ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ที่ สนส. 73/2551
เรื่อง การกําหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการประกอบธุรกิจ
สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับสําหรับสถาบันการเงิน
อื่นๆ - 1. เหตุผลในการออกประกาศ
ธุรกิจการให้สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับถือได้ว่าเป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องและ ส่งผลกระทบต่อประชาชนจํานวนมาก ซึ่งปัจจุบันมีการใช้บริการสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ เพื่อซื้อสินค้าและบริการในชีวิตประจําวัน ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงได้เข้ามากํากับดูแลการประกอบ ธุรกิจการให้สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับของสถาบันการเงิน เพื่อเป็นการดูแลให้หนี้ภาคครัวเรือน อยู่ในระดับที่เหมาะสมและเป็นการระมัดระวังและป้องกันปัญหาจากธุรกิจสินเชื่อส่วนบุคคล ภายใต้การกํากับที่อาจจะเกิดขึ้นต่อทั้งประชาชนและสถาบันการเงิน ตลอดจนเพื่อให้ผู้ประกอบ ธุรกิจสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับอยู่ภายใต้หลักเกณฑ์การกํากับดูแลที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน
ในการออกประกาศฉบับนี้ เพื่ออ้างอิงอํานาจตามกฎหมายให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 และเป็นการรวบรวมประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย ซึ่งเกี่ยวข้องกับการประกอบธุรกิจสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับมาประมวลให้อยู่ในฉบับเดียวกัน โดยสาระสําคัญของหลักเกณฑ์ไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากหลักเกณฑ์เดิม
อื่นๆ - 2. อํานาจตามกฎหมาย
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 39 มาตรา 41 และมาตรา 71 แห่งพระราชบัญญัติ ธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ธนาคารแห่งประเทศไทยออกข้อกําหนดเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการประกอบธุรกิจสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับของสถาบันการเงิน
อื่นๆ - 3. ขอบเขตการบังคับใช้
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับกับธนาคารพาณิชย์และบริษัทเงินทุนตามพระราชบัญญัติธุรกิจ สถาบันการเงิน โดยบริษัทเงินทุนหมายถึงบริษัทเงินทุนที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจเงินทุนเพื่อ การจําหน่ายและการบริโภค
อื่นๆ - 4. ประกาศและหนังสือเวียนที่ยกเลิก
ประกาศและหนังสือเวียนที่ยกเลิก ตามเอกสารแนบ 1
อื่นๆ - 5. เนื้อหา
5.1 ในประกาศฉบับนี้
"สถาบันการเงิน" หมายความว่า ธนาคารพาณิชย์และบริษัทเงินทุนตาม กฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงิน ทั้งนี้ บริษัทเงินทุนตามประกาศฉบับนี้หมายถึงบริษัทเงินทุน ที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจเงินทุนเพื่อการจําหน่ายและการบริโภค
"สินเชื่อส่วนบุคคล" หมายความว่า การให้กู้ยืมเงิน รับซื้อ ซื้อลด หรือรับช่วงซื้อลดตั๋วเงินหรือตราสารเปลี่ยนมืออื่นใด แก่บุคคลธรรมดาโดยมิได้ระบุวัตถุประสงค์หรือมีวัตถุประสงค์ เพื่อให้ได้มาซึ่งสินค้าหรือบริการและไม่มีวัตถุประสงค์เพื่อนําไปใช้ในการประกอบธุรกิจของตนเอง
"สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ" หมายความว่า สินเชื่อส่วนบุคคลเฉพาะที่ไม่มีทรัพย์หรือทรัพย์สินเป็นหลักประกัน และเพื่อประโยชน์แห่งประกาศฉบับนี้ ให้รวมถึงสินเชื่อที่เกิดจากการให้เช่าซื้อและการให้เช่าแบบลีสซิ่งในสินค้าที่ผู้ประกอบธุรกิจมิได้จําหน่าย เป็นทางการค้าปกติยกเว้นในสินค้าประเภทรถยนต์และรถจักรยานยนต์ ทั้งนี้ไม่รวมถึง สินเชื่อเพื่อการศึกษา สินเชื่อเพื่อการเดินทางไปทํางานในต่างประเทศ สินเชื่อเพื่อรักษาพยาบาล สินเชื่อเพื่อสวัสดิการพนักงานที่หน่วยงานต้นสังกัดได้มีการทําสัญญากับสถาบันการเงิน และสินเชื่อ ตามที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศกําหนด
5.2 ให้สถาบันการเงินถือปฏิบัติในการประกอบธุรกิจสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ ดังนี้
5.2.1 คุณสมบัติของผู้ใช้บริการสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ
สถาบันการเงินจะให้สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับแก่บุคคลธรรมดาได้เมื่อสถาบันการเงินพิจารณาแล้วเห็นว่า เป็นผู้ที่มีฐานะทางการเงินเพียงพอสําหรับการชําระหนี้ได้
5.2.2 การกําหนดวงเงินสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ
สถาบันการเงินจะให้วงเงินสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับแก่ผู้บริโภค แต่ละรายได้ไม่เกิน 5 เท่าของรายได้ของผู้บริโภคเฉลี่ยต่อเดือน หรือกระแสเงินสดหมุนเวียนใน บัญชีเงินฝากของผู้บริโภคซึ่งฝากไว้กับสถาบันการเงินเฉลี่ยต่อเดือนเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า 6 เดือน
5.2.3 ดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ๆ และเบี้ยปรับ เกี่ยวกับสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้ การกํากับ
ให้สถาบันการเงินปฏิบัติในเรื่อง ดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ๆ และเบี้ยปรับ เกี่ยวกับสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ และจัดทําตารางแสดงภาระหนี้และใบเสร็จรับเงินตาม ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยว่าด้วยหลักเกณฑ์การปฏิบัติในเรื่องดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ๆ และเบี้ยปรับที่สถาบันการเงินอาจเรียกได้ในการประกอบธุรกิจสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ
5.2.4 การเรียกให้ชําระหนี้ และการติดตามทวงถามให้ชําระหนี้
สถาบันการเงินต้องถือปฏิบัติในการเรียกให้ชําระหนี้และติดตามทวงถามให้ชําระหนี้ดังนี้
(1) จัดส่งใบแจ้งหนี้ให้แก่ผู้บริโภคทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 10 วัน ก่อนวันถึงกําหนดชําระหรือหักบัญชี ทั้งนี้ ในกรณีที่มีการคิดดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ๆ และเบี้ยปรับในหนี้ค้างชําระให้แสดงรายละเอียดการคํานวณดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ๆ และเบี้ยปรับดังกล่าว ในใบแจ้งหนี้ด้วย
(2) ต้องมีหนังสือแจ้งเตือนผู้บริโภคที่ผิดนัดชําระหนี้ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 20 วัน ก่อนดําเนินการบังคับชําระหนี้ตามกฎหมาย
5.2.5 การเปลี่ยนประเภทหนี้
ห้ามสถาบันการเงินโอนหนี้ที่เกิดจากสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ ไปเป็นหนี้ตามสัญญาบัญชีเดินสะพัด หรือหนี้ตามสัญญาสินเชื่อประเภทอื่น เว้นแต่จะได้รับ ความยินยอมเป็นหนังสือจากผู้บริโภคก่อน
หนี้อันเกิดจากสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ ที่ยังมิได้โอนไปเป็น หนี้ตามสัญญาบัญชีเดินสะพัดจะเอาดอกเบี้ยนั้นทบเข้ากับต้นเงินแล้วคิดดอกเบี้ยในจํานวนเงิน ที่ทบเข้ากับนั้นไม่ได้
5.2.6 การปฏิบัติและการจัดการเกี่ยวกับข้อมูลของผู้บริโภค
สถาบันการเงินต้องให้ความสําคัญและจัดให้มีข้อมูลเกี่ยวกับผู้บริโภคที่ ถูกต้องและครบถ้วนเพื่อประกอบการพิจารณาอนุมัติและกําหนดวงเงินที่เหมาะสม และสอดคล้อง กับความสามารถในการชําระหนี้ของลูกหนี้ โดยใช้ข้อมูลจากแหล่งข้อมูลกลางที่เชื่อถือได้ เช่น บริษัทที่ประกอบธุรกิจข้อมูลเครดิต เป็นต้น หรือร่วมกันจัดตั้งศูนย์ข้อมูลเพื่อใช้ข้อมูลร่วมกัน เพื่อสอบยันประวัติส่วนตัวของผู้บริโภค และวงเงินสินเชื่อที่ได้รับทั้งสิ้น ตลอดจนข้อมูลอื่น ๆ
5.2.7 การปฏิบัติเมื่อมีข้อร้องเรียน
สถาบันการเงินจะต้องดําเนินการตรวจสอบเมื่อผู้บริโภคร้องเรียนเกี่ยวกับ การใช้บริการสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ และแจ้งความคืบหน้ารวมทั้งชี้แจงขั้นตอนต่อไป ให้ผู้บริโภคทราบภายใน 7 วัน นับจากวันที่ได้รับแจ้งการร้องเรียน รวมทั้งให้ดําเนินการแก้ไข ข้อร้องเรียนนั้นให้แล้วเสร็จ และแจ้งให้ผู้บริโภคนั้นทราบโดยเร็ว
5.2.8 การกําหนดนโยบาย แผนงาน และการประชาสัมพันธ์
ให้สถาบันการเงินมีการกําหนดนโยบาย แผนงานและการประชาสัมพันธ์ เกี่ยวกับสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ ดังนี้
(1) สถาบันการเงินต้องกําหนดนโยบายและแผนงานในการดําเนินธุรกิจ สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ และเสนอคณะกรรมการของสถาบันการเงินเพื่อให้ความเห็นชอบ ทุกปี ทั้งนี้ นโยบายและแผนงานดังกล่าว ควรประกอบด้วยทิศทางและแนวทางในการให้บริการ สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ พร้อมทั้งเป้าหมายในการให้บริการแก่ผู้บริโภคตามระดับรายได้ ของผู้บริโภค
(2) สถาบันการเงินต้องจัดให้มีระเบียบ หรือพิธีปฏิบัติของเจ้าหน้าที่ของ สถาบันการเงินหรือระบุในสัญญาการแต่งตั้งตัวแทนเพื่อกระทําการแทนสถาบันการเงินในเรื่อง การติดต่อหาผู้บริโภครายใหม่ หรือติดต่อกับผู้บริโภครายเก่าเพื่อเสนอสินเชื่อประเภทใหม่ พร้อมทั้ง ให้ถือปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
(2.1) การติดต่อหาผู้บริโภครายใหม่หรือติดต่อกับผู้บริโภครายเก่าจะดําเนินการได้ระหว่างเวลา 8.00-20.00 น. ในวันจันทร์-วันศุกร์ ยกเว้นวันหยุดราชการ ให้ดําเนินการระหว่างเวลา 8.00-18.00 น.
(2.2) ในกรณีที่สถาบันการเงินใช้สื่อทางการตลาดในการส่งเสริม การให้สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ ต้องสื่อความให้ผู้บริโภคเข้าใจได้ง่าย ไม่ชวนเชื่อ เกินความจริง และต้องชี้แจงข้อเท็จจริงให้ครบถ้วน รวมทั้งระบุอัตราดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ๆ และ เบี้ยปรับ ของสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับแต่ละประเภทให้ชัดเจน
5.2.9 การบริหารความเสี่ยง
สถาบันการเงินต้องจัดให้มีระบบการบริหารความเสี่ยงในการให้สินเชื่อ ส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ ดังนี้
(1) ระบบการพิจารณาคุณสมบัติของผู้อื่นคําขอสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้ การกํากับเพื่อการอนุมัติและกําหนดวงเงินสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับตามระดับความสามารถ ในการชําระหนี้
(2) ระบบการเรียกเก็บหนี้ที่สามารถเตือนให้ทราบเมื่อลูกหนี้เริ่มมีปัญหา ในการชําระหนี้หรือไม่สามารถชําระหนี้ได้ตามข้อตกลง ตลอดจนกลยุทธ์ในการเรียกเก็บหนี้ใน กรณีต่าง ๆ
(3) ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารสําหรับใช้ในการกําหนดและทบทวน นโยบายเละแผนงานเกี่ยวกับการให้สินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ
5.2.10 การจัดทําบัญชีและการรายงาน
สถาบันการเงินต้องจัดทํารายงานตามแบบที่กําหนดไว้ท้ายประกาศฉบับนี้ ทุกเดือน (เอกสารแนบ 2) และส่งมายังธนาคารแห่งประเทศไทยภายใน 21 วันนับจากวันสิ้นเดือน รวมทั้งจัดส่งรายงานดังกล่าวให้แก่กระทรวงการคลังภายในกําหนดเวลาเดียวกันข้างต้น โดยจัดส่ง เป็นรูปแบบ excel file ตามแบบที่ ธนาคารแห่งประเทศไทยกําหนด ไปยัง e-mail address ของสํานักงาน เศรษฐกิจการคลังที่ [email protected]
อื่นๆ - 6. วันเริ่มต้นบังคับใช้
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 3 สิงหาคม 2551
(นางธาริษา วัฒนเกส)
ผู้ว่าการ
ธนาคารแห่งประเทศไทย