ข้อ ๓ ผู้ขอรับหนังสือรับรองหลักสูตรการสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกต้องกำหนดหลักสูตรและจัดให้มีการสอน
การอบรมและการฝึกหัดขับรถ ดังนี้
๓.๑ หลักสูตรการสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
สำหรับผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ หรือชนิดที่ ๒ จำนวนไม่น้อยกว่า ๔๑
ชั่วโมง ประกอบด้วย
๓.๑.๑ ภาคทฤษฎี ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า
๑๔ ชั่วโมง ดังนี้
(๑) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก กฎหมายว่าด้วยรถยนต์
กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก และกฎหมายที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง
(๒) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายแพ่งและอาญาที่เกี่ยวข้องกับผู้ขับรถไม่น้อยกว่า
๑ ชั่วโมง
(๓)
ความรู้เกี่ยวกับหลักการขับรถอย่างปลอดภัยและการคาดการณ์ไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
(๔) ความรู้เกี่ยวกับรถและเครื่องยนต์ การบำรุงรักษา
การบรรทุกและการแก้ไขข้อขัดข้องเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
(๕) ความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ผู้ขับรถ มนุษยสัมพันธ์
และมารยาทในการขับรถไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(๖) ความรู้เกี่ยวกับการฝึกหัดขับรถเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(๗)
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสินค้าและการขนส่งวัตถุอันตรายไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
๓.๑.๒ ภาคปฏิบัติ ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า
๒๗ ชั่วโมง ดังนี้
(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถยนต์ (รถเก๋ง รถปิกอัพ
และรถตู้) ไม่น้อยกว่า ๔ ชั่วโมง ได้แก่
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
(ค) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่ และการหยุดรถ
(ง) การใช้คลัตช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกวิธี
(จ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฉ) การออกรถ เดินหน้า และถอยหลังในทางตรง
(๒) การฝึกหัดขับรถยนต์ตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ได้แก่
(ก) การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ
(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ)
การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฎ) การหยุด การจอดรถ และการออกรถทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถบนทางราบ
(ฐ) การปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยการจราจรทางบก
(๓)
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้น
(รถขนาดใหญ่) ไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
(ค) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่ และการหยุดรถ
(ง) การใช้คลัตช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกวิธี
(จ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฉ) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๔) การฝึกหัดขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกตามท่าฝึกต่าง ๆ
ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง
(ก) การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ
(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ)
การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่างๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฎ) การหยุด การจอดรถ และการออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถบนทางราบ
(๕) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริงไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง
๓.๒ หลักสูตรการสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
สำหรับผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ หรือชนิดที่ ๒
ซึ่งได้รับใบอนุญาตขับรถยนต์มาแล้วจำนวนไม่น้อยกว่า ๓๐ ชั่วโมง ประกอบด้วย
๓.๒.๑ ภาคทฤษฎี
ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง ดังนี้
(๑) ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกไม่น้อยกว่า ๒
ชั่วโมง
(๒)
ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายแพ่งและอาญาที่เกี่ยวข้องกับผู้ขับรถไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(๓) ความรู้เกี่ยวกับรถและเครื่องยนต์ การบำรุงรักษารถ
การบรรทุกและการแก้ไขข้อขัดข้องเบื้องต้นไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
(๔)
ความรู้เกี่ยวกับหลักการขับรถอย่างปลอดภัยและการคาดการณ์ไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง
(๕) ความรู้เกี่ยวกับหน้าที่ผู้ขับรถ
มนุษยสัมพันธ์และมารยาทในการขับรถไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
(๖)
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสินค้าและการขนส่งวัตถุอันตรายไม่น้อยกว่า ๑ ชั่วโมง
๓.๒.๒ ภาคปฏิบัติ
ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถจำนวนไม่น้อยกว่า ๒๐ ชั่วโมง ดังนี้
(๑) ทบทวนทดสอบความสามารถการขับรถยนต์ไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง ได้แก่
(ก) ทบทวนความสามารถในการขับรถยนต์
(ข) ทดสอบการขับรถยนต์ขนาดเล็ก
(๒) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถและพื้นฐานการขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบกเบื้องต้นไม่น้อยกว่า
๓ ชั่วโมง ได้แก่
(ก) แนะนำอุปกรณ์ที่ต้องควบคุมและวิธีการใช้อุปกรณ์ภายในรถ
(ข) การเตรียมความพร้อมในห้องโดยสารก่อนออกรถ
(ค) การควบคุมและบังคับรถให้เคลื่อนที่ และการหยุดรถ
(ง) การใช้คลัตช์ คันเร่ง และเบรกอย่างถูกวิธีและถอยหลัง
(จ) การใช้เกียร์ในระดับความเร็วที่แตกต่าง
(ฉ) การออกรถเดินหน้า
(ช) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๓) การฝึกหัดขับรถตามท่าฝึกต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๕ ชั่วโมง ได้แก่
(ก) การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การควบคุมความเร็วของรถ
(การขับรถซิกแซกหรือการขับรถในทางโค้งรูปตัวเอส)
(ค) การกลับรถทางแคบ
(ง) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(จ)
การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายขนานกับขอบทาง
(ฉ) การขับรถเลี้ยวมุมฉากต่าง ๆ
(ช) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ซ) การขับรถถอยหลังเข้าจอดและเดินหน้าออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฌ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านซ้ายมุมฉาก
(ญ) การขับรถเดินหน้าเข้าจอดและถอยหลังออกจากช่องว่างด้านขวามุมฉาก
(ฎ) การหยุด การจอดรถ และออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
(ฏ) การหยุดรถบนทางราบ
(๔) การฝึกหัดขับรถนอกสถานที่ตามสภาพถนนจริงไม่น้อยกว่า ๑๐ ชั่วโมง
๓.๓ หลักสูตรการสอนขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
สำหรับผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถ ชนิดที่ ๓
ซึ่งได้ผ่านการอบรมและฝึกหัดขับรถตามข้อ ๓.๑ หรือข้อ ๓.๒ แล้วแต่กรณี หรือได้รับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่
๒ มาแล้ว จะต้องเข้ารับการอบรมและฝึกหัดขับรถเพิ่มเติมอีก ๒๖ ชั่วโมง ประกอบด้วย
๓.๓.๑ ภาคทฤษฎี
ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถลากจูงจำนวนไม่น้อยกว่า ๖ ชั่วโมง
ดังนี้
(๑) ความหมายลักษณะรถและอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูงไม่น้อยกว่า ๓
ชั่วโมง
(๒) การขับรถให้ประหยัดน้ำมันไม่น้อยกว่า ๓ ชั่วโมง
๓.๓.๒ ภาคปฏิบัติ
ซึ่งมีเนื้อหาและชั่วโมงการอบรมและฝึกหัดขับรถลากจูงจำนวนไม่น้อยกว่า ๒๐ ชั่วโมง
ดังนี้
(๑) ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับรถลากจูง และพื้นฐานการขับรถลากจูงไม่น้อยกว่า
๕ ชั่วโมง ได้แก่
(ก) การแนะนำอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูงและการใช้งาน
(ข) การตรวจสอบรถประจำวัน
(ค) บัญญัติ ๘ ประการก่อนออกรถ และจุดบอดของรถลากจูง
(ง) การแนะนำอุปกรณ์ส่วนควบของรถลากจูง และการใช้งาน
(จ) การฝึกหัดขับรถลากจูง โดยการเปลี่ยนเกียร์สูงขึ้น
การใช้สัญญาณต่าง ๆ
(ฉ) การฝึกการต่อและปลดห่วงพ่วง
(ช) การฝึกหัดขับรถลากจูง ขับเดินหน้าและถอยหลัง
(ซ) การฝึกขับรถลากจูงในสภาพถนนต่าง ๆ เช่น ทางโค้งซ้ายโค้งขวา
วงเวียน ทางลาดชัน
(๒) การฝึกหัดขับรถลากจูงในท่าต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า ๑๕ ชั่วโมง
(ก) การขับรถเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(ข) การกลับรถ
(ค) การขับรถเดินหน้าและถอยหลังซองตรง
(ง) การขับรถถอยหลัง เข้า-ออกจากช่องว่างด้านซ้าย
(จ) การขับรถเดินหน้าเข้า-ออกในช่องที่เป็นมุมฉาก
(ฉ) การหยุดรถและออกรถบนทางลาดชันหรือสะพาน
๓.๔ หลักสูตรการอบรมสำหรับผู้ขอต่ออายุใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถที่ใช้เพื่อการขนส่งทางบก
โดยมีการอบรมในวิชาการขับรถอย่างปลอดภัยจำนวนไม่น้อยกว่า ๒ ชั่วโมง
