ข้อ ๔๘
ในการคำนวณกำลังต้านทานแรงดันส่วนอาคารประกอบด้วยอิฐประสานด้วยปูนผสมส่วนต่างๆ
ให้กำหนดใช้ไม่เกินอัตราดังต่อไปนี้
ชนิดอิฐ
ส่วนปูนขาว
ส่วนปูนซิเมนต์
ส่วนทราย
แรงดันได้ต่อ ๑
ตารางเซนติเมตร
ธรรมดา
อัด
๑
๑
๑
๑
๑
๑
๑
๑
๑
๑
๓
๖
๔
๓
๓
๖
๔
๓
๒ กิโลกรัม
๓
๔
๕
๔
๖
๘
๑๐
ข้อ ๔๙
ในการคำนวณกำลังต้านทานแรงประเภทต่างๆ ของส่วนอาคารประกอบด้วยเหล็กชนิดต่างๆ
ให้ใช้ส่วนปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔ ของแรงประลัยแห่งวัตถุ
และถ้าไม่มีเอกสารแสดงการทดลองโดยผู้ชำนาญก็ให้ใช้แรงไม่เกินอัตราดังต่อไปนี้
ชนิดเหล็ก
แรงดึง ๑ ตารางเซนติเมตร
แรงดัน ๑ ตารางเซนติเมตร
แรงเฉือน ๑ ตารางเซนติเมตร
เหล็กหล่อ
เหล็กล้วน
เหล็กถ่านอ่อน
เหล็กเสริม
คอนกริต
๒๐๐ กิโลกรัม
๗๐๐
๑,๐๐๐
๑,๒๐๐
๑,๒๐๐ กิโลกรัม
๗๐๐
๑,๐๐๐
๑,๒๐๐
๒๐๐ กิโลกรัม
๖๐๐
๘๐๐
๘๕๐
ข้อ ๕๐
ในการคำนวณกำลังต้านทานแรงประเภทต่างๆ ของไม้ชนิดต่างๆ
ให้ใช้ส่วนความปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๖ ของแรงประลัยแห่งวัตถุ
และถ้าไม่มีเอกสารแสดงผลการทดลองของผู้ชำนาญก็ให้ใช้แรงไม่เกินอัตราดังต่อไปนี้
ชนิดไม้
แรงดึงตามเสี้ยน
๑ ตารางเซนติเมตร
แรงดันตามเสี้ยน
๑ ตารางเซนติเมตร
แรงเฉือนตามเสี้ยน
๑ ตารางเซนติเมตร
ไม้อ่อน
ไม้สัก
ไม้แก่น
๘๐ กิโลกรัม
๙๐
๑๐๐
๘๐ กิโลกรัม
๙๐
๑๐๐
๖ กิโลกรัม
๑๐
๑๒
ข้อ ๕๑
ในการคำนวณกำลังต้านทานแรงดันของคอนกริตธรรมดาไม่มีเหล็กเสริมตามส่วนผสมต่างๆ
นั้น ให้ใช้ส่วนความปลอดภัยโดยใช้กำลังไม่เกิน ๑ ใน ๔.๑/๒
ของแรงประลัยแห่งคอนกริตภายในอายุ ๒๘ วัน
แต่ถ้าไม่มีเอกสารแสดงผลทดลองของผู้ชำนาญก็ให้ใช้อัตราแรงไม่เกินดังต่อไปนี้
ส่วนซิเมนต์
ตามปริมาตร
ส่วนทราย
ตามปริมาตร
ส่วนหิน
ตามปริมาตร
แรงดัน ๑ ตารางเซนติเมตร
๑
๑
๑
๑
๑
๑
๑
๒
๒ ๑/๒
๓
๓ ๑/๒
๔
๓
๔
๕
๖
๗
๘
๕๐ กิโลกรัม
๔๕
๔๐
๓๕
๓๐
๑๕
ข้อ ๕๒
ในการคำนวณกำลังแรงของส่วนอาคารประกอบด้วยคอนกริตเสริมเหล็กให้ผู้คำนวณแสดงรายการคำนวณจนเป็นที่พอใจเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นในลักษณะปลอดภัย
ถ้าไม่มีหลักฐานการทดลองเป็นอย่างอื่น ตามปกติให้ถือหลักการคำนวณ ดังต่อไปนี้
ก. พิกัดยืดของคอนกริต = ๑.๕ x ๑๐๖ ตันต่อหนึ่งตารางเมตร
ข. พิกัดยืดของเหล็กเสริม = ๒๒ x ๑๐๖ ตันต่อหนึ่งตารางเมตร
ค. ส่วนผสมไม่อ่อนกว่า = ซิเมนต์ ๑ ทราย ๒ และหิน ๔ ตามปริมาตร
ง. แรงดันคอนกริตไม่เกิน ๔๕
กิโลกรัมต่อหนึ่งตารางเซนติเมตร
จ. แรงดึงเหล็กเสริมไม่เกิน ๑,๒๐๐ กิโลกรัมต่อหนึ่งตารางเซนติเมตร
ฉ. แรงเฉือนเหล็กเสริมไม่เกิน ๘๕๐
กิโลกรัมต่อหนึ่งตารางเซนติเมตร
ช. สำหรับคานให้มีคอนกริตหุ้มเหล็กหนาไม่น้อยกว่า ๒
๑/๑ เซนติเมตร และไม่ต่ำกว่าขนาดของเหล็ก
ซ. สำหรับพื้นให้มีคอนกริตหุ้มเหล็กหนาไม่น้อยกว่า ๑
เซนติเมตร และไม่ต่ำกว่าขนาดของเหล็ก
ญ. ให้มีช่องว่างระหว่างเหล็กที่ขนานกันไม่น้อยกว่า
๒ ๑/๒ เซนติเมตร
และไม่ต่ำกว่าขนาดของเหล็ก
ด. สำหรับคานต้องไม่ยาวเกิน ๒๐
เท่าของส่วนหนาและไม่ใช้เหล็กเสริมแนวนอนเล็กกว่า ๖ มิลิเมตร
ต. สำหรับเสารับน้ำหนัก
ถ้าใช้เหล็กเสริมตามลำให้มีเหล็กไม่น้อยกว่า ๔ เส้น และส่วนเหล็กไม่น้อยกว่า ๑ ใน
๑๐๐ ของคอนกริต
ข้อ ๕๓
น้ำหนักบรรทุกของอาคารประเภทต่างๆ
นอกจากน้ำหนักของตัวอาคารหรือส่วนเครื่องจักร และอุปกรณ์อย่างอื่นที่แน่ชัด
ให้คำนวณเป็นประมาณเฉลี่ยไม่ต่ำกว่าอัตราดังต่อไปนี้
ก. อาคารที่พักอาศัย -๑๕๐ กิโลกรัม
๑ ตารางเมตร
ข. โรงพยาบาล โรงแรม สำนักงาน -๓๐๐ กิโลกรัม
๑ ตารางเมตร
ค. โรงเรียน โรงงาน โรงพิมพ์
ร้านขายของ โรงมหรสพ
หอประชุม ภัตตาคาร -๔๐๐ กิโลกรัม
๑ ตารางเมตร
ง. คลังสินค้า ห้องสมุด พิพิธภัณฑ์
โรงกีฬา -๕๐๐ กิโลกรัม
๑ ตารางเมตร
จ. โรงเก็บรถยนต์หรือเครื่องจักร
โรงงานอุตสาหกรรม - ตั้งแต่
๕๐๐
กิโลกรัม
๑ ตารางเมตรขึ้นไป
ข้อ ๕๔
แรงลมอย่างสูงขนานกับพื้นดินให้ถือกำหนดแรงเท่ากับ ๑๕๐ กิโลกรัม ต่อ ๑
ตารางเมตร สำหรับส่วนอาคารเหนือชั้นสองขึ้นไป ส่วนตั้งแต่ชั้นสองลงมาให้ลดอัตราแรงลมลงเป็น ๑๐๐
กิโลกรัมต่อ ๑ ตารางเมตร
ข้อ ๕๕
น้ำหนักบรรทุกดินประเภทต่างๆ
ที่รากฐานของอาคารต้องกำหนดให้เหมาะสมมั่นคงปลอดภัย
ซึ่งถ้าไม่มีเอกสารการทดลองให้เป็นที่พอใจคณะเทศมนตรี จะต้องไม่เกินอัตรากำหนด
ดังต่อไปนี้
ก. ดินอ่อนหรือดินถมไว้ - ๒ ตันต่อ ๑ ตารางเมตร
ข. ดินปานกลางหรือทรายร่วน -
๑๐ ตันต่อ
๑ ตารางเมตร
ค. ดินแน่นหรือทรายหยาบ -
๒๐ ตันต่อ
๑ ตารางเมตร
ง. กรวดหรือดินดาน -
๔๐ ตันต่อ
๑ ตารางเมตร
จ. หินปูนหรือหินทราย -
๘๐ ตันต่อ
๑ ตารางเมตร
ฉ. หินอัคนีย์ -๑๕๐ ตันต่อ ๑ ตารางเมตร
ข้อ ๕๖
ในการคำนวณกำลังต้านทานของรากฐานให้คำนวณน้ำหนักของอาคารเต็มอัตรา
ส่วนน้ำหนักบรรทุกบนอาคารตามข้อ ๕๓ นั้น เว้นแต่อาคารพิเศษและคลังสินค้าห้องสมุด
และโรงงานอุตสาหกรรม ให้ลดส่วนลงได้ตามชั้นของอาคาร ดังนี้
ก. พื้นชั้นหนึ่ง - คิดอัตราเต็ม
ข. พื้นชั้นสอง - ลดอัตราลง ๒๐ ใน ๑๐๐
ค. พื้นชั้นสาม - ลดอัตราลง ๓๐ ใน ๑๐๐
ง. พื้นเกินสามชั้น - ลดอัตราลง ๔๐ ใน ๑๐๐
ข้อ ๕๗
ในการคำนวณเข็มรากฐาน
ถ้าปลายเข็มจดวัตถุพื้นแข็งดินดานหรือหินอื่นให้คำนวณเข็มนั้นเป็นลักษณะเสาแต่ถ้าเข็มอยู่ในวัตถุอ่อนอาศัยแรงฝืดพยุงก็ให้ใช้แรงฝืดดินไม่เกิน
๕๐๐
กิโลกรัมต่อตารางเมตรสำหรับเข็มตอกด้วยแรงคนแต่ถ้าเป็นเข็มตอกด้วยเครื่องตอกเข็มให้ใช้สูตรต่อไปนี้คำนวณ
สำหรับเครื่องตอกเข็มด้วยแรงคน
บ = น x ส
๖จ+๑๕
ถ้าตอกด้วยเครื่องจักร
บ = น x ส
๖จ+๑.๕
บ = แรงบรรทุกได้โดยปลอดภัยเป็นกิโลกรัม
น = น้ำหนักลูกตุ้มเป็นกิโลกรัม
ส = ระยะลูกตุ้มตกเป็นเซนติเมตร
จ = ระยะที่เข็มจมครั้งสุดท้ายเป็นเซนติเมตร
แนวอาคารและระยะต่างๆ
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).