซึ่งรับรองความถูกต้องแล้ว ดังต่อไปนี้ (๑) สำเนาใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนสมาคม สำเนาใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนการแต่งตั้งกรรมการของสมาคมขึ้นใหม่ทั้งชุดหรือการเปลี่ยนแปลงกรรมการของสมาคม และสำเนาข้อบังคับของสมาคม (๒) หนังสือมอบอำนาจให้ผู้ยื่นคำขอเป็นผู้มีอำนาจทำการขอรับการรับรองแทนสมาคมพร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ (๓) บัญชีรายชื่อและสัญชาติของสมาชิก พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน หรือสำเนาหนังสือเดินทาง (๔) บัญชีรายชื่อและสัญชาติของกรรมการของสมาคม พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือสำเนาหนังสือเดินทาง (๕) รายชื่อผู้ตรวจสอบคดีซึ่งมีคุณวุฒิไม่ต่ำกว่าปริญญาตรีทางนิติศาสตร์ พร้อมสำเนาปริญญาบัตรและสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน (๖) สำเนารายงานการประชุมของที่ประชุมใหญ่ที่แสดงว่าที่ประชุมได้ตรวจสอบและรับรองแล้ว ดังนี้ (ก) สมาชิกของสมาคมที่ได้รับเลือกตั้งเป็นกรรมการของสมาคมทุกคนเป็นผู้ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๓ และ (ข) สัดส่วนของกรรมการของสมาคมและสมาชิกของสมาคมถูกต้องตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๓ และข้อ ๔ (๗) เอกสารหรือหลักฐานที่แสดงถึงการมีผลงานหรือการดำเนินงานด้านการคุ้มครองผู้บริโภคในราชอาณาจักรที่ปรากฏชัด เช่น ภาพถ่ายกิจกรรมที่เกี่ยวกับการคุ้มครองผู้บริโภค หรือเอกสารการสัมมนาหรือเอกสารที่แสดงถึงผลงานดังกล่าว
ข้อ ๗ เมื่อได้รับคำขอรับการรับรองสมาคม ให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคตรวจสอบความถูกต้องและครบถ้วนของคำขอและเอกสารหรือหลักฐานตามข้อ ๖ และให้ออกใบรับคำขอแก่สมาคมหรือผู้ทำการแทนไว้เป็นหลักฐาน ใบรับคำขอตามวรรคหนึ่ง ให้ระบุวัน เดือน ปี ที่รับคำขอ และลงลายมือชื่อของเจ้าหน้าที่ผู้รับคำขอ การพิจารณาของคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค
ข้อ ๘ ให้คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคพิจารณาคำขอรับการรับรองสมาคมให้แล้วเสร็จภายในหกสิบวันนับแต่วันที่สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคได้รับคำขอและเอกสารหรือหลักฐานประกอบคำขอครบถ้วน หากไม่สามารถดำเนินการพิจารณาได้ทันภายในระยะเวลาที่กำหนดให้ขยายระยะเวลาพิจารณาคำขอได้ไม่เกินสองครั้ง ครั้งละไม่เกินสิบห้าวัน และให้บันทึกเหตุผลและความจำเป็นที่ต้องมีการขยายระยะเวลาพิจารณานั้นไว้ด้วย หลักเกณฑ์และวิธีการในการพิจารณาตามวรรคหนึ่ง ให้เป็นไปตามระเบียบที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคกำหนด
ข้อ ๙ เมื่อคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคพิจารณาคำขอรับการรับรองสมาคมแล้ว หากกรณีที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติให้การรับรอง ให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคออกหนังสือรับรองให้แก่สมาคมตามแบบที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคประกาศกำหนด หรือกรณีที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติไม่ให้การรับรอง ให้สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีหนังสือแจ้งสมาคมพร้อมระบุเหตุผลที่ไม่ให้การรับรองนั้น และแนบมติคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคให้สมาคมทราบทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับ การแจ้งมติตามวรรคหนึ่ง ให้ดำเนินการภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติ การพิจารณาของคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคให้ถือเป็นที่สุด
ข้อ ๑๐ สมาคมที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติไม่ให้การรับรองอาจยื่นคำขอรับการรับรองได้ใหม่เมื่อพ้นกำหนดสามเดือนนับแต่วันที่คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคมีมติ
ข้อ ๑๑ คณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคหรือสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคอาจสนับสนุนสมาคมที่ได้รับการรับรองตามกฎกระทรวงนี้ในการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารการดำเนินกิจการของสมาคมเพื่อสนับสนุนและส่งเสริมการคุ้มครองผู้บริโภคได้ บทเฉพาะกาล
ข้อ ๑๒ สมาคมซึ่งได้รับหนังสือรับรองจากคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ถือว่าหนังสือรับรองนั้นเป็นหนังสือรับรองตามกฎกระทรวงนี้
ข้อ ๑๓ คำขอรับการรับรองสมาคมที่ได้ยื่นไว้แล้วและยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาให้ถือว่าเป็นคำขอรับการรับรองตามกฎกระทรวงนี้โดยอนุโลม และถ้าคำขอรับการรับรองดังกล่าวมีข้อความแตกต่างไปจากคำขอรับการรับรองตามกฎกระทรวงนี้ ให้เจ้าหน้าที่มีอำนาจสั่งแก้ไขเพิ่มเติมคำขอรับการรับรองเพื่อให้เป็นไปตามกฎกระทรวงนี้ได้
ข้อ ๑๔ บรรดาระเบียบและประกาศที่ออกตามกฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ และกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ และที่เกี่ยวข้องที่ใช้บังคับอยู่ในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ยังคงใช้บังคับต่อไปได้เพียงเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับกฎกระทรวงนี้ ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๐ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๕ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ โดยที่กฎกระทรวง ฉบับที่ ๘ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ และกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๔๐) ออกตามความในพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการรับรองการเป็นสมาคมที่มีสิทธิและอำนาจฟ้องคดีเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิของผู้บริโภคได้ใช้บังคับมาเป็นเวลานาน จำเป็นต้องปรับปรุงรายละเอียดในเรื่องดังกล่าวให้เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน ประกอบกับการยื่นคำขอและการรับรองดังกล่าวได้กำหนดไว้ในกฎกระทรวงหลายฉบับทำให้ไม่สะดวกในการตรวจสอบ สมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขดังกล่าวเสียใหม่โดยรวมไว้เป็นฉบับเดียว จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้ ปริยานุช/ผู้จัดทำ ๒๔ สิงหาคม ๒๕๕๕ ชาญ/ผู้ตรวจ ๓๑ สิงหาคม ๒๕๕๕ [๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๒๙/ตอนที่ ๘๐ ก/หน้า ๔๔/๒๑ สิงหาคม ๒๕๕๕
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
公布日期部分取自：Open Law Data Thailand × สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี（CC BY 4.0）