附則
หน้า ๑
เล่ม ๑๕๓ ตอนที่ ๕๑ ก ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ สิงหาคม ๒๕๒๐๕
๒๕ 4
ฒิซิ“
พระราชบัญญัติ
โคนมและผลิตภัณฑ์นม (ฉบับที่ ๒)
พ.ศ. ๒๕๒๐๕
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ
=- 9๑/ 9๑/ 1 ๑7
พระวชรเกลาเจาอยูหว
ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๐๕
เป็นปีที่ ๑๑ ในรัชกาลปัจจุบัน
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า
โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยโคนมและผลิตภัณฑ์นม
พระราชบัญญัตินี้มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจํากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๒ ประกอบกับมาตรา ๕๐ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทําได้
โดยอาศัยอํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
เหตุผลและความจําเป็นในการจํากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามพระราชบัญญัตินี้
เพื่อแก้ไขปัญหาและอุปสรรคในเรื่องการปรับราคาน้านมโคและผลิตภัณฑ์นมโดยให้คณะกรรมการโคนม
และผลิตภัณฑ์นมกําหนดราคาน้านมโคและผลิตภัณฑ์นม ทั้งราคาซื้อและราคาจําหน่ายเพื่อสร้างความเป็นธรรม
ให้กับเกษตรกรโคนม ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนมและเป็นการคุ้มครองผู้บริโภคด้วย ซึ่งการตราพระราชบัญญัตินี้
สอดคล้องกับเงื่อนไขที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๒๒ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยแล้ว
จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคําแนะนําและยินยอม
ของรัฐสภา ดังต่อไปนี้
หน้า ๒
เล่ม ๑๕๓ ตอนที ๕๑ ก ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ สิงหาคม ๒๕๒๐๕
มาตรา ๑ พระราชบัญญัตินีเรียกว่า “พระราชบัญญัติโคนมและผลิตภัณฑ์นม (ฉบับทิ ๒)
พ.ศ. ๒๕๒๐๕”
มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินิให้ใช้บังคับเมือพันกําหนดเก้าสิบวันนับแต่วันประกาศ
ในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในบทนิยามคําว่า “ผลิตภัณฑ์นม” “นํานมโค” “เกษตรกรโคนม”
และ “ผู้แทนผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนม” ในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติโคนมและผลิตภัณฑ์นม
พ.ศ. ๒๕๕๑ และให้ใช้ความต่อไปนิแทน
ณ๕๓ = ๑7 6 9» 1 = ๑7 6๕% =ฆ๓๑ 6 จ่ = จฆ่ 9๑/
ผลิตภัณฑ์นม” หมายความว่า ผลิตภัณฑ์ซึงมีวัตถุประสงค์เพื่อการบริโภคทิได้จาก
๐ 5 9๑7 ซ่ ฆ 1 = ซ่ ฆ
การนํานํานมโค นมผง นมข้น หรือนมคืนรูปมาผ่านกระบวนการผลิต หรือการแปรรูป โดยอาจมีการแยกออก
หรือเติมเข้าไปซึงวัตถุอืนใด
“นํานมโค” หมายความว่า นํานมทีรีดจากแม่โคหลังคลอดลูกแล้วไม่น้อยกว่าสามวัน
ะ = =ง 2 =ฆ =ี ๑7 ฆ่ ๑7 1 1 เ = ซ่)
และปราศจากน่านมเหลือง โดยมิได้แยกหรือเติมวัตถุอินใด และยังไม่ผ่านกรรมวิธีการผลิตในขันตอนใด ๆ
“เกษตรกรโคนม” หมายความว่า ผู้ประกอบอาชีพการเลียงโคนมทิขึนทะเบียนเกษตรกร
ย ๕ ๑ % 6๕3 ง๓ = จ = ฒ๕ ข ๑ 5 ฆ | 5
ผู้เลียงโคนมกับกรมปศุสัตว์ซึงยังคงมีการเลียงโคนม และมีสถานะเป็นผู้ผลิตนํานมโคหรือส่งนํานมโค
ให้กับผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนมหรือศูนย์รับนํานมโคขององค์กรของรัฐ องค์กรของเอกชน สหกรณ์
วิสาหกิจชุมชน หรือกลุ่มเกษตรกร ทังนี ตามหลักเกณฑ์และวิธีการทีรัฐมนตรีประกาศกําหนด
ตามคําแนะนําของคณะกรรมการ
“ผู้แทนผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนม” หมายความว่า ผู้ซึ่งเป็นตัวแทนของผู้ประกอบการ
อุตสาหกรรมนม”
มาตรา ๕ ให้เพิมบทนิยามคําว่า “ผู้แทนเกษตรกรโคนม” ระหว่างบทนิยามคําว่า
“เกษตรกรโคนม” และ “องค์กรเกษตรกรโคนม” ในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติโคนม
และผลิตภัณฑ์นม พ.ศ. ๒๕๕๑
““ผู้แทนเกษตรกรโคนม” หมายความว่า ผู้ซึ่งเป็นตัวแทนของเกษตรกรโคนม”
มาตรา ๕ ใชห้เพิมบทนิยามคําว่า “ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนม” ระหว่างบทนิยามคําว่า
“ผู้แทนองค์กรเกษตรกรโคนม” และ “ผู้แทนผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนม” ในมาตรา ๓
แห่งพระราชบัญญัติโคนมและผลิตภัณฑ์นม พ.ศ. ๒๕๕๑
หน้า ๓
เล่ม ๑๕๓ ตอนที่ ๕๑ ก ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ สิงหาคม ๒๕๒๐๕
““ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนม” หมายความว่า บุคคลหรือนิติบุคคลที่ทําธุรกิจการผลิต
จําหน่าย นําเข้า หรือส่งออกซึ่งโคนม น้านมโค หรือผลิตภัณฑ์นม หรือตามที่คณะกรรมการประกาศ
กําหนด”
มาตรา ๒ ให้ยกเลิกบทนิยามคําว่า “ผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์นม” และ “ผู้แทน
ผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์นม” ในมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัติโคนมและผลิตภัณฑ์นม พ.ศ. ๒๕๕๑
มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติโคนมและผลิตภัณฑ์นม
พ.ศ. ๒๕๕๑ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
“มาตรา ๕ ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่งเรียกว่า “คณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม”
ประกอบด้วย
(๑) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานกรรมการ
(๒) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เป็นรองประธานกรรมการ
(๓) กรรมการโดยตําแหน่ง จํานวนสิบห้าคน ได้แก่ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ผู้อํานวยการสํานักงบประมาณ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ อธิบดีกรมการค้าภายใน อธิบดี
กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ อธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์
เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เลขาธิการสํานักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ
เลขาธิการสํานักงานเศรษฐกิจการเกษตร ผู้อํานวยการสํานักงานเศรษฐกิจการคลัง ผู้อํานวยการ
สํานักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม และผู้อํานวยการองค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย
(@) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จํานวนสิบเจ็ดคน ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งจากผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์
ในด้านโคนมและผลิตภัณฑ์นมจากสถาบันการศึกษาหรือสถาบันวิจัยที่เกี่ยวข้องจํานวนสองคน
ผู้แทนเกษตรกรโคนมจํานวนสามคนซึ่งเสนอโดยกรมปศุสัตว์ ผู้แทนองค์กรเกษตรกรโคนมจํานวนสีคน
โดยเป็นผู้แทนชุมนุมสหกรณ์โคนมแห่งประเทศไทย จํากัด จํานวนสองคน และผู้แทนสมาคม
หรือกลุ่มเกษตรกรผู้รวบรวมน้านมดิบจํานวนสองคน ผู้แทนผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนมจํานวนห้าคน
ผู้แทนหอการค้าไทยและสภาหอการค้าแห่งประเทศไทยจํานวนหนึ่งคน ผู้แทนสภาอุตสาหกรรม
แห่งประเทศไทยจํานวนหนึ่งคน และผู้แทนสภาองค์กรของผู้บริโภคจํานวนหนึ่งคน
ให้อธิบดีกรมปศุสัตว์เป็นกรรมการและเลขานุการ และให้อธิบดีกรมปศุสัตว์แต่งตั้ง
ผู้ช่วยเลขานุการได้ไม่เกินสองคน โดยมาจากผู้แทนองค์กรเกษตรกรโคนมจํานวนหนึ่งคน และผู้แทน
ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนมจํานวนหนึ่งคน
หน้า ๕
เล่ม ๑๕๓ ตอนที่ ๕๑ ก ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ สิงหาคม ๒๕๒๐๕
ให้กรมปศุสัตว์ทําหน้าที่เกี่ยวกับการดําเนินงานตามมติของคณะกรรมการ
การแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตาม (๕) ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่รัฐมนตรี
ประกาศกําหนด โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา
ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิตาม (๕) พันจากตําแหน่งก่อนครบวาระและยังมีกรรมการ
ผู้ทรงคุณวุฒิเหลืออยู่ ให้กรรมการเท่าที่เหลืออยู่ปฏิบัติหน้าที่ต่อไปได้”
มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความในวรรคหนึ่งและวรรคสองของมาตรา «๕ แห่งพระราชบัญญัติ
โคนมและผลิตภัณฑ์นม พ.ศ. ๒๕๕๑ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
“มาตรา ๕ การประชุมคณะกรรมการต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากิ่งหนึ่ง
ของจํานวนกรรมการทั้งหมดเท่าที่มีอยู่จึงจะเป็นองค์ประชุม และต้องมีการประชุมคณะกรรมการ
อย่างน้อยปีละสี่ครั้ง
ในการประชุมคณะกรรมการ ถ้าประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้
ให้รองประธานกรรมการเป็นประธานในที่ประชุม และถ้ารองประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อาจ
ปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้ที่ประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม”
มาตรา ๕ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๐ แทห่งพระราชบัญญัติโคนมและผลิตภัณฑ์นม
พ.ศ. ๒๕๕๑ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
“มาตรา ๑๐ คณะกรรมการมีหน้าที่และอํานาจดังต่อไปนี้
(๑) กําหนดนโยบาย แผนงาน มาตรการเพื่อส่งเสริมและพัฒนาการเลี้ยงโคนม
(๒) กําหนดนโยบายและแผน การผลิตและการจําหน่ายน้านมโคและผลิตภัณฑ์นม
ทั้งภายในประเทศและต่างประเทศ
(๓) กําหนดปริมาณและเงื่อนไขการนําเข้า การส่งออกน้านมโค นมผงและผลิตภัณฑ์นม
(@) กําหนดหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการคํานวณต้นทุนในการผลิตน้านมโค
กําหนดราคาน้านมโคและผลิตภัณฑ์นม ตั้งแต่ศูนย์รวบรวมน้านมโค โรงงานแปรรูป ซึ่งรวมถึง
กระบวนการระหว่างทาง รวมทั้งกําหนดคุณภาพน้านมโคและกําหนดวันรับซื้อและวันหยุดรับซื้อน้านมโค
ของผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนม
(๕@) กําหนดหลักเกณฑ์และวิธีการดําเนินงานโครงการอาหารเสริมนมโรงเรียน หรือโครงการ
ของรัฐในลักษณะเดียวกัน
(๒) กําหนดระเบียบว่าด้วยเบี้ยปรับสําหรับผู้ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามระเบียบหรือประกาศ
ที่คณะกรรมการกําหนด
หน้า ๕
เล่ม ๑๕๓ ตอนที่ ๕๑ ก ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ สิงหาคม ๒๕๒๐๕
(๓) แต่งตั้งคณะอนุกรรมการหรือคณะทํางานตามพระราชบัญญัตินี้ โดยให้คํานึงถึงสัดส่วน
ตามองค์ประกอบของคณะกรรมการด้วย และอาจเชิญส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ ภาคเอกชนหรือบุคคลใด
มาให้ข้อเท็จจริง คําอธิบาย ความเห็นหรือคําแนะนํา รวมทั้งขอเอกสารที่เกี่ยวข้อง
(@ ประสานงานกับหน่วยงานของรัฐ เกษตรกรโคนม องค์กรเกษตรกรโคนม
และผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนมในการกําหนดมาตรฐานปัจจัยการผลิตและผลิตภัณฑ์ สถานที่เลี้ยงโคนม
ศูนย์รวบรวมน้านมโคและโรงงานแปรรูปผลิตภัณฑ์ รวมทั้งระบบการขนส่ง เพื่อให้การผลิต
และการตลาดโคนมและผลิตภัณฑ์นมเข้าสู่เกณฑ์มาตรฐาน และแก้ไขปัญหาเกี่ยวกับโคนมและผลิตภัณฑ์นม
(@) กําหนดข้อบังคับ ระเบียบ ประกาศหรือคําสั่งเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตตินี้
(๑๐) จัดทํารายงานการประชุม และรายงานผลการดําเนินงานประจําปีของคณะกรรมการ
และคณะอนุกรรมการทุกคณะ โดยเผยแพร่ข้อมูลดังกล่าวต่อสาธารณชนภายในระยะเวลาหนึ่งเดือน
นับตั้งแต่วันที่คณะกรรมการรับรอง
(๑๑) ปฏิบัติหน้าที่อื่นที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์นมและอุตสาหกรรมนมตามที่กฎหมายกําหนด
หรือตามที่รัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย”
มาตรา ๑๐ ให้คณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นมซึงดํารงตําแหน่งอยู่ในวันก่อนวันที่
พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ คงอยู่ในตําแหน่งต่อไปจนกว่าจะมีการแต่งตั้งคณะกรรมการโคนม
และผลิตภัณฑ์นมตามพระราชบัญญัติโคนมและผลิตภัณฑ์นม พ.ศ. ๒๕๕๑ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม
โดยพระราชบัญญัตตินี้ ทั้งนี้ ต้องไม่เกินเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตตินี้ใช้บังคับ
มาตรา ๑๑ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์รักษาการตามพระราชบัญญัตินี้
ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
อนุทิน ชาญวีรกูล
นายกรัฐมนตรี
หน้า ๒
เล่ม ๑๕๓ ตอนที่ ๕๑ ก ราชกิจจานุเบกษา ๒๕ สิงหาคม ๒๕๒๐๕
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่พระราชบัญญัติโคนมและผลิตภัณฑ์นม
พ.ศ. ๒๕๕๑ ใช้บังคับมาเป็นเวลานาน และบทบัญญัติบางประการยังไม่เหมาะสมกับสภาพการณ์ปัจจุบัน
ซึ่งในทางปฏิบัติยังคงมีปัญหาและอุปสรรคเกี่ยวกับหน้าที่และอํานาจของคณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องการกําหนดราคา เพราะการปรับราคาน้านมโคเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรโคนมนั้น
จะกระทบต่อผู้เกี่ยวข้องในระบบอุตสาหกรรมนมทั้งระบบ การที่คณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม
มีแต่เพียงอํานาจในการกําหนดราคาซื้อน้านมโคและผลิตภัณฑ์นม แต่ไม่มีอํานาจกําหนดราคาจําหน่ายน้านมโค
และผลิตภัณฑ์นม ทําให้การปรับราคาน้านมโคเพื่อช่วยเหลือเกษตรกรโคนมไม่สามารถดําเนินการได้
อย่างทันท่วงที จึงเห็นสมควรแก้ไขเพิ่มเติมองค์ประกอบของคณะกรรมการและหน้าที่และอํานาจ
ของคณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรโคนมและผู้เกี่ยวข้องในระบบอุตสาหกรรมนม
ทั้งระบบ รวมทั้งแก้ไขเพิ่มเติมบทนิยามให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจําเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
