ข้อ ๕
ข้อ ๕ ให้ยกเลิกความใน (๘) ของข้อ ๑๑ แห่งกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๐๔) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๓๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง (พ.ศ. ๒๕๓๓) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ ๗๓ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน (๘) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ก) ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม คอและข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่ปลายคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ที่ข้อมือด้านนอกปักรูปอักษร สพปมจ สีเหลืองและสีขาวไขว้กัน ใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือเป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ มีกระเป๋าหลัง ๒ ข้าง ปากกระเป๋าทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่คอด้านหน้า ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบ และที่ปากกระเป๋าหลัง ปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ข) ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดสีบานเย็น ที่ต้นและปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ที่ต้นปลอกข้อมือโดยรอบมีแถบกว้าง ๑ ซม. ๒ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง ปักรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ว ภายใต้พระมหามงกุฎสีเหลือง สูง ๕ ซม. ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง และที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายดาบ และนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายดาบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีกระเป๋าหลังทำด้วยผ้าสักหลาดสีบานเย็น ด้านล่างกว้างข้างละ ๗.๕ ซม. เรียวไปทางด้านบนสูง ๑๙ ซม. ด้านกลางและด้านโค้ง มีขอบเป็นแถบสีเหลืองกว้าง ๑ ซม. ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๑ ซม. นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายดาบ เว้นแต่รอบนอกแถบทั้งหมดมีลวดไหมทองขดและที่ปลอกคอ ปลอกข้อมือ และกระเป๋าหลังมีแถบกลางกว้าง ๐.๕ ซม. เพิ่มขึ้น ๑ แถบ แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลืองสำหรับนายดาบและนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง ส่วนรูปอักษรสำหรับพลทหารและนายทหารประทวน ปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายดาบและนายทหารสัญญาบัตรปักด้วยดิ้นทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายดาบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ค) ทหารในกรมทหารราบที่ ๑๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินแก่ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่คอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ ๒ แถบ แถบบนกว้าง ๑ ซม. แถบล่างกว้าง ๒ ซม. และที่เอวด้านหลังมีแถบกว้าง ๑ ซม. ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ง) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินหม่น ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีแถบกว้าง ๑ ซม.ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (จ) ทหารในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเหลือง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง ๒ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร สีเหลือง อยู่ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีลายกระหนกด้านละ ๑ ลาย ด้านใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านบนมีแถบสีเหลืองโดยรอบ ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีลายกระหนกปักบนสักหลาดสีดำ ข้างละ ๓ ลาย ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายกระหนก นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายกระหนก แถบ รูปอักษร และลายกระหนก สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฉ) ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร สีเหลืองอยู่ภายใต้พระมหามงกุฎด้านข้างรูปอักษรทั้ง ๒ ด้าน ปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ ด้านใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒๕ ซม. ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง และที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีช่อชัยพฤกษ์ปักบนสักหลาดสีดำข้างละ ๓ ช่อ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ช) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีม่วง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก สีเหลืองและสีขาวไขว้กันอยู่ใต้มงกุฎขัตติยนารี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ ด้านใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒๕ ซม. ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ มีกระเป๋าหลัง ๒ ข้าง ปากกระเป๋าทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่คอด้านหน้า ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบและที่ปากกระเป๋าหลัง ปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนมีไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ซ) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทอง ขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบ มีแถบกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ที่เอวด้านหลัง มีแถบกว้าง ๑ ซม. ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง ๒ ข้าง มีอักษรพระนามาภิไธยย่อ สว ทำด้วยโลหะสีทอง แถบ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลืองสำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฌ) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเขียว ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร สีเหลือง อยู่ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ ด้านใต้รูปอักษรมีแถบสีเงินกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านบนมีแถบสีเหลืองโดยรอบ ๑ แถบ ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้นดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีช่อชัยพฤกษ์ปักบนกำมะหยี่สีดำข้างละ ๓ ช่อ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ญ) นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และนักเรียนนายร้อย เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศใช้เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ มีลักษณะดังนี้ นักเรียนนายร้อย ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำกว้าง ๕ ซม. มีขอบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ที่ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ปลายของลายห่างจากขอบหน้าของปลอกคอข้างละ ๗.๕ ซม. ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๓ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ ซม. มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ติดทั้ง ๒ ข้าง ภายในแถบดิ้นทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ส่วนบนสูง ๒.๕ ซม. ด้านบนมีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ด้านล่างมีแถบดิ้นเงินกว้าง ๐.๕ ซม. ติดห่างกัน ๐.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม สูง ๑๒ ซม. มีขอบเป็นแถบดิ้นทองขด กว้าง ๐.๕ ซม. ทั้ง ๒ ด้าน ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ปักด้วยดิ้นทอง ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละ ๓ ช่อมีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ ซม. ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม นายทหารสัญญาบัตร ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ ซม. มีขอบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ที่ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ ซม. มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ติดทั้ง ๒ ข้าง ภายในแถบดิ้นทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ส่วนบนสูง ๒.๕ ซม. ด้านบนมีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ด้านล่างมีแถบดิ้นเงินกว้าง ๐.๕ ซม. ติดห่างกัน ๐.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๔ ซม. มีขอบเป็นแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ทั้ง ๒ ด้าน ด้านละ ๒ แถบ ด้านนอกของแถบดิ้นทองทุกแถบมีลวดดิ้นทองขดกว้าง ๐.๕ ซม. ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ปักด้วยดิ้นทอง ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละ ๓ ช่อ มีขอบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม (ฎ) ทหารในกรมทหารขนส่งรักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำกว้าง ๕ ซม. มีขอบเป็นแถบไหมสีทองกว้าง ๐.๕ ซม. ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๑๗.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๔ ซม. มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ ซม. ระหว่างแถบไหมสีทองมีแถบไหมสีขาวกว้าง ๐.๕ ซม. อยู่ตรงกึ่งกลาง และให้แถบไหมสีทองด้านล่างติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ ซม. ทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๓.๕ ซม. ด้านบนมีแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ด้านละ ๑ แถบ ห่างจากขอบสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ๐.๕ ซม. ทั้ง ๒ ข้าง ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ และมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎ และลายช่อชัยพฤกษ์ ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทอง ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง มีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำกว้าง ๘ ซม. เรียวไปทางด้านบนสูง ๑๘ ซม. เย็บติด ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมทองกว้าง ๐.๕ ซม. ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองข้างละ ๒ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ที่ปลอกคอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองข้างละ ๑ ช่อ ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๒ ซม.ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๙.๕ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๗ ซม. มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อขึ้นไป ๖ ซม. ใต้แถบไหมสีทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตาน ปักด้วยไหมสีทองรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ส่วนบนสูง ๒.๕ ซม มีแถบไหมสีขาวกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ และแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างกัน ๐.๕ ซม. และห่างจากส่วนล่าง ๐.๕ ซม. ติดรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎ และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทอง นายทหารสัญญาบัตร ชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง เป็นกำมะหยี่สีดำกว้าง ๘ ซม. เรียวไปทางด้านบนสูง ๒๒ ซม. ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีดำมีขอบดิ้นทอง ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองรอบคอเสื้อ ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีดำเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๓.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ติดห่างจากปลายแขนเสื้อขึ้นไป ๐.๕ ซม. ถัดจากแถบดิ้นทองนี้ขึ้นไป ๖ ซม. มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ระหว่างแถบดิ้นทองทั้งสองมีลายช่อพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ถัดจากแถบดิ้นทองแถบบนขึ้นไป ๑.๕ ซม. มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. อีก ๑ แถบ ระหว่างแถบดิ้นทองนี้มีแถบดิ้นเงินกว้าง ๐.๕ ซม. อยู่ในแนวกึ่งกลาง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ๒ แถบ ห่างกัน ๐.๕ ซม. ถัดเข้าไปเป็นแถบดิ้นเงินกว้าง ๐.๕ ซม. ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ และมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎ และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง เสื้อแบบนี้ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฏ) ทหารในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้า ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีดำ มีขอบเป็นแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก สีเหลืองและสีขาวไขว้กันอยู่ใต้มงกุฎขัตติยนารี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ ด้านใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒๕ ซม. ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเรียวไปทางด้านบนเย็บติดภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฐ) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ปลอกคอทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู มีขอบเป็นแถบไหมสีทองกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๑๖.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๔ ซม. มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ ซม. และให้แถบไหมสีทองด้านล่างติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ด้านละ ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทอง ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้ง ๒ ข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง มีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูกว้าง ๘ ซม. เรียวไปทางด้านบนสูง ๑๘ ซม. เย็บติดด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีทองกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองข้างละ ๒ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ที่ปลอกคอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองข้างละ ๑ ช่อ ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๓.๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ ซม. มีแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดที่ด้านบน ใต้แถบไหมสีทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทองรอบแขนเสื้อ ด้านล่างมีแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ ซม. ส่วนบนสูง ๒.๕ ซม. มีแถบไหมสีขาวกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ และแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างกัน ๐.๕ ซม. และห่างจากส่วนล่าง ๐.๕ ซม. ติดรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๒.๕ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นแถบไหมสีทองกว้าง ๑ ซม. ด้านละ ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ และมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีทอง นายทหารสัญญาบัตร กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังจากด้านล่างขึ้นไปทั้ง ๒ ข้าง เป็นกำมะหยี่สีเลือดหมู กว้าง ๘ ซม. เรียวไปทางด้านบน สูง ๒๒ ซม. ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ทั้ง ๒ ข้าง ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมูมีขอบดิ้นทองกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองรอบคอเสื้อ ปลอกแขนทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมูเย็บติดปลายแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง มีความยาวจากปลายแขนถึงปลายปลอกแขนด้านนอก ๒๕ ซม. ปลอกแขนท่อนล่างเป็นรูปสี่เหลี่ยมสูง ๑๑ ซม. แบ่งเป็น ๒ ส่วน ส่วนล่างสูง ๘.๕ ซม. มีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดที่ด้านบน ใต้แถบดิ้นทองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองรอบแขนเสื้อ ด้านล่างมีแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ ซม. ส่วนบนสูง ๒.๕ ซม. มีแถบดิ้นเงินกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ และแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบติดห่างกัน ๐.๕ ซม. และห่างจากส่วนล่าง ๐.๕ ซม. ติดรอบแขนเสื้อทั้ง ๒ ข้าง ปลอกแขนท่อนบนเป็นรูปสามเหลี่ยมสูง ๑๔ ซม. ด้านนอกมีขอบเป็นแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ถัดเข้าไปเป็นแถบดิ้นเงินกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ถัดจากแถบดิ้นเงินเข้าไปเป็นแถบดิ้นทองกว้าง ๑ ซม. ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานขนาบด้านละ ๑ ช่อ ทั้งพระปรมาภิไธยย่อ ภปร พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง เสื้อแบบนี้ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง (ฑ) ทหารในหน่วยทหารสื่อสารรักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่คอโดยรอบทำด้วยสักหลาดสีม่วงเม็ดมะปราง ที่ปลายคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง ๐.๕ ซม. ๑ แถบ ข้อมือทำด้วยสักหลาดสีม่วงเม็ดมะปราง ที่ข้อมือด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร สีเหลือง ภายใต้พระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีลายช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๑ ช่อ ด้านใต้รูปอักษรมีแถบสีเหลืองกว้าง ๐.๕ ซม. รอบข้อมือ ๓ แถบ ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังข้างรอยเปิดทั้ง ๒ ข้าง มีลายช่อชัยพฤกษ์ปักบนกำมะหยี่สีม่วงเม็ดมะปรางข้างละ ๓ ช่อที่คอด้านหน้า และที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทอง เสื้อแบบนี้ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง