กฎกระทรวง (พ.ศ. 2542) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 80 ภาค ๑ เครื่องแบบทหารชาย

ข้อ ๔–ข้อ ๔๓・共 40 條

หมวด ๑ ชนิดของเครื่องแบบ

ส่วนที่ ๑ เครื่องแบบพลทหาร

ข้อ ๔

ข้อ ๔ เครื่องแบบพลทหาร มี ๕ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติ ประกอบด้วย (ก) หมวดหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำในโอกาสลำลองจะใช้หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียวก็ได้ (๒) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (๓) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขาวยาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก) (ข) และ (ค) ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๔) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับพลทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ให้มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอด (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนัง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๕) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับพลทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอดมีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนัง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ

ส่วนที่ ๒ เครื่องแบบนักเรียนนายสิบและนายทหารประทวน

ข้อ ๕

ข้อ ๕ เครื่องแบบนักเรียนนายสิบและนายทหารประทวน มี ๘ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงขายาวสีขาว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว (ค) กางเกงขาวยาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้นส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๕) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (๖) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก) (ข) และ (ค) ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ให้มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอด (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนัง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าเป็นประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอดมีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนัง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ

ส่วนที่ ๓ เครื่องแบบนักเรียนนายทหาร

ข้อ ๖

ข้อ ๖ เครื่องแบบนักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์พระมงกุฎเกล้าและนักเรียนนายทหารแผนที่ มี ๙ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงขายาวสีขาว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสือดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว (ค) กางเกงขาวยาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ หรือรองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๕) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (๖) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก) (ข) และ (ค) ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๗) เครื่องแบบครึ่งยศ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ (ง) เข็มขัดนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ให้ใช้เข็มขัดหนัง สีเขียวเข้ม และนักเรียนนายทหารแผนที่ ให้ใช้เข็มขัดหนังสีขาว (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) ถุงมือสีขาว สำหรับนักเรียนนายร้อย ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ ประกอบด้วย (ก) หมวกยอด (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนังสีแดง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) ถุงมือสีขาว (๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศ สำหรับนักเรียนนายร้อย ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่งประกอบด้วย (ก) หมวกยอดมีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและเข็มขัดหนังสีแดง (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (ฉ) ถุงมือสีขาว (๙) เครื่องแบบสโมสร เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบ

ข้อ ๗

ข้อ ๗ เครื่องแบบนักเรียนนายร้อยสำรอง มี ๖ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ (๕) เครื่องแบบฝึก (๖) เครื่องแบบสนาม เครื่องแบบทั้ง ๖ ชนิดนี้ เช่นเดียวกับเครื่องแบบนักเรียนนายร้อย

ส่วนที่ ๔ เครื่องแบบนายดาบและนายทหารสัญญาบัตร

ข้อ ๘

ข้อ ๘ เครื่องแบบนายดาบ เช่นเดียวกับเครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตร

ข้อ ๙

ข้อ ๙ เครื่องแบบนายทหารสัญญาบัตร มี ๑๑ ชนิด คือ (๑) เครื่องแบบปกติขาว ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงขายาวสีขาว (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๒) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๔) เครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับ ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว หรือหมวกหนีบสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๕) เครื่องแบบฝึก ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า (๖) เครื่องแบบสนาม ประกอบด้วย (ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว หรือหมวกทรงอ่อนสีดำ หรือหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว หรือเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (ค) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก หรือกางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียว (ง) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (จ) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ หรือรองเท้าเดินป่า เครื่องแบบสนามตาม (ก) (ข) และ (ค) ในบางโอกาสจะใช้สีกากีแกมเขียวที่ระบายหรือแต้มด้วยสีอื่นเพื่อให้กลมกลืนกับภูมิประเทศก็ได้ เครื่องแบบชนิดนี้ให้ใช้เครื่องสนามประกอบด้วย (๗) เครื่องแบบครึ่งยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบและรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบครึ่งยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ และในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้มีเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอด (ข) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพ (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งหรือรักษาราชการในตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าหรือรองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยเฉพาะกิจทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ๙๐๔ ให้ใช้เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชา (๘) เครื่องแบบเต็มยศ เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบและรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ถ้าประจำแถวทหารซึ่งแต่งเครื่องแบบเต็มยศให้แต่งเช่นเดียวกับเครื่องแบบฝึก เว้นแต่ให้ใช้หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ในโอกาสที่อยู่ในต่างประเทศที่มีอากาศหนาว ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำและเสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ และในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้มีเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เพิ่มขึ้นอีกชนิดหนึ่ง ประกอบด้วย (ก) หมวกยอดมีพู่ (ข) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ค) กางเกงแถบ (ง) คันชีพและประคด (จ) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก แม่ทัพภาคที่ ๑ ผู้บัญชาการกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ผู้บัญชาการกองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และผู้บัญชาการกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชา สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชาของกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชาของกองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชาของกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร สำหรับนายทหารพิเศษประจำหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำกรม ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำหน่วย ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ สำหรับนายทหารพิเศษประจำกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษและนายทหารพิเศษประจำหน่วย ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งหรือรักษาราชการในตำแหน่งผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าหรือรองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า นายทหารสัญญาบัตรซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการพิเศษ นายทหารพิเศษประจำกรมในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยเฉพาะกิจทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ๙๐๔ ให้ใช้เครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์เช่นเดียวกับเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ได้ทุกหน่วยที่อยู่ในบังคับบัญชา (๙) เครื่องแบบสโมสรคอปิด เช่นเดียวกับเครื่องแบบปกติขาว เว้นแต่ให้ใช้กางเกงแถบและรองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๑๐) เครื่องแบบสโมสรอกแข็ง ประกอบด้วย (ก) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ใช้หมวกทรงหม้อตาลที่ใช้กับเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ในหน่วยทหารรักษาพระองค์นั้น ๆ ในโอกาสอื่นที่มิได้ประจำแถวทหารและเมื่อใช้เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ให้ใช้หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ (ข) เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว เมื่อมีอากาศหนาวจะใช้เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำก็ได้ (ค) เสื้อกั๊กสีขาวและเชิ้ตอกแข็งสีขาว หรือจะใช้เชิ้ตอกจีบสีขาวแทนเชิ้ตอกแข็งสีขาวก็ได้ เมื่อใช้เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ให้ใช้เสื้อกั๊กสีน้ำเงินดำ (ง) กางเกงแถบ เมื่อใช้เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงิน ให้ใช้กางเกงแถบสีน้ำเงินดำ (จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ หรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ (๑๑) เครื่องแบบสโมสรอกอ่อน เช่นเดียวกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็ง เว้นแต่ให้ใช้เชิ้ตอกอ่อนสีขาวและแพรแถบรัดเอวแทนเสื้อกั๊กสีขาว และเชิ้ตอกแข็งสีขาว

หมวด ๒ ส่วนของเครื่องแบบ

ข้อ ๑๐

ข้อ ๑๐ หมวก มี ๑๑ แบบ คือ (๑) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้ (๒) หมวกหนีบสีกากีแกมเขียว มีสาบโดยรอบ ป้ายเฉียงจากทางด้านหน้าลงไปทางซ้าย และด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้า ๔ เซนติเมตร มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก ริมบนของสาบหมวกมีลักษณะดังนี้ (ก) นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบไหมสีทอง (ข) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน นายร้อย และนายทหารประทวนชั้นนายดาบ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดงยกดิ้นทาง (ค) นักเรียนนายร้อย มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดงและสีเหลือง ให้สีแดงอยู่ด้านบน (ง) นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์พระมงกุฎเกล้า มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีเขียวเข้มและสีเหลือง ให้สีเขียวเข้มอยู่ด้านบน (จ) นักเรียนนายทหารแผนที่ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีเขียวและสีเหลือง ให้สีเขียวอยู่ด้านบน (ฉ) นักเรียนนายร้อยสำรอง มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีน้ำเงินและสีเหลือง ให้สีน้ำเงินอยู่ด้านบน (ช) นายทหารประทวนและนักเรียนนายสิบ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดง (ซ) พลทหาร มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีน้ำเงิน (๓) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก (๔) หมวกทรงอ่อนสีดำ มีตราหน้าหมวกขนาดกลาง (๕) หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดกลางและมีเครื่องประกอบ คือ (ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นพันเอกที่ขอบโค้งของกะบังด้านบนปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ ๑ แถว บนพื้นสักหลาดสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพลที่ขอบโค้งขอบกะบังด้านบนปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ ๒ แถว บนพื้นสักหลาดสีดำ พื้นกะบังด้านล่างสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (ข) สายรัดคาง กว้าง ๑ เซนติเมตร ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ ปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม (ค) ผ้าพันหมวก กว้าง ๔ เซนติเมตร มีลักษณะดังนี้ นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล ใช้สักหลาดสีบานเย็น ที่กึ่งกลางผ้าพันหมวกมีแถบสีดำ กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน นายร้อย และนายทหารประทวนชั้นนายดาบ ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน ขลิบริมสีแดงกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร นักเรียนนายร้อย ใช้สักหลาดสีแดง นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้สักหลาดสีเขียวเข้ม นักเรียนทหารแผนที่ ใช้สักหลาดสีเขียว นักเรียนนายร้อยสำรอง ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน นายทหารประทวน นักเรียนนายสิบ และพลทหาร ใช้สักหลาด หรือผ้าสีเดียวกับหมวกขลิบสีแดงกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร (๖) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว เว้นแต่สายรัดคางมีลักษณะดังนี้ นายทหารสัญญาบัตร นายดาบ จ่านายสิบ และนักเรียนนายทหารใช้แถบไหมทอง นายสิบ นักเรียนนายสิบและพลทหาร ใช้หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ (๗) หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๘) หมวกทรงหม้อตาลสีดำ มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๙) หมวกทรงหม้อตาลสีฟ้าหม่น มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๑๐) หมวกทรงหม้อตาลสีเทา มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๑๑) หมวกยอด ตัวหมวกสีขาว ยอดหมวกและสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทองด้านหน้าหมวกมีพระตรา และยอดหมวกมีพู่ตามสังกัดและโอกาส ดังนี้ ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้นมีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมู ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น แต่ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ในโอกาสขี่ม้า ให้ใช้หมวกยอด มีตัวหมวกเป็นโลหะทรงสูงสีเงิน ยอดหมวกเป็นรูปดอกบัวตูมทำด้วยโลหะสีทอง มีพู่สีฟ้าหม่น ด้านหน้าหมวกมีพระตราพระราชลัญจกร อยู่เหนือช่อลายรักร้อย และสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทองปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองรูปดอกมะเขือขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม ด้านหลังหมวกจากกึ่งกลางถึงขอบหมวกมีแนวดอกมะเขือ ทำด้วยโลหะสีทอง ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมู นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และนักเรียนนายร้อย มีพระตราแผ่นดิน ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ

ข้อ ๑๑

ข้อ ๑๑ เสื้อ มี ๑๐ แบบ คือ (๑) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนยาวรัดข้อมือขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นักเรียนนายทหาร นายทหารประทวนและนักเรียนนายสิบ ถ้ามิได้บังคับแถวหรือประจำแถว จะผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒ ก็ได้ แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี ในบางโอกาสเสื้อนี้จะใช้แขนสั้นเพียงข้อศอกก็ได้ (๒) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนสั้นเพียงข้อศอกที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีนวลแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง (๓) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว มี ๒ ชนิด คือ (ก) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๔ กระเป๋า ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะมุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม ๕ ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอก ที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร ห่างจากปลายแขนเสื้อพองาม ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลังขัดดุม ๑ ดุม ติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกัน มีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดปลายแขนเสื้อ ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะ ไม่มีแถบ มีปกรูปเหลี่ยม มุมปกเสมอกัน ขัดดุมตรงกลางปก ๑ ดุม มุมกระเป๋าตัดมนพองาม กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามยืดชาย ตัวกระเป๋าพับจีบตรงกลางมุมกระเป๋าตัดมนพองาม มีปกรูปสี่เหลี่ยม มุมปกเยื้องเฉียงต่ำไปทางข้างตัวเล็กน้อยพองามขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่างตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร สองแผ่นชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้า ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมที่ตะเข็บข้างอีกข้างละ ๑ ดุม สำหรับรัดเอว ดุมทิ้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๒ กระเป๋า ปกเสื้อแบะมุมปกแหลม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ ที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม แขนยาวรูปทรงกระบอกที่อกมีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียวชายไม่มีเว้า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง ในบางโอกาสที่ไม่เป็นพิธีการ จะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (๔) เสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะมุมปกแหลมที่บ่ามีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม ๖ ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอก ที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองข้างตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร ห่างจากปลายแขนเสื้อพองามชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลังขัดดุม ๑ ดุมติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดปลายแขนเสื้อ ที่แขนเสื้อด้านขวาเหนือข้อศอกมีกระเป๋าปะขนาดเล็กขยายได้ มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๑ ดุม ที่แขนเสื้อด้านซ้ายเหนือข้อศอกมีที่เหน็บปากกา ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและกระเป๋าล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะยืดรูปสี่เหลี่ยมชายข้างทั้งสองข้างพับจีบเพื่อให้ขยายได้ ชายล่างเย็บติดกับตัวเสื้อ มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๒ ดุม กระเป๋าล่างให้ชายล่างของกระเป๋าอยู่ชิดกับตะเข็บชายเสื้อ ตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร สองแผ่นชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลัง ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมอีกข้างละ ๑ ดุม สำหรับรัดเอว ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว รังดุมทั้งหมดให้ซ่อนไว้ภายในเสื้อและด้านในของฝากระเป๋าเมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ นอกจากนี้จะใช้แถบแปรงไนล่อน-สักหลาด แทนการขัดดุมที่แผ่นรัดมือและที่แผ่นรัดเอวก็ได้ (๕) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว แบบคอป้าน มีตะเข็มหลัง ๓ ตะเข็บ ที่ตะเข็บกลางเปิดชายเสื้อไว้ถึงแนวเอว ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๔ ดุม ด้านหน้ามีกระเป่าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะ มีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่ง มีปกรูปมน ชายกลางแหลมกระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่าม มีปกรูปตัดชายใน ปกกระเป๋าทั้งสี่ขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลาง กระเป๋าละ ๑ ดุม และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุม โลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียวแขนยาว ผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ่าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี (๖) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๕ ดุม ด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะ กระเป๋าบนมีปกรูปมนชายกลางแหลม กระเป๋าล่างไม่มีปก สำหรับนายทหารประทวนชั้นนายสิบ นักเรียนนายสิบ และพลทหารมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นักเรียนนายทหาร และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ มีอินทรธนูแข็ง เว้นแต่นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เมื่อปฏิบัติหน้าที่ที่ต้องใช้อาวุธปืนเล็กยาวประกอบ จะใช้อินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุมก็ได้ เฉพาะนักเรียนนายร้อย นายทหารประทวน เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ และนักเรียนแพทย์ทหาร วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ ให้มีกรีทองเหลืองที่บั้นเอวเสื้อทั้งสองข้างก็ได้ (๗) เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว มีตะเข็มหลัง ๔ ตะเข็ม คอแบะกว้างไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๖.๕ เซนติเมตร ไม่มีบาก กลมมนจนถึงชายพับแหลมใต้อกปาดเอว ด้านหน้าระหว่างชายคอพับกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๒ ดุม ตามทางดิ่ง และที่ใต้ชายพับแหลมมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๑ ดุม มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน เสื้อแบบนี้ใช้อินทรธนูแข็ง และให้ใช้เสื้อและเครื่องประกอบ แล้วแต่กรณี คือ (ก) เสื้อกั๊กสีขาว หน้าอกเว้ามีปก ชายล่างสุดของเสื้อบากเป็นรูปสามเหลี่ยม ระหว่างหน้าอกกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๓ ดุม (ข) เชิ้ตอกแข็งสีขาว หรือเชิ้ตอกจีบสีขาว แขนยาว ข้อมือแข็งขัดดุม คอแข็งชั้นเดียว แบบปีกผีเสื้อ ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย (ค) เชิ้ตอกอ่อนสีขาว แขนยาว ข้อมือพับขัดดุม ที่แนวอกมีสาบ คอพันผูกผ้าผูกคอสีดำ เงื่อนหูกระต่าย (ง) แพรแถบรัดเอวสีเดียวกับสาบอินทรธนูกึ่งกลางด้านหน้า กว้าง ๑๒เซนติเมตร ปลายทั้งสองข้าง กว้าง ๑๑ เซนติเมตร ยาวเท่าขนาดเอวของผู้ใช้ (๘) เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว (๙) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ก) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีม่วง ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก สีเหลืองและสีขาวไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อ สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้า ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยไหมสีเหลืองปักบนสักหลาดหรือเสิร์จสีดำข้างละ ๓ ช่อ นายทหารสัญญาบัตร คอและข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยดิ้นทองปักบนกำมะหยี่สีดำข้างละ ๓ ช่อ ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ด้วยดิ้นทอง แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ข) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ปลอกคอทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู มีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ เซนติเมตร และให้แถบไหมสีเหลืองด้านล่างห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมมีขอบเป็นไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ทั้งรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองข้างละ ๒ ช่อ ปลายแขนโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ด้านล่างมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง ๒ แถบ ไหมสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานด้านละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๑ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง นายทหารสัญญาบัตร คอและข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมู ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างเป็นกำมะหยี่สีเลือดหมู ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ปลายแขนโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ด้านล่างมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานด้านละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ แถบ รูปอักษร ช่อชัยพฤกษ์ และดอกพุดตาน สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ค) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ง) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สว ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (จ) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง มีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองทั้งสองข้าง ตามมุมโค้งมีดุมขนาดกลางประดับข้างละ ๓ ดุม ปลายแขนเสื้อมีปลอกโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นแถบ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร เย็บติดปลายแขนทั้งสองข้าง ด้านบนแถบมีขอบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑ เซนติเมตร ระหว่างแถบไหมสีเหลืองมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ใต้แถบไหมสีเหลืองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองรอบแขนเสื้อ ปลายแขนเสื้อด้านนอกทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นรูปสี่เหลี่ยม กว้าง ๘ เซนติเมตร สูง ๑๘ เซนติเมตร ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในกรอบสี่เหลี่ยมมีช่อชัยพฤกษ์ปักด้วยไหมสีเหลือง เสื้อมีดุมขนาดเล็กติดตามมุมส่วนโค้งข้างละ ๓ ดุม ที่บนแถบสี่เหลี่ยมปลายแขนทั้งสองข้าง มีรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบและช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฉ) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ช) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง มีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองทั้งสองข้าง ตามมุมโค้งมีดุมขนาดกลางประดับข้างละ ๓ ดุม ปลายแขนเสื้อมีปลอกโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นแถบ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร เย็บติดปลายแขนทั้งสองข้าง ด้านบนแถบมีขอบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑ เซนติเมตร ระหว่างแถบไหมสีเหลืองมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ใต้แถบไหมสีเหลืองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองรอบแขนเสื้อ ปลายแขนเสื้อด้านนอกทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นรูปสี่เหลี่ยม กว้าง ๘ เซนติเมตร สูง ๑๘ เซนติเมตร ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในกรอบสี่เหลี่ยมมีช่อชัยพฤกษ์ปักด้วยไหมสีเหลือง เสื้อมีดุมขนาดเล็กติดตามมุมส่วนโค้งข้างละ ๓ ดุม ที่บนแถบสี่เหลี่ยมปลายแขนทั้งสองข้างมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบและช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ซ) ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเหลือง ปลอกคอและปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง ๒ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ปลอกแขนโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ สีเหลือง ๒ แถบ สีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองข้างมีลายกระหนกข้างละ ๑ ลาย ด้านใต้รูปอักษรมีแถบ กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านบนมีแถบสีเหลืองโดยรอบ ๑ แถบ สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายกระหนก ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายกระหนกปักบนสักหลาดหรือเสิร์จสีดำข้างละ ๓ ลาย นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายกระหนก แถบ รูปอักษร และลายกระหนก สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฌ) ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเหลือง ปลอกคอและปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง ๒ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ปลอกแขนโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ สีเหลือง ๒ แถบ สีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ โดย ส ปักเป็นสีเหลือง ก ปักเป็นสีขาว และใต้พระนามาภิไธยย่อ สก ทั้งสองข้างปักเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์สีเหลืองข้างละ ๑ ช่อ สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเรียวไปทางด้านบนภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวน ใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ญ) ทหารในกรมทหารช่างที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๑ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง และที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีด้านข้างรูปอักษรปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อ ปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฎ) ทหารในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ โดย ส ปักเป็นสีเหลือง ก ปักเป็นสีขาว ด้านข้างรูปอักษรปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อ ปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฏ) ทหารในกรมรบพิเศษที่ ๓ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ เซนติเมตร และให้แถบด้านล่างห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม ขอบสามเหลี่ยมมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ทั้งรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตาน ปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองข้างละ ๒ ช่อ ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ด้านล่างมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง ๒ แถบ ไหมสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๑ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง นายทหารสัญญาบัตร ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง กลางชายเสื้อเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างเป็นกำมะหยี่สีดำ ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ด้านล่างมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ แถบ รูปอักษร ช่อชัยพฤกษ์ และดอกพุดตาน สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฐ) นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และนักเรียนนายร้อย เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศใช้เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ มีลักษณะ ดังนี้ นักเรียนนายร้อย ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตร มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ปลายของลายห่างจากขอบหน้าของปลอกคอข้างละ ๗.๕ เซนติเมตร แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้างกลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละ ๓ ช่อ มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลายแขนมีปลอกทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ใต้ช่อชัยพฤกษ์มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ เหนือช่อชัยพฤกษ์มีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม ขอบสามเหลี่ยมมีแถบทำด้วยดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง ทุกแถบดิ้นทองมีลวดดิ้นทองขดด้านข้าง นายทหารสัญญาบัตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตร มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละ ๓ ช่อ มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลายแขนมีปลอกทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ใต้ช่อชัยพฤกษ์มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ เหนือช่อชัยพฤกษ์มีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม ขอบสามเหลี่ยมมีแถบทำด้วยดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง ทุกแถบดิ้นทองมีลวดดิ้นทองขดด้านข้าง (๑๐) เสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว เว้นแต่ปากกระเป๋าบนเป็นรูปชายแหลม ๓ ชาย ไม่ขัดดุมและชายเสื้อที่ตะเข็บข้างเปิดไว้ข้างละ ๑๐ เซนติเมตร

ข้อ ๑๒

ข้อ ๑๒ กางเกง มี ๕ แบบ คือ (๑) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๑๘ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร ที่ขอบเอวมีห่วงกว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ๗ ห่วง ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง สำหรับสอดเข็มขัดที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะ ข้างละ ๑ กระเป๋า และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะก็ได้ (๒) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก มี ๒ ชนิด คือ (ก) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าเจาะ ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ในแนวตะเข็บกางเกงทั้งสองมีกระเป๋าปะยืดชายชายล่างของกระเป๋าอยู่เหนือแนวเข่าตัวกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมตรงกลางพับจีบ ๒ จีบ ชายหน้าและชายล่างเย็บติดกับขากางเกง ชายหลังจีบพับเพื่อให้ขยายได้มีปกรูปสี่เหลี่ยมชายปกด้านบนและด้านหน้าเย็บติดกับขากางเกงขัดดุมที่กึ่งกลางปกและมุมปกที่เปิดแห่งละ ๑ ดุม ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะมีปกรูปสี่เหลี่ยม ขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่าง กางเกงชนิดนี้ต้องสวมกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่า ปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า และใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด ๔ กระเป๋าหรือเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด ๒ กระเป๋าก็ได้ (ข) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ข ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็มกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าปะ ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋าเป็นกระเป๋าปะชายล่างของกระเป๋าเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางปลายขากางเกง มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๑ ดุม กางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่า ปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า และใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๒ กระเป๋า (๓) กางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก เว้นแต่ที่ขอบเอวมีแผ่นรัดเอวสองแผ่น ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้าขัดดุม ๑ ดุม ติดกับขอบเอวในแนวเดียวกัน มีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดเอวหรือเป็นแผ่นรัดเอวชนิดเข็มขัดใช้แถบแปรงไนล่อน - สักหลาดแทนการขัดดุม ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะมีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุกปกในแนวตะเข็บกางเกงทั้งสองข้างมีกระเป๋าปะยืดข้างละ ๑ กระเป๋า ตัวกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยม ตรงกลางพับจีบ ๒ จับ ชายหน้าและชายล่างเย็บติดกับขากางเกงชายหลังพับจีบเพื่อให้ขยายได้ มีปกรูปสี่เหลี่ยม ชายปกด้านบนและด้านหน้าเย็บติดกับขากางเกงขัดดุมที่กึ่งกลางปกและมุมปกที่เปิดแห่งละ ๑ ดุม รังดุมทั้งหมดซ่อนไว้ด้านในของฝากระเป๋าปลายขากางเกงมีเชือกสำหรับรัดปลายขากางเกง กางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่าปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้าและใช้ประกอบกับเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (๔) กางเกงขายาวสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๕) กางเกงแถบ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ เว้นแต่ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้สักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น และทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สักหลาดหรือเสิร์จสีเทา ในโอกาสที่ใช้เสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำหรือเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ใช้กางเกงแถบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะของกางเกงแถบเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวปกติ เว้นแต่ปลายขาเรียวกว้างไม่น้อยกว่า ๑๖ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๒ เซนติเมตร ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีแถบหรือเส้นประกอบ ดังนี้ (ก) นักเรียนนายร้อยและนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า มีแถบสักหลาด กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร โดยนักเรียนนายร้อย ใช้แถบสักหลาดสีแดง และนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้แถบสักหลาดสีเขียวเข้ม (ข) นักเรียนทหารแผนที่ มีแถบสักหลาดสีเขียว กว้าง ๓ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ (ค) พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ เว้นแต่ พลทหารและนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้แถบสีม่วงขอบของแถบมีไหมสีเหลืองกำกับ พลทหารและนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้แถบสีเลือดหมู พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้แถบสีเหลือง พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ ใช้แถบสีเหลือง พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้แถบสีดำ พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ใช้แถบสีเลือดหมู (ง) นายทหารสัญญาบัตร มีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพล มีแถบสักหลาดสีบานเย็น กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๑.๕ เซนติเมตร และมีแถบสักหลาดสีบานเย็น กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ คั่นกลาง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีแถบสักหลาด กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร ใช้สีดังนี้ นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีม่วง ขอบของแถบและระยะระหว่างแถบมีแถบสีเหลืองทำด้วยดิ้นทองกำกับ นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ใช้สีเลือดหมู นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ ใช้สีเหลือง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีเหลือง ขอบของแถบขลิบสีม่วง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีดำ นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้สีแดง

ข้อ ๑๓

ข้อ ๑๓ เข็มขัดและประคด มี ๙ แบบ คือ (๑) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายหุ้มด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง สำหรับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวที่มีหัวเข็มขัดและโลหะหุ้มปลายสายรมดำ ให้ใช้กับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามเท่านั้น (๒) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร ไม่มีโลหะหุ้มปลายสายหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง ด้านนอกมีรูปเครื่องหมายกองทัพบกอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดขอบริมด้านในทั้งสองข้างพับสำหรับสอดห่วงร้อยสายเข็มขัดไม่มีเข็มสำหรับสอดรู เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง สำหรับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำที่มีหัวเข็มขัดโลหะรมดำ ให้ใช้กับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามเท่านั้น (๓) เข็มขัดหนังสีขาว กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาว ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย และนักเรียนนายทหารแผนที่เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ (๔) เข็มขัดหนังสีน้ำตาล มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีขาว เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีน้ำตาล ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๕) เข็มขัดหนังสีแดง กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร มีแถบดิ้นเงิน กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ตอนกลางและแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร อยู่ตอนริมทั้งสองข้าง หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๔.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปพระตราแผ่นดินดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของนักเรียนนายร้อย เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาว ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๖) เข็มขัดหนังสีเขียวเข้ม กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร มีแถบไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ตอนกลาง และแถบไหมทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร อยู่ตอนริมทั้งสองข้าง หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๗ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ อยู่เหนือรูปจักรแปดแฉก แฉกของจักรเวียนไปทางขวา และมีรูปสมอสอดขัดในวงจักรข้างซ้ายและข้างขวาของรูปจักรมีรูปปีกนกกาง รูปเหล่านี้อยู่ภายใต้รูปพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีเบื้องล่างสุดมีรูปช่อชัยพฤกษ์โอบขึ้นบนทั้งสองข้าง รูปทั้งหมดนี้ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาวของนักเรียนแพทย์ทหาร วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ (๗) เข็มขัดหนังสีดำ มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีขาว เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีดำในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๘) ประคดไหมริ้วทองสลับเงิน ใช้คาดทับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ เว้นแต่นายทหารสัญญาบัตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ไม่ใช้ประคดนี้ (๙) ประคดไหมทอง ใช้คาดทับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

ข้อ ๑๔

ข้อ ๑๔ คันชีพ มีดังนี้ (๑) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชายกระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๒) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีเลือดหมู มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีเลือดหมู ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๓) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๔) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกร ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๕) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๖) ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีดำ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๗) ทหารในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้คันชีพหนังสีดำ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๘) ทหารในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๙) นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าและนักเรียนนายร้อยใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราแผ่นดินทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีแดง ด้านนอกมีแถบไหมทอง

ข้อ ๑๕

ข้อ ๑๕ รองเท้า มี ๔ แบบ คือ (๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก หรือยืดข้าง หรือติดซิบข้าง (๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๔) รองเท้าเดินป่า รองเท้าทุกแบบต้องมีส้น ไม่มีริ้วและลวดลาย

ข้อ ๑๖

ข้อ ๑๖ ถุงเท้า เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นให้ใช้สีดำ

ข้อ ๑๗

ข้อ ๑๗ กระบี่ มี ๒ แบบ คือ (๑) กระบี่นักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า และนักเรียนนายทหารแผนที่ ยาวประมาณ ๔๐ เซนติเมตร ปลายด้ามเป็นรูปหัวช้างและกระบังทำด้วยโลหะสีทอง ฝักทำด้วยโลหะสีเงิน ตอนต้นของฝักและปลายฝักหุ้มด้วยโลหะสีทอง มีห่วง ๒ ห่วง ทำด้วยโลหะสีทอง มีสายกระบี่ ๒ สาย กว้างสายละ ๒ เซนติเมตร ทำด้วยหนังสีดำ ใช้เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาว (๒) กระบี่นายทหารสัญญาบัตร นายดาบ และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ยาวประมาณ ๙๐ เซนติเมตร ทำด้วยโลหะสีเงิน ปลายดาบเป็นรูปหัวช้าง มีกระบังและโกร่งที่โกร่งด้านนอกมีรูปตราแผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพู่ไหมทองหรือไหมสีเหลืองประกอบมีฝักมีห่วง ๑ ห่วง และมีสายกระบี่หรือซองกระบี่ประกอบดังนี้ (ก) สายกระบี่ สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นายดาบ ใช้หนังสีแดง ด้านนอกมีแถบไหมทอง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ใช้หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีน้ำตาล ไม่มีแถบไหมทอง (ข) ซองกระบี่ ทำด้วยด้ายถักสีกากีแกมเขียว ตอนบนมีสาย ปลายสายมีขอสำหรับแขวนกับตาไก่ของเข็มขัดเครื่องสนาม ปรับสายให้สั้นยาวได้

หมวด ๓ อินทรธนูเครื่องหมายยศ

ข้อ ๑๘

ข้อ ๑๘ อินทรธนู มี ๒ แบบ คือ (๑) อินทรธนูอ่อน ทำด้วยสักหลาด เสิร์จหรือผ้า ชนิดและสีเดียวกับเสื้อเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายมน ด้านไหล่ กว้าง ๕ เซนติเมตร เย็บติดกับเสื้อ ด้านคอกว้าง ๔ เซนติเมตร ตอนปลายขัดดุม (๒) อินทรธนูแข็ง ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ เว้นแต่อินทรธนูนักเรียนนายร้อยและนักเรียนนายร้อยสำรอง ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง อินทรธนูนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเขียวเข้ม และอินทรธนูนักเรียนนายทหารแผนที่ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเขียวเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ปลายมนด้านไหล่ กว้าง ๕ เซนติเมตร ด้านคอ กว้าง ๔ เซนติเมตร ตอนปลายติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กและมีเครื่องประกอบ ดังนี้ นักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า นักเรียนนายทหารแผนที่ และนักเรียนนายร้อยสำรอง มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร พาดกึ่งกลางตามยาวของอินทรธนู นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายดาบ มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร เป็นขอบเว้นด้านไหล่ และมีสาบสีแดง นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อย มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบเว้นด้านไหล่ และมีสาบสีแดง นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน มีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร เป็นขอบเว้นด้านไหล่ และมีแถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร สองแถบเว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒ เซนติเมตร พาดกลางตามยาวของอินทรธนู และมีสาบสีแดง นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลและจอมพล มีดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองปักหรือทำเป็นลายถักเต็มแผ่นอินทรธนู และมีสาบสีบานเย็น

ข้อ ๑๙

ข้อ ๑๙ เครื่องหมายยศ มีดังนี้ (๑) นายทหารประทวนชั้นนายสิบ ใช้บั้งรูปหางนกแซงแซว ทำด้วยแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ตรึงบนพื้นสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ปลายบั้งทั้งสองข้างห่างกัน ๘ เซนติเมตร มุมบั้งแหลมเล็ก เหนือบั้งมีรูปจักรภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎทำด้วยโลหะสีทอง ประดับที่แขนเสื้อข้างซ้ายด้านนอกกึ่งกลางระหว่างไหลกับข้อศอกให้มุมแหลมอยู่ทางล่าง มีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือ สิบตรี ๑ บั้ง สิบโท ๒ บั้ง สิบเอก ๓ บั้ง ในกรณีมีบั้งมากกว่า ๑ บั้ง เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๔ เซนติเมตร เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบครึ่งยศ หรือเครื่องแบบเต็มยศให้ใช้บั้งทำด้วยแถบไหมทอง (๒) นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ใช้บั้งรูปหางนกแซงแซว กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร ปลายบั้งทั้งสองข้างห่างกัน ๓ เซนติเมตร และมีขีด กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร ยาว ๓ เซนติเมตร หนึ่งขีด ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้มุมแหลมของบั้งอยู่ทางด้านคอและให้ขีดวางตามขวางของอินทรธนู ติดกับปลายบั้งและห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร แต่ละข้างมีจำนวนบั้งตามชั้นยศ คือ จ่าสิบตรี ๑ บั้ง จ่าสิบโท ๒ บั้ง จ่าสิบเอก ๓ บั้ง ในกรณีมีบั้งมากกว่า ๑ บั้ง ให้ติดเรียงกันไปทางด้านคอตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะระหว่างบั้ง ๐.๒ เซนติเมตร (๓) นายดาบ ใช้รูปดาบสองเล่มไขว้ ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้ปลายดาบอยู่ทางด้านคอ ด้ามดาบห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร (๔) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อย ใช้ดาวห้ากลีบ ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร แต่ละข้างมีจำนวนดาวตามชั้นยศ คือ ร้อยตรี ๑ ดาว ร้อยโท ๒ ดาว ร้อยเอก ๓ ดาว ในกรณีมีดาวมากกว่า ๑ ดาว ให้ติดเรียงกันไปทางด้านคอตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะระหว่างดาว ๐.๕ เซนติเมตร (๕) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน ใช้ดาวห้ากลีบ และพระมหามงกุฎประดับบนอินทรธนู ทั้งสองข้าง ให้พระมหามงกุฎครอบดาว ให้ยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอ และให้ดาวห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร แต่ละข้างมีจำนวนดาวตามชั้นยศ คือ พันตรี ๑ ดาว พันโท ๒ ดาว พันเอก ๓ ดาว ในกรณีมีดาวมากกว่า ๑ ดาว ให้ติดเรียงกันไปทางด้านคอตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะระหว่างดาว ๐.๕ เซนติเมตร และให้พระมหามงกุฎครอบดาวที่อยู่ทางด้านคอ (๖) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพล ใช้ดาวห้ากลีบ พระมหามงกุฎและช่อชัยพฤกษ์ ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้พระมหามงกุฎครองดาว ให้ยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอ และให้ช่อชัยพฤกษ์โอบดาวห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร แต่ละข้างมีจำนวนดาวตามชั้นยศ คือ พลจัตวา ๑ ดาว พลตรี ๒ ดาว เรียงตามยาวของอินทรธนู พลโท ๓ ดาว เรียงตามยาวของอินทรธนู พลเอก ๔ ดาว เรียงเป็นรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูน ให้มุมแหลมวางตามยาวของอินทรธนู ในกรณีมีดาวมากกว่า ๑ ดาว เว้นระยะระหว่างดาว ๐.๕ เซนติเมตร ให้พระมหามงกุฎครอบดาวที่อยู่ทางด้านคอ และให้ช่อชัยพฤกษ์โอบดาวที่อยู่ทางด้านไหล่ (๗) จอมพล ใช้ดาวห้ากลีบขนาดย่อม ๕ ดาว เรียงเป็นรูปวงกลม ภายในวงกลมมีคธากับกระบี่ไขว้ และมีช่อชัยพฤกษ์โอบด้านคธาและปลายกระบี่ ภายนอกวงกลมมีพระมหามงกุฎครอบดาวด้านปลายคธาและด้ามกระบี่ประดับบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๐.๕ เซนติเมตร ให้ยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอ เครื่องหมายยศนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายดาบ และนายทหารสัญญาบัตร ทำด้วยโลหะสีทอง

ข้อ ๒๐

ข้อ ๒๐ เครื่องหมายยศ สำหรับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนาม มีดังนี้ นายทหารประทวนชั้นนายสิบ ใช้เครื่องหมายยศตามข้อ ๑๙ (๑) เว้นแต่ไม่มีรูปจักรและพระมหามงกุฎ เย็บติดกับแขนเสื้อ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายดาบ และนายทหารสัญญาบัตรใช้เครื่องหมายยศตามข้อ ๑๙ (๒)(๓)(๔)(๕)(๖) และ (๗) แล้วแต่กรณี ประดับที่มุมปกคอพับข้างซ้ายของเสื้อ สำหรับยศที่มีดาว ๓ ดาว ประดับเป็นรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่วในด้านฐานอยู่ข่างล่าง และนายทหารสัญญาบัตรตั้งแต่ชั้นพันโทขึ้นไป จะใช้เครื่องหมายยศขนาดย่อมก็ได้

หมวด ๔ เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัด

ข้อ ๒๑

ข้อ ๒๑ เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัด ทำด้วยโลหะสีทอง เครื่องหมายเหล่าติดที่คอเสื้อข้างขวา เครื่องหมายสังกัดติดที่คอเสื้อด้านซ้าย ดังนี้ (๑) เสื้อคอพับติดที่มุมปกคอพับ (๒) เสื้อคอเปิดติดที่มุมคอเปิดตอนบน (๓) เสื้อชั้นนอกคอแบะติดที่มุมคอแบะตอนบน (๔) เสื้อชั้นนอกคอเปิดติดที่คอตอนหน้า (๕) เสื้อชั้นนอกเปิดอกติดที่คอแบะตอนบน นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ นายดาบ และนายทหารสัญญาบัตรต่ำกว่าชั้นพันเอกซึ่งเทียบเท่าพลจัตวา เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องหมายแบบสนามให้ติดเครื่องหมายสังกัดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า

ข้อ ๒๒

ข้อ ๒๒ เครื่องหมายเหล่า มีดังนี้ (๑) ทหารราบรูปปืนเล็กไขว้ประกอบกับตับกระสุน (๒) ทหารม้ารูปกระบี่ไขว้ประกอบกับเกือกม้าและรถถัง (๓) ทหารปืนใหญ่รูปปืนใหญ่ไขว้ประกอบกับลูกระเบิดมีเปลว (๔) ทหารช่างรูปพลั่วกับขวานไขว้ประกอบกับสมอ (๕) ทหารสื่อสารรูปสายฟ้าแลบประกอบกับจักร (๖) ทหารขนส่งรูปพวงมาลัยเรือประกอบกับจักรและปีกนก บนแผ่นโล่ (๗) ทหารสรรพาวุธรูปลูกระเบิดมีเปลว (๘) ทหารพลาธิการรูปกระบี่ไขว้ประกอบกับจักรสามจัก (๙) ทหารสารวัตรรูปปืนพกไขว้ประกอบกับจักร (๑๐) ทหารสารบรรณรูปกระบี่กับปากไก่ไขว้ประกอบกับหนังสือ (๑๑) ทหารการเงินรูปกระบี่ไขว้ประกอบกับช้างสามเศียร (๑๒) ทหารพระธรรมนูญรูปพระดุลพ่าห์ประกอบกับจักร (๑๓) ทหารแพทย์รูปพญานาคคู่พันคบเพลิง (๑๔) ทหารแผนที่รูปกระบี่ไขว้ประกอบกับกล้องส่อง (๑๕) ทหารการสัตว์รูปพญานาคไขว้ประกอบกับเกือกม้า (๑๖) ทหารดุริยางค์รูปพิณ (๑๗) ทหารการข่าวรูปสายฟ้ากับลูกศรไขว้ประกอบกับดาวแปด แฉกบนแผ่นโล่

ข้อ ๒๓

ข้อ ๒๓ (ยกเลิก)

ข้อ ๒๔

ข้อ ๒๔ ทหารประจำการสังกัดสำนักงานเลขานุการรัฐมนตรี สำนักงานปลัดกระทรวง และกองบัญชาการทหารสูงสุด ใช้เครื่องหมายสังกัดรูปจักรมีสมอสอดขัดในจักรด้านซ้ายขวามีรูปปีกนกกางสำหรับทหารประจำการสังกัดกรมราชองครักษ์ ใช้เครื่องหมายสังกัดรูปครุฑ

ข้อ ๒๕

ข้อ ๒๕ ทหารกองประจำการและทหารประจำการสังกัดหน่วยราชการในส่วนกลาง ส่วนการศึกษา ส่วนภูมิภาค และหน่วยทหารของกองทัพบก กับนายทหารนอกกองและนายทหารพิเศษสังกัดกองทัพบก ใช้เครื่องหมายสังกัด ดังนี้ (๑) ทหารกองประจำการและทหารประจำการสังกัดหน่วยราชการในส่วนกลางและส่วนการศึกษา กับนายทหารนอกกองและนายทหารพิเศษสังกัดกองทัพบกใช้เครื่องหมายสังกัด คือ กองบัญชาการกองทัพบก ใช้อักษรทบ สำนักงานเลขานุการกองทัพบก หน่วยข่าวกรองทางทหาร,, ขกท สำนักงานปลัดบัญชีกองทัพบก,,ปช สำนักงานตรวจบัญชีกองทัพบก,,ตช สำนักงานประสานการวิจัย,, สวพ และพัฒนาการทางทหารกองทัพบก กรมกำลังพลทหารบก,,กพ กรมข่าวทหารบก,,ขว กรมยุทธการทหารบก,,ยก กรมส่งกำลังบำรุงทหารบก,,กบ กรมกิจการพลเรือนทหารบก,,กร กรมสารบรรณทหารบก,,สบ กรมการกำลังสำรองทหารบก,, กสร กรมการสารวัตรทหารบก,,สห กรมสวัสดิการทหารบก,,สก กรมสรรพาวุธทหารบก,,สพ กรมวิทยาศาสตร์ทหารบก,,วศ กรมพลาธิการทหารบก,,พธ กรมแพทย์ทหารบก,,พบ กรมยุทธโยธาทหารบก,,ยย กรมการขนส่งทหารบก,,ขส กรมการสัตว์ทหารบก,,กส กรมการทหารสื่อสาร,,สส กรมการทหารช่าง,,กช กรมการเงินทหารบก,,กง ศูนย์เทคโนโลยีทางทหารกองทัพบก,, ศทท กรมจเรทหารบก,,จบ ศูนย์อำนวยการสร้างอาวุธกองทัพบก,, ศอว กรมยุทธศึกษาทหารบก,,ยศ ศูนย์การทหารราบ กรมยุทธศึกษาทหารบก,,ศร ศูนย์การทหารม้า กรมยุทธศึกษาทหารบก,,ศม ศูนย์การทหารปืนใหญ่,,ศป ศูนย์การบินทหารบก,, ศบบ ศูนย์สงครามพิเศษ,, ศสพ กรมการรักษาดินแดน,,รด สถาบันวิชาการทหารบกชั้นสูง,, สบส วิทยาลัยการทัพบก,, วทบ โรงเรียนเสนาธิการทหารบก,,สธ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้เครื่องหมายรูปตราแผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (๒) ทหารกองประจำการและทหารประจำการสังกัดหน่วยราชการส่วนภูมิภาคใช้เครื่องหมายสังกัด คือ กองทัพภาค ใช้อักษรทภ และมีเลขหมายกองทัพภาคประกอบ กองทัพน้อย,,ทน และมีเลขหมายกองทัพน้อยประกอบ มณฑลทหารบก,,มบ และมีเลขหมายมณฑลทหารบกประกอบ จังหวัดทหารบกกรุงเทพฯ,,จทบ กท จังหวัดทหารบกกาญจนบุรี,,จทบ กจ จังหวัดทหารบกเพชรบุรี,,จทบ พบ จังหวัดทหารบกราชบุรี,,จทบ รบ จังหวัดทหารบกปราจีนบุรี,,จทบ ปจ จังหวัดทหารบกสระแก้ว,,จทบ สก จังหวัดทหารบกฉะเชิงเทรา,,จทบ ฉช จังหวัดทหารบกลพบุรี,,จทบ ลบ จังหวัดทหารบกสระบุรี,,จทบ สบ จังหวัดทหารบกชลบุรี,,จทบ ชบ จังหวัดทหารบกนครราชสีมา,,จทบ นม จังหวัดทหารบกบุรีรัมย์,,จทบ บร จังหวัดทหารบกสุรินทร์,,จทบ สร จังหวัดทหารบกอุบล,,จทบ อบ จังหวัดทหารบกร้อยเอ็ด,,จทบ รอ จังหวัดทหารบกขอนแก่น,,จทบ ขก จังหวัดทหารบกเลย,,จทบ ลย จังหวัดทหารบกอุดร,,จทบ อด จังหวัดทหารบกนครพนม,,จทบ นพ จังหวัดทหารบกสกลนคร,,จทบ สน จังหวัดทหารบกนครสวรรค์,,จทบ นว จังหวัดทหารบกตาก,,จทบ ตก จังหวัดทหารบกเพชรบูรณ์,,จทบ พช จังหวัดทหารบกพิษณุโลก,,จทบ พล จังหวัดทหารบกลำปาง,,จทบ ลป จังหวัดทหารบกพะเยา,,จทบ พย จังหวัดทหารบกน่าน,,จทบ นน จังหวัดทหารบกอุตรดิตถ์,,จทบ อต จังหวัดทหารบกเชียงใหม่,,จทบ ชม จังหวัดทหารบกเชียงราย,,จทบ ชร จังหวัดทหารบกนครศรีธรรมราช,,จทบ นศ จังหวัดทหารบกชุมพร,,จทบ ชพ จังหวัดทหารบกทุ่งสง,,จทบ ทส จังหวัดทหารบกสุราษฎร์ธานี,,จทบ สฎ จังหวัดทหารบกสงขลา,,จทบ สข จังหวัดทหารบกปัตตานี,,จทบ ปน (๓) ทหารกองประจำการ ทหารประจำการ และนายทหารพิเศษสังกัดหน่วยทหาร ใช้เครื่องหมายสังกัด คือ สังกัดหน่วยบัญชาการทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์และหน่วยขึ้นตรงเฉพาะนายทหารสัญญาบัตรผู้ที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ใช้เครื่องหมายสังกัดเป็นรูปตราราชวัลลภ สังกัดหน่วยบัญชาการทหารมหาดเล็ก ราชวัลลภรักษาพระองค์ใช้อักษร นทม รอ สังกัดหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษใช้อักษรนสศ สังกัดหน่วยบัญชาการป้องกันภัยทางอากาศ กองทัพบกใช้อักษรนปอ สังกัดกองพล ใช้อักษร พล ตามด้วยอักษรประจำเหล่า และมีเลขหมายกองพลประกอบ เว้นแต่หน่วยต่อไปนี้ให้ใช้อักษรประจำเหล่า ดังนี้ กองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานใช้อักษร ปตอ กองพลรบพิเศษ,, รพศ กองพลพัฒนา,, พน กองพลทหารอาสาสมัคร,, อสส สังกัดกองบัญชาการช่วยรบ,, บชร มีเลขหมายกองบัญชาการประกอบ สังกัดศูนย์ต่อสู้ป้องกันภัยทางอากาศ กองทัพบกใช้อักษรศปอ สังกัดศูนย์ต่อสู้ป้องกันภัยทางอากาศ กองทัพบกประจำพื้นที่ใช้อักษรศปอ มีเลขหมายศูนย์ต่อสู้ป้องกันภัยทางอากาศกองทัพบกประจำพื้นที่ต่อท้าย สังกัดกรม ใช้อักษรประจำเหล่าและมีเลขหมายกรมประกอบ เว้นแต่หน่วยต่อไปนี้ใช้อักษรแทนอักษรประจำเหล่า ดังนี้ กรมทหารมหาดเล็กราชวัลลภรักษาพระองค์ ใช้อักษรทม รอ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน,, ปตอ กรมรบพิเศษ,, รพศ กรมพัฒนา,, พน กรมสนับสนุน,, สน สังกัดกองพันที่จัดเป็นกรม ใช้อักษรประจำเหล่า และมีเลขหมายกรมประกอบและมีเลขหมายกองพันต่อท้ายโดยมีขีดทับคั่น เว้นแต่หน่วยต่อไปนี้ให้ใช้อักษรแทนอักษรประจำเหล่า ดังนี้ กองพันทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ ใช้อักษรทม รอ กองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน,, ปตอ กองพันรบพิเศษ,, รพศ กองพันพัฒนา,, พน สังกัดกองพันที่มิได้จัดเป็นกรม ใช้อักษรประจำเหล่าและมีเลขหมายกองพันต่อท้ายโดยมีขีดทับคั่น เว้นแต่หน่วยต่อไปนี้ใช้อักษรแทนอักษรประจำเหล่า ดังนี้ กองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน ใช้อักษรปตอ กองพันป้องกันฐานบิน,,ปฐบ กองพันบิน,, บ กองพันส่งทหารอากาศ,, สอ กองพันปฏิบัติการจิตวิทยา,, ปจว กองพันฝึกรบพิเศษ,, ฝรพ กองพันส่งกำลังและบริการ,, สบร กองพันซ่อมบำรุง,, ซบร กองพันรบพิเศษ,, รพศ กองพันพัฒนา,, พน กองพันจู่โจม,, จจ กองพันสัตว์ต่าง,, สต สังกัดหน่วยทหารที่ไม่เข้าลักษณะดังกล่าวข้างต้น ใช้เครื่องหมายสังกัดของหน่วยบังคับบัญชาโดยตรง อักษรประจำเหล่าต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบเป็นเครื่องหมายสังกัด มีดังนี้ (ก) เหล่าทหารราบ ใช้อักษร ร (ข) เหล่าทหารม้า,, ม (ค) เหล่าทหารปืนใหญ่,, ป (ง) เหล่าทหารช่าง,, ช (จ) เหล่าทหารสื่อสาร,, ส (ฉ) เหล่าทหารขนส่ง,, ขส (ช) เหล่าทหารสรรพาวุธ,, สพ (ซ) เหล่าทหารพลาธิการ,, พธ (ฌ) เหล่าทหารสารวัตร,, สห (ญ) เหล่าทหารสารบรรณ,, สบ (ฎ) เหล่าทหารการเงิน,, กง (ฏ) เหล่าทหารพระธรรมนูญ,, ธน (ฐ) เหล่าทหารแพทย์,, พ (ฑ) เหล่าทหารแผนที่,, ผท (ฒ) เหล่าทหารการสัตว์,, กส (ณ) เหล่าทหารดุริยางค์,, ดย (ด) เหล่าทหารการข่าว,, ขว

ข้อ ๒๖

ข้อ ๒๖ นายทหารสัญญาบัตรประจำการชั้นพันเอกซึ่งเทียบเท่าพลจัตวา นายพล และจอมพลใช้เครื่องหมายโลหะสีทองรูปคทาไขว้ประกอบกับช่อชัยพฤกษ์แทนเครื่องหมายเหล่า และเครื่องหมายสังกัด เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายตามข้อนี้ ที่คอเสื้อข้างขวาข้างเดียว

ข้อ ๒๗

ข้อ ๒๗ นักเรียนทหาร ใช้เครื่องหมายดังนี้ (๑) นักเรียนนายร้อย ใช้เครื่องหมายโลหะสีทองรูปตราแผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ติดที่คอเสื้อทั้งสองข้าง โดยไม่ใช้เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัดเมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายนี้ที่คอเสื้อข้างขวา (๒) นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้เครื่องหมายเหล่าทหารแพทย์ติดที่คอเสื้อข้างขวาและใช้เครื่องหมายสังกัดของกรมแพทย์ทหารบกติดที่คอเสื้อข้างซ้าย เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายสังกัดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า (๓) นักเรียนนายทหารแผนที่ ใช้เครื่องหมายโลหะสีทองรูปจักรกระบองมีดาวกลางจักรติดที่คอเสื้อทั้งสองข้าง โดยไม่ใช้เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัด เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายนี้ที่คอเสื้อข้างขวา (๔) นักเรียนนายร้อยสำรอง ใช้เครื่องหมายเหล่าและเครื่องหมายสังกัดตามเหล่าและสังกัดของตน เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายสังกัดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า นักเรียนนายสิบปีที่ ๑ ใช้เครื่องหมายดอกจันทน์ติดที่คอเสื้อทั้งสองข้างสำหรับนักเรียนนายสิบตั้งแต่ชั้นปีที่ ๒ ขึ้นไป และนักเรียนนายสิบหลักสูตร ๑ ปี ใช้เครื่องหมายดอกจันทน์ติดที่คอเสื้อข้างซ้ายแทนเครื่องหมายสังกัด และใช้เครื่องหมายเหล่าตามเหล่าของตน

ข้อ ๒๘

ข้อ ๒๘ ทหารนอกประจำการ ใช้เครื่องหมายเหล่าครั้งสุดท้ายติดที่คอเสื้อข้างขวาและติดอักษร นก ที่คอเสื้อข้างซ้าย สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นพันเอกซึ่งเทียบเท่าพลจัตวา นายพลและจอมพล ใช้เครื่องหมายโลหะสีทองรูปคทาไขว้ประกอบกับช่อชัยพฤกษ์ติดที่คอเสื้อทั้งสองข้างและติดอักษร นก ที่ปกกระเป๋าบนซ้ายชิดขอบกระเป๋าด้านใกล้กับแขนเสื้อทางซ้าย ถ้าเป็นเสื้อที่ไม่มีกระเป๋าบนให้ติดอักษร นก ที่อกเสื้อด้านซ้ายแนวเดียวกับกระเป๋าบน

หมวด ๕ เครื่องหมายพิเศษ

ข้อ ๒๙

ข้อ ๒๙ นายทหารซึ่งดำรงตำแหน่งเสนาธิการ ฝ่ายเสนาธิการหรือตำแหน่งที่กำหนดว่าเป็นตำแหน่งฝ่ายเสนาธิการ ใช้สายยงยศเป็นสายถัก ๑ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม สายเกลี้ยง ๒ เส้น ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา สายถักคล้องใต้แขนขวาผ่านหน้าอก สายเกลี้ยงทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ๑ เส้น ส่วนอีก ๑ เส้น ทำเป็นบ่วงผ่านหน้าอกมารวมกับปลายสายถักคล้องที่ดุมอกเสื้อ ให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่กับที่อกเสื้อ ถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอปิดคล้องที่ดุมอกเสื้อเม็ดที่ ๑ ถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอแบะหรือเสื้อชั้นนอกเปิดอกคล้องใต้ชายพับประมาณแนวเดียวกับดุมเม็ดที่ ๑ ของเสื้อชั้นนอกคอปิด สายยงยศทำด้วยไหมทองหรือไหมสีเหลือง ใช้ประกอบกับเครื่องแบบ ดังนี้ (๑) เครื่องแบบปกติขาว หรือเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคะแบะที่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาวน้ำเงินดำ ใช้สายยงยศไหมทอง (๒) เครื่องแบบปกติขาว หรือเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะที่ไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ใช้สายยงยศไหมสีทอง (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพัก หรือเครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับใช้สายยงยศไหมสีเหลือง เฉพาะแต่สายเกลี้ยง ๑ เส้น ทำเป็นบ่วงผ่านหน้าอกมาคล้องที่ดุมอกเสื้อเม็ดที่ ๒ ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา

ข้อ ๓๐

ข้อ ๓๐ นายทหารคนสนิท ใช้สายยงยศเป็นสายถัก ๑ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๑ ตุ้ม ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา ให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ทางด้านหน้า สายยงยศทำด้วยไหมทองหรือไหมสีเหลือง ใช้ประกอบกับเครื่องแบบ ดังนี้ (๑) เครื่องแบบปกติขาวหรือเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะที่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาวสีน้ำเงินดำ ใช้สายยงยศไหมทอง (๒) เครื่องแบบปกติขาวหรือเครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะที่ไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ใช้สายยงยศไหมสีเหลือง (๓) เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอพับหรือเครื่องแบบปกติกากีนวลแกมเขียวคอพับใช้สายยงยศไหมสีเหลืองเกลี้ยง ๑ เส้น ทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวาปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา นายทหารซึ่งใช้สายยงยศเสนาธิการและดำรงตำแหน่งนายทหารคนสนิท ใช้สายยงยศเสนาธิการแต่อย่างเดียว

ข้อ ๓๑

ข้อ ๓๑ นักเรียนนายสิบและนักเรียนนายทหาร ใช้เครื่องหมายเลขตามชั้นปีการศึกษา ติดบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๑ เซนติเมตร ให้ด้านบนของเลขอยู่ทางด้านคอ นักเรียนนายร้อยซึ่งศึกษาวิชาการแพทย์และนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้เครื่องหมาย ๑-พ ๒-พ ๓-พ ๔-พ ๕-พ และ ๖-พ ตามชั้นปีการศึกษาที่ศึกษาวิชาการแพทย์ สำหรับนักเรียนนายร้อยหลักสูตรพิเศษ ใช้เครื่องหมายอักษร พ และนักเรียนนายร้อยสำรองใช้เครื่องหมายอักษร นส แทนเครื่องหมายเลขตามวรรคหนึ่ง เครื่องหมายตามข้อนี้ทำด้วยโลหะสีทอง เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดเครื่องหมายนี้ที่คอเสื้อข้างซ้าย สำหรับนักเรียนนายสิบให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า

ข้อ ๓๒

ข้อ ๓๒ นักเรียนนายทหาร ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้ทำหน้าที่หัวหน้าตอน หัวหน้าหมวด หัวหน้ากองร้อย หัวหน้ากองพัน หรือหัวหน้านักเรียน ใช้เครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทอง ติดที่กึ่งกลางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง ให้ด้านบนของเครื่องหมายอยู่ทางด้านคอ ดังนี้ หัวหน้าตอนรูปจักร หัวหน้าหมวดรูปจักรภายใต้พระมหามงกุฎ หัวหน้ากองร้อยรูปจักรภายใต้พระมหามงกุฎมีรัศมี หัวหน้ากองพันรูปกระบี่ไขว้ประกอบกับจักรภายใต้ พระมหามงกุฎมีรัศมี หัวหน้านักเรียนนายร้อย รูปกระบี่ไขว้ประกอบกับจักรภายใต้ พระมหามงกุฎมีรัศมี และมีช่อ ชัยพฤกษ์โอบอยู่เบื้องล่าง หัวหน้านักเรียนแพทย์ทหารรูปอักษร รร ๖ ภายใต้พระมหามงกุฎมี วิทยาลัยแพทยศาสตร์รัศมี และช่อชัยพฤกษ์โอบอยู่เบื้องล่าง หัวหน้านักเรียนนายทหารแผนที่รูปจักรประกอบกับกระบองมีดาว กลางจักร หัวหน้านักเรียนนายร้อยสำรองรูปพระเกี้ยวมีรัศมี เครื่องหมายตามข้อนี้ เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม ให้ติดที่คอเสื้อด้านซ้ายเหนือเครื่องหมายเลขชั้นปีการศึกษา

ข้อ ๓๓

ข้อ ๓๓ พลทหารอาสาสมัคร ใช้เครื่องหมายอักษร อส และเลขตามจำนวนปีที่อาสาสมัครต่อท้ายตัวอักษร ทำด้วยโลหะสีทอง ติดบนอินทรธนูทั้งสองข้างห่างจากริมอินทรธนูทางด้านไหล่ ๑ เซนติเมตร ให้ด้านบนของเครื่องหมายอยู่ทางด้านคอเครื่องหมายตามข้อนี้ เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนามให้ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า

ข้อ ๓๔

ข้อ ๓๔ ทหารในหน่วยทหารรักษาพระองค์ หรือหน่วยทหารที่มีนามเกียรติยศใช้เครื่องหมายทำด้วยโลหะสีทองติดที่อกเสื้อข้างขวาเหนือกึ่งกลางปกกระเป๋า ดังนี้ (๑) ทหารในกองบัญชาการและกองร้อยกองบัญชาการกองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๑ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมทหารช่างที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกรมรบพิเศษที่ ๓ รักษาพระองค์ ในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ในวงรี กว้าง ๒.๘ เซนติเมตร สูง ๓.๕ เซนติเมตร (๒) ทหารในกองบัญชาการและกองร้อยกองบัญชาการกองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้รูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก กว้าง ๑.๔ เซนติเมตร สูง ๒.๒ เซนติเมตร (๓) ทหารในกองบัญชาการและกองร้อยกองบัญชาการกองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๕ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร (๔) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร (๕) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีในกองพันทหารราบที่ ๓ กรมทหารราบที่ ๑๗ ในพระองค์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้รูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สว กว้าง ๒ เซนติเมตร สูง ๒.๗ เซนติเมตร (๖) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๖ ในพระองค์สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ในกองพันทหารม้าที่ ๖ กรมทหารม้าที่ ๖ ในพระองค์สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ในกองพันทหารม้าที่ ๑๔ กรมทหารม้าที่ ๗ ในพระองค์สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ใช้รูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สผ กว้าง ๒ เซนติเมตร สูง ๑.๘ เซนติเมตร (๗) ทหารในหน่วยทหารที่ได้รับพระบรมราชานุญาตให้สถาปนาเป็นหน่วยทหารรักษาพระองค์ หรือหน่วยทหารในพระองค์ ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อหรือรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อของพระองค์นั้น ๆ ถ้าแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ ที่ไม่ใช่เครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ ให้งดประดับเครื่องหมายนี้ ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อนให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสามในสี่ และให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านขวา เว้นแต่เครื่องหมายใน (๑) ให้ใช้ขนาดปกติ

ข้อ ๓๕

ข้อ ๓๕ ทหารซึ่งเป็นนักโดดร่ม ใช้เครื่องหมายนักโดดร่มติดที่อกเสื้อด้านซ้ายเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตามชั้น ดังนี้ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปร่มชูชีพอยู่เหนือเอราวัณ ปักหรือทำด้วยดิ้นเงินหรือวัตถุเทียม ดิ้นเงินระหว่างเศียรเอราวัณกับขอบกระโปรงร่มมีอุณาโลมทำด้วยโลหะสีเงินประกอบกับปีกนก ๒ ปีก ปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองบนพื้นสักหลาดสีแดง กว้าง ๑๐ เซนติเมตร สูง ๔ เซนติเมตร ที่กึ่งกลางตัวร่มชูชีพมีดาวโลหะสีน้ำเงิน ๑ ดาว และช่อชัยพฤกษ์โลหะสีน้ำเงินโอบใต้ดาว ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีช่อชัยพฤกษ์ ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีดาวและช่อชัยพฤกษ์ ชั้นกิตติมศักดิ์ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ไม่มีอุณาโลม เครื่องหมายนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด เว้นแต่เครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามใช้ชนิดปักด้วยด้ายมันหรือไหมสีน้ำเงินดำ เย็บติดอกเสื้อข้างซ้าย ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ใช้ชนิดปักหรือทำด้วยดิ้นหรือวัตถุเทียมดิ้นขนาดย่อลงเหลือหนึ่งในสอง ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านซ้าย สำหรับผู้ที่ได้รับเครื่องหมายนักโดดร่มชั้นกิตติมศักดิ์และสายยงยศไหมสีแดง ให้แต่งกายได้เช่นเดียวกับนักโดดร่มประจำกอง

ข้อ ๓๖

ข้อ ๓๖ ทหารซึ่งเป็นนักบิน ใช้เครื่องหมายแสดงความสามารถในการบิน ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตามชั้น ดังนี้ ชั้นที่ ๑ เป็นรูปปีกนก ๒ ปีก ทำด้วยโลหะสีเงิน กว้าง ๒ เซนติเมตร ยาว ๗.๖ เซนติเมตร ระหว่างหัวปีกต่อกันมีรูปอาร์มทำด้วยโลหะสีเงิน กว้าง ๑.๓ เซนติเมตร ยาว ๑.๕ เซนติเมตร ภายในอาร์มเป็นรูปแถบธงไตรรงค์เฉียงจากขวามาซ้าย มีจักรโลหะสีทองขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๐.๘ เซนติเมตร ทับบนกลางอาร์ม เหนืออาร์มมีอุณาโลมอยู่ในพระมหามงกุฎเปล่งรัศมีทำด้วยโลหะสีเงิน ชั้นที่ ๒ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มมีดาวทำด้วยโลหะสีเงิน ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๑.๔ เซนติเมตร แทนอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นที่ ๓ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี ชั้นกิตติมศักดิ์ เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลม ชั้นศิษย์การบินชั้นมัธยม เช่นเดียวกับชั้นที่ ๑ เว้นแต่ทางด้านขวาไม่มีปีก เหนืออาร์มไม่มีอุณาโลมและพระมหามงกุฎเปล่งรัศมี เครื่องหมายนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือหนึ่งในสอง และให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านซ้าย ทหารซึ่งเป็นนักบินและนักโดดร่ม ถ้าติดเครื่องหมายแสดงความสามารถในการบิน และเครื่องหมายนักโดดร่มในขณะเดียวกัน ให้ติดเครื่องหมายแสดงความสามารถในการบินเหนือเครื่องหมายนักโดดร่ม

ข้อ ๓๗

ข้อ ๓๗ ทหารซึ่งเป็นนักทำลายวัตถุระเบิด ให้ใช้เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิดติดที่อกเสื้อด้านซ้ายเหนือแนวเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิด มีลักษณะเป็นรูปประกอบด้วยกงจักรสายฟ้า และลูกระเบิดทำด้วยโลหะสีเงินทำให้เป็นมัน มีรูปเปลวระเบิดทำด้วยโลหะสีทองอยู่ตรงกลางโอบล้อมจากเบื้องล่างขึ้นบนด้วยช่อชัยพฤกษ์สีเงินทำให้เป็นมัน ขนาดสูง ๒.๕ เซนติเมตร กว้าง ๕.๖ เซนติเมตร เครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิดกิตติมศักดิ์ มีลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายนักทำลายวัตถุระเบิด เว้นแต่มีดาวทำด้วยโลหะสีทองประดับอยู่เหนือเปลวระเบิด เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสองในสาม และให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านซ้าย

ข้อ ๓๘

ข้อ ๓๘ ทหารซึ่งสำเร็จการศึกษาหลักสูตรการรบแบบจู่โจมของศูนย์การทหารราบ กรมยุทธศึกษาทหารบก ศูนย์การทหารม้า กรมยุทธศึกษาทหารบก ศูนย์สงครามพิเศษ หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ หรือของต่างประเทศที่ศูนย์การทหารราบ กรมยุทธศึกษาทหารบก ศูนย์การทหารม้า กรมยุทธศึกษาทหารบก หรือศูนย์สงครามพิเศษ หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษ ได้พิจารณาแล้วเห็นว่ามีมาตรฐานเทียบเท่าใช้เครื่องหมายทหารจู่โจมติดที่อกเสื้อข้างขวาใต้แนวเครื่องหมายหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีลักษณะเป็นรูปหัวเสือทำด้วยโลหะสีทองคาบดาบปลายปืนสีเงินทำให้เป็นมัน ด้ามสีน้ำตาลแกมแดงอยู่เหนือช่อชัยพฤกษ์สีเงินทำให้เป็นมัน ขนาดสูง ๒.๕ เซนติเมตร กว้าง ๕.๒ เซนติเมตร เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสองในสามและให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านขวา

ข้อ ๓๙

ข้อ ๓๙ ทหารซึ่งสำเร็จการศึกษาหลักสูตรพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ ใช้เครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทหารอากาศติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ เครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ มีลักษณะเป็นรูปร่มชูชีพอยู่เหนือกงจักรประกอบกับปีกนก ๒ ปีก เครื่องหมายนี้ทำด้วยโลหะสีเงินขนาดสูง ๒.๕ เซนติเมตร กว้าง ๕ เซนติเมตร เครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศกิตติมศักดิ์มีลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายแสดงความสามารถในการพับร่ม ซ่อมบำรุงและส่งกำลังทางอากาศ เว้นแต่มีดาวทำด้วยโลหะสีเงินประดับอยู่เหนือร่มชูชีพ เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสองในสามและให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านขวา

ข้อ ๔๐

ข้อ ๔๐ ทหารซึ่งสำเร็จการศึกษาหลักสูตรสงครามทุ่นระเบิดจากโรงเรียนทหารช่าง กรมการทหารช่าง ใช้เครื่องหมายสงครามทุ่นระเบิดติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ เครื่องหมายสงครามทุ่นระเบิดทำด้วยโลหะ มีลักษณะเป็นรูปทุ่นระเบิดดักรถถังสีเขียวมรกตที่กลางทุ่นระเบิดมีเครื่องหมายทหารช่างสีทองตัวนูน ทั้งสองข้างของทุ่นระเบิดมีสายฟ้าสีทองข้างละ ๑ สาย อยู่ภายในเปลวระเบิดสีแดง ทั้งหมดนี้รองรับด้วยช่อชัยพฤกษ์สีเงิน เครื่องหมายนี้ขนาดสูง ๓.๘ เซนติเมตร กว้าง ๖.๓ เซนติเมตร เครื่องหมายสงครามทุ่นระเบิดกิตติมศักดิ์ มีลักษณะเช่นเดียวกับเครื่องหมายสงครามทุ่นระเบิด เว้นแต่มีดาวสีทอง ๑ ดวง ประดับที่แกนของทุ่นระเบิด เครื่องหมายตามข้อนี้ใช้ประกอบกับเครื่องแบบได้ทุกชนิด เว้นแต่เครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามให้ใช้ชนิดไหมปักเย็บติดที่อกเสื้อด้านขวาเหนือป้ายชื่อ ถ้าใช้ประกอบกับเครื่องแบบสโมสรอกแข็งหรือเครื่องแบบสโมสรอกอ่อน ให้ใช้ขนาดย่อลงเหลือสองในสาม และให้ติดบนเสื้อส่วนที่แบะพับด้านขวา

ข้อ ๔๑

ข้อ ๔๑ พลทหารซึ่งทำหน้าที่อย่างนายสิบ ใช้บั้งทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินขนาดเท่ากับบั้งเครื่องหมายยศสิบตรี ติดที่แขนเสื้อข้างซ้ายด้านนอกกึ่งกลางระหว่างไหล่กับข้อศอก

ข้อ ๔๒

ข้อ ๔๒ พลทหารซึ่งทำหน้าที่ครูทหารใหม่ ใช้เครื่องหมายรูปจักรทำด้วยโลหะสีทองเส้นผ่าศูนย์กลาง ๓.๕ เซนติเมตร ทาบบนพื้นสักหลาดสีน้ำเงินรูปวงกลม ติดที่แขนเสื้อข้างซ้ายด้านนอกกึ่งกลางระหว่างไหล่กับข้อศอก

ข้อ ๔๓

ข้อ ๔๓ ทหารซึ่งทำหน้าที่เป็นกรรมการตรวจเลือกคนเข้ากองประจำการตามกฎหมายว่าด้วยการรับราชการทหาร ในขณะปฏิบัติหน้าที่ตรวจเลือกใช้ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง กว้าง ๗ เซนติเมตร ขลิบริมสีน้ำเงินข้างละ ๐.๕ เซนติเมตร ทหารซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการในการตรวจเลือกใช้ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงิน กว้าง ๗ เซนติเมตร ขลิบริมสีแดงข้างละ ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกแขนตามข้อนี้ ให้สวมที่แขนเสื้อข้างขวาเหนือข้อศอก

回 กฎกระทรวง (พ.ศ. 2542) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยเครื่องแบบทหารบก ฉบับที่ 80 全文

本頁條文逐字來自該國官方公開資料，出處見署名列。

ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).