ข้อ ๑๐ หมวก มี ๑๑ แบบ คือ (๑) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้ (๒) หมวกหนีบสีกากีแกมเขียว มีสาบโดยรอบ ป้ายเฉียงจากทางด้านหน้าลงไปทางซ้าย และด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้า ๔ เซนติเมตร มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก ริมบนของสาบหมวกมีลักษณะดังนี้ (ก)
นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบไหมสีทอง (ข) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน นายร้อย และนายทหารประทวนชั้นนายดาบ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดงยกดิ้นทาง (ค) นักเรียนนายร้อย มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดงและสีเหลือง ให้สีแดงอยู่ด้านบน (ง)
นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์พระมงกุฎเกล้า มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีเขียวเข้มและสีเหลือง ให้สีเขียวเข้มอยู่ด้านบน (จ) นักเรียนนายทหารแผนที่ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีเขียวและสีเหลือง ให้สีเขียวอยู่ด้านบน (ฉ) นักเรียนนายร้อยสำรอง มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร
ทำด้วยแถบสีน้ำเงินและสีเหลือง ให้สีน้ำเงินอยู่ด้านบน (ช) นายทหารประทวนและนักเรียนนายสิบ มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีแดง (ซ) พลทหาร มีขลิบกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ทำด้วยแถบสีน้ำเงิน (๓) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก (๔) หมวกทรงอ่อนสีดำ มีตราหน้าหมวกขนาดกลาง (๕)
หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดกลางและมีเครื่องประกอบ คือ (ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นพันเอกที่ขอบโค้งของกะบังด้านบนปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ ๑ แถว บนพื้นสักหลาดสีดำ
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพลที่ขอบโค้งขอบกะบังด้านบนปักหรือทำด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ ๒ แถว บนพื้นสักหลาดสีดำ พื้นกะบังด้านล่างสีกากีแกมเขียวหรือสีดำ (ข) สายรัดคาง กว้าง ๑ เซนติเมตร ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
ปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม (ค) ผ้าพันหมวก กว้าง ๔ เซนติเมตร มีลักษณะดังนี้ นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพลและนายพล ใช้สักหลาดสีบานเย็น ที่กึ่งกลางผ้าพันหมวกมีแถบสีดำ กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน นายร้อย
และนายทหารประทวนชั้นนายดาบ ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน ขลิบริมสีแดงกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร นักเรียนนายร้อย ใช้สักหลาดสีแดง นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้สักหลาดสีเขียวเข้ม นักเรียนทหารแผนที่ ใช้สักหลาดสีเขียว นักเรียนนายร้อยสำรอง ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน นายทหารประทวน นักเรียนนายสิบ และพลทหาร
ใช้สักหลาด หรือผ้าสีเดียวกับหมวกขลิบสีแดงกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร (๖) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว เว้นแต่สายรัดคางมีลักษณะดังนี้ นายทหารสัญญาบัตร นายดาบ จ่านายสิบ และนักเรียนนายทหารใช้แถบไหมทอง นายสิบ นักเรียนนายสิบและพลทหาร
ใช้หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ (๗) หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๘) หมวกทรงหม้อตาลสีดำ มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๙) หมวกทรงหม้อตาลสีฟ้าหม่น มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๑๐)
หมวกทรงหม้อตาลสีเทา มีตราหน้าหมวกและเครื่องประกอบเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว (๑๑) หมวกยอด ตัวหมวกสีขาว ยอดหมวกและสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทองด้านหน้าหมวกมีพระตรา และยอดหมวกมีพู่ตามสังกัดและโอกาส ดังนี้ ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒
รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ
ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้นมีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี”
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมู ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในกองพันทหารม้าที่ ๔
กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น แต่ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ในโอกาสขี่ม้า ให้ใช้หมวกยอด มีตัวหมวกเป็นโลหะทรงสูงสีเงิน ยอดหมวกเป็นรูปดอกบัวตูมทำด้วยโลหะสีทอง มีพู่สีฟ้าหม่น ด้านหน้าหมวกมีพระตราพระราชลัญจกร อยู่เหนือช่อลายรักร้อย
และสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสีทองปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองรูปดอกมะเขือขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม ด้านหลังหมวกจากกึ่งกลางถึงขอบหมวกมีแนวดอกมะเขือ ทำด้วยโลหะสีทอง ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่น ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ ทหารในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมู นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และนักเรียนนายร้อย มีพระตราแผ่นดิน
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำ
ข้อ ๑๑ เสื้อ มี ๑๐ แบบ คือ (๑) เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนยาวรัดข้อมือขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม
ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นักเรียนนายทหาร นายทหารประทวนและนักเรียนนายสิบ ถ้ามิได้บังคับแถวหรือประจำแถว จะผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีสอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ ๒ ก็ได้
แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี ในบางโอกาสเสื้อนี้จะใช้แขนสั้นเพียงข้อศอกก็ได้ (๒) เสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียว ที่คอและแนวสาบอกมีดุม ๕ ดุม แขนสั้นเพียงข้อศอกที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ ๑ กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม
กับมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีนวลแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง (๓) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว มี ๒ ชนิด คือ (ก) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๔ กระเป๋า ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะมุมปกแหลม
ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม ๕ ดุม แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอก ที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร ห่างจากปลายแขนเสื้อพองาม ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลังขัดดุม ๑ ดุม ติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกัน มีดุมอีก ๑ ดุม
สำหรับรัดปลายแขนเสื้อ ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะ ไม่มีแถบ มีปกรูปเหลี่ยม มุมปกเสมอกัน ขัดดุมตรงกลางปก ๑ ดุม มุมกระเป๋าตัดมนพองาม กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่ามยืดชาย ตัวกระเป๋าพับจีบตรงกลางมุมกระเป๋าตัดมนพองาม มีปกรูปสี่เหลี่ยม
มุมปกเยื้องเฉียงต่ำไปทางข้างตัวเล็กน้อยพองามขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่างตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร สองแผ่นชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้า ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมที่ตะเข็บข้างอีกข้างละ ๑ ดุม สำหรับรัดเอว
ดุมทิ้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (ข) เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๒ กระเป๋า ปกเสื้อแบะมุมปกแหลม
ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ ที่คอและแนวอกมีดุม ๖ ดุม แขนยาวรูปทรงกระบอกที่อกมีกระเป๋าข้างละ ๑ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ ๑ ดุม มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียวชายไม่มีเว้า
เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง ในบางโอกาสที่ไม่เป็นพิธีการ จะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองไว้เหนือข้อศอกก็ได้ (๔) เสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว ตัวเสื้อปล่อยยาวถึงตะโพก ปกเสื้อแบะมุมปกแหลมที่บ่ามีอินทรธนูอ่อนขัดดุมข้างละ ๑ ดุม ตัวเสื้อด้านหน้าผ่าตลอดไม่มีสาบ มีดุม ๖ ดุม
แขนเสื้อยาวรูปทรงกระบอก ที่ปลายแขนเสื้อทั้งสองข้างตรงด้านในชิดลำตัวติดแผ่นรัดข้อมือขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร ห่างจากปลายแขนเสื้อพองามชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลังขัดดุม ๑ ดุมติดกับแขนเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดปลายแขนเสื้อ
ที่แขนเสื้อด้านขวาเหนือข้อศอกมีกระเป๋าปะขนาดเล็กขยายได้ มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๑ ดุม ที่แขนเสื้อด้านซ้ายเหนือข้อศอกมีที่เหน็บปากกา ตัวเสื้อด้านหน้ามีกระเป๋าบนและกระเป๋าล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าปะยืดรูปสี่เหลี่ยมชายข้างทั้งสองข้างพับจีบเพื่อให้ขยายได้ ชายล่างเย็บติดกับตัวเสื้อ
มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๒ ดุม กระเป๋าล่างให้ชายล่างของกระเป๋าอยู่ชิดกับตะเข็บชายเสื้อ ตัวเสื้อด้านหลังในแนวเอวติดแผ่นรัดเอวขนาดกว้าง ๔ เซนติเมตร ยาว ๑๐ เซนติเมตร สองแผ่นชายเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางด้านหลัง ขัดดุม ๑ ดุม ติดกับตัวเสื้อในแนวเดียวกันมีดุมอีกข้างละ ๑ ดุม สำหรับรัดเอว
ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลมแบนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ๒ เซนติเมตร ทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว รังดุมทั้งหมดให้ซ่อนไว้ภายในเสื้อและด้านในของฝากระเป๋าเมื่อสวมเสื้อนี้ให้ปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกง แต่ในบางโอกาสจะสวมโดยสอดชายเสื้อไว้ในกางเกง หรือจะสวมโดยพับแขนเสื้อทั้งสองขึ้นไว้เหนือข้อศอกก็ได้
นอกจากนี้จะใช้แถบแปรงไนล่อน-สักหลาด แทนการขัดดุมที่แผ่นรัดมือและที่แผ่นรัดเอวก็ได้ (๕) เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว แบบคอป้าน มีตะเข็มหลัง ๓ ตะเข็บ ที่ตะเข็บกลางเปิดชายเสื้อไว้ถึงแนวเอว ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๔ ดุม ด้านหน้ามีกระเป่าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะ
มีแถบตรงกึ่งกลางตามทางดิ่ง มีปกรูปมน ชายกลางแหลมกระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่าม มีปกรูปตัดชายใน ปกกระเป๋าทั้งสี่ขัดดุมโลหะสีทองขนาดกลาง กระเป๋าละ ๑ ดุม และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุม โลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีกากีนวลแกมเขียวแขนยาว
ผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวเงื่อนกะลาสีประกอบด้วย แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ่าผูกคอสีดำเงื่อนกะลาสี (๖) เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว มีตะเข็บหลัง ๔ ตะเข็บ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๕ ดุม ด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะ กระเป๋าบนมีปกรูปมนชายกลางแหลม กระเป๋าล่างไม่มีปก
สำหรับนายทหารประทวนชั้นนายสิบ นักเรียนนายสิบ และพลทหารมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นักเรียนนายทหาร และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ มีอินทรธนูแข็ง เว้นแต่นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ เมื่อปฏิบัติหน้าที่ที่ต้องใช้อาวุธปืนเล็กยาวประกอบ
จะใช้อินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุมก็ได้ เฉพาะนักเรียนนายร้อย นายทหารประทวน เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์ และนักเรียนแพทย์ทหาร วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ ให้มีกรีทองเหลืองที่บั้นเอวเสื้อทั้งสองข้างก็ได้ (๗)
เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว มีตะเข็มหลัง ๔ ตะเข็ม คอแบะกว้างไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร แต่ไม่เกิน ๖.๕ เซนติเมตร ไม่มีบาก กลมมนจนถึงชายพับแหลมใต้อกปาดเอว ด้านหน้าระหว่างชายคอพับกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๒ ดุม ตามทางดิ่ง และที่ใต้ชายพับแหลมมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ ๑ ดุม
มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน เสื้อแบบนี้ใช้อินทรธนูแข็ง และให้ใช้เสื้อและเครื่องประกอบ แล้วแต่กรณี คือ (ก) เสื้อกั๊กสีขาว หน้าอกเว้ามีปก ชายล่างสุดของเสื้อบากเป็นรูปสามเหลี่ยม ระหว่างหน้าอกกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก ๓ ดุม (ข) เชิ้ตอกแข็งสีขาว หรือเชิ้ตอกจีบสีขาว แขนยาว ข้อมือแข็งขัดดุม
คอแข็งชั้นเดียว แบบปีกผีเสื้อ ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย (ค) เชิ้ตอกอ่อนสีขาว แขนยาว ข้อมือพับขัดดุม ที่แนวอกมีสาบ คอพันผูกผ้าผูกคอสีดำ เงื่อนหูกระต่าย (ง) แพรแถบรัดเอวสีเดียวกับสาบอินทรธนูกึ่งกลางด้านหน้า กว้าง ๑๒เซนติเมตร ปลายทั้งสองข้าง กว้าง ๑๑ เซนติเมตร ยาวเท่าขนาดเอวของผู้ใช้ (๘)
เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว (๙) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ (ก) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์
ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีม่วง ปลอกคอและปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๐.๕
เซนติเมตร ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก สีเหลืองและสีขาวไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองด้านมีช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อ
สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้า ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว
ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยไหมสีเหลืองปักบนสักหลาดหรือเสิร์จสีดำข้างละ ๓ ช่อ นายทหารสัญญาบัตร คอและข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีดำ ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว
ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ทำด้วยดิ้นทองปักบนกำมะหยี่สีดำข้างละ ๓ ช่อ ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ด้วยดิ้นทอง แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน
เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ข) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ
ปลอกคอทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมูมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู มีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ
ติดห่างกัน ๑.๕ เซนติเมตร และให้แถบไหมสีเหลืองด้านล่างห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมมีขอบเป็นไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ทั้งรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ
ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎและลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว
ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองข้างละ ๒ ช่อ ปลายแขนโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ด้านล่างมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ
ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง ๒ แถบ ไหมสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานด้านละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๑ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง
นายทหารสัญญาบัตร คอและข้อมือทำด้วยกำมะหยี่สีเลือดหมู ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างเป็นกำมะหยี่สีเลือดหมู ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ
ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ ปลายแขนโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ด้านล่างมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม
มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานด้านละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ แถบ รูปอักษร ช่อชัยพฤกษ์ และดอกพุดตาน สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและสีขาว
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ค) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกรมทหารม้าที่ ๕
รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในกองพันทหารม้าที่ ๒๗ กองพลทหารม้าที่ ๒ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖
ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ง) ทหารในกรมทหารม้าที่ ๔ รักษาพระองค์
ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ
ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สว ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก
สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (จ) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารม้าที่ ๓๐ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น
ที่ปลายคอโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง มีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม
ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองทั้งสองข้าง ตามมุมโค้งมีดุมขนาดกลางประดับข้างละ ๓ ดุม
ปลายแขนเสื้อมีปลอกโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นแถบ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร เย็บติดปลายแขนทั้งสองข้าง ด้านบนแถบมีขอบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑ เซนติเมตร ระหว่างแถบไหมสีเหลืองมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร
ใต้แถบไหมสีเหลืองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองรอบแขนเสื้อ ปลายแขนเสื้อด้านนอกทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นรูปสี่เหลี่ยม กว้าง ๘ เซนติเมตร สูง ๑๘ เซนติเมตร ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร
ภายในกรอบสี่เหลี่ยมมีช่อชัยพฤกษ์ปักด้วยไหมสีเหลือง เสื้อมีดุมขนาดเล็กติดตามมุมส่วนโค้งข้างละ ๓ ดุม ที่บนแถบสี่เหลี่ยมปลายแขนทั้งสองข้าง มีรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ภายใต้พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบและช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฉ) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น
ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง ๒ แถว แถวละ ๓ ดุม ที่เอวด้านหลังมีแถบ กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ ที่ข้อมือแถบด้านนอกสูงกว่าด้านใน ใต้แถบด้านนอกมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร
ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบสำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง
(ช) ทหารในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น ที่ปลายคอโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง มีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง
ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๒ แถว แถวละ ๖ ดุม กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร
ภายในมีช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองทั้งสองข้าง ตามมุมโค้งมีดุมขนาดกลางประดับข้างละ ๓ ดุม ปลายแขนเสื้อมีปลอกโดยรอบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นแถบ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร เย็บติดปลายแขนทั้งสองข้าง ด้านบนแถบมีขอบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑ เซนติเมตร
ระหว่างแถบไหมสีเหลืองมีแถบไหมสีขาว กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ใต้แถบไหมสีเหลืองมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองรอบแขนเสื้อ ปลายแขนเสื้อด้านนอกทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดงเป็นรูปสี่เหลี่ยม กว้าง ๘ เซนติเมตร สูง ๑๘ เซนติเมตร ตามแนวขอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ด้านในมีแถบไหมสีขาว
กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ภายในกรอบสี่เหลี่ยมมีช่อชัยพฤกษ์ปักด้วยไหมสีเหลือง เสื้อมีดุมขนาดเล็กติดตามมุมส่วนโค้งข้างละ ๓ ดุม ที่บนแถบสี่เหลี่ยมปลายแขนทั้งสองข้างมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทองทั้งสองข้าง แถบและช่อชัยพฤกษ์
สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ซ) ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์
ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเหลือง ปลอกคอและปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง ๒ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม
ที่ปลอกแขนโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ สีเหลือง ๒ แถบ สีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรทั้งสองข้างมีลายกระหนกข้างละ ๑ ลาย ด้านใต้รูปอักษรมีแถบ กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร รอบข้อมือ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ
และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ที่ปลอกข้อมือด้านบนมีแถบสีเหลืองโดยรอบ ๑ แถบ สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายกระหนก ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว
ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายกระหนกปักบนสักหลาดหรือเสิร์จสีดำข้างละ ๓ ลาย นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายกระหนก แถบ รูปอักษร และลายกระหนก สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฌ) ทหารในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเหลือง ปลอกคอและปลอกแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง ๒ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ปลอกแขนโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ สีเหลือง ๒ แถบ สีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ
ด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ โดย ส ปักเป็นสีเหลือง ก ปักเป็นสีขาว และใต้พระนามาภิไธยย่อ สก ทั้งสองข้างปักเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์สีเหลืองข้างละ ๑ ช่อ สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้
นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำเรียวไปทางด้านบนภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อ ที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์
นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวน ใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ
มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ญ) ทหารในกรมทหารช่างที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๑ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ
ที่ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง และที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีแถบ ๓ แถบ เป็นแถบสีเหลือง ๒ แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๒๕ เซนติเมตร
ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีด้านข้างรูปอักษรปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อ ปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ
ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์
นายทหารสัญญาบัตรมีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบเว้นแต่ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ แถบ รูปอักษร และช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและไหมสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ
มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฎ) ทหารในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จชนิดหนาสีขาว ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ
ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยมปักเป็นรูปอักษรพระนามาภิไธยย่อ สก ไขว้กันภายใต้พระมหามงกุฎ โดย ส ปักเป็นสีเหลือง ก ปักเป็นสีขาว ด้านข้างรูปอักษรปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๑ ช่อ ปักด้วยไหมสีเหลือง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้
นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ภายในปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ข้างละ ๓ ช่อที่คอด้านหน้าและที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์
มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฏ) ทหารในกรมรบพิเศษที่ ๓ รักษาพระองค์ ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีเลือดหมู ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ
ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ติดห่างกัน ๑.๕ เซนติเมตร และให้แถบด้านล่างห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม
ขอบสามเหลี่ยมมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ทั้งรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี และลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตาน ปักด้วยไหมสีเหลือง
สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเพิ่มขึ้น ดังนี้ นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ที่คอด้านหน้ามีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีผ้าสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบไหมสีเหลือง
กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลืองข้างละ ๒ ช่อ ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยไหมสีเหลือง ด้านล่างมีแถบไหมสีเหลือง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง ๒ แถบ
ไหมสีขาวอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๑ แถบ ทำด้วยไหมสีเหลือง นายทหารสัญญาบัตร ปลอกคอและปลายแขนทำด้วยกำมะหยี่สีดำ
ที่คอโดยรอบปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง กลางชายเสื้อเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างเป็นกำมะหยี่สีดำ ด้านโค้งมีขอบเป็นแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองข้างละ ๓ ช่อ
ปลายแขนมีปลอกโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ด้านล่างมีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ติดห่างจากปลายแขนเสื้อ ๐.๕ เซนติเมตร ด้านบนมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร
ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมี ด้านข้างรูปอักษรมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานข้างละ ๑ ช่อ ขอบสามเหลี่ยมมีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ แถบ รูปอักษร ช่อชัยพฤกษ์ และดอกพุดตาน สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนใช้ไหมสีเหลืองและสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน
เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตร มีอินทรธนูแข็ง (ฐ) นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า และนักเรียนนายร้อย
เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศใช้เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ มีลักษณะ ดังนี้ นักเรียนนายร้อย ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตร มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง
ปลายของลายห่างจากขอบหน้าของปลอกคอข้างละ ๗.๕ เซนติเมตร แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้างกลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอวมีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละ
๓ ช่อ มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลายแขนมีปลอกทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ใต้ช่อชัยพฤกษ์มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ เหนือช่อชัยพฤกษ์มีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม
ขอบสามเหลี่ยมมีแถบทำด้วยดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง ทุกแถบดิ้นทองมีลวดดิ้นทองขดด้านข้าง นายทหารสัญญาบัตร ใช้เสื้อคอปิดทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีแดง ที่ปลอกคอทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำ กว้าง ๕ เซนติเมตร
มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลอกคอโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ ๗ ดุม ที่บั้นเอวมีกรีทองเหลืองทั้งสองข้าง กลางชายเสื้อด้านหลังเปิดชายเสื้อถึงแนวเอว มีดุมโลหะสีทองขนาดกลางข้างละ ๑ ดุม
ที่แนวตะเข็บหลังทั้งสองข้างมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทองบนกำมะหยี่สีน้ำเงินดำข้างละ ๓ ช่อ มีขอบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ปลายแขนมีปลอกทำด้วยกำมะหยี่สีน้ำเงินดำโดยรอบมีลายช่อชัยพฤกษ์ประดับดอกพุดตานปักด้วยดิ้นทอง ใต้ช่อชัยพฤกษ์มีแถบดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๑ แถบ
เหนือช่อชัยพฤกษ์มีแถบ ๓ แถบ ทำด้วยดิ้นทอง ๒ แถบ ดิ้นเงินอยู่กลาง ๑ แถบ ส่วนบนด้านนอกเป็นรูปสามเหลี่ยม ขอบสามเหลี่ยมมีแถบทำด้วยดิ้นทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร ๒ แถบ ภายในรูปสามเหลี่ยมมีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ วปร ภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีปักด้วยดิ้นทอง ทุกแถบดิ้นทองมีลวดดิ้นทองขดด้านข้าง (๑๐)
เสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว เว้นแต่ปากกระเป๋าบนเป็นรูปชายแหลม ๓ ชาย ไม่ขัดดุมและชายเสื้อที่ตะเข็บข้างเปิดไว้ข้างละ ๑๐ เซนติเมตร
ข้อ ๑๒ กางเกง มี ๕ แบบ คือ (๑) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๑๘ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร ที่ขอบเอวมีห่วงกว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ๗ ห่วง ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง สำหรับสอดเข็มขัดที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีกระเป๋าเจาะ ข้างละ ๑ กระเป๋า
และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะก็ได้ (๒) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก มี ๒ ชนิด คือ (ก) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าเจาะ ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก
ในแนวตะเข็บกางเกงทั้งสองมีกระเป๋าปะยืดชายชายล่างของกระเป๋าอยู่เหนือแนวเข่าตัวกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยมตรงกลางพับจีบ ๒ จีบ ชายหน้าและชายล่างเย็บติดกับขากางเกง ชายหลังจีบพับเพื่อให้ขยายได้มีปกรูปสี่เหลี่ยมชายปกด้านบนและด้านหน้าเย็บติดกับขากางเกงขัดดุมที่กึ่งกลางปกและมุมปกที่เปิดแห่งละ ๑ ดุม
ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะมีปกรูปสี่เหลี่ยม ขัดดุม ๒ ดุม ตรงมุมปกด้านล่าง กางเกงชนิดนี้ต้องสวมกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่า ปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า และใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด ๔ กระเป๋าหรือเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียวชนิด ๒ กระเป๋าก็ได้ (ข)
กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ข ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็มกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าปะ ปากกระเป๋าเฉียงไม่มีปก ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋าเป็นกระเป๋าปะชายล่างของกระเป๋าเป็นรูปเหลี่ยมชี้ไปทางปลายขากางเกง มีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๑ ดุม
กางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่า ปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้า และใช้ประกอบกับเสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว ชนิด ๒ กระเป๋า (๓) กางเกงสนามขายาวสีกากีแกมเขียวลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึกชนิด ก เว้นแต่ที่ขอบเอวมีแผ่นรัดเอวสองแผ่น
ชายเป็นรูปสี่เหลี่ยมชี้ไปทางด้านหน้าขัดดุม ๑ ดุม ติดกับขอบเอวในแนวเดียวกัน มีดุมอีก ๑ ดุม สำหรับรัดเอวหรือเป็นแผ่นรัดเอวชนิดเข็มขัดใช้แถบแปรงไนล่อน - สักหลาดแทนการขัดดุม ด้านหลังมีกระเป๋าหลัง ๒ กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะมีปกรูปสี่เหลี่ยมขัดดุม ๒ ดุม
ตรงมุกปกในแนวตะเข็บกางเกงทั้งสองข้างมีกระเป๋าปะยืดข้างละ ๑ กระเป๋า ตัวกระเป๋าเป็นรูปสี่เหลี่ยม ตรงกลางพับจีบ ๒ จับ ชายหน้าและชายล่างเย็บติดกับขากางเกงชายหลังพับจีบเพื่อให้ขยายได้ มีปกรูปสี่เหลี่ยม ชายปกด้านบนและด้านหน้าเย็บติดกับขากางเกงขัดดุมที่กึ่งกลางปกและมุมปกที่เปิดแห่งละ ๑ ดุม
รังดุมทั้งหมดซ่อนไว้ด้านในของฝากระเป๋าปลายขากางเกงมีเชือกสำหรับรัดปลายขากางเกง กางเกงชนิดนี้ต้องสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่องหรือรองเท้าเดินป่าปลายขากางเกงให้สอดไว้ภายในรองเท้าและใช้ประกอบกับเสื้อสนามคอเปิดสีกากีแกมเขียว (๔) กางเกงขายาวสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ (๕)
กางเกงแถบ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีดำ เว้นแต่ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้สักหลาดหรือเสิร์จสีฟ้าหม่น และทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สักหลาดหรือเสิร์จสีเทา
ในโอกาสที่ใช้เสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำหรือเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ ใช้กางเกงแถบทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จสีน้ำเงินดำ ลักษณะของกางเกงแถบเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวปกติ เว้นแต่ปลายขาเรียวกว้างไม่น้อยกว่า ๑๖ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๒ เซนติเมตร ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีแถบหรือเส้นประกอบ
ดังนี้ (ก) นักเรียนนายร้อยและนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า มีแถบสักหลาด กว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร โดยนักเรียนนายร้อย ใช้แถบสักหลาดสีแดง และนักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า ใช้แถบสักหลาดสีเขียวเข้ม (ข) นักเรียนทหารแผนที่
มีแถบสักหลาดสีเขียว กว้าง ๓ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ (ค) พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง ๑ เซนติเมตร ข้างละ ๑ แถบ เว้นแต่ พลทหารและนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์
ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้แถบสีม่วงขอบของแถบมีไหมสีเหลืองกำกับ พลทหารและนายทหารประทวนในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ใช้แถบสีเลือดหมู
พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์
ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใช้แถบสีเหลือง พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ ใช้แถบสีเหลือง พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒
กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้แถบสีดำ พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ใช้แถบสีเลือดหมู (ง) นายทหารสัญญาบัตร มีแถบสักหลาดสีแดง กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพล
มีแถบสักหลาดสีบานเย็น กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๑.๕ เซนติเมตร และมีแถบสักหลาดสีบานเย็น กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร ๑ แถบ คั่นกลาง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีแถบสักหลาด กว้าง ๒.๕ เซนติเมตร ข้างละ ๒ แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร ใช้สีดังนี้
นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีม่วง ขอบของแถบและระยะระหว่างแถบมีแถบสีเหลืองทำด้วยดิ้นทองกำกับ
นายทหารสัญญาบัตรในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ ใช้สีเลือดหมู นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช
บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ ใช้สีเหลือง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์
ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีเหลือง ขอบของแถบขลิบสีม่วง นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้สีดำ นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้สีแดง
ข้อ ๑๓ เข็มขัดและประคด มี ๙ แบบ คือ (๑) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียว กว้าง ๓ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง
มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดไม่มีเข็มสำหรับสอดรู ปลายสายหุ้มด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง สำหรับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีกากีแกมเขียวที่มีหัวเข็มขัดและโลหะหุ้มปลายสายรมดำ
ให้ใช้กับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามเท่านั้น (๒) เข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร ไม่มีโลหะหุ้มปลายสายหัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองหรือโลหะรมดำ เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอน ปลายมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ยาว ๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง
ด้านนอกมีรูปเครื่องหมายกองทัพบกอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัดขอบริมด้านในทั้งสองข้างพับสำหรับสอดห่วงร้อยสายเข็มขัดไม่มีเข็มสำหรับสอดรู เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง สำหรับเข็มขัดด้ายถักหรือวัตถุเทียมด้ายถักสีดำที่มีหัวเข็มขัดโลหะรมดำ ให้ใช้กับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนามเท่านั้น (๓) เข็มขัดหนังสีขาว
กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทอง เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๕.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน ในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่
๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์
กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาว ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย และนักเรียนนายทหารแผนที่เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ (๔) เข็มขัดหนังสีน้ำตาล มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีขาว เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน
ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีน้ำตาล
ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๕) เข็มขัดหนังสีแดง กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร มีแถบดิ้นเงิน กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ตอนกลางและแถบดิ้นทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร อยู่ตอนริมทั้งสองข้าง หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๔.๕ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง
มีรูปพระตราแผ่นดินดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของนักเรียนนายร้อย เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาว ในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๖) เข็มขัดหนังสีเขียวเข้ม กว้าง ๔.๕
เซนติเมตร มีแถบไหมทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร อยู่ตอนกลาง และแถบไหมทอง กว้าง ๐.๕ เซนติเมตร อยู่ตอนริมทั้งสองข้าง หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสมุมมน ด้านละ ๗ เซนติเมตร พื้นเกลี้ยง มีรูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อ รร ๖ อยู่เหนือรูปจักรแปดแฉก แฉกของจักรเวียนไปทางขวา
และมีรูปสมอสอดขัดในวงจักรข้างซ้ายและข้างขวาของรูปจักรมีรูปปีกนกกาง รูปเหล่านี้อยู่ภายใต้รูปพระมหาพิชัยมงกุฎเปล่งรัศมีเบื้องล่างสุดมีรูปช่อชัยพฤกษ์โอบขึ้นบนทั้งสองข้าง รูปทั้งหมดนี้ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาวของนักเรียนแพทย์ทหาร
วิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ (๗) เข็มขัดหนังสีดำ มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสีขาว เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวน ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศรักษาพระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีดำในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย (๘) ประคดไหมริ้วทองสลับเงิน ใช้คาดทับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์ เว้นแต่นายทหารสัญญาบัตร
ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
ไม่ใช้ประคดนี้ (๙) ประคดไหมทอง ใช้คาดทับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์ของนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์
ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
ข้อ ๑๔ คันชีพ มีดังนี้ (๑) ทหารในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาว
ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชายกระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย
บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย
ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๒) ทหารในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์
ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีเลือดหมู มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีเลือดหมู
ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๓) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล
ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๔) ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช
บรมนาถบพิตร พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกรทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราพระราชลัญจกร ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๕)
ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา
ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑
แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย
บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๖) ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีดำ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ
ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๗) ทหารในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ใช้คันชีพหนังสีดำ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น
มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีดำ
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎ ประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง
ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า “นวมินทราชินี” ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๘) ทหารในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวนใช้คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง
และมีสายสะพายหนังสีขาว สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง (๙) นายทหารสัญญาบัตรในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าและนักเรียนนายร้อยใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ
มีแถบไหมทอง ๑ แถบ ด้านนอกมีพระตราแผ่นดินทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีแดง ด้านนอกมีแถบไหมทอง
ข้อ ๑๕ รองเท้า มี ๔ แบบ คือ (๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก (๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ ชนิดผูกเชือก หรือยืดข้าง หรือติดซิบข้าง (๓) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ (๔) รองเท้าเดินป่า รองเท้าทุกแบบต้องมีส้น ไม่มีริ้วและลวดลาย
ข้อ ๑๖ ถุงเท้า เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นให้ใช้สีดำ
ข้อ ๑๗ กระบี่ มี ๒ แบบ คือ (๑) กระบี่นักเรียนนายร้อย นักเรียนแพทย์ทหารวิทยาลัยแพทยศาสตร์พระมงกุฎเกล้า และนักเรียนนายทหารแผนที่ ยาวประมาณ ๔๐ เซนติเมตร ปลายด้ามเป็นรูปหัวช้างและกระบังทำด้วยโลหะสีทอง ฝักทำด้วยโลหะสีเงิน ตอนต้นของฝักและปลายฝักหุ้มด้วยโลหะสีทอง มีห่วง ๒ ห่วง ทำด้วยโลหะสีทอง มีสายกระบี่
๒ สาย กว้างสายละ ๒ เซนติเมตร ทำด้วยหนังสีดำ ใช้เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว เครื่องแบบปกติกากีแกมเขียวคอแบะ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาว (๒) กระบี่นายทหารสัญญาบัตร นายดาบ และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ยาวประมาณ ๙๐ เซนติเมตร ทำด้วยโลหะสีเงิน ปลายดาบเป็นรูปหัวช้าง
มีกระบังและโกร่งที่โกร่งด้านนอกมีรูปตราแผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพู่ไหมทองหรือไหมสีเหลืองประกอบมีฝักมีห่วง ๑ ห่วง และมีสายกระบี่หรือซองกระบี่ประกอบดังนี้ (ก) สายกระบี่ สำหรับนายทหารสัญญาบัตร นายดาบ ใช้หนังสีแดง ด้านนอกมีแถบไหมทอง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ
ใช้หนังหรือวัตถุเทียมหนังสีน้ำตาล ไม่มีแถบไหมทอง (ข) ซองกระบี่ ทำด้วยด้ายถักสีกากีแกมเขียว ตอนบนมีสาย ปลายสายมีขอสำหรับแขวนกับตาไก่ของเข็มขัดเครื่องสนาม ปรับสายให้สั้นยาวได้
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
