ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการ พ.ศ. 2555

• จำนวนมาตรา: 12

มาตรา อารัมภบท

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

เรื่อง

กำหนดลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์

สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการ

พ.ศ. ๒๕๕๕

โดยที่กฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)

ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง

ฉบับที่ ๕๗ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒

กำหนดให้รถที่ใช้ในการขนส่งผู้โดยสารอาจมีเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการได้

แต่ต้องมีลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติในการใช้งานตามที่กรมการขนส่งทางบกประกาศกำหนด

ดังนั้น

เพื่อให้เครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการมีความเหมาะสมและความปลอดภัยในการใช้งาน

อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๑ ทวิ (๓) แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๙ (พ.ศ. ๒๕๒๔)

ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง

ฉบับที่ ๕๗ (พ.ศ. ๒๕๔๙) ออกตามความในพระราชบัญญัติการขนส่งทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒

อธิบดีกรมการขนส่งทางบกจึงออกประกาศกำหนดลักษณะ ขนาด

และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ ในประกาศนี้

(๑) “รถคนพิการ” (Wheelchair) หมายความว่า รถสำหรับคนพิการใช้ในการเคลื่อนที่

(๒) “ประตูรถ” หมายความว่า

ประตูทางขึ้นลงสำหรับรถคนพิการ คนพิการ หรือผู้โดยสาร

(๓) “เครื่องยก” (Lift) หมายความว่า อุปกรณ์ที่มีแป้นยก (Platform) เป็นส่วนประกอบ

และมีระบบควบคุมให้แป้นยกขึ้นหรือลง เพื่อให้รถคนพิการ คนพิการ หรือผู้โดยสาร

สามารถเคลื่อนที่ระหว่างห้องโดยสารและพื้นถนนหรือทางเท้าได้โดยสะดวกและปลอดภัย

(๔) “ทางลาด” (Ramp) หมายความว่า

อุปกรณ์สำหรับเชื่อมช่องว่างระหว่างพื้นห้องโดยสารกับพื้นถนนหรือทางเท้า

เพื่อให้รถคนพิการสามารถเคลื่อนที่ระหว่างห้องโดยสารและพื้นถนนหรือทางเท้าได้โดยสะดวกและปลอดภัย

(๕) “อุปกรณ์ยึดตรึงรถคนพิการ” (Wheelchair restraint system) หมายความว่า

อุปกรณ์สำหรับยึดตรึงรถคนพิการให้ติดอยู่ในพื้นที่จอดรถคนพิการอย่างมั่นคงและปลอดภัย

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ เครื่องอุปกรณ์ที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการ

ได้แก่ ที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการ กริ่งสัญญาณหยุดรถ

ข้อมูลแสดงเส้นทางการเดินรถและจุดจอดรถ ประตูรถ เครื่องยก ทางลาด และพื้นที่จอดรถคนพิการ

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ ที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการต้องอยู่ในบริเวณที่ใกล้กับประตูรถ

และมีข้อความระบุว่า “ที่นั่งสำรองคนพิการ” ที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ กริ่งสัญญาณหยุดรถต้องอยู่ในบริเวณที่ใกล้เคียงกับที่นั่งสำรองสำหรับคนพิการ

และต้องอยู่สูงจากพื้นห้องโดยสารไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร แต่ไม่เกินกว่า ๑.๒๐

เมตร โดยบริเวณที่กดกริ่งสัญญาณต้องมีผิวสัมผัสที่แสดงว่าเป็นจุดกดกริ่งสัญญาณ

และเมื่อกดกริ่งสัญญาณต้องมีเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงบริเวณที่นั่งผู้ขับรถ

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ ข้อมูลแสดงเส้นทางการเดินรถและจุดจอดรถต้องติดอยู่ในบริเวณที่ผู้โดยสารภายในรถสามารถมองเห็นได้โดยง่าย

มาตรา ข้อ ๖

ข้อ ๖ ประตูรถต้องมีลักษณะ

ขนาด และคุณสมบัติดังนี้

(๑) มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๙๐ เซนติเมตร

และต้องมีแสงส่องสว่างเพียงพอสำหรับการใช้งานในเวลากลางคืน

(๒) ติดตั้งเครื่องยกหรือทางลาดที่มีลักษณะ ขนาด

และคุณสมบัติตามที่กำหนดในข้อ ๗ หรือข้อ ๘

มาตรา ข้อ ๗

ข้อ ๗ เครื่องยกต้องมีลักษณะ

ขนาด และคุณสมบัติดังนี้

(๑) มีแป้นยกที่มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร ยาวไม่น้อยกว่า

๑.๒๐ เมตร โดยต้องรับน้ำหนักคนพิการและรถคนพิการได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยเมื่อใช้งาน

(๒) ระบบจะทำงานต่อเมื่อรถจอดหยุดนิ่ง

โดยผู้ขับรถเป็นผู้ควบคุมการทำงาน

(๓)

มีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการเคลื่อนที่ในขณะที่เครื่องยกกำลังทำงาน

โดยต้องทำการยึดรถคนพิการไว้ก่อนที่แป้นยกจะทำงาน

(๔) มีสัญญาณเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงในขณะที่ระบบกำลังทำงาน

มาตรา ข้อ ๘

ข้อ ๘ ทางลาดต้องมีลักษณะ

ขนาด และคุณสมบัติดังนี้

(๑) มีความกว้างไม่น้อยกว่า ๘๐ เซนติเมตร

โดยเมื่อวางเทียบกับทางเท้าต้องมีความลาดชันไม่เกินกว่า ๑ ต่อ ๘

ในแนวตั้งต่อแนวราบ และกรณีที่วางเทียบกับระดับพื้นดินต้องมีความลาดชันไม่เกินกว่า

๑ ต่อ ๓ ในแนวตั้งต่อแนวราบ

โดยต้องรับน้ำหนักคนพิการและรถคนพิการได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัยเมื่อใช้งาน

กรณีที่มีความยาวมากกว่า ๑.๒๐ เมตร ต้องมีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการตกจากทางลาดด้วย

(๒) ระบบจะทำงานต่อเมื่อรถจอดหยุดนิ่ง

(๓) มีอุปกรณ์ป้องกันมิให้รถคนพิการตกจากทางลาด

โดยขอบมุมของทางลาดต้องไม่มีส่วนแหลมคม

(๔) ในกรณีที่เป็นแบบถอดได้ ต้องติดตั้งอย่างมั่นคงแข็งแรง

มีความปลอดภัยในการใช้งาน และต้องจัดเก็บในที่ที่เหมาะสม

มาตรา ข้อ ๙

ข้อ ๙ พื้นที่จอดรถคนพิการต้องมีลักษณะ

ขนาด และคุณสมบัติดังนี้

(๑) อยู่ใกล้บริเวณประตูรถ โดยมีความกว้างไม่น้อยกว่า ๗๕ เซนติเมตร

ยาวไม่น้อยกว่า ๑.๓๐ เมตร และมีพื้นผิวแบบกันการลื่นไถล

(๒)

ติดตั้งอุปกรณ์ยึดตรึงรถคนพิการที่สามารถปลดออกได้ง่ายในกรณีฉุกเฉิน

(๓) ติดตั้งกริ่งสัญญาณหยุดรถในบริเวณที่ใกล้เคียงกับที่นั่งสำหรับคนพิการที่ใช้รถคนพิการ

โดยต้องอยู่สูงจากพื้นห้องโดยสารไม่น้อยกว่า ๗๐ เซนติเมตร แต่ไม่เกินกว่า ๑.๒๐

เมตร

และเมื่อกดกริ่งสัญญาณต้องมีเสียงหรือสัญญาณไฟกระพริบแสดงบริเวณที่นั่งผู้ขับรถ

(๔) ติดสัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศในบริเวณที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน

โดยมีข้อความ “พื้นที่กำหนดให้ใช้เฉพาะผู้ใช้รถคนพิการ”

มาตรา ข้อ ๑๐

ข้อ ๑๐ กรณีพื้นที่จอดรถคนพิการมีการติดตั้งที่นั่งผู้โดยสาร

ที่นั่งผู้โดยสารดังกล่าวต้องมีลักษณะและคุณสมบัติดังนี้

(๑) ที่นั่งแบบปรับพับเก็บได้

เมื่อพับเก็บแล้วต้องไม่ยื่นล้ำเข้าไปในพื้นที่จอดรถคนพิการ

(๒) ที่นั่งแบบถอดได้ ต้องถอดรื้อได้ง่ายโดยผู้ประจำรถ

บริเวณที่นั่งผู้โดยสารในพื้นที่จอดรถคนพิการต้องมีข้อความ “กรุณาสละพื้นที่ว่างสำหรับคนพิการที่ใช้รถคนพิการ”

มาตรา ข้อ ๑๑

ข้อ ๑๑ รถที่มีเครื่องอุปกรณ์ที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการต้องติดสัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการตามที่กำหนดไว้ท้ายประกาศที่กระจกกันลมหน้า

กระจกกันลมหลัง และประตูทางขึ้นลง ในบริเวณที่สามารถมองเห็นได้อย่างชัดเจน

มาตรา ข้อ ๑๒

ข้อ ๑๒[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดสามสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ

ณ วันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๕๕๕

สมชัย ศิริวัฒนโชค

อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑. สัญลักษณ์รูปภาพแสดงคนพิการ ท้ายประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง

กำหนดลักษณะ ขนาด และคุณสมบัติของเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถที่จะมีไว้ใช้อำนวยความสะดวกแก่คนพิการ

พ.ศ. ๒๕๕๕

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ปริยานุช/ผู้จัดทำ

๒๗ กุมภาพันธ์

๒๕๕๕

ปณตภร/ผู้ตรวจ

๗ มีนาคม ๒๕๕๕

[๑] ราชกิจจานุเบกษา

เล่ม ๑๒๙/ตอนพิเศษ ๓๙ ง/หน้า ๒๐/๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕