資料由法律人 LawPlayer整理提供·กฎหมายไทย / LawPlayer จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
การขอและการออกใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถ
พ.ศ. ๒๕๕๔
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ และมาตรา ๙๓ วรรคสอง
แห่งพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๒ มาตรา ๓๓ มาตรา ๓๔ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๔๓
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑[๑] กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ ๒ ให้ยกเลิก
(๑) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๑๔ (พ.ศ. ๒๕๒๕)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๒) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๕ (พ.ศ. ๒๕๓๕)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๓) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๓๘ (พ.ศ. ๒๕๓๕)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
(๔) กฎกระทรวง ฉบับที่ ๔๓ (พ.ศ. ๒๕๓๗)
ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
ข้อ ๓ ในกฎกระทรวงนี้
ใบอนุญาต หมายความว่า
ใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถ
ข้อ ๔ ผู้ใดประสงค์จะปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถ
ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตตามแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐาน
ดังต่อไปนี้
(๑) ภาพถ่ายบัตรประจำตัวประชาชน
หรือบัตรหรือหลักฐานอื่นใดของทางราชการที่มีรูปถ่ายสามารถแสดงตนได้และมีหมายเลขประจำตัวประชาชน
สำหรับกรณีคนต่างด้าวตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองที่ประสงค์จะขอรับใบอนุญาตในการขนส่งส่วนบุคคล
ให้ยื่นภาพถ่ายใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว
หรือหนังสือเดินทางหรือเอกสารที่ใช้แทนหนังสือเดินทาง
พร้อมด้วยภาพถ่ายใบสำคัญถิ่นที่อยู่ในราชอาณาจักร
หรือหลักฐานแสดงที่พักอาศัยในราชอาณาจักรที่ทางราชการหรือหน่วยงานของรัฐบาลต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศออกให้หรือใบอนุญาตทำงานตามกฎหมายว่าด้วยการทำงานของคนต่างด้าว
(๒) รูปถ่ายขนาด ๓ x ๔ เซนติเมตร จำนวนสองรูป
ซึ่งเป็นรูปถ่ายครึ่งตัว หน้าตรง ไม่สวมหมวกและแว่นตาสีเข้ม
ไม่ใส่ผ้าคลุมใบหน้าหรือผ้าโพกศีรษะ เว้นแต่ผู้ซึ่งมีความจำเป็นตามศาสนา
นิกายของศาสนา หรือลัทธินิยมในทางศาสนาของตน
แต่ต้องเป็นรูปถ่ายที่เห็นใบหน้าได้อย่างชัดเจน
และถ่ายก่อนวันยื่นคำขอรับใบอนุญาตไม่เกินหกเดือน
สำหรับกรณีผู้ขอรับใบอนุญาตที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์
ให้ได้รับยกเว้นไม่ต้องยื่นรูปถ่ายมาด้วย
แต่ต้องเข้ารับการถ่ายรูปกับกรมการขนส่งทางบกเพื่อทำใบอนุญาต
(๓)
ใบรับรองของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่รับรองว่าผู้ขอรับใบอนุญาตไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา
๙๖ (๓) (๔) (๕) และ (๖) ซึ่งมีอายุใช้ได้ตามที่ผู้รับรองกำหนด
แต่ต้องออกก่อนวันยื่นคำขอรับใบอนุญาตไม่เกินหนึ่งเดือน
ในกรณีการยื่นคำขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถ
ให้ผู้ขอรับใบอนุญาตยื่นหลักฐานแสดงว่าได้ผ่านการศึกษาและจบหลักสูตรจากโรงเรียนการขนส่งของกรมการขนส่งทางบกหรือโรงเรียนสอนขับรถที่กรมการขนส่งทางบกรับรองมาพร้อมกันด้วย
ข้อ ๕ ในกรณีที่ใบอนุญาตสูญหาย ถูกทำลาย
หรือชำรุดในสาระสำคัญ
ให้ผู้ได้รับใบอนุญาตดังกล่าวยื่นคำขอรับใบแทนใบอนุญาตต่อนายทะเบียนตามแบบที่อธิบดีประกาศกำหนด
พร้อมด้วยเอกสารและหลักฐานตามข้อ ๔ (๒)
และแนบใบอนุญาตที่ถูกทำลายหรือชำรุดในสาระสำคัญมาด้วย
แบบใบแทนใบอนุญาตตามวรรคหนึ่ง ให้มีลักษณะ ขนาด และรายการตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๖ ใบอนุญาตมี ๒ แบบ
คือ
(๑) ใบอนุญาตที่ไม่ได้ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์
(๒) ใบอนุญาตที่ออกด้วยระบบคอมพิวเตอร์
แบบใบอนุญาตตามวรรคหนึ่ง ให้มีลักษณะ ขนาด
และรายการตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๗ การยื่นคำขอรับใบอนุญาตหรือคำขอรับใบแทนใบอนุญาตตามกฎกระทรวงนี้
ให้ยื่น ณ สำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครพื้นที่ สำนักงานขนส่งจังหวัด
สำนักงานขนส่งจังหวัดสาขา หรือสถานที่อื่นตามที่อธิบดีประกาศกำหนด
ข้อ ๘ คำขอรับใบอนุญาตหรือคำขอรับใบแทนใบอนุญาตที่ยื่นไว้ต่อนายทะเบียนในวันก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้มีผลใช้บังคับ
ให้ถือว่าเป็นคำขอตามกฎกระทรวงนี้ และในการพิจารณาออกใบอนุญาตหรือใบแทนใบอนุญาต
ให้นายทะเบียนดำเนินการตามหลักเกณฑ์และวิธีการตามที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวงนี้
ให้ไว้
ณ วันที่ ๒ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๔
พลอากาศเอก
สุกำพล สุวรรณทัต
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
หมายเหตุ
:- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ
โดยที่ปัจจุบันกรมการขนส่งทางบกได้นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้เป็นเครื่องมือในการปฏิบัติราชการเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ประชาชนผู้ใช้บริการ
เช่น การมีระบบเชื่อมโยงฐานข้อมูลภายในหน่วยงาน ทำให้การยื่นคำขอรับใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถสามารถกระทำได้นอกเขตภูมิลำเนาของผู้ขอรับใบอนุญาต
หรือการมีระบบเชื่อมโยงฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎรด้วยระบบคอมพิวเตอร์
ทำให้ความจำเป็นที่ต้องมีเอกสารและหลักฐานเพื่อใช้ประกอบการยื่นคำขอรับใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถลดลง
สมควรปรับปรุงหลักเกณฑ์และวิธีการในการขอและการออกใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถเสียใหม่
เพื่อให้มีความเหมาะสมกับสถานการณ์ในปัจจุบันยิ่งขึ้น
รวมทั้งกำหนดรูปแบบของใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถให้มีความทันสมัย
อันจะเป็นประโยชน์ต่อการจัดเก็บข้อมูลและป้องกันการปลอมแปลงหรือลอกเลียนแบบ จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
ปริยานุช/ผู้จัดทำ
๑๗ พฤศจิกายน
๒๕๕๔
ปณตภร/ผู้ตรวจ
๑๗ พฤศจิกายน
๒๕๕๔
[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๘/ตอนที่ ๘๑ ก/หน้า ๑/๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๔
กฎกระทรวงการขอและการออกใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ประจำรถ พ.ศ. 2554 (Office of the Council of State). Retrieved via LawPlayer, https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_f667da3158c37169 (accessed 2026-07-07)
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
Thai official texts excluded from copyright (Copyright Act B.E. 2537 s.7)；開放資料層 CC BY 署名
本頁資料來源：สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)·整理提供：法律人 LawPlayer· lawplayer.com