ข้อ ๓๙
ข้อ ๓๙ เครื่องชั่งอัตโนมัติชนิดเครื่องชั่งแบบฮอปเปอร์ต้องมีลักษณะดังต่อไปนี้ (๑) ความเที่ยงของเครื่องชั่งแบบฮอปเปอร์ แบ่งเป็น ๔ ชั้น คือ (ก) ชั้น ๐.๒ (ข) ชั้น ๐.๕ (ค) ชั้น ๑ (ง) ชั้น ๒ (๒) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด (ก) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดทั้งฝ่ายมากและฝ่ายน้อยให้เป็นไปตามตารางดังต่อไปนี้ ชั้นความเที่ยง อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด เป็นร้อยละของน้ำหนักที่ใช้ทดสอบทั้งหมด สำหรับการให้คำรับรองชั้นแรก และการให้คำรับรองชั้นหลัง สำหรับการตรวจสอบ ชั้น ๐.๒ ๐.๑๐ ๐.๒ ชั้น ๐.๕ ๐.๒๕ ๐.๕ ชั้น ๑ ๐.๕ ๑.๐ ชั้น ๒ ๑.๐ ๒.๐ (ข) อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดตาม (ก) ให้ใช้ในกรณีที่สิ่งของที่ชั่งมีค่าไม่น้อยกว่าน้ำหนักชั่งรวมได้ต่ำสุด และหากอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดไม่เป็นตัวเลขลงตัวตามค่าขั้นหมายมาตรารวมผล ให้ทำการปัดค่าให้ใกล้เคียงที่สุดกับค่าขั้นหมายมาตรารวมผล (ค) ถ้าเครื่องชั่งสามารถทำงานแบบไม่อัตโนมัติได้ ให้ทดสอบความถูกต้องของเครื่องชั่งโดยใช้อัตราเผื่อเหลือเผื่อขาดที่กำหนดไว้สำหรับเครื่องชั่งไม่อัตโนมัติ (๓) การแสดงผลการชั่งและค่าขั้นหมายมาตราของส่วนแสดงค่ารวมและส่วนพิมพ์ค่า ให้นำความในข้อ ๓๘ (๑๓) (ก) และ (ข) มาใช้บังคับโดยอนุโลม (๔) ค่าขั้นหมายมาตรารวมผลต้องมีค่า ดังต่อไปนี้ (ก) ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๐.๐๑ ของพิกัดกำลังสูงสุด (ข) ไม่มากกว่าร้อยละ ๐.๒ ของพิกัดกำลังสูงสุด (๕) น้ำหนักชั่งรวมได้ต่ำสุดต้องไม่น้อยกว่าพิกัดกำลังต่ำสุดและค่าตามตาราง ดังต่อไปนี้ ชั้นความเที่ยง น้ำหนักชั่งรวมได้ต่ำสุด ชั้น ๐.๒ ๑๐๐๐ x ค่าขั้นหมายมาตรารวมผล ชั้น ๐.๕ ๔๐๐ x ค่าขั้นหมายมาตรารวมผล ชั้น ๑ ๒๐๐ x ค่าขั้นหมายมาตรารวมผล ชั้น ๒ ๑๐๐ x ค่าขั้นหมายมาตรารวมผล (๖) ความแตกต่างของผลการชั่งของส่วนแสดงค่าและส่วนพิมพ์ค่าใดๆ ซึ่งมีค่าขั้นหมายมาตราเท่ากันที่น้ำหนักชั่งเดียวกันต้องมีค่า ดังต่อไปนี้ (ก) มีค่าเท่ากับศูนย์ สำหรับส่วนแสดงค่าหรือส่วนพิมพ์ค่าแบบดิจิทัล (ข) มีค่าไม่มากกว่าค่าสัมบูรณ์ของอัตราเผื่อเหลือเผื่อขาด สำหรับส่วนแสดงค่าหรือส่วนพิมพ์ค่าแบบแอนะล๊อก (๗) ถ้ามีปัจจัยอื่นที่มีผลต่อความถูกต้องของเครื่องชั่ง เช่น การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ และการเปลี่ยนแปลงแรงดันหรือความถี่ของกระแสไฟฟ้า ให้นำความในข้อ ๓๘ (๖) มาใช้บังคับโดยอนุโลม (๘) เพื่อความปลอดภัยในการทำงาน ให้เครื่องชั่งมีลักษณะดังต่อไปนี้ (ก) ถ้าการทำงานอัตโนมัติของเครื่องชั่งต้องหยุดลง การพิมพ์ผลการชั่งต้องไม่สามารถดำเนินการได้ หรือแสดงเครื่องหมายพิเศษ และต้องมีเสียงสัญญาณเตือนหากเครื่องชั่งอยู่ในสภาวะดังต่อไปนี้ ๑) ทำการชั่งน้ำหนักสูงเกินกว่าพิกัดกำลังสูงสุดมากกว่า ๙ เท่าของค่าขั้นหมายมาตราควบคุม หรือ ๒) ค่าของน้ำหนักที่ทำการชั่งและส่งจ่ายออกไปมีค่าน้อยกว่าพิกัดกำลังต่ำสุด เว้นแต่เป็นการชั่งครั้งสุดท้าย (ข) เครื่องชั่งต้องไม่สามารถถูกปรับแต่งใดๆ ได้ในขณะที่เครื่องชั่งอยู่ในขั้นตอนการชั่งอัตโนมัติ เว้นแต่เป็นการทดสอบเครื่องชั่ง (ค) สิ่งของที่ยังคงค้างอยู่ในส่วนรับน้ำหนักหลังจากส่งจ่ายออกไปในรอบการชั่งหนึ่งๆ ต้องไม่มีผลกระทบต่อผลการชั่งครั้งต่อไป (ง) ถ้าระบบการชั่งมีระบบกำจัดฝุ่น ระบบกำจัดฝุ่นนั้นต้องไม่มีผลต่อความถูกต้องของเครื่องชั่ง (๙) ส่วนตั้งศูนย์ ในกรณีของเครื่องชั่งที่ไม่มีการทดน้ำหนักหลังจากทำการชั่งและส่งจ่ายสิ่งของออกไปแต่ละรอบการชั่ง ส่วนตั้งศูนย์ต้องมีลักษณะดังต่อไปนี้ (ก) ส่วนตั้งศูนย์ต้องสามารถทำการตั้งศูนย์ได้เที่ยงตรง โดยมีความคลาดเคลื่อนฝ่ายมากหรือฝ่ายน้อยไม่เกิน ๐.๒๕ เท่าของค่าขั้นหมายมาตราที่เล็กที่สุดของส่วนแสดงค่า (ข) พิสัยการตั้งศูนย์ต้องมีค่าไม่เกินร้อยละ ๔ ของพิกัดกำลังสูงสุด (ค) การทำงานอัตโนมัติของเครื่องชั่งต้องหยุดทันที ถ้าการแสดงค่าศูนย์เปลี่ยนแปลงไป ดังต่อไปนี้ ๑) ตั้งแต่ค่าขั้นหมายมาตรารวมผลขึ้นไป สำหรับเครื่องชั่งที่มีส่วนตั้งศูนย์อัตโนมัติ หรือ ๒) ตั้งแต่กึ่งหนึ่งของค่าขั้นหมายมาตรารวมผลขึ้นไป สำหรับเครื่องชั่งที่มีส่วนตั้งศูนย์กึ่งอัตโนมัติหรือส่วนตั้งศูนย์ไม่อัตโนมัติ (๑๐) เครื่องชั่งที่มีส่วนควบคุมการแสดงค่า ส่วนรับน้ำหนักของเครื่องชั่งต้องมีที่วางตุ้มน้ำหนักแบบมาตราเพื่อทดสอบเครื่องชั่งได้ตามตารางดังต่อไปนี้ พิกัดกำลังสูงสุด (Max) น้ำหนักต่ำสุดของ ตุ้มน้ำหนักแบบมาตรา Max ๕ เมตริกตัน Max ๕ เมตริกตัน < Max < ๒๕ เมตริกตัน ๕ เมตริกตัน ๒๕ เมตริกตัน < Max ๕๐ เมตริกตัน ร้อยละ ๒๐ ของ Max ๕๐ เมตริกตัน < Max ๑๐ เมตริกตัน (๑๑) ส่วนแสดงค่ารวมและส่วนพิมพ์ค่า (ก) เครื่องชั่งต้องมีส่วนแสดงค่ารวมหลัก (ข) ในกรณีที่เครื่องชั่งมีส่วนพิมพ์ค่า ส่วนแสดงค่ารวมหลักต้องไม่สามารถตั้งกลับไปแสดงค่าศูนย์ได้ หากส่วนพิมพ์ค่ายังไม่พิมพ์ค่าน้ำหนักรวมซึ่งแสดงไว้ครั้งสุดท้ายอย่างอัตโนมัติก่อน (ค) ในกรณีที่เครื่องชั่งมีส่วนพิมพ์ค่า หากการทำงานอัตโนมัติของเครื่องชั่งหยุดลง ส่วนพิมพ์ค่าต้องพิมพ์ค่าน้ำหนักรวมที่แสดงไว้ครั้งสุดท้ายอย่างอัตโนมัติ (ง) ค่าขั้นหมายมาตราของส่วนแสดงค่ารวมทุกส่วนต้องมีค่าเท่ากัน ยกเว้นส่วนแสดงค่ารวมเสริม (จ) ค่าขั้นหมายมาตราของส่วนแสดงค่ารวมเสริม ต้องมีค่าอย่างน้อยที่สุดเท่ากับ ๑๐ เท่า ของค่าขั้นหมายมาตรารวมผล (๑๒) เครื่องชั่งต้องแสดงรายละเอียดดังต่อไปนี้ไว้บนตัวเครื่องโดยต้องทำให้อ่านง่าย ชัดเจนและลบเลือกยาก (ก) ชั้นความเที่ยง (ข) พิกัดกำลังสูงสุด (ค) พิกัดกำลังต่ำสุด (ง) น้ำหนักชั่งรวมได้ต่ำสุด (จ) ค่าขั้นหมายมาตรารวมผล (๑๓) ถ้าเครื่องชั่งมีส่วนประกอบเป็นอิเล็กทรอนิกส์ ให้นำความในข้อ ๑๙ (๑๔) มาใช้บังคับโดยอนุโลม ตุ้มน้ำหนัก