ข้อ 10 หมวก มี 8 แบบ คือ
(1) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว
ในบางโอกาสจะใช้แต่รองในหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวก็ได้
(2)
หมวกหนีบสีกากีแกมเขียว
ด้านซ้ายเหนือขอบหมวกห่างจากมุมพับด้านหน้า 4
ซม.
มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก
ริมบนของสาบหมวกนอกจากสำหรับพลทหารมีขลิบกว้าง 0.3
ซม. ลักษณะดังนี้
(ก) นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพล และนายพล ขลิบทำด้วยแถบไหมทอง
(ข) นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน
นายร้อย และนายทหารประทวนชั้น
นายดาบ ขลิบทำด้วยแถบสีแดงยกดิ้นทอง
(ค) นักเรียนนายร้อย ขลิบทำด้วยแถบสีแดง
(ง) นักเรียนนายทหารแผนที่ ขลิบทำด้วยแถบสีเขียว
(จ) นักเรียนนายร้อยสำรอง ขลิบทำด้วยแถบสีน้ำเงิน
(ฉ) นายทหารประทวน และนักเรียนนายสิบขลิบทำด้วยแถบสีฟ้า
(3) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก
(4)
หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว
มีตราหน้าหมวกขนาดกลางและมีเครื่อง
ประกอบ คือ
(ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ สำหรับนายทหารสัญญา
บัตรชั้นพันเอก
ที่ขอบโค้งของกะบังด้านบนปักด้วยดิ้นทองเป็นรูปช่อ
ชัยพฤกษ์ 1 แถว
บนพื้นสักหลาดสีดำ
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้น
จอมพล และนายพล ที่ขอบโค้งของกะบังด้านบนปักด้วยดิ้นทองเป็น
รูปช่อชัยพฤกษ์ 2 แถว บนพื้นสักหลาดสีดำ
พื้นกะบังด้านล่างสีกากีแกม
เขียวหรือดำ
(ข) สายรัดคาง กว้าง 1
ซม.
ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
ปลายสายรัดคางมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ 1 ดุม
(ค) ผ้าพันหมวก กว้าง 4 ซม. มีลักษณะดังนี้
นายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพล
และนายพล ใช้สักหลาดสีบานเย็น
ที่
กึ่งกลางผ้าพันหมวกมีแถบสีดำกว้าง 0.3 ซม. 2 แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ 0.5 ซม.
นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพัน
นายร้อย และนายทหารประทวนชั้น
นายดาบ ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน ขลิบริมสีแดงกว้าง 0.5 ซม.
นักเรียนนายร้อย
ใช้สักหลาดสีแดง
นักเรียนนายทหารแผนที่ ใช้สักหลาดสีเขียว
นักเรียนนายร้อยสำรอง ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน
นายทหารประทวน นักเรียนนายสิบ
และพลทหาร ใช้สักหลาดหรือผ้า
สีเดียวกับหมวก ขลิบสีแดงกว้าง 0.5 ซม.
(5) หมวกทรงหม้อตาลสีขาว มีตราหน้าหมวก และเครื่องประกอบเช่นเดียวกับ
หมวกทรงหม้อตาลสีกากีแกมเขียว เว้นแต่สายรัดคาง
มีลักษณะดังนี้
นายทหารสัญญาบัตร
นักเรียนนายทหาร
และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ
ให้
แถบไหมทอง
นายทหารประทวนชั้นนายสิบ นักเรียนนายสิบ และพลทหาร
ใช้หนังหรือวัตถุหนังสีดำ
(6) หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ มีตราหน้าหมวก และเครื่องประกอบเช่น
เดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว
(7)
หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินหม่น
มีตราหน้าหมวก
และเครื่องประกอบเช่น
เดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีขาว
(8) หมวกยอด ตัวหมวกสีขาว ยอดหมวก และสายรัดคางโซ่ถักทำด้วยโลหะสี
ทอง ด้านหน้าหมวกมีตรา และยอดหมวกมีพู่ หรือไม่มีพู่
ตามสังกัด และโอกาสดังนี้
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มี
ตราราชวัลลภ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีดำ
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีตรา
ราชวัลลภ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีบานเย็น
ทหารในกองบังคับการกรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ และกองพันที่ 1
กับกองพันที่
2 กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ มีตราพระมหามงกุฎเพชราวุธ ถ้าแต่งเครื่อง
แบบเต็มยศ มีพู่สีน้ำเงินดำ
ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
มีตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีน้ำเงินหม่น
ทหารในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์
และในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์
มี
ตราครุฑพ่าห์
นายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อย
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอม
เกล้า และนักเรียนนายร้อย มีตราราชวัลลภ
ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศ มีพู่สีแดง
ข้อ 11 เสื้อ มี 8 แบบ คือ
(1)
เสื้อคอพับสีกากีแกมเขียว
ที่คอและแนวสาบอกมีดุม 5 ดุม แขนยาวรัดข้อมือ
ขัดดุมข้างละ
1 ดุม ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ 1 กระเป๋า ไม่มีแถบ มีปกขัดดุมข้างละ 1
ดุม
มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม
กับมีอินทรธนูอ่อนข้อดุมข้างละ 1 ดุม
ดุมทั้งสิ้นใช้
ดุมกลมแบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้ออยู่ภายในกางเกง
สำหรับนายทหารสัญญาบัตร
นักเรียนนายทหาร
นายทหารชั้นประทวนและนักเรียน
นายสิบ
ถ้ามิได้บังคับแถว
หรือประจำแถว
จะผูกผ้าผูกคอสีกากีแกมเขียวแก่เงื่อนกลาสี
สอดชายผ้าผูกคอไว้ภายในเสื้อใต้ดุมเม็ดที่ 2 ก็ได้
แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ให้ผ้าผูกคดสีดำเงื่อนกลาสี
ในบางโอกาสเสื้อแบบนี้จะใช้แขนสั้นเพียงข้อศอกก็ได้
(2)
เสื้อคอเปิดสีกากีแกมเขียว
ไม่มีสาบอก ที่คอ
และแนวอกมีดุม 6 ดุม มีลิ้น
ปิดอกขัดดุมปิดคอได้
แขนยาวแบบทรงกระบอก
ที่อกมีกระเป๋าปะข้างละ 1 กระเป๋า ไม่มีแถบมี
ปกขัดดุมข้างละ
1 ดุม
มุมกระเป๋าและมุมปกกระเป๋าเป็นรูปตัดพองาม ดุมทั้งสิ้นใช้ดุมกลม
แบนขนาดเล็กทำด้วยวัตถุสีกากีแกมเขียว ชายเสื้อตัดตรงไม่มีเว้า เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อ
อยู่ภายในกางเกง ในบางโอกาสจะปล่อยชายเสื้อไว้นอกกางเกงก็ได้
(3)
เสื้อชั้นนอกคอแบะสีกากีแกมเขียว แบบคอป้าน มีตะเข็บหลัง 3 ตะเข็บ ที่
ตะเข็บกลางเปิดชายเสื้อไว้ถึงแนวเอวที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ 4 ดุม ด้านหน้าทีกระเป๋า
บนและล่างข้างละ 2 กระเป๋า กระเป๋าบนเป็นกระเป๋าปะมีแถบตรงกิ่งกลางตามทางดิ่ง มี
ปกรูปมนชายกลางแหลม
กระเป๋าล่างเป็นกระเป๋าย่าม
มีปกรูปตัดชายมน ปกกระเป๋าทั้งสี่ขัดดุม
โลหะสีทองขนาดกลาง
กระเป๋าละ 1 ดุม
และมีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ
1 ดุม
เสื้อแบบนี้ให้ใช้กับเสื้อคอพับสีกากีแกมเขียวอ่อนแขนยาว ผูกผ้าผูกคอสีกากีแกม
เขียวแก่เงื่อนกลาสีประกอบด้วย
แต่ในโอกาสไว้ทุกข์ให้ใช้ผ้าผูกคอสีดำเงื่อนกลาสี
(4)
เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว
มีตะเข็บหลัง 4 ตะเข็บที่แนวอกมีดุมโลหะสี
ทองขนาดใหญ่ 5
ดุม ด้านหน้ามีกระเป๋าบนและล่างข้างละ 2 กระเป๋า เป็นกระเป๋าเจาะ
กระเป๋าบนมีปกรูปมนชายกลางแหลม กระเป๋าล่างไม่มีปก สำหรับนายทหารประทวนชั้นนายสิบ นัก
เรียนนายสิบ
และพลทหาร
มีอินทรธนูอ่อนขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ 1
ดุม สำหรับ
นายทหารสัญญาบัตร นักเรียนนายทหาร
และนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ใช้อินทรธนูแข็ง
นายทหารสัญญาบัตร
และนักเรียนนายร้อย
ในกรมนักเรียนนายร้อย
โรงเรียน
นายร้อยพระจุลจอมเกล้า เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศ ให้มีปลอกคอเสื้อ และปลอกข้อมือเสื้อทำ
ด้วยสักหลาดสีแดง ลักษณะดังนี้
นักเรียนนายร้อย
ที่ปลายปลอกคอโดยรอบ มีแถบไหมทองกว้าง 1
ซม. และ
รอบนอกแถบมีลวดไหมทองขดกว้าง 0.5 ซม.
ที่ต้นปลอกข้อมือด้านนอกตอนบนซึ่งเป็นรูปสาม
เหลี่ยมและที่ต้นปลอกข้อมือโดยรอบ มีแถบไหมทองกว้าง 1
ซม. 1 แถบ ด้านนอกของแถบมี
ลวดไหมทองขดกว้าง
0.5 ซม.
ตรงกิ่งกลางรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ จปร. อยู่
ใต้รูปพระเกี้ยว ทำด้วยโลหะสีทอง
นายดาบและนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อย
ที่ปลายปลอกคอและที่ต้นปลอกคอ
โดยรอบ
มีแถบไหมทองกว้าง
1 ซม. ริมนอกของแถบไหมทองด้านปลายปลอกคอ มีลวด
ไหมทองขดกว้าง
0.5 ซม. ที่ต้นปลอกข้อมือโดยรอบมีแถบไหมทอง 2 แถบ กว้างแถบละ 1
ซม.
ตอนบนห่างกัน 0.5 ซม.
ตอนต้นปลอกข้อมือห่างกัน 1 ซม.
ด้านนอกของแถบไหมทองทั้ง
2 แถบ มีลวดไหมทองขดกว้าง 0.5 ซม.
ตรงกิ่งกลางรูปสามเหลี่ยมมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ
จปร. อยู่ใต้รูปพระเกี้ยว ทำด้วยโลหะสีทอง
นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพันขึ้นไป
ที่ปลายปลอกคอและที่ต้นปลอกคอโดยรอบ
มี
แถบไหมทองกว้างแถบละ
1 ซม.
และถัดจากแถบไหมทองด้านปลายปลอกคอเข้ามา 0.5 ซม.
มีแบไหมทองกว้าง
0.5 ซม. อีก
1 แถบ ริมนอกของแถบไหมทองด้านปลายปลอกคอมีลวด
ไหมทองขดกว้าง
0.5 ซม. ที่ต้นปลอกข้อมือด้านนอกตอนบนซึ่งเป็นรูปสามเหลี่ยม มีแถบ
ไหมทอง 2 แถบ
กว้างแถบละ 1 ซม.
ห่างกัน 0.5 ซม.
และที่ต้นปลอกข้อมือโดยรอบมีแถบ
ไหมทอง 3 แถบ
แถบริม 2 แถบ กว้างแถบละ 1 ซม. แถบกลางกว้าง 0.5 ซม. ห่างกัน
0.5 ซม.
ริมนอกของแถบไหมทองมีลวดไหมทองขดกว้าง 0.5 ซม. ตรงกึ่งกลางรูปสามเหลี่ยม
มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ จปร. อยู่ใต้รูปพระเกี้ยว
ทำด้วยโลหะสีทอง
(5)
เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว
มีตะเข็บหลัง 4 ตะเข็บ คอแบะกว้างไม่มีบาก
กลมมนจนถึงชายพับแหลมใต้อก ปาดเอว
ด้านหน้าระหว่างชายคอพับกับชายเสื้อมีดุมโลหะสี
ทองขนาดใหญ่ข้างละ
1 ดุม
และที่ใต้ชายพับแหลมมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ข้างละ 1 ดุม ดุมคู่
นี้มีสายสร้อยสีทองร้อยติดกัน
เสื้อแบบนี้ใช้อินทรธนูแข็ง และให้ใช้เสื้อ และเครื่องประกอบแล้วแต่กรณี
คือ
(ก) เสื้อกั๊กสีขาว หน้าอกเว้ามีปก ชายล่างสุดของเสื้อบากเป็นรูปสาม
เหลี่ยม ระหว่างหน้าอกกับชายเสื้อมีดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก 3 ดุม
(ข) เชิ้ตอกแข็ง หรือเชิ้ตอกจีบสีขาว แขนยาว ข้อมือแข็ง
ขัดดุม คอแข็ง
ชั้นเดียวแบบปีปีเสื้อ ผูกผ้าผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย
(ค) เชิ้ตอกอ่อนสีขาว แขนยาว
ข้อมือพับขัดดุม ที่แนวอกมีสาบ คอพับผูกผ้า
ผูกคอสีดำเงื่อนหูกระต่าย
(ง)
แพรแถบรัดเอวสีเดียวกับสาบอินทรธนูกิ่งกลางด้านหน้ากว้าง 12 ซม.
ปลายทั้งสองข้างกว้าง 11
ซม. ยาวเท่าขนาดเอวของผู้ใช้
(6)
เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ
ทำด้วยสักหลาดหรือเสิท ลักษณะเช่นเดียวกับ
เสื้อชั้นนอกเปิดอกสีขาว
เว้นแต่ด้านหน้าระหว่างชายคอพับกับชายเสื้อ มีดุมโลหะสีทองขนาด
ใหญ่ข้างละ 2 ดุม ตามทางดิ่ง
(7) เสื้อเต็มยศรักษาพระองค์
(ก)
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้า
อยู่หัว
ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิทสีแดง ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่ 7 ดุม
คอและข้อ
มือทำด้วยสักหลาดหรือเสิทสีดำ ที่ปลายคอโดยรอบมีแถบสีเหลืองกว้าง 0.5 ซม. 1แถบ ที่ข้อมือ
ด้านนอกปักรูปอักษร สพปมจ สีเหลืองและสีขาวไข้วกัน ใต้รูปอักษรมีแถบกว้าง 0.5
ซม.
รอบข้อมือเป็นแถบสีเหลือง 2
แถบ และแถบสีขาวอยู่กลาง 1
แถบ ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสี
ทองขนาดกลางข้างละ 1 ดุม
สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ
นายทหารสัญญาบัตร
มีส่วนประกอบ
เพิ่มขึ้นดังนี้
นายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ
มีกระเป๋าหลัง 2 ข้าง ปากกระเป๋าทำด้วย
สักหลาดหรือเสิทสีดำ
ที่คอด้านหน้า
ที่ข้อมือใต้แถบโดยรอบและที่ปากกระเป๋าหลังปักเป็นลายช่อ
ชัยพฤกษ์
นายทหารสัญญาบัตร มีส่วนประกอบเช่นเดียวกับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ
เว้นแต่ที่
คอโดยรอบ ปักเป็นลายช่อชัยพฤกษ์
แถบ รูปอักษร และลายช่อชัยพฤกษ์ สำหรับพลทหาร และนายทหาร
ประทวน ใช้ไหมสีเหลือง และไหมสีขาวสำหรับนายทหารสัญญาบัตร
ใช้ดิ้นทองและดิ้นเงิน
เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัด
ดุมโลหะสีทองขนาดเล็กสำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบและนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง
(.ข.)
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้า
อยู่หัว
ใช้เสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาว
ทำด้วยสักหลาด เสิท หรือผ้า
มีปลอกคอและปลอกข้อมือ ทำ
ด้วยสักหลาดสีบานเย็น มีลักษณะดังนี้
พลทหารและนายทหารประทวน
ที่ต้นและปลายปลอกคอโดยรอบมีแถบกว้าง
1 ซม. 1 แถบ ที่ต้นปลอกข้อมือโดยรอบ
มีแถบกว้าง 1 ซม.
2 แถบ
นายดาบ และนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อยที่ปลอกคอและปลอกข้อมือ มี
แถบเช่นเดียวกับปลอกคอ และปลอกข้อมือ
มีแถบเช่นเดียวกับปลอกคอและปลอกข้อมือของ
นายทหารประทวน และรอบนอกแถบมีลวดไหมทองขด
นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพันขึ้นไป
ที่ปลอกคอและปลอกข้อมือ มีแถบและ
ลวดไหมทองขดเช่นเดียวกับปลอกคอและปลอกข้อมือของนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายร้อยและที่
ปลอกคอที่แถบกว้าง
0.5 ซม. เพิ่มขึ้น 1
แถบ ค่อนไปทางแถบปลายคอ กับทีปลอกข้อมือมี
แถบกลางกว้าง 0.5 ซม. เพิ่มขึ้น 1 แถบ
แถบสำหรับผลทหารและนายทหารประทวน ใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับ
นายทหารสัญญาบัตร ใช้แถบไหมทอง
เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหาร
และนายทหารประทวนชั้นนายสิบ
ที่อินทรธนูอ่อน
ขัดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กสำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ และนายทหารสัญญาบัตร ใช้
อินทรธนูแข็ง
(ค) ทหารในกองบังคับการ กรมทหารราบที่ 11
รักษาพระองค์ และ
กองพันที่
1 กับกองพันที่ 2
กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาดหรือเสิท
สีน้ำเงินแก่
ที่แนวอกมีดุมโลหะสีทองขนาดใหญ่
7 ดุม
ที่คอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบ มีแถบ
2 แถบ แถบบนกว้าง 1 ซม. แถบล่างกว้าง 2 ซม.
และที่เอวด้านหลังมีแถบกว้าง 1
ซม.
ข้างละ 1 แถบ ที่ข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้ง 2
ข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ ภปร
ภายใต้
พระมหามงกุฎ ทำด้วยโลหะสีทอง
(ง)
ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎ
เกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เสื้อทำด้วยสักหลาด หรือเสิทสีน้ำเงินหม่น ที่แนวอกมีดุมโลหะสี
ทองขนาดใหญ่ 2
แถว แถวละ 6 ดุม ที่เอวด้านหลังมีดุมโลหะสีทองขนาดกลาง 2 แถว แถวละ
3 ดุม
ที่ปลายคอโดยรอบและที่ข้อมือโดยรอบมีแถบกว้าง 1
ซม. 1 แถบ ที่เอวด้านหลังมี
แถบกว้าง 1 ซม. ข้างละ 1 แถบ
ที่ข้อมือด้านนอกใต้แถบทั้งสองข้าง มีอักษรพระปรมาภิไธยย่อ
ร6 ภายใต้พระมหามงกุฎทำด้วยโลหะสีทอง
แถบสำหรับพลทหารและนายประทวน ใช้แถบไหมสีเหลือง สำหรับ
นายทหารสัญญาบัตร ใช้แถบไหมทอง
เสื้อแบบนี้สำหรับพลทหารและนายทหารประทวนชั้นนายสิบ มีอินทรธนูอ่อนขัด
ดุมโลหะสีทองขนาดเล็ก สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ
และนายทหารสัญญาบัตรใช้อินทรธนูแข็ง
(จ)
ทหารในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ใช้เสื้อเช่นเดียวกับเสื้อ
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เว้นแต่ปลอกคอและ
ปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดสีเหลือง
(ฉ)
ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ใช้เสื้อเช่นเดียวกับ
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เว้นแต่ปลอกคอ และ
ปลอกข้อมือทำด้วยสักหลาดสีดำ
(8)
เสื้อเต็มยศสีน้ำเงินดำ
ทำด้วยสักหลาด
ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อชั้นนอกคอ
ปิดสีขาว
เว้นแต่ปกกระเป๋าบนเป็นรูปชายแหลม 3 ชาย ไม่ขัดดุม
และชายเสื้อที่ตะเข็บข้างเปิด
ไว้ข้างละ 10
ซม.
ข้อ 12 กางเกง มี 4 แบบ คือ
(1) กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ
ไม่พับปลายขา ปลายขายาวปิดตาตุ่ม
กว้างไม่น้อยกว่า
24 ซม. และไม่เกิน 28 ซม. ที่ขอบเอวมีห่วงกว้างไม่เกิน 1 ซม. 7
ห่วงทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง สำหรับสอดเข็มขัด
ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านช้างมีกระเป๋า
เจาะข้างละ 1 กระเป๋า และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะก็ได้
(2)
กางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบฝึก
ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสี
กากีแกมเขียวแบบปกติ
เว้นแต่กระเป๋าที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างเป็นกระเป๋าปะ หากกระเป๋าเฉียง
ไม่มีปก
และจะมีกระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าปะมีปกขัดดุม กระเป๋าละ 1 ดุมก็ได้
กางเกงแบบนี้เมื่อสวมประกอบกับรองเท้าสูงครึ่งน่อง ให้สอดปลายขากางเกงอยู่ภายในรองเท้า ใน
บางโอกาสจะไม่สอดปลายขากางเกงอยู่ในรองเท้าก็ได้
(3) กางเกงขายาวสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ
(4) กางเกงแถบ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิทดำ
เว้นแต่ทหารในหน่วยทหารม้ารักษา
พระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ใช้สักหลาดหรือเสิทน้ำเงินหม่น
และ
ทหารในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ใช้สักหลาดหรือเสิทสีเทา ในโอกาสที่ใช้เสื้อเต็มยศสีน้ำ
เงินดำ
หรือเสื้อชั้นนอกเปิดอกสีน้ำเงินดำ
ใช้กางเกงแถบทำด้วยสักหลาดหรือเสิทสีน้ำเงินดำ
ลักษณะของกางเกงแถบเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีกากีแกมเขียวแบบปกติ เว้นแต่ปลายขา
เรียว
กว้างไม่น้อยกว่า 22
ซม. และไม่เกิน 26 ซม. ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้างมีแถบหรือ
เส้นประกอบดังนี้
(ก) นักเรียนนายร้อย มีแถบสักหลายสีแดงกว้าง 3 ซม. ข้างละ 1 แถบ
(ข) นักเรียนนายทหารแผนที่
มีแถบสักหลาดสีเขียว กว้าง 3
ซม. ข้างละ
1 แถบ
(ค)
พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารรักษาพระองค์ มีแถบ
สักหลาดสีแดงกว้าง 1 ซม. ข้างละ 1 แถบ เว้นแต่
พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระ
บาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้แถบสีบานเย็น
พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ใช้แถบสีเหลือง
พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ ใช้แถบสีดำ
พลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระ
บาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวใช้เส้นสักหลาดสีเหลืองข้างละ
1 เส้น แทนแถบสักหลาด
(ง) นายทหารสัญญาบัตร มีแถบสักหลาดสีแดงกว้าง 2.5 ซม. ข้างละ 2
แถบ
เว้นระยะระหว่างแถบ 0.5 ซม.
สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นจอมพล
และนายพลมี
แถบสักหลาดสีบานเย็นกว้าง 2.5 ซม. ข้างละ 2 แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ 1.5 ซม. และ
มีแถบสักหลาดสีบานเย็นกว้าง 0.3 ซม. 1 แถบคั่นกลาง
นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์มีแถบสักหลาดกว้าง 2.5
ซม. ข้างละ 2 แถบ เว้นระยะระหว่างแถบ 0.5 ซม. ใช้สีดังนี้
นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวใช้สีบานเย็น
นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ ใช้สีเหลือง
นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ใช้สีดำ
นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระ
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ใช้เส้นสักหลาดสีเหลืองข้างละ 1 เส้น
แทนแถบสักหลาด
ข้อ 13 เข็มขัด และประคด มี 6 แบบ คือ
(1)
เข็มขัดด้ายถักสีกากีแกมเขียวกว้าง
3 ซม.
หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสี
ทอง
เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอนปลายมนกว้าง 3.5
ซม. ยาว 5 ซม. พื้นเกลี้ยง มีรูป
เครื่องหมายกองทัพบก
ดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด ไม่มีเข็นสำหรับสอดรู ปลายสายหุ้มด้วยโลหะ
สีทองกว้าง 1
ซม. เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับขอบกางเกง
(2)
เข็มขัดหนังสีขาวกว้าง 4.5 ซม. หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็น
รูปสี่เหลี่ยมจตุรัส
มุมมน ด้านละ 4.5
ซม. พื้นเกลี้ยง มีรูปเครื่องหมายกองทัพบกดุนนูนอยู่กี่
กลางหัวเข็มขัด
เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวนในหน่วย
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อแต่งเครื่อง
แบบครึ่งยศรักษาพระองค์ หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ และเสื้อชั้นนอกของนักเรียน
นายทหารแผนที่ เมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่งยศ
หรือเครื่องแบบเต็มยศ กับให้มีสายกระบี่หรือซองดาบ
ปลายปืนทำด้วยหนังสีขาวในโอกาสต้องคาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย
(3)
เข็มขัดหนังสีน้ำตาล
มีขนาดและหัวเข็มขัดเช่นเดียวกับเข็มขัดหนังสี
ขาว
เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพลทหารและนายทหารประทวนในหน่วยทหารมหาดเล็ก
รักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อแต่งเครื่องแบบเครื่องยศรักษา
พระองค์หรือเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์
และใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกของพบทหารและ
นายทหารประทวนในกองบังคับการกรมทหารราบที่ 11
รักษาพระองค์
ในกองพันที่ 1 และ
กองพันที่
2 กรมทหารราบที่ 11
รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์ และใน
หน่วยทหารช่างรักษาพระองค์
เมื่อแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์กับให้มีสายกระบี่หรือ
ซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีน้ำตาลในโอกาสที่คาดกระบี่หรือถือปืนประกอบด้วย
(4) เข็มขัดหนังสีแดง กว้าง 4.5 ซม. มีแถบไหมทองกว้าง 1 ซม. อยู่
ตอนกลาง
และแถบไหมทองกว้าง 0.5 ซม.
อยู่ตอนริมทั้ง 2 ข้าง
หัวเข็มขัดมีลักษณะเช่น
เดียวกับหัวเข็มขัดหนังสีขาว เว้นแต่มีขนาด 7 ซม.
และมีรูปตราแผ่นดินดุนนูนอยู่กึ่งกลางหัวเข็ม
ขัด
เข็มขัดแบบนี้ใช้คาดทับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาวของนักเรียนนายร้อยเมื่อแต่งเครื่องแบบครึ่ง
ยศหรือเครื่องแบบเต็มยศ
กับให้มีซองดาบปลายปืนทำด้วยหนังสีขาวในโอกาสที่ถือปืนประกอบด้วย
(5) ประคดไหมริ้วทองสลับเงิน
ให้คาดทับเสื้อเต็มยศรักษาพระองค์
ของนายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารรักษาพระองค์
และคาดทับเสื้อชั้นนอกคอปิดสีขาวของ
นายทหารสัญญาบัตร
สังกัดกรมนักเรียนนายร้อย
โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า
เมื่อแต่ง
เครื่องแบบเต็มยศ
เว้นแต่นายทหารสัญญาบัตรในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จ
พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ไม่ใช้ประคดแบบนี้
(6)
ประคดไหมสีเหลืองหรือไหมทอง
ใช้คาดทับเสื้อเต็มยศรักษาพรองค์
ของทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว สำหรับ
พลทหารและนายทหารประทวน ใช้ประคดไหมสีเหลืองสำหรับนายทหารสัญญาบัตร ใช้ประคดไหมทอง
ข้อ 14 คันชีพ มีดังนี้
นักเรียนนายร้อย
ใช้คันชีพหนังสีแดง ด้านนอกมีตราราชวัลลภ ทำด้วยโลหะ
สีทอง
และมีสายสะพายหนังสีแดงด้านนอกมีแถบไหมทอง 3 แถบ แถบริม 2 ข้าง กว้างแถบละ
0.5 ซม. แถบกลางกว้าง 1 ซม. นายทหารสัญญาบัตรสังกัดกรมนักเรียนนายร้อย โรงเรียน
นายร้อยพระจุลจอมเกล้า ใช้คันชีพหนังสีแดง ด้านนอกมีตราราชวัลลภ
ทำด้วยโลหะสีทองและมี
สายสะพายหนังสีแดง ด้านนอกมีแถบไหมทอง
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
พลทหารและนายทหารประทวน ใช้คันชีพหนังสีขาว ด้านนอกมีตราราชวัลลภ ทำด้วยโลหะสีทอง
และมีสายสะพายหนังสีขาว
นายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีตราราช
วัลลภ ทำด้วยโลหะสีทอง และ มีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ
ด้านนอกมีแถบไหมทอง
ทหารมหาดเล็กรักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
พลทหารและนายทหารประทวน ใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีตราครุฑพ่าห์ ทำด้วยโลหะสี
ทอง
และมีสายสะพายหนังสีน้ำตาล
นายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีแดงด้านนอกมีตราครุฑพ่าห์
ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีแดง ด้านนอกมีแถบไหมทอง
ทหารในกองบังคับการ
กรมทหารราบที่ 11 รักษาพระองค์ และกองพันที่
1
กับกองพันที่ 2 กรมทหารราบที่
11 รักษาพระองค์ พลทหารและนายทหารประทวน ใช้คันชีพ
หนังสีน้ำตาลด้านนอกมีตราพระมหามงกุฎเพชราวุธ ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสายสะพายหนังสีน้ำ
ตาล
นายทหารสัญญาบัตรใช้คันชีพหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีตราพระมหามงกุฎเพชราวุธ ทำ
ด้วยโลหะสีทองและมีสายสะพายหนังสีน้ำเงินดำ
ด้านนอกมีแถบไหมทอง
ทหารในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้า
อยู่หัว
ในหน่วยทหารปืนใหญ่รักษาพระองค์
และในหน่วยทหารช่วยรักษาพระองค์
พลทหารและ
นายทหารประทวน
ใช้คันชีพหนังสีน้ำตาล ด้านนอกมีตราครุฑพ่าห์ทำด้วยโลหะสีทอง และมีสาย
สะพายหนังสีน้ำเงินดำ ด้านนอกมีแถบไหมทอง
ข้อ 15 รองเท้า มี 3 แบบ คือ
(1) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำชนิดผูกเชือก
(2) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำชนิดผูกเชือกหรือยืดข้าง
(3) รองเท้าสูงครึ่งน่องหนังสีดำ
รองเท้าทุกแบบต้องมีส้น และไม่มีลวดลาย
ข้อ 16 ถุงเท้า เมื่อใช้รองเท้าหุ้มส้นให้ใช้สีดำ
ข้อ 17 กระบี่ มี 2 แบบ คือ
(1)
กระบี่นักเรียนนายร้อย
และนักเรียนนายทหารแผนที่
ยาวประมาณ
40 ซม. ปลายด้ามเป็นรูปหัวช้าง และกะบังทำด้วยโลหะสีทอง ฝักทำด้วยโลหะสีเงิน
ตอนต้น
ของฝักและปลายฝักหุ้มด้วยโลหะสีทอง มีห่วง 2
ห่วง ทำด้วยโลหะสีทอง มีสายกระบี่ 2 สาย
กว้างสายละ
2 ซม. ทำด้วยหนังสีดำ
ใช้เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาวหรือเครื่องแบบปกติกากี
แกมเขียวคอแบะ
(2)
กระบี่นายทหารสัญญาบัตร
นายดาบ และนายทหารประทวนชั้นจ่า
นายสิบ
ยาวประมาณ 90 ซม. ทำด้วยโลหะสีเงิน
ปลายด้ามเป็นรูปหัวช้าง มีกะบังและโกร่ง
ที่โกร่งด้านนอกมีรูปตราแผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพู่ไหมทอง
หรือไหมสีเหลืองประกอบ ที่ฝักมีห่วง 1
ห่วงและมีสายกระบี่หรือซองกระบี่ประกอบ ดังนี้
(ก) สายกระบี่ สำหรับนายทหารสัญญาบัตร และนายดาบ ใช้หนังสีแดง
ด้านนอกมีแถบไหมทอง สำหรับนายทหารประทวนชั้นจ่านายสิบ ใช้หนังสีน้ำตาล
ไม่มีแถบไหมทอง
(ข)
ซองกระบี่ทำด้วยด้ายถักสีกากีแกมเขียวตอนบนมีสาย ปลายสายเป็น
ขอสำหรับแขวนกับตาไก่ของเข็มขัดเครื่องสนาม
ปรับสายให้สั้นยาวได้
อินทรธนูและเครื่องหมายยศ
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
