มาตรา ๗๒ ให้จัดตั้งตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้าแห่งประเทศไทยขึ้นและให้มีฐานะเป็นนิติบุคคล มีวัตถุประสงค์ในการประกอบกิจการตลาด โดยทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการซื้อขายล่วงหน้า รวมถึงการดำเนินธุรกิจอื่นที่เป็นประโยชน์หรือเกี่ยวเนื่องกับกิจการของตลาดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ก.ส.ล.
กิจการของตลาดตามวรรคหนึ่งไม่อยู่ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการจ่ายค่าชดเชย กฎหมายว่าด้วยเงินทดแทน และกฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์
ตลาดไม่เป็นส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณหรือกฎหมายอื่น และรายได้ของตลาดไม่ต้องนำส่งเป็นรายได้แผ่นดิน
มาตรา ๗๓ ให้ตลาดมีอำนาจกระทำการภายในขอบแห่งวัตถุประสงค์ตามมาตรา ๗๒ และอำนาจเช่นว่านี้ให้รวมถึง
(๑) จัดให้ได้มา ถือกรรมสิทธิ์ มีทรัพยสิทธิต่าง ๆ ครอบครอง เช่าหรือให้เช่า เช่าซื้อหรือให้เช่าซื้อ โอนหรือรับโอนสิทธิการเช่าหรือสิทธิการเช่าซื้อ จำนองหรือรับจำนอง ขายหรือจำหน่ายด้วยวิธีอื่นใด ซึ่งสังหาริมทรัพย์หรืออสังหาริมทรัพย์
(๒) จัดระบบและวิธีการซื้อขายล่วงหน้า
(๓) ดำเนินธุรกิจสำนักหักบัญชี และบริหารกองทุนพัฒนาตลาด
(๔) ดำเนินธุรกิจการให้บริการด้านข้อมูลที่เกี่ยวเนื่องกับการซื้อขายล่วงหน้า หรือธุรกิจทำนองเดียวกัน
(๕) กู้ ยืม ให้กู้หรือให้ยืมเงิน และลงทุนหาผลประโยชน์
(๖) กระทำการอย่างอื่นบรรดาที่เกี่ยวกับหรือเนื่องในการจัดให้สำเร็จตามวัตถุประสงค์ของตลาด
มาตรา ๗๔ เงินและทรัพย์สินที่ตลาดได้มาจากการดำเนินงานของตลาด ให้ตลาดมีอำนาจนำไปใช้เป็นค่าใช้จ่ายประจำของตลาด จัดส่งเป็นเงินอุดหนุนให้แก่สำนักงานและเงินสมทบกองทุนพัฒนาตลาด รวมทั้งใช้เพื่อการพัฒนาตลาด
เงินอุดหนุนสำนักงานและเงินสมทบกองทุนพัฒนาตลาดให้เป็นไปตามที่คณะกรรมการ ก.ส.ล. ให้ความเห็นชอบ
มาตรา ๗๕ ห้ามมิให้ผู้ใดประกอบกิจการตลาด หรือกิจการอันมีสภาพหรือลักษณะอย่างเดียวกัน นอกจากตลาดที่ได้จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๗๖ ห้ามมิให้ผู้ใดนอกจากตลาดใช้ชื่อหรือคำแสดงชื่อในธุรกิจว่า ตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้า หรือคำอื่นใดที่มีความหมายเช่นเดียวกัน
คณะกรรมการตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้า
มาตรา ๗๗ ให้มีคณะกรรมการตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้าคณะหนึ่งเรียกโดยย่อว่า คณะกรรมการตลาด ประกอบด้วยบุคคลซึ่งคณะกรรมการ ก.ส.ล. แต่งตั้งจำนวนห้าคน และบุคคลซึ่งสมาชิกเลือกตั้งอีกจำนวนห้าคน เป็นกรรมการ และผู้จัดการเป็นกรรมการโดยตำแหน่ง
บุคคลซึ่งคณะกรรมการ ก.ส.ล. แต่งตั้งตามวรรคหนึ่งต้องเป็นผู้มีความรู้ความสามารถด้านกฎหมาย การพาณิชย์ การเงิน การเกษตร หรือธุรกิจการซื้อขายสินค้าล่วงหน้า
ให้คณะกรรมการตลาดเลือกกรรมการตลาดคนใดคนหนึ่ง ซึ่งมิใช่ผู้จัดการ เป็นประธานกรรมการ และแต่งตั้งพนักงานของตลาดคนใดคนหนึ่งเป็นเลขานุการ
กรรมการตลาดจะเป็นกรรมการในคณะกรรมการ ก.ส.ล. หรือคณะกรรมการวินิจฉัยอุทธรณ์ไม่ได้
มาตรา ๗๘ ให้คณะกรรมการตลาดมีอำนาจและหน้าที่ควบคุมดูแลการดำเนินงานของตลาดและปฏิบัติการอื่นใดตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้
อำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการตลาดตามวรรคหนึ่งให้รวมถึงการกำหนดระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ หรือคำสั่งในเรื่องดังต่อไปนี้ด้วย
(๑) หลักเกณฑ์ในการกำหนด เปลี่ยนแปลง แก้ไข หรือยกเลิกสินค้าเกษตร
(๒) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการซื้อหรือขายสินค้าเกษตร การรับมอบและการส่งมอบสินค้าเกษตร
(๓) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการรับรองคลังสินค้าเพื่อให้เป็นสถานที่รับมอบและส่งมอบสินค้าเกษตรที่ซื้อขายในตลาด
(๔) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการวางหรือรักษาเงินประกันการปรับฐานะบัญชี เงินประกัน รวมถึงอัตราเงินประกัน
(๕) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการวางหรือรักษาเงินหรือหลักทรัพย์ของสมาชิก
(๖) อัตราเปลี่ยนแปลงของราคาขึ้นลงสูงสุดของสินค้าเกษตรที่ทำการซื้อขายล่วงหน้าในแต่ละวัน
(๗) ปริมาณซื้อหรือขายสินค้าเกษตรแต่ละชนิดของสมาชิกหรือลูกค้า
(๘) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการห้ามซื้อหรือขายสินค้าเกษตรประเภทหรือชนิดใดชนิดหนึ่งในตลาดเป็นการชั่วคราว
(๙) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการเลือกตั้งกรรมการตลาด
(๑๐) หลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการจ่ายเงินสมทบและการบริหารกองทุนพัฒนาตลาด
(๑๑) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการเป็นสมาชิกของตลาด คุณสมบัติ จำนวน สิทธิและหน้าที่ การลงโทษ และการประชุมสมาชิก ตลอดจนการโอนและการพ้นจากสมาชิกภาพ
(๑๒) อัตราค่าสมาชิก ค่าธรรมเนียม ค่าบำรุง และค่าบริการที่สมาชิกต้องจ่ายให้ตลาด
(๑๓) เวลาทำการและวันหยุดทำการสำหรับการซื้อขายล่วงหน้า
(๑๔) หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขเกี่ยวกับการเข้าไปตรวจสอบเอกสารและสมุดบัญชีของสมาชิก
(๑๕) หลักเกณฑ์และวิธีการบรรจุ แต่งตั้ง ถอดถอน วินัย และการลงโทษพนักงานและลูกจ้างของตลาด ตำแหน่ง อัตราเงินเดือน ค่าจ้างและเงินตอบแทนอื่น การร้องทุกข์ การสงเคราะห์และสวัสดิการ ระเบียบวิธีปฏิบัติงานของตลาด และการมอบอำนาจให้ผู้อื่นปฏิบัติงานแทนผู้จัดการ
(๑๖) การอื่นใดที่จำเป็นต่อการดำเนินงานตามวัตถุประสงค์ของตลาด
การกำหนด แก้ไข หรือเปลี่ยนแปลงระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศหรือคำสั่งตาม (๑) (๔) (๕) (๘) (๙) (๑๐) (๑๑) และ (๑๖) ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการ ก.ส.ล. ก่อนจึงให้ใช้บังคับได้
มาตรา ๗๙ กรรมการตลาดซึ่งสมาชิกเลือกตั้งต้องไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้
(๑) เป็นบุคคลล้มละลาย
(๒) เป็นคนไร้ความสามารถหรือคนเสมือนไร้ความสามารถ
(๓) เคยต้องโทษจำคุกโดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ
(๔) เป็นข้าราชการการเมือง ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ข้าราชการ ซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ เจ้าหน้าที่ในพรรคการเมือง พนักงานหรือลูกจ้างของหน่วยงานของรัฐหรือรัฐวิสาหกิจ
(๕) เป็นผู้ที่พ้นจากตำแหน่งเนื่องจากคณะกรรมการ ก.ส.ล. มีมติให้ออกเนื่องจากกระทำความผิดต่อหน้าที่ที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัตินี้ หรือบกพร่องต่อหน้าที่อย่างร้ายแรง
มาตรา ๘๐ การแต่งตั้ง วาระการดำรงตำแหน่ง การออกและการพ้นจากตำแหน่ง การแต่งตั้งกรรมการแทนกรรมการที่พ้นจากตำแหน่ง การประชุมและการห้ามเข้าร่วมพิจารณาของกรรมการตลาด ให้นำมาตรา ๖ มาตรา ๘ มาตรา ๙ มาตรา ๑๐ มาตรา ๑๑ และมาตรา ๑๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
มาตรา ๘๑ ให้คณะกรรมการตลาดแต่งตั้งผู้จัดการ และกำหนดอัตราเงินเดือนและประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นของผู้จัดการ
ให้ผู้จัดการมีวาระอยู่ในตำแหน่งคราวละสี่ปีและอาจได้รับการแต่งตั้งอีกได้
มาตรา ๘๒ ผู้จัดการต้อง
(๑) ไม่มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๗๙
(๒) มีความรู้ความสามารถเกี่ยวกับธุรกิจการซื้อขายสินค้าล่วงหน้าและสามารถปฏิบัติงานให้ตลาดได้เต็มเวลา
มาตรา ๘๓ นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระ ผู้จัดการพ้นจากตำแหน่งเมื่อ
(๑) ตาย
(๒) ลาออก
(๓) คณะกรรมการตลาดมีมติให้ออก
(๔) มีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๗๙
มติของคณะกรรมการตลาดที่ให้ผู้จัดการออกจากตำแหน่งตาม (๓) ต้องประกอบด้วยคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสามในสี่ของจำนวนกรรมการตลาดทั้งหมด โดยไม่นับรวมผู้จัดการ
มาตรา ๘๔ ผู้จัดการมีหน้าที่บริหารกิจการของตลาดให้เป็นไปตามระเบียบ ข้อบังคับ ประกาศ คำสั่ง หรือมติของคณะกรรมการตลาด และมีอำนาจบังคับบัญชาพนักงานและลูกจ้างของตลาด
ในการบริหารกิจการ ผู้จัดการต้องรับผิดชอบต่อคณะกรรมการตลาด
มาตรา ๘๕ ในกิจการที่เกี่ยวกับบุคคลภายนอก ให้ผู้จัดการเป็นผู้แทนของตลาด และเพื่อการนี้ ผู้จัดการจะมอบอำนาจให้พนักงานของตลาดคนใดคนหนึ่งกระทำการเฉพาะอย่างแทนก็ได้ แต่ต้องเป็นไปตามระเบียบหรือข้อบังคับที่คณะกรรมการตลาดกำหนด
มาตรา ๘๖ เมื่อตำแหน่งผู้จัดการว่างลงหรือผู้จัดการไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้คณะกรรมการตลาดแต่งตั้งกรรมการตลาดหรือพนักงานของตลาดคนใดคนหนึ่ง เป็นผู้ทำการแทนเป็นการชั่วคราวได้ ในการนี้ ให้ผู้ทำการแทนมีอำนาจและหน้าที่เช่นเดียวกับผู้จัดการ เว้นแต่อำนาจและหน้าที่ผู้จัดการในฐานะกรรมการตลาด
มาตรา ๘๗ คณะกรรมการตลาดมีอำนาจแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อปฏิบัติการอย่างหนึ่งอย่างใดอันอยู่ในอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการตลาดแล้วรายงานต่อคณะกรรมการตลาด
การประชุมของคณะอนุกรรมการตามวรรคหนึ่ง ให้นำมาตรา ๑๑ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
มาตรา ๘๘ ให้ประธานกรรมการตลาด กรรมการตลาด และอนุกรรมการได้รับประโยชน์ตอบแทนตามที่คณะกรรมการ ก.ส.ล. กำหนด และให้ถือว่าประโยชน์ตอบแทนนั้นเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานของตลาด
สำนักหักบัญชี
มาตรา ๘๙ ให้จัดตั้งสำนักหักบัญชีขึ้นในตลาดและให้มีหน้าที่ ดังต่อไปนี้
(๑) เป็นศูนย์กลางในการหักบัญชีซื้อขาย การปรับฐานะบัญชีเงินประกันตามมูลค่าการซื้อขายล่วงหน้า การรับมอบและการส่งมอบสินค้าเกษตร รวมทั้งการจัดทำรายงานการซื้อขายล่วงหน้า
(๒) เก็บและรักษาเงินประกัน หรือเงินหรือหลักทรัพย์ของสมาชิกที่วางไว้กับสำนักหักบัญชี
(๓) ส่งเสริมและกำกับดูแลความมั่นคงทางการเงินของระบบการซื้อขายล่วงหน้า
(๔) ปฏิบัติการอื่นใดที่จำเป็นต่อการดำเนินงานของสำนักหักบัญชี
มาตรา ๙๐ ในการปฏิบัติหน้าที่ของสำนักหักบัญชี ให้สำนักหักบัญชีเป็นผู้รับผิดชอบในการซื้อขายระหว่างสมาชิก โดยเป็นผู้ซื้อให้กับสมาชิกผู้ขายและเป็นผู้ขายให้กับสมาชิกผู้ซื้อ
มาตรา ๙๑ เพื่อความมั่นคงในการหักบัญชีซื้อขาย ให้สมาชิกวางเงินหรือหลักทรัพย์ไว้กับสำนักหักบัญชี ตามหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และระยะเวลาที่คณะกรรมการตลาดกำหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ก.ส.ล.
มาตรา ๙๒ ในกรณีที่สมาชิกรายใดรายหนึ่งก่อให้เกิดความเสียหายในการซื้อขายล่วงหน้า ถ้าไม่มีเงินประกันที่วางไว้ตามมาตรา ๑๐๑ เพียงพอสำหรับชดใช้ความเสียหาย ให้ตลาดมีอำนาจนำเงินหรือหลักทรัพย์ที่วางไว้ตามมาตรา ๙๑ มาชดใช้ความเสียหายนั้นได้
มาตรา ๙๓ ในกรณีที่เงินหรือหลักทรัพย์ของสมาชิกที่วางไว้ตามมาตรา ๙๑ ไม่เพียงพอที่จะชดใช้ความเสียหายที่เกิดขึ้นตามมาตรา ๙๒ ให้ตลาดมีอำนาจนำเงินจากกองทุนพัฒนาตลาดมาชดใช้ความเสียหายตามภาระหนี้สินที่เหลืออยู่ได้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการตลาดกำหนด โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ก.ส.ล.
กองทุนพัฒนาตลาด
มาตรา ๙๔ ให้จัดตั้งกองทุนขึ้นในตลาด เรียกว่า กองทุนพัฒนาตลาด มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความมั่นคงทางการเงินของตลาด และสร้างความเชื่อมั่นแก่สมาชิกและลูกค้า ตลอดจนพัฒนาการซื้อขายล่วงหน้า
มาตรา ๙๕ กองทุนพัฒนาตลาดตามมาตรา ๙๔ ประกอบด้วย
(๑) เงินที่ตลาดและสมาชิกจ่ายสมทบตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการตลาดกำหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ก.ส.ล. ตามมาตรา ๗๘ (๑๐)
(๒) เงินหรือทรัพย์สินที่มีผู้อุทิศให้
(๓) ดอกผลของเงินกองทุน
(๔) เงินรายได้อื่น ๆ
มาตรา ๙๖ การใช้จ่ายเงินกองทุนพัฒนาตลาดตามมาตรา ๙๔ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่คณะกรรมการตลาดกำหนดโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการ ก.ส.ล. โดยให้จ่ายได้เฉพาะในกรณีดังต่อไปนี้
(๑) การทดรองจ่ายในกรณีที่สมาชิกก่อให้เกิดความเสียหายในการซื้อขายล่วงหน้า และเงินหรือหลักทรัพย์ที่วางไว้ตามมาตรา ๙๑ ไม่เพียงพอที่จะชดใช้ความเสียหาย
(๒) ค่าใช้จ่ายที่เกิดจากการบริหารกองทุน
(๓) ค่าใช้จ่ายในการติดตามหนี้สินและการฟ้องร้องบังคับคดีตามกฎหมาย
(๔) ค่าใช้จ่ายในการดำเนินการศึกษาวิจัยเพื่อประโยชน์ในการพัฒนาการซื้อขายล่วงหน้า
มาตรา ๙๗ เงินกองทุนพัฒนาตลาดตามมาตรา ๙๔ ให้นำไปหาดอกผลได้ โดยการฝากธนาคารพาณิชย์หรือสถาบันการเงินอื่น หรือนำไปลงทุนตามที่คณะกรรมการตลาดให้ความเห็นชอบ
มาตรา ๙๘ ในกรณีที่เห็นสมควรส่งเสริมกิจการของตลาด กระทรวงพาณิชย์อาจขอตั้งงบประมาณเป็นเงินอุดหนุนให้กับตลาดก็ได้
การดำเนินงานของตลาด
การซื้อขายล่วงหน้าของสมาชิกและการดำเนินงาน
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
