ข้อ ๔
ข้อ ๔ ให้ยกเลิกความในข้อ ๑๑ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหารพุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๓ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน ข้อ ๑๑ เสื้อ มี ๑๐ แบบ คือ (๑) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนยาวรัดข้อมือขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุม ข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นักเรียน นายทหาร นายทหารประทวน และนักเรียนนายสิบ ถ้ามิได้บังคับแถวหรือประจำแถว จะผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียว เงื่อนกะลาสี สอดชายผ้าผูกคอไว้ ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒ ก็ได้ แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี ในบางโอกาส เสื้อนี้จะใช้แขนสั้นเพียงข้อศอกก็ได้ (๒) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนสั้นเพียงข้อศอกที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีนวลแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง (๓) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว มี ๒ ชนิด คือ (ก) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด ๔ กระเป๋า ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะมุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม ๕ ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอกที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง ๔ ซม. ยาว ๑๐ ซม. ห่างจากปลายแขนเสื้อพองาม ชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลังขัดดุม ๑ ดุม ติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดปลายแขนเสื้อ ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะไม่มีแถบ มีปกรูปสีเหลี่ยม มุมปกเสมอกัน ขัดดุมตรงกลางปก ๑ ดุม มุมกระเป๋าตัดมนพองาม กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามยืดชาย ตัวกระเป๋าพับจีบตรงกลาง มุมกระเป๋าตัดมนพองาม มีปกรูปสี่เหลี่ยมมุมปกเยื้องเฉียงต่ำไปทางข้างตัวเล็กน้อยพองาม ขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่างตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ ซม. ยาว ๑๐ ซม. ๒ แผ่น ชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้า ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมที่ตะเข็บข้างอีก ข้างละ ๑ ดุม สำหรับขัดเอวดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ ซม. ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกงแต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด ๒ กระเป๋า ปกเสื้อแบะ มุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ ที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม แขนยาวรูปทรงกระบอกที่อกมีกระเป๋าข้างละ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ ซม. ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียวชายไม่มีเว้าเมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง ในบางโอกาสที่ไม่เป็นพิธีการจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (๔) เสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะ มุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม ๖ ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอกที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองข้างตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง ๔ ซม. ยาว ๑๐ ซม. ห่างจากปลายแขนเสื้อพองามชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลัง ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกัน มีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดปลายแขนเสื้อ ที่แขนเสื้อด้านขวาเหนือข้อศอก มีกระเป๋าปะขนาดเล็กขยายได้มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๑ ดุม ตัวเสื้อด้านหน้าที่กระเป๋าบนและกระเป๋าล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะยืดรูปสี่เหลี่ยม ชายข้างทั้งสองข้างพับจีบ เพื่อให้ขยายได้ชายล่างเย็บติดกับตัวเสื้อ มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๒ ดุม กระเป๋าล่างให้ชายล่างของกระเป๋าอยู่ชิดกับตะเข็บชายเสื้อ ตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ ซม. ยาว ๑๐ ซม. ๒ แผ่น ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลัง ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อในแนวเดียวกัน มีดุมอีกข้างละ ๑ ดุม สำหรับรัดเอว ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ ซม. ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว รังดุมทั้งหมดให้ซ่อนไว้ภายในเสื้อและด้านในของฝากระเป๋า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (๕) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว แบนคอป้าน มีตะเข็บหลัง ๓ ตะเข็บ ที่ตะเข็บกลางเปิดชายเสื้อไว้ถึงแนวเอว ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๔ ดุม ด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะ มีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่ง มีปกรูปมนชายกลางแหลมกระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่าม มีปกรูปตัดชายมน ปกกระเป๋าทั้งสี่ขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลาง กระเป๋าละ ๑ ดุม และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียวแขนยาว ผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี (๖) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๕ ดุม ด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะ กระเป๋าบนมีปกรูปมนชายกลางแหลม กระเป๋าล่างไม่มีปก สำหรับนายทหารประทวนชั้นนายสิบ นักเรียนนายสิบ และพลทหาร มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นักเรียนนายทหาร และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ใช้อินทรธนูแข็ง เว้นแต่นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เมื่อปฏิบัติหน้าที่ที่ต้องใช้อาวุธปืนเล็กยาวประกอบ จะใช้อินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุมก็ได้ เฉพาะนักเรียนนายร้อยเมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์และนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้าเมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศ หรือเครื่องแบบเต็มยศ ให้มีกรีทองเหลืองที่บั้นเอวเสื้อทั้ง ๒ ข้าง นายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และนักเรียนนายร้อย เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศ ให้มีปลอกคอเสื้อ และปลอกข้อมือเสื้อ ทำด้วยสักหลาดสีแดง ลักษณะดังนี้ นักเรียนนายร้อย ที่ปลายปลอกคอโดยรอบ มีแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. และรอบนอกแถบมีลวดไหมสีทองขด กว้าง ๐.๕ ซม. ที่ต้นปลอกข้อมือ โดยรอบมีแถบไหมสีทอง ๒ แถบ กว้างแถบละ ๑ ซม. ห่างกัน ๑ ซม. ด้านนอกของแถบไหมสีทองทั้ง ๒ แถบ มีลวดไหมสีทองขด กว้าง ๐.๕ ซม. ที่ปลอกข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง นายดาบและนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อย ที่ปลายปลอกคอและที่ต้นปลอกคอมีแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ริมนอกของแถบไหมสีทองด้านปลายปลอกคอมีแถบไหมสีทอง ๒ แถบกว้างแถบละ ๑ ซม. ห่างกัน ๑ ซม. ด้านนอกของแถบไหมสีทองทั้ง ๒ แถบ มีลวดไหมสีทองขดกว้าง๐.๕ ซม. ที่ปลอกข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพันขึ้นไปที่ปลายปลอกคอและที่ต้นปลอกคอโดยรอบมีแถบไหมสีทอง กว้างแถบละ ๑ ซม. และถัดจากแถบไหมสีทองด้านปลายปลอกคอเข้ามา ๐.๕ ซม. มีแถบไหมสีทอง กว้าง ๐.๕ ซม. อีก ๑ แถบริมนอกของแถบไหมสีทองด้านปลายปลอกคอมีลวดไหมสีทองขดกว้าง ๐.๕ ซม. ที่ต้นปลอกข้อมือโดยรอบมีแถบไหมสีทอง ๓ แถบ แถบริม ๒ แถบกว้างแถบละ ๑ ซม. แถบกลางกว้าง ๐.๕ ซม. ห่างกัน ๐.๕ ซม. ริมนอกของแถบไหมสีทองมีลวดไหมสีทองขดกว้าง ๐.๕ ซม. ที่ปลอกข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง (๗) เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ คอแบะกว้างไม่มีบาก กลมมนจนถึงชายพับแหลมใต้อก ปาดเอว ด้านหน้าระหว่างชายคอพับกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๒ ดุม ตามทางดิ่ง และที่ใต้ชายพับแหลมมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๑ ดุม มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน เสื้อแบบนี้ใช้อินทรธนูแข็ง และให้ใช้เสื้อและเครื่องประกอบแล้วแต่กรณี คือ (ก) เสื้อกั๊กสีขาว หน้าอกเว้า มีปก ชายล่างสุดของเสื้อบากเป็นรูปสามเหลี่ยม ระหว่างหน้าอกกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๓ ดุม (ข) เชิ้ตอกแข็งสีขาวหรือเชิ้ตอกจีบสีขาว แขนยาว ข้อมือแข็ง ขัดดุมคอแข็งชั้นเดียวแบบปีกผีเสื้อผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย (ค) เชิ้ตอกอ่อนสีขาว แขนยาวข้อมือพับขัดดุม ที่แนวอกมีสาบ คอพับ ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย (ง) แพรแถบรัดเอวสีเดียวกับสาบอินทรธนู กึ่งกลางด้านหน้า กว้าง ๑๒ ซม. ปลายทั้ง ๒ ข้าง กว้าง ๑๑ ซม. ยาวเท่าขนาดเอวของผู้ใช้ (๘) เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว (๙) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ก) ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม คอและข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่ปลายคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ที่ข้อมือด้านนอกปักรูปอักษรสพปมจ สีเหลืองและสีขาวไขว้กัน ใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือเป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีดุม โลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ มีกระเป๋าหลัง ๒ ข้าง ปากกระเป๋าทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่คอด้านหน้า ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบ และที่ปากกระเป๋าหลัง ปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์นายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ข) ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว ทำด้วยสักหลาดเสิร์จหรือผ้ามีปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดสีบานเย็น มีลักษณะดังนี้ พลทหารและนายทหารประทวนที่ต้นและปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ที่ต้นปลอกข้อมือโดยรอบ มีแถบ กว้าง ๑ ซม. ๒ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง นายดาบและนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อย ใช้เช่นเดียวกับนายทหารประทวนแต่รอบนอกแถบมีลวดไหมสีทองขด นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพันขึ้นไป ใช้เช่นเดียวกับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อยแต่ที่ปลอกคอมีแถบ กว้าง ๐.๕ ซม. เพิ่มขึ้น ๑ แถบ ค่อนไปทางแถบปลายคอกับที่ปลอกข้อมือมีแถบกลาง กว้าง ๐.๕ ซม. เพิ่มขึ้น ๑ แถบ แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมสีทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ค) ทหารในกองบังคับการกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ และในกองพันที่ ๑ กับกองพันที่ ๒ กรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินแก่ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่คอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ ๒ แถบ แถบบน กว้าง ๑ ซม. แถบล่างกว้าง ๒ ซม. และที่เอวด้านหลังมีแถบกว้าง ๑ ซม. ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมสีทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลหทารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ง) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินหม่น ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่ปลายคอโดยรอบ และที่ข้อมือโดยรอบมีแถบกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ ซม. ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมสีทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (จ) ทหารในหน่วยทหารปืนใหญ่ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเหลืองที่แนวอก มีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดสีดำที่ปลายปลอกคอ โดยรอบมีแถบสีเหลือง ๒ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร สีเหลืองอยู่ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีลายกระหนกด้านละ ๑ ลาย ด้านใต้รูปอักษร มีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านบนมีแถบสีเหลือง โดยรอบ ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีลายกระหนกปักบนสักหลาดสีดำ ข้างละ ๓ ลาย ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายกระหนก นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายกระหนก แถบ รูปอักษร และลายกระหนกสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหานประทวนชั้นนายสิบใช้อินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฉ) ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ใช้เสื้อเช่นเดียวกับเสื้อทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่ เว้นแต่ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดสีดำ และที่ปลอกข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง (ช) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีม่วง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่หลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก สีเหลืองและสีขาวไขว้กันอยู่ใต้มงกุฎขัตติยนารี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ ด้านใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบและแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒๕ ซม. ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ มีกระเป๋าหลัง ๒ ข้าง ปากกระเป๋าทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่คอด้านหน้า ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบ และที่ปากกระเป๋าหลัง ปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบใช้อินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ซ) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ ซม. ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระนามาภิไธยย่อ สว ทำด้วยโลหะสีทอง แถบ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลืองสำหรับทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมสีทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฌ) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเขียวที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำที่ปลายปลอกคอ โดยรอบมีแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร สีเหลือง อยู่ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ ด้านใต้รูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อด้านใต้รูปอักษรมีแถบสีเงิน กว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านบนมีแถบสีเหลืองโดยรอบ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีช่อชัยพฤกษ์ปักบนกำมะหยี่สีดำข้างละ ๓ ช่อ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบใช้อินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ญ) นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าและนักเรียนนายร้อย เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศใช้เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ มีลักษณะดังนี้ นักเรียนนายร้อย ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ ซม. มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ที่ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ปลายของลายห่างจากขอบหน้าของปลอกข้างละ ๗.๕ ซม. ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๓ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ ซม. มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ติดทั้ง ๒ ข้าง ภายในแถบดิ้นทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นเงิน กว้าง ๐.๕ ซม. ติดห่างกัน ๐.๕ ซม. ด้านบนมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ด้านล่างมีแถบดิ้นเงิน กว้าง ๐.๕ ซม. ติดห่างกัน ๐.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒ ซม. มีขอบเป็นแถบดิ้นทองขด กว้าง ๐.๕ ซม. ทั้ง ๒ ด้าน ภายในรูปสี่เหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ปักด้วยดิ้นทอง ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละ ๓ ช่อ มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม นายทหารสัญญาบัตร ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ ซม. มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ที่ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ ซม. มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ติดทั้ง ๒ ข้าง ภายในแถบดิ้นทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ส่วนบนสูง ๒.๕ ซม. ด้านบนมีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ด้านล่างมีแถบดิ้นเงิน กว้าง ๐.๕ ซม. ติดห่างกัน ๐.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๔ ซม. มีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ทั้ง ๒ ก้าน ด้านละ ๒ แถบ ด้านนอกของแถบดิ้นทอง ทุกแถบมีลวดดิ้นทองขด กว้าง ๐.๕ ซม. ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎปักด้วยดิ้นทอง ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ ข้างละ ๓ ช่อ มีขอบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม (ฎ) ทหารในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จทำดำกว้าง ๕ ซม. มีขอบเป็นแถบไหมสีทองกว้าง ๐.๕ ซม. ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๑๗.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๔ ซม. มีแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ ซม. ระหว่างแถบไหมสีทองมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ ซม. อยู่ตรงกึ่งกลาง และให้แถบไหมสีทองด้านล่างติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ ซม. ทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๐.๕ ซม. ทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๓.๕ ซม. ด้านบนมีแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ด้านละ ๑ แถบ ห่างจากขอบสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ๐.๕ ซม. ทั้ง ๒ ข้าง ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้างที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง มีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ กว้าง ๘ ซม. เรียวไปทางด้านบนสูง ๑๘ ซม. เย็บติดด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทอง ข้างละ ๒ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ที่ปลอกคอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทอง ข้างละ ๑ ช่อ ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๒ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๙.๕ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๗ ซม. มีแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อขึ้นไป ๖ ซม. ใต้แถบไหมสีทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ส่วนที่สองสูง ๒.๕ ซม. มีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ และแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างกัน ๐.๕ ซม. และห่างจากส่วนที่หนึ่ง ๐.๕ ซม. ติดรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทอง นายทหารสัญญาบัตร ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง เป็นกำมะหยี่สีดำ กว้าง ๘ ซม. เรียวไปทางด้านบนสูง ๒๒ ซม. ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีดำมีขอบดิ้นทองภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองรอบคอเสื้อ ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีดำเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนทำด้วยกำมะหยี่สีดำเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๓.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ติดห่างจากปลายแขนเสื้อขึ้นไป ๐.๕ ซม. ถัดจากแถบดิ้นทองนี้ขึ้นไป ๖ ซม. มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ระหว่างแถบดิ้นทองทั้งสอง มีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ถัดจากแถบดิ้นทองแถบบนขึ้นไป ๑.๕ ซม. มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. อีก ๑ แถบ ระหว่างแถบดิ้นทองนี้มีแถบดิ้นเงินกว้าง ๐.๕ ซม. อยู่ในแนวกึ่งกลางปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ๒ แถบห่างกัน ๐.๕ ซม. ถัดเข้าไปเป็นแถบดิ้นเงินกว้าง ๐.๕ ซม. ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ และมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฏ) ทหารในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีดำ มีขอบเป็นแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีดำด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก สีเหลืองและสีขาวไขว้กันอยู่ใต้มงกุฎขัตติยนารีด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ ด้านใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒๕ ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบกลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเรียวไปทางด้านบนเย็บติดภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ ข้างละ ๓ ช่อ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฐ) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำที่แนวอกมีดุม โลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู มีขอบเป็นแถบไหมสีทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๑๖.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยม สูง ๔ ซม. มีแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ ซม. และให้แถบไหมสีทองด้านล่างติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ด้านละ ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบกลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง มีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู กว้าง ๘ ซม. เรียวไปทางด้านบนสูง ๑๘ ซม. เย็บติด ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองข้างละ ๒ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ที่ปลอกคอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองข้างละ ๑ ช่อ ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาว จากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๓.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ ซม. มีแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดที่ด้านบน ใต้แถบไหมสีทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองรอบแขนเสื้อ ด้านล่างมีแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ ซม. ส่วนที่สองสูง ๒.๕ ซม. มีแถบไหมสีขาวกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ และแถบไหมสีทอง กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างกัน ๐.๕ ซม . และห่างจากส่วนที่หนึ่ง ๐.๕ ซม. ติดรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ด้านละ ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทอง นายทหารสัญญาบัตร กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง เป็นกำมะหยี่สีเลือดหมู กว้าง ๘ ซม. เรียวไปทางด้านบน สูง ๒๒ ซม. ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมูมีขอบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองรอบคอเสื้อ ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อ ทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ ซม. มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดที่ด้านบนใต้แถบดิ้นทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองรอบแขนเสื้อ ด้านล่างมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ ซม. ส่วนที่สองสูง ๒.๕ ซม. มีแถบดิ้นเงิน กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ และแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๔ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ถัดเข้าไปเป็นแถบดิ้นเงิน กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ถัดจากแถบดิ้นเงินเข้าไปเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (๑๐) เสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาด ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาวเว้นแต่ปากกระเป๋าบนเป็นรูปชายแหลม ๓ ชาย ไม่ขัดดุมและชายเสื้อที่ตะเข็บข้างเปิดไว้ข้างละ ๑๐ ซม.