คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ
ที่ ๑/๒๕๖๒
เรื่อง การแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตรและมาตรการด้านสิทธิบัตรเป็นกรณีพิเศษ
โดยที่ขณะนี้กระบวนการทางนิติบัญญัติอยู่ระหว่างการดำเนินการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายว่าด้วยยาเสพติดให้โทษ
เพื่อเปิดโอกาสให้สามารถนำกัญชามาศึกษาวิจัยอันจะเป็นประโยชน์ทางการแพทย์และสามารถนำไปใช้ในการรักษาภายใต้การควบคุมดูแลของแพทย์
รวมทั้งหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนดในขณะที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติได้รับรายงานจากกรมทรัพย์สินทางปัญญาถึงข้อเท็จจริงอันเป็นปัญหาของกระบวนการด้านสิทธิบัตรที่ได้มีการยื่นคำขอรับสิทธิบัตรตามกฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตรสำหรับการประดิษฐ์ที่เกี่ยวข้องกับกัญชาจำนวนหนึ่งไว้อยู่ก่อนแล้ว
แม้ว่าคำขอรับสิทธิบัตรดังกล่าวยังอยู่ระหว่างกระบวนการตรวจสอบตามขั้นตอนและยังไม่ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายก็ตาม
แต่กรณีดังกล่าวได้สร้างความห่วงกังวลให้แก่นักวิชาการ นักวิจัย
และผู้ที่เกี่ยวข้องจำนวนมากที่มีความประสงค์จะได้ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยยาเสพติดให้โทษที่อยู่ระหว่างการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาตินั้น
เนื่องจากหากจะมีการดำเนินการต่อไปอาจมีความเสี่ยงต่อการละเมิดสิทธิบัตรได้จากการที่กรมทรัพย์สินทางปัญญาอาจรับจดทะเบียนสิทธิบัตรให้กับผู้ยื่นคำขอดังกล่าว
เมื่อได้พิจารณาความตกลงว่าด้วยสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวกับการค้า
(The Agreement on Trade - Related Aspects of Intellectual Property Rights : TRIPS Agreement) ซึ่งมีผลผูกพันประเทศไทยในฐานะสมาชิกองค์การการค้าโลก ที่ยอมรับให้ประเทศสมาชิกสามารถพิจารณาให้ความคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาโดยคำนึงถึงการให้ความสำคัญต่อวัตถุประสงค์เชิงนโยบายสาธารณะของประเทศ
จึงเป็นการสมควรที่จะกำหนดมาตรการด้านสิทธิบัตรเป็นกรณีพิเศษ
เพื่อสนับสนุนและรองรับการอนุญาตให้นำกัญชามาวิจัยด้านการแพทย์ซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์ต่อประชาชนและสังคมในวงกว้าง
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๖๕ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
ประกอบกับมาตรา ๔๔ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช
๒๕๕๗ หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติโดยความเห็นชอบของคณะรักษาความสงบแห่งชาติจึงมีคำสั่ง
ดังต่อไปนี้