หน้า ๓
เล่ม ๑๕๒ ตอนที่ ๓๒ ก ราชกิจจานุเบกษา ๓๑ จั้นวาคม ๒๕๒๐๕
๒๕ สซัณี
คคธา
พระราชบัญญัติ
ลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ๑๓)
พ.ศ. ๒๕๐๕
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ
=- 9๑/ 9๑/ 1 ๑7
พระวชรเกลาเจาอยูหว
ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๐๕
เป็นปีที่ ๑๐ ในรัชกาลปัจจุบัน
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า
โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยลักษณะปกครองท้องที่
พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจํากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๒ ประกอบกับมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทําได้
โดยอาศัยอํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
เหตุผลและความจําเป็นในการจํากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามพระราชบัญญัตินี้
เพื่อกําหนดคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้ใหญ่บ้านในกรณีที่เคยต้องคําพิพากษาถึงที่สุดว่า
กระทําผิดกฎหมายบางประการให้เหมาะสมกับความหนักเบาและพฤติการณ์แห่งการกระทํานั้น
ซึ่งการตราพระราชบัญญัตินี้สอดคล้องกับเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๒๐ ของรัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทยแล้ว
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคําแนะนําและยินยอมของรัฐสภา
ดังต่อไปนี้
หน้า ๕
เล่ม ๑๕๒ ตอนที่ ๓๒ ก ราชกิจจานุเบกษา ๓๑ จั้นวาคม ๒๕๒๐๕
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินี้เรียกว่า “พระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ๑๓)
พ.ศ. ๒๕๒๐๕”
มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา
เป็นต้นไป
มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความใน (๑๑) ของมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่
พระพุทธศักราช ๒๕๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ๑๐)
พ.ศ. ๒๕๕๒ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
“(๑๑) ไม่เป็นผู้เคยต้องคําพิพากษาอันถึงที่สุดว่ากระทําผิดตามกฎหมายและฐานความผิด
ตามที่กําหนดไว้ในบัญชี ก กฎหมายและฐานความผิดตามมาตรา ๑๒ (๑๑) ท้ายพระราชบัญญัตินี้”
มาตรา ๕ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น (๑๑/๑) ของมาตรา ๑๒ แห่งพระราชบัญญัติ
ลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๕๕๓ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่
(ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๕๒
“(๑๑/๑) ไม่เป็นผู้เคยต้องคําพิพากษาอันถึงที่สุดว่ากระทําผิดตามกฎหมายและฐานความผิด
ตามที่กําหนดไว้ในบัญชี ข กฎหมายและฐานความผิดตามมาตรา ๑๒ (๑๑/๑) ท้ายพระราชบัญญัตินี้
และยังไม่พันกําหนดเวลาสิบปีนับแต่วันพันโทษหรือวันพันระยะเวลารอการลงโทษหรือรอการกําหนดโทษ
แล้วแต่กรณี”
มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๒๓ แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่
พระพุทธศักราช ๒๕๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ๑๐)
พ.ศ. ๒๕๕๒ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
“มาตรา ๒๓ ผู้ซึ่งสมควรจะเป็นว่าที่ผู้ใหญ่บ้านตามมาตรา ๒๒ ต้องมีคุณสมบัติและ
ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๑๒ (๑) (๒) (๕) (๕) (๒) (๓) (๕) (๕) (๑๐) (๑๑) (๑๑/๑)
(๑๒) (๑๓) และ (๑๕)”
附則
มาตรา ๒ ให้เพิ่มบัญชี ก กฎหมายและฐานความผิดตามมาตรา ๑๒ (๑๑) และบัญชี ข
กฎหมายและฐานความผิดตามมาตรา ๑๒ (๑๑/๑) ท้ายพระราชบัญญัตินี้ เป็นบัญชี ก กฎหมาย
และฐานความผิดตามมาตรา ๑๒ (๑๑) และบัญชี ข กฎหมายและฐานความผิดตามมาตรา ๑๒ (๑๑/๑)
ท้ายพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๕๕๓
หน้า «
เล่ม ๑๕๒ ตอนที่ ๓๒ ก ราชกิจจานุเบกษา ๓๑ จั้นวาคม ๒๕๒๐๕
มาตรา ๓ บทบัญญัติตามมาตรา ๓ และมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัตินี้ ไม่กระทบต่อ
การดํารงตําแหน่งของกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจําตําบล และผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ซึ่งดํารงตําแหน่ง
อยู่ในวันก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เฉพาะในทางที่เป็นผลร้ายต่อบุคคลดังกล่าวจนกว่าจะพ้นจาก
ตําแหน่งและเฉพาะในส่วนที่กระทําขึ้นก่อนวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ
มาตรา ๕ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยรักษาการตามพระราชบัญญัตตินี้
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
อนุทิน ชาญวิรกูล
นายกรัฐมนตรี
“บัญชี ก
กฎหมายและฐานความผิดตามมาตรา ๑๒ (๑๑)
(๑) ประมวลกฎหมายยาเสพติด ในความผิดร้ายแรงเกี่ยวกับยาเสพติด
เฉพาะในความผิดฐานเป็นผู้ผลิต นําเข้า ส่งออก หรือจําหน่าย
(๒) กฎหมายเกี่ยวกับการเลือกตั้ง ในความผิดฐานกระทําการอันเป็นการทุจริต
ในการเลือกตั้ง
(๓) กฎหมายว่าด้วยการพนัน ในความผิดฐานเป็นเจ้ามือหรือเจ้าสํานัก
(๑ กฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ ในความผิดฐานค้ามนุษย์
(@ กฎหมายว่าด้วยการกู้ยืมเงินที่เป็นการฉ้อโกงประชาชน ในความผิดฐานกู้ยืมเงิน
ที่เป็นการฉ้อโกงประชาชน
บัญชี ข
กฎหมายและฐานความผิดตามมาตรา ๑๒ (๑๑/๑)
(๑) ประมวลกฎหมายยาเสพติด ในความผิดฐานเสพยาเสพติด และมีไว้ในครอบครอง
ซึ่งยาเสพติดเพื่อเสพ
(๒) กฎหมายเกี่ยวกับที่ดิน ในความผิดฐานที่เกี่ยวกับที่สาธารณประโยชน์
(๓) กฎหมายว่าด้วยป่าไม้ ในความผิดฐานทําไม้ หรือเจาะ หรือสับ หรือเผา
หรือทําอันตรายด้วยประการใด ๆ แก่ไม้หวงห้าม ความผิดฐานก่อสร้าง แผ้วถาง หรือเผาป่า
หรือกระทําด้วยประการใด ๆ อันเป็นการทําลายป่า หรือเข้ายึดถือหรือครอบครองป่า และความผิด
ฐานครอบครองซึ่งไม้หวงห้ามอันยังมิได้แปรรูป โดยไม่มีรอยตราค่าภาคหลวงหรือรอยตรารัฐบาลขาย
(๑ กฎหมายว่าด้วยป่าสงวนแห่งชาติ ในความผิดฐานยืดถือครอบครอง
ทําประโยชน์ หรืออยู่อาศัยในที่ดิน ก่อสร้าง แผ้วถาง เผาป่า หรือทําไม้ อันเป็นการเสื่อมเสีย
แก่สภาพป่าสงวนแห่งชาติ
(@) กฎหมายว่าด้วยการสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า ในความผิดฐานมีไว้ในครอบครอง
ค้า นําเข้า หรือส่งออก ซึ่งสัตว์ป่าสงวน สัตว์ป่าคุ้มครอง สัตว์ป่าควบคุม สัตว์ป่าอันตราย
รวมตลอดทั้งความผิดฐานล่าสัตว์ป่าสงวนหรือสัตว์ป่าคุ้มครองเว้นแต่เป็นความผิดที่ไม่ต้องรับโทษ
ความผิดฐานยึดถือหรือครอบครองที่ดิน ก่อสร้าง แผ้วถาง เผาป่า หรือกระทําด้วยประการใด ๆ
ให้เสื่อมสภาพหรือเปลี่ยนแปลงสภาพธรรมชาติไปจากเดิมในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
และความผิดฐานตัด โค่น แผ้วถาง เผา ทําลาย ต้นไม้หรือพฤกษชาติอื่นในเขตห้ามล่าสัตว์ป่า
(๒) กฎหมายว่าด้วยอุทยานแห่งชาติ ในความผิดฐานยืดถือหรือครอบครองที่ดิน
ก่อสร้าง แผ้วถาง เผาป่า หรือกระทําด้วยประการใด ๆ ให้เสื่อมสภาพหรือเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่
ไปจากเดิมในอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ หรือสวนรุกขชาติ '
(๓) กฎหมายว่าด้วยการทวงถามหนี้ ในความผิดฐานกระทําการทวงถามหนึ่
ในลักษณะการข่มขู่ การใช้ความรุนแรง หรือการกระทําอื่นใดที่ทําให้เกิดความเสียหายแก่ร่างกาย
ชื่อเสียง หรือทรัพย์สินของลูกหนี้หรือผู้อื่น หรือการแสดงหรือการใช้ข้อความ เครื่องหมาย สัญลักษณ์
หรือเครื่องแบบที่ทําให้เข้าใจว่าเป็นการกระทําของศาล เจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือหน่วยงานของรัฐ
(@) กฎหมายว่าด้วยอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง
และสิงเทียมอาวุธปืน ในความผิดฐานที่เกี่ยวกับอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน หรือวัตถุระเบิด
ที่นายทะเบียนไม่อาจออกใบอนุญาตให้ได้”
หน้า ๑๐
เล่ม ๑๕๒ ตอนที่ ๓๒ ก ราชกิจจานุเบกษา ๓๑ จันวาคม ๒๕๐๕
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคําวินิจฉัยว่า
มาตรา ๑๒ (๑๑) แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ พระพุทธศักราช ๒๕๕๓ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม
โดยพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ (ฉบับที่ ๑๐) พ.ศ. ๒๕๕๒ ในส่วนที่กําหนดให้การกระทําผิด
เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยป่าไม้ กฎหมายว่าด้วยยาเสพติด และกฎหมายว่าด้วยการเลือกตั้ง เป็นคุณสมบัติ
และลักษณะต้องห้ามของผู้ที่จะได้รับเลือกเป็นผู้ใหญ่บ้าน โดยไม่จําแนกประเภทการกระทําและความหนักเบา
แห่งสภาพบังคับนั้น เป็นการเพิ่มภาระหรือจํากัดสิทธิของบุคคลเกินสมควรแก่เหตุซึ่งไม่ได้สัดส่วนกัน
ขัดหรือแย้งต่อมาตรา ๒๒๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ดังนั้น สมควรปรับปรุงบทบัญญัติมาตรา ๑๒ (๑๑)
และแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องมิให้ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย และเหมาะสมกับ
การกระทําและความหนักเบาแห่งสภาพบังคับ ตลอดจนสอดคล้องกับสภาพการณ์ปัจจุบัน จึงจําเป็นต้องตรา
พระราชบัญญัตินี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
