資料由法律人 LawPlayer整理提供·กฎหมายไทย / LawPlayer จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ระเบียบสำนักงานกลางทะเบียนราษฎร
ระเบียบสำนักงานกลางทะเบียนราษฎร
กรมการปกครอง
ว่าด้วยการจัดทำทะเบียนราษฎร
พ.ศ. ๒๕๑๕
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร
พ.ศ. ๒๔๙๙ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๓๔ ลงวันที่ ๓๑ ตุลาคม
๒๕๑๕ ผู้อำนวยการทะเบียนวางระเบียบการจัดทำทะเบียนราษฎรไว้ดังต่อไปนี้
การจัดทำเลขหมายประจำบ้าน
ตอนที่ ๑
บ้านที่ต้องกำหนดเลขหมายประจำบ้าน
ข้อ ๑ คำว่า "บ้าน" หมายความว่า โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างสำหรับใช้เป็นที่อยู่
ประจำซึ่งมีเจ้าบ้านครอบครอง และให้หมายความรวมตลอดถึง เรือ แพ ซึ่งจอดเป็นประจำและ
ใช้เป็นที่อยู่ประจำ โรงพยาบาล โรงแรม เรือนจำ หรือสถานที่อย่างอื่นซึ่งอาจใช้เป็นที่อยู่อาศัยด้วย
แต่ถ้าบ้านนั้น ๆ ไม่ใช่เป็นที่อยู่อาศัยเป็นประจำ เช่น โรงนา เรือเร่ขายของ ไม่นับว่าเป็นบ้าน และ
ไม่ต้องกำหนดเลขหมายประจำบ้าน
คำว่า "เจ้าบ้าน" หมายความว่า ผู้ซึ่งเป็นหัวหน้าครอบครองบ้าน ในฐานะเป็น
เจ้าของ ผู้เช่า หรือในฐานะอื่นใดก็ตาม
ในกรณีที่ไม่ปรากฏเจ้าบ้าน หรือเจ้าบ้านไม่อยู่ ตาย สูญหายหรือไม่สามารถปฏิบัติ
หน้าที่ได้ให้ถือว่าผู้ดูแล หรือผู้อยู่ในบ้านขณะนั้นเป็นเจ้าบ้าน
ข้อ ๒ เลขหมายประจำบ้าน ให้ใช้เลขไทยขนาดสูง ๒ นิ้วฟุต ตัวเลขสีขาวจะใช้เขียน
บนแผ่นโลหะหรือแผ่นไม้ก็ได้ให้มีขนาดพองาม และควรทาพื้นด้วยสีน้ำเงิน หรือสีดำสำหรับบ้าน
ชั่วคราว ตาม ข้อ ๑๓ ให้ใช้เลขไทยสีแดง ขนาดสูง ๒ นิ้วฟุต พื้นสีขาว
ข้อ ๓ บ้านหลังหนึ่ง ให้กำหนดเลขหมายประจำบ้านเพียงเลขหมายเดียว
ข้อ ๔ บ้านที่ปลูกเป็นตึกแถวหรือห้องแถว ให้กำหนดเลขหมายประจำบ้านทุกห้อง
โดยถือว่าห้องหนึ่ง ๆ เป็นบ้านหลังหนึ่ง
ข้อ ๕ บ้านที่ปลูกไว้สำหรับให้เช่าเป็นหลัง ๆ ให้กำหนดเลขหมายประจำบ้านทุกหลัง
แม้จะมีผู้มาเช่าแล้วหรือไม่ก็ตาม
ข้อ ๖ เรือหรือแพ ที่จอดอยู่ประจำตามลำน้ำ และมีผู้อยู่อาศัยให้กำหนดเลขหมาย
ประจำบ้านไว้เช่นเดียวกัน โดยถือว่าเรือลำหนึ่ง หรือแพหลังหนึ่งเป็นบ้าน ๆ หนึ่ง
ข้อ ๗ บ้านซึ่งมีโรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างอยู่ในขอบเขตเดียวกัน เช่น วัด กองทหาร
โรงเรียน เรือนจำ สถานีตำรวจ ให้กำหนดเลขหมายประจำบ้านแต่ละแห่งเพียงเลขหมายเดียวแต่ถ้า
เจ้าบ้านประสงค์จะกำหนดเลขหมายประจำบ้านขึ้นอีกก็ให้นายทะเบียนกำหนดให้
ตอนที่ ๒
การกำหนดเลขหมายประจำบ้าน
ข้อ ๘ ให้กำหนดเลขหมายประจำบ้านดังต่อไปนี้
ในเขตเทศบาล ให้นายทะเบียนท้องถิ่นดำเนินการ ดังนี้
(๑) ตั้งชื่อถนน ตรอก ซอย ในเขตเทศบาลทุกแห่งจนครบและทำแผ่นป้ายบอกชื่อ
ไว้หัวถนน ปลายถนน และตรงมุมแยก
ในกรณีที่ตรอกหรือซอยเดียวกันมีชื่อเดิมหลายชื่อไม่เหมือนกัน ให้เลือกใช้ชื่อตรอก
หรือซอยนั้นแต่ชื่อเดียว โดยใช้ชื่อที่ประชาชนนิยม หรือในกรณีที่มีตรอกหรือซอย ๒ สายมาบรรจบ
กัน ให้เลือกใช้ชื่อตรอก หรือซอยนั้นแต่ชื่อเดียวโดยถือหลักใช้ชื่อของตรอกหรือซอยที่มีระยะยาวกว่า
หรือชื่อที่ประชาชนนิยม
ในกรณีที่ตรอกหรือซอยดังกล่าวนี้ มีซอยแยกออกไปอีกให้ใช้ชื่อตรอกหรือซอย
นั้น ๆ แต่มีเลขหมายกำกับไว้ เช่น รองเมือง ซอย ๑, รองเมือง ซอย ๒ ตามลำดับ โดยเริ่มต้น
เรียงเลขลำดับ ซอยที่ ๑ จากจุดสมมติว่าด้วยการให้เลขหมายประจำบ้านของตรอกหรือซอยนั้น
(๒) ให้กำหนดเลขหมายประจำบ้านเรียงตามลำดับบ้าน โดยแต่ละถนน ตรอก ซอย
แม่น้ำ หรือลำคลองสายหนึ่ง ๆ ขึ้นลำดับ ๑ ใหม่ จนตลอดสายทุกสาย
(๓) การเรียงเลขหมายประจำบ้าน ให้เริ่มต้นจากจุดสมมติก่อน เมื่อหันหลังไปทาง
จุดสมมติฝั่งขวาของถนน ตรอก ซอย แม่น้ำ ลำคลอง ให้เลขหมายประจำบ้านเป็นเลขคู่เรียงต่อไป
ตามลำดับ เช่น ๒, ๔, ๖, ๘ ฯลฯ ส่วนฝั่งซ้ายมือให้ติดเลขหมายประจำบ้านเป็นเลขคี่เรียงกันไปตาม
ลำดับ เช่น ๑, ๓, ๕, ๗, ๙ ฯลฯ
นอกเขตเทศบาล ให้นายทะเบียนตำบลดำเนินการ ดังนี้
(๑) ถือปฏิบัติเช่นเดียวกับการกำหนดเลขหมายประจำบ้าน ในเขตเทศบาล
โดยอนุโลม
(๒) เรียงลำดับเลขหมายประจำบ้านเป็นรายหมู่บ้าน เมื่อขึ้นหมู่บ้านใหม่ ให้ขึ้น
หมายเลข ๑ เสมอไป
(๓) เริ่มต้นให้เลขหมายประจำบ้าน ตั้งแต่ในเขตชุมนุมชนที่หนาแน่นในหมู่บ้าน
นั้น ๆ เสียก่อน แล้วจึงกำหนดเลขหมายประจำบ้านที่อยู่ใกล้ถนนสายใหญ่ ๆ หรือริมน้ำเป็นลำดับ
ที่ ๒ จนสุดสายแล้วแยกเป็นสายอื่น ๆ ต่อไปตามความเหมาะสมและสะดวกแก่การค้นห้าบ้าน โดย
ให้ถือหลักว่าบ้านใกล้เคียงกันควรจะให้เลขหมายประจำบ้านใกล้กัน
ข้อ ๙ ถ้าชุมนุมชนใดมีบ้านอยู่เป็นหย่อม ๆ หรือบ้านที่อยู่ระเกะระกะไม่เป็น
ระเบียบ ให้กำหนดจุดสมมติขึ้นก่อน แล้วกำหนดเส้นทางจากจุดสมมตินั้น และปฏิบัติตาม ข้อ ๘
ข้อ ๑๐ ในกรณีที่ไม่สามารถกำหนดจุดสมมติขึ้นได้ เช่นไม่สามารถกำหนดเขต
ชุมนุมชนขึ้นได้ หรือท้องที่ที่มีบ้านอยู่เป็นหย่อม ๆ ไม่เป็นระเบียบ ให้กำหนดจุดสมมติขึ้นก่อน แล้ว
กำหนดให้เลขหมายประจำบ้านเริ่มต้นจากจุดสมมตินั้น
ข้อ ๑๑ บริเวณพื้นที่ที่มีอาณาเขตติดต่อกันหลายท้องที่ให้นายทะเบียนแต่ละแห่ง
ที่ท้องที่ติดกันนั้นทำความตกลงกันว่า ถนน ตรอก ซอย แม่น้ำ ลำคลอง สายใดที่ติดต่อกันระหว่าง
ท้องที่ ให้ติดเลขหมายบ้านฝั่งใดเป็นฝั่งขวาหรือซ้ายเหมือนกันโดยตลอด
ข้อ ๑๒ เมื่อได้กำหนดให้เลขหมายประจำบ้านแล้ว ต่อมามีบ้านปลูกสร้างขึ้นใหม่
ระหว่างบ้านหลังใด ก็ให้ใช้เลขหมายประจำบ้านที่อยู่ใกล้ชิดนั้นแล้วเพิ่มตัวเลขไว้ท้าย เช่น ๕/๒,
๕/๓, เป็นเลขหมายประจำบ้านที่ปลูกสร้างขึ้นใหม่ หรือถ้าบ้านใดรื้อถอนไป และมีบ้านปลูกสร้าง
ขึ้นใหม่ ณ ที่เดิมหรือใกล้ชิดกับบ้านที่รื้อถอนไป ก็ให้ใช้เลขหมายประจำบ้านที่รื้อถอนนั้นถ้าปลูกสร้าง
บ้านขึ้นใหม่ต่อจากบ้านที่มีเลขหมายประจำบ้านสูงสุดให้กำหนดเลขหมายประจำบ้านที่ปลูกสร้างใหม่
เรียงจากเลขหมายสูงสุดนั้นต่อไปตามลำดับ
ข้อ ๑๓ บ้านที่ปลูกสร้างขึ้นโดยมิชอบด้วยกฎหมายหรือระเบียบแบบแผน เช่น บ้าน
ที่ปลูกสร้างในที่สาธารณะ ปลูกสร้างโดยบุกรุกป่าสงวน หรือบ้านที่ปลูกสร้างโดยมิได้รับอนุญาตตาม
กฎหมายว่าด้วยการควบคุมการก่อสร้าง เป็นบ้านชั่วคราว ให้ถือเสมือนบ้านที่จะต้องกำหนดเลขหมาย
ประจำบ้านให้ตามระเบียบนี้
ตอนที่ ๓
จุดสมมติในการให้เลขหมายประจำบ้าน
ข้อ ๑๔ ถนนที่เป็นทางเข้าเขตชุมนุมชน ให้ถือต้นทางของเขตชุมนุมชน ให้ถือ
ต้นทางของเขตชุมนุมชนเป็นจุดสมมติ
ข้อ ๑๕ ถนนที่ตั้งจากริมฝั่งแม่น้ำ ริมคลอง หรือชายทะเลให้ถือจากริมฝั่งแม่น้ำ
ริมคลอง หรือชายทะเลนั้นเป็นจุดสมมติ
ข้อ ๑๖ ตรอก หรือซอย ให้ถือถนนใหญ่ซึ่งตรอกหรือซอยนั้นแยกออกมาเป็น
จุดสมมติ
ข้อ ๑๗ บ้านที่อยู่ริมน้ำที่ไม่มีถนน ตรอก หรือซอย ให้ถือปากน้ำเป็นจุดสมมติ
ข้อ ๑๘ จุดสมมติอื่น ๆ ที่เหมาะสม เช่น หมู่บ้านที่มีบ้านระเกะระกะ ให้จัดทำ
เส้นทางสมมติขึ้นเสียก่อน แล้วจึงกำหนดเลขหมายประจำบ้านให้
ตอนที่ ๔
วิธีติดเลขหมายประจำบ้าน
ข้อ ๑๙ บ้านทั่วไปให้ติดเลขหมายประจำบ้านไว้ที่ประตูบ้านทางเข้า หรือที่ที่คน
ภายนอกแลเห็นได้ง่าย
ข้อ ๒๐ บ้านที่มีรั้วบ้านโดยรอบ ให้ติดเลขหมายประจำบ้านไว้ที่ประตูรั้วบ้านทางเข้า
ถ้ารั้วบ้านมีประตูทางเข้าหลายทางให้ติดไว้ที่ประตูรั้วซึ่งใช้เข้าออกโดยปกติ
ข้อ ๒๑ บ้านที่อยู่ริมน้ำ และมีศาลาท่าน้ำ ให้ติดเลขหมายประจำบ้านไว้ที่ศาลาท่าน้ำ
ของบ้านนั้น ถ้าบ้านใดไม่มีศาลาท่าน้ำให้ติดไว้ที่บ้านซึ่งสามารถมองจากลำน้ำเห็นได้โดยชัดเจน
ข้อ ๒๒ บ้านที่มีรั้วบ้านแต่ไม่มีกรอบประตูรั้วบ้าน ให้ติดเลขหมายประจำบ้านไว้
ตรงเสาประตูรั้วบ้านทางเข้าด้านขวามือ ให้ตัวเลขสูงกว่าพื้นดินประมาณ ๒ เมตร
ข้อ ๒๓ บ้านที่มีรั้วบ้านและกรอบประตูรั้วบ้าน ให้ติดเลขหมายประจำบ้านไว้
ตรงกลางของขอบประตูรั้วบ้านเบื้องบน
ข้อ ๒๔ บ้านที่มีหลายชั้น และแยกการปกครองต่างหากจากกัน เช่น ห้องเช่า
ให้ติดเลขหมายประจำบ้านทุกห้องเรียงตามลำดับจากห้องข้างล่างขึ้นไปหาชั้นบน
สำนักทะเบียนราษฎรและนายทะเบียน
ตอนที่ ๑
สำนักทะเบียนราษฎร
ข้อ ๒๕ การตั้งสำนักทะเบียนให้ดำเนินการตามระเบียบการจัดทำทะเบียนราษฎร
ของกระทรวงมหาดไทย พ.ศ. ๒๔๙๙
ตอนที่ ๒
นายทะเบียน
ข้อ ๒๖ การแต่งตั้งและถอดถอนนายทะเบียนให้ดำเนินการตามระเบียบการจัดทำ
ทะเบียนราษฎรของกระทรวงมหาดไทย พ.ศ. ๒๔๙๙
การจัดทำทะเบียนราษฎร
ตอนที่ ๑
ทะเบียนบ้าน
ข้อ ๒๗ ให้นายทะเบียนอำเภอและนายทะเบียนท้องถิ่นจัดทำทะเบียนบ้านทุกบ้าน
ที่มีเลขหมายประจำบ้าน ดังนี้
(๑) บ้านที่ปลูกสร้างโดยชอบด้วยกฎหมายและระเบียบ ให้ใช้ทะเบียนบ้าน
(ท.ร. ๑๔) ฉบับสีขาว
(๒) บ้านที่ปลูกสร้างโดยมิชอบด้วยกฎหมายหรือระเบียบ เช่น บ้านที่ปลูกสร้าง
ในที่สาธารณะ ป่าสงวน หรือปลูกสร้าง โดยมิได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการ
ก่อสร้าง ให้ใช้ทะเบียนบ้าน (ท.ร. ๑๔) ฉบับสีฟ้า
บ้านที่ปลูกสร้างโดยมิชอบด้วยกฎหมายหรือระเบียบ เมื่อได้ดำเนินการให้ชอบด้วย
กฎหมายหรือระเบียบแล้ว ให้จัดทำทะเบียนบ้านสีขาวแทน โดยการคัดรายการเฉพาะบุคคลที่ยังอยู่
ในบ้านนั้น และให้แยกทะเบียนบ้านฉบับสีฟ้าออกไว้ต่างหากและหมายเหตุด้วยว่า "ใช้ทะเบียนบ้าน
ฉบับสีขาวแทนเมื่อ..."
ตอนที่ ๒
ทะเบียนคนเกิด
ข้อ ๒๘ คำว่า "เกิดในบ้าน" หมายถึงการเกิดในบ้านทั่ว ๆ ไป ตามความหมาย
ของคำว่า "บ้าน" จะเป็นบ้านของผู้ใดก็ได้ ไม่จำกัดว่าต้องเป็นบ้านซึ่งมารดาผู้คลอดเด็กมีชื่ออยู่
ในทะเบียนบ้าน
คำว่า "เกิดนอกบ้าน" หมายถึง การเกิดนอกชายคาบ้านหรือการเกิดในที่ซึ่งมิได้
เป็นบ้านตามความหมายของคำว่า "บ้าน" เช่น เกิดในศาลาที่พักคนเดินทาง เกิดในรถหรือเรือ
โดยสาร หรือบนทางสาธารณะ เป็นต้น
คำว่า "คนต่างท้องที่เกิดนอกบ้าน" หมายถึงคนที่มีชื่อในทะเบียนบ้าน ของสำนัก
ทะเบียนแห่งหนึ่ง
ข้อ ๒๙ เมื่อนายทะเบียนได้รับแจ้งว่า มีคนเกิดในท้องที่ไม่ว่าจะเป็นการเกิดในบ้าน
หรือเกิดนอกบ้าน ให้ปฏิบัติดังนี้
ก. ในเขตเทศบาล
ให้นายทะเบียนท้องถิ่นดำเนินการดังนี้
(๑) เรียกสำเนาทะเบียนบ้านจากผู้แจ้งและตรวจสอบกับทะเบียนบ้าน
(๒) กรอกสูติบัตรทั้ง ๓ ตอน
(๓) เพิ่มรายการคนเกิดลงในทะเบียนบ้านและสำเนาทะเบียนบ้าน
(๔) มอบสูติบัตร ตอนที่ ๑ และคืนสำเนาทะเบียนบ้านให้แก่ผู้จ้าง
(๕) จัดทำทะเบียนคน
(๖) ส่งสูติบัตร ตอนที่ ๓ ไปยังแพทย์เทศบาล
(๗) เก็บสูติบัตร ตอนที่ ๒ เข้าแฟ้มทะเบียนคนเกิด
ข. นอกเขตเทศบาล
๑. ให้นายทะเบียนตำบลดำเนินการดังนี้
(๑) กรอกสูติบัตรทั้ง ๓ ตอน
(๒) มอบสูติบัตร ตอนที่ ๑ ให้แก่ผู้แจ้ง
(๓) เพิ่มรายการคนเกิดลงในสำเนาทะเบียนบ้านแล้วลงชื่อนายทะเบียนตำบล
ในฐานะผู้รับรองรายการ
(๔) ส่งสูติบัตร ตอนที่ ๒ และตอนที่ ๓ พร้อมกับสำเนาทะเบียนบ้านที่มีคนเกิด
ไปยังนายทะเบียนอำเภอ
๒. เมื่อนายทะเบียนอำเภอได้รับสูติบัตร ตอนที่ ๒ และตอนที่ ๓ พร้อมกับสำเนา
ทะเบียนบ้านให้ดำเนินการดังนี้
(๑) เพิ่มรายการคนเกิดลงในทะเบียนบ้านและตรวจสอบสำเนาทะเบียนบ้านให้
ถูกต้องตรงกัน แล้วลงชื่อในทะเบียนบ้านและสำเนาทะเบียนบ้าน
(๒) คืนสำเนาทะเบียนบ้านให้นายทะเบียนตำบล
(๓) จัดทำทะเบียนคน
(๔) ส่งสูติบัตร ตอนที่ ๓ ไปยังนายแพทย์ใหญ่จังหวัด
(๕) เก็บสูติบัตร ตอนที่ ๒ เข้าแฟ้มทะเบียนคนเกิด
ข้อ ๓๐ ในกรณีคนต่างท้องที่มาเกิดนอกบ้านให้ปฏิบัติดังนี้
ก. ในเขตเทศบาล
ให้นายทะเบียนท้องถิ่นดำเนินการ ดังนี้
(๑) กรอกสูติบัตรทั้ง ๓ ตอน
(๒) มอบสูติบัตร ตอนที่ ๑ ให้แก่ผู้แจ้ง
(๓) ส่งสูติบัตร ตอนที่ ๓ ไปยังแพทย์เทศบาล
(๔) คัดและรับรองสำเนาสูติบัตร ตอนที่ ๒ แล้วส่งไปยังนายทะเบียนท้องถิ่นหรือ
นายทะเบียนอำเภอแห่งท้องที่ที่มารดามีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
(๕) เก็บสูติบัตร ตอนที่ ๒ เข้าแฟ้มทะเบียนคนเกิด
ข. นอกเขตเทศบาล
๑. ให้นายทะเบียนตำบลดำเนินการ ดังนี้
(๑) กรอกสูติบัตรทั้ง ๓ ตอน
(๒) มอบสูติบัตร ตอนที่ ๑ ให้แก่ผู้แจ้ง
(๓) ส่งสูติบัตร ตอนที่ ๒ และตอนที่ ๓ ไปยังนายทะเบียนอำเภอ
๒. เมื่อนายทะเบียนอำเภอได้รับสูติบัตร ตอนที่ ๒ และตอนที่ ๓ แล้วให้ดำเนินการ
ดังนี้
(๑) คัดและรับรองสำเนาสูติบัตร ตอนที่ ๒ แล้วส่งไปยังนายทะเบียนท้องถิ่น
หรือนายทะเบียนอำเภอแห่งท้องที่ที่มารดามีชื่ออยู่เพื่อเพิ่มรายการคนเกิดในทะเบียนบ้านและจัดทำ
ทะเบียนคน
(๒) ส่งสูติบัตร ตอนที่ ๓ ไปยังนายแพทย์ใหญ่จังหวัด
(๓) เก็บสูติบัตร ตอนที่ ๒ เข้าแฟ้มทะเบียนคนเกิด
ข้อ ๓๑ เมื่อนายทะเบียนได้รับแจ้งว่ามีคนต่างท้องที่มาเกิดในบ้าน ให้ถือปฏิบัติ
เช่นเดียวกับการแจ้งเกิดในบ้านตามข้อ ๒๙ และเมื่อมารดาประสงค์จะนำเด็กไปอยู่ที่อื่น ให้ดำเนิน
การย้ายที่อยู่ตามระเบียบ
ข้อ ๓๒ คนเกิดใหม่ซึ่งถูกทิ้งไว้และมีชีวิตอยู่ เมื่อพนักงานฝ่ายปกครอง หรือตำรวจ
ได้รับแจ้งแล้ว ให้ออกใบรับแจ้ง (ท.ร. ๑๘) ให้ไป แล้วรายงานไปยังนายทะเบียนแห่งท้องที่ที่คนเกิด
ถูกทิ้งไว้เพื่อออกสูติบัตรให้ โดยให้นายทะเบียนกรอกข้อความในสูติบัตรเท่าที่สามารถจะกรอกได้แล้ว
ดำเนินการตามข้อ ๒๙ หรือ ๓๐ แล้วแต่กรณีโดยอนุโลม
ข้อ ๓๓ การแจ้งการเกิดของบุตรเกินกำหนด สำหรับบุคคลสัญชาติไทย ให้ผู้แจ้ง
ยื่นคำร้องต่อนายทะเบียนแห่งท้องที่ที่บุตรเกิดแล้วให้ปฏิบัติ ดังนี้
ก. ในเขตเทศบาล
ให้นายทะเบียนท้องถิ่นดำเนินการ ดังนี้
(๑) เปรียบเทียบคดีความผิด
(๒) ดำเนินการสอบสวนพยานหลักฐานแล้วเสนอเรื่องราวไปยังนายอำเภอพร้อม
ด้วยความเห็น
(๓) เมื่อนายอำเภอได้พิจารณาสั่งอนุญาตแล้ว ให้นายอำเภอแจ้งให้นายทะเบียน
ท้องถิ่นดำเนินการตามระเบียบว่าด้วยการรับแจ้งการเกิด แต่ให้หมายเหตุในสูติบัตรทุกตอนว่า "แจ้ง
เกิดเกินกำหนด"
ข. นอกเขตเทศบาล
ให้นายทะเบียนตำบลรับคำร้องแล้วส่งเรื่องราวไปยังนายทะเบียนอำเภอและให้
นายทะเบียนอำเภอดำเนินการเช่นเดียวกับนายทะเบียนท้องถิ่นกรณีแจ้งการเกิดเกินกำหนดในเขต
เทศบาล
ข้อ ๓๔ เมื่อมีคนต่างด้าวแจ้งการเกิดของบุตรเกินกำหนดให้นายทะเบียนดำเนินการ
ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการจัดทำทะเบียนราษฎร พ.ศ. ๒๔๙๙ แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับ
ที่ ๕) พ.ศ. ๒๕๑๐
ข้อ ๓๕ ในกรณีที่ผู้ร้องขอแจ้งการเกิดของบุตรเกินกำหนดไม่มีหลักฐานพอจะ
เชื่อถือได้ให้ยกคำร้องเสียแล้วแจ้งให้ผู้ร้องทราบ
ตอนที่ ๓
การแจ้งชื่อบุตรเกิดใหม่
ข้อ ๓๖ เมื่อนายทะเบียนผู้รับแจ้งได้รับแจ้งการเกิด ให้แนะนำผู้แจ้งตั้งชื่อบุตรเกิด
ใหม่พร้อมกับการแจ้งเกิด และพิจารณาด้วยว่า ชื่อที่ขอตั้งนั้นถูกต้องตามหลักการตั้งชื่อบุคคลหรือไม่
ถ้ายังไม่ถูกต้องก็แนะนำให้ตั้งชื่อเสียใหม่ให้ถูกต้อง
ข้อ ๓๗ ถ้าบิดาหรือมารดาประสงค์จะเปลี่ยนชื่อบุตรเกิดใหม่ภายในหกเดือนนับแต่
ได้แจ้งชื่อไว้แล้ว ให้นายทะเบียนดำเนินการ ดังนี้
ก. ในเขตเทศบาล
ให้นายทะเบียนท้องถิ่นดำเนินการ ดังนี้
(๑) เรียกสำเนาทะเบียนบ้านและสูติบัตรตอนที่ ๑ จากผู้แจ้ง
(๒) พิจารณาชื่อที่ของเปลี่ยนใหม่นั้นถูกต้องตามหลักการตั้งชื่อบุคคลหรือไม่ ถ้ายัง
ไม่ถูกต้องก็แนะนำให้ตั้งชื่อเสียใหม่ให้ถูกต้อง
(๓) แก้ชื่อในสูติบัตร ตอนที่ ๑ และทะเบียนคนเกิด
(๔) แก้ชื่อในทะเบียนบ้านและสำเนาทะเบียนบ้าน แล้วลงชื่อ และวัน เดือน ปี กำกับ
(๕) คืนสูติบัตร ตอนที่ ๑ และสำเนาทะเบียนบ้านแก่ผู้แจ้ง
(๖) แก้ชื่อในบัตรทะเบียนคน แล้วลงชื่อและวัน เดือน ปี กำกับ
ข. นอกเขตเทศบาล
ให้นายทะเบียนตำบลดำเนินการ ดังนี้
(๑) เรียกสูติบัตร ตอนที่ ๑ จากผู้แจ้ง
(๒) พิจารณาชื่อที่ขอเปลี่ยนใหม่นั้น ถูกต้องตามหลักการตั้งชื่อบุคคลหรือไม่ ถ้า
ยังไม่ถูกต้องก็แนะนำให้ตั้งชื่อเสียใหม่
(๓) แก้ชื่อในสูติบัตร ตอนที่ ๑ แล้วคืนให้แก่ผู้แจ้ง
(๔) รายงานการเปลี่ยนชื่อตัวไปยังนายทะเบียนอำเภอ ตามแบบ ท.ร. ๒๔ พร้อมกับ
ส่งสำเนาทะเบียนบ้านไปยังนายทะเบียนอำเภอเพื่อแก้ทะเบียนคนเกิด ทะเบียนบ้านและทะเบียนคน
ตอนที่ ๔
ทะเบียนคนตาย
ข้อ ๓๘ เมื่อนายทะเบียนได้รับแจ้งว่า มีคนตายในท้องที่ซึ่งผู้ตายตายในบ้านที่ตน
มีชื่ออยู่ในทะเบียน ให้ปฏิบัติดังนี้
ก. ในเขตเทศบาล
ให้นายทะเบียนท้องถิ่นดำเนินการ ดังนี้
(๑) เรียกสำเนาทะเบียนจากผู้แจ้งมาตรวจสอบกับทะเบียนบ้าน
(๒) ถ้าผู้ตายมีผู้รักษาพยาบาลโดยอาชีพให้เรียกหนังสือรับรองการตายจากผู้ทำการ
รักษาพยาบาลโดยอาชีพนั้น
(๓) กรอกมรณบัตรทั้ง ๓ ตอน
(๔) จำหน่ายคนตายออกจากทะเบียนบ้านและสำเนาทะเบียนบ้านโดยประทับเครื่อง
หมาย "ตาย" สีแดงไว้หน้าชื่อ
(๕) มอบมรณบัตร ตอนที่ ๑ พร้อมคืนสำเนาทะเบียนบ้านให้แก่ผู้แจ้ง
(๖) จำหน่ายทะเบียนคน โดยประทับเครื่องหมาย "ตาย" สีแดง แล้วแยกไว้ต่างหาก
(๗) ส่งมรณบัตร ตอนที่ ๓ ไปยังแพทย์เทศบาล
(๘) เก็บมรณบัตร ตอนที่ ๒ และหนังสือรับรองคนตาย (ถ้ามี) เข้าแฟ้มทะเบียน
คนตาย
ข. นอกเขตเทศบาล
๑. ให้นายทะเบียนตำบลดำเนินการ ดังนี้
(๑) ถ้าผู้ตายมีผู้รักษาพยาบาลโดยอาชีพให้เรียกหนังสือรับรองการตายจากผู้ทำ
การรักษาพยาบาลโดยอาชีพนั้น
(๒) กรอกมรณบัตรทั้ง ๓ ตอน
(๓) มอบมรณบัตร ตอนที่ ๑ ให้แก่ผู้แจ้ง
(๔) ส่งมรณบัตร ตอนที่ ๒ และตอนที่ ๓ และหนังสือรับรองการตายพร้อมกับสำเนา
ทะเบียนบ้านไปยังนายทะเบียนอำเภอ
๒. เมื่อนายทะเบียนอำเภอได้รับมรณบัตร ตอนที่ ๒ และตอนที่ ๓ และหนังสือ
รับรองการตาย พร้อมกับสำเนาทะเบียนบ้านให้ดำเนินการ ดังนี้
(๑) จำหน่ายคนตายออกจากทะเบียนบ้านและสำเนาทะเบียนบ้านโดยประทับเครื่อง
หมาย "ตาย" สีแดง ไว้หน้าชื่อ
(๒) คืนสำเนาทะเบียนบ้านให้นายทะเบียนตำบล
(๓) จำหน่ายทะเบียนคน โดยประทับเครื่องหมาย "ตาย" สีแดงแล้วแยกเก็บไว้
ต่างหาก
(๔) ส่งมรณบัตร ตอนที่ ๓ ไปยังนายแพทย์ใหญ่จังหวัด
(๕) เก็บมรณบัตร ตอนที่ ๒ และหนังสือรับรองการตาย (ถ้ามี) เข้าแฟ้มทะเบียน
คนตาย
ข้อ ๓๙ เมื่อนายทะเบียนได้รับแจ้งว่ามีคนตายในท้องที่ซึ่งผู้ตายมีถิ่นที่อยู่ภายในเขต
สำนักทะเบียนผู้รับแจ้ง แต่ตายนอกบ้านที่ตนมีชื่อในทะเบียนบ้าน ให้ดำเนินการตามระเบียบว่าด้วย
การรับแจ้งการตายแต่ให้แจ้งไปยังเจ้าบ้านที่ผู้ตายมีชื่อในทะเบียนบ้าน ให้นำสำเนาทะเบียนบ้านมา
แก้รายการแล้วคืนให้เจ้าบ้านไป
ข้อ ๔๐ เมื่อนายทะเบียนได้รับแจ้งว่ามีคนตายในท้องที่ซึ่งผู้ตายมิได้มีถิ่นที่อยู่ภายใน
เขตสำนักทะเบียนผู้รับแจ้ง ให้ดำเนินการตามระเบียบว่าด้วยการรับแจ้งการตาย แต่ให้แจ้งไปยัง
นายทะเบียนที่ผู้ตายมีถิ่นที่อยู่ พร้อมกับส่งสำเนามรณบัตร ตอนที่ ๒ ไปให้ เพื่อดำเนินการแก้รายการ
ในทะเบียนบ้าน และจำหน่ายทะเบียนคน
ข้อ ๔๑ ในกรณีคนตายนอกบ้าน ถ้าพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจได้รับแจ้งการ
ตายแล้วให้ออกใบรับแจ้งให้แก้ผู้แจ้งและรีบแจ้งต่อไปยังนายทะเบียนที่ผู้ตายได้มาตายในเขตท้องที่
นั้น และเมื่อนายทะเบียนได้รับแจ้งแล้ว ให้ดำเนินการต่อไปว่าด้วยการออกมรณบัตร แก้ทะเบียนบ้าน
สำเนาทะเบียนบ้านและทะเบียนคน ถ้าเป็นคนต่างท้องที่ เมื่อนายทะเบียนได้ออกมรณบัตรให้ไปแล้ว
ให้แจ้งไปยังนายทะเบียนที่ผู้ตายมีถิ่นที่อยู่เพื่อดำเนินการต่อไป
ข้อ ๔๒ เมื่อมีผู้มาแจ้งการตายโดยยังไม่พบศพให้นายทะเบียนดำเนินการดังนี้
(๑) ในกรณีที่ผู้หายไปได้หายไปในเขตต้องที่ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน เมื่อ
เจ้าบ้านหรือผู้แทนมาแจ้งกับนายทะเบียนว่ามีคนหายไป และมีข้อเท็จจริงซึ่งเจ้าพนักงานฝ่ายปกครอง
หรือพนักงานสอบสวนเชื่อว่าตายแต่ยังไม่พบศพให้นายทะเบียนออกใบรับแจ้งให้แก่ผู้แจ้งไว้เป็น
หลักฐาน โดยไม่ต้องออกมรณบัตร และให้หมายเหตุไว้ในทะเบียนบ้านในรายการของผู้ที่หายไปว่า
"ได้รับแจ้งจาก....ว่า ตกน้ำตาย ถูกฆ่าตาย ฯลฯ (แล้วแต่กรณี) แต่ยังไม่พบศพ ตามใบรับแจ้งลง
วันที่...เดือน.....พ.ศ......" ลงชื่อนายทะเบียน
(๒) ในกรณีที่ผู้หายไปมิได้มีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านในท้องที่ที่นายทะเบียนได้
รับแจ้งเมื่อนายทะเบียนได้รับแจ้งและปรากฏข้อเท็จจริงจากเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองหรือพนักงาน
สอบสวนเช่นเดียวกับ ข้อ (๑) แล้วให้นายทะเบียนผู้รับแจ้งออกใบรับแจ้งให้แก่ผู้แจ้งไปแล้วแจ้ง
ไปยังนายทะเบียนท้องที่ที่ผู้หายไปมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน และให้นายทะเบียนนั้น ๆ หมายเหตุไว้
ในทะเบียนบ้านในรายการของผู้ที่หายไป เช่นเดียวกับ ข้อ (๑)
เมื่อนายทะเบียนได้ดำเนินการตาม ข้อ (๑) หรือ ข้อ (๒) แล้วแต่กรณี ให้หมายเหตุ
ไว้ในทะเบียนคน มีข้อความอย่างเดียวกับที่ได้หมายเหตุไว้ในทะเบียนบ้าน
ข้อ ๔๓ เมื่อมีผู้แจ้งการตายเกินกำหนดเวลา ให้นายทะเบียนท้องถิ่นหรือ
นายทะเบียนอำเภอดำเนินคดีแก้ผู้แจ้งแล้วดำเนินการสอบสวน ถ้าพิจารณาเห็นว่าไม่มีการทุจริต
แอบแฝงอยู่ก็ให้นายทะเบียนผู้รับแจ้งออกมรณบัตรให้กับผู้แจ้งไปได้โดยหมายเหตุในมรณบัตร
ทุกตอนว่า "ได้รับแจ้งตายเกินกำหนดเวลา" แล้วให้นายทะเบียนลงชื่อและวัน เดือน ปี กำกับ แล้ว
แก้รายการในทะเบียนบ้านและจำหน่ายทะเบียนคน
ตอนที่ ๕
ลูกตายในท้อง
ข้อ ๔๔ ลูกตายในท้องที่อยู่ในครรภ์มารดา ตั้งแต่ ๒๘ สัปดาห์ขึ้นไป ไม่ถือว่า
เป็นคนเกิดคนตาย ให้ออกบัตรลูกตายในท้อง และไม่ต้องเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้าน กับไม่ต้องจัดทำ
ทะเบียนคนแต่อย่างใด
ข้อ ๔๕ ให้นายทะเบียนผู้รับแจ้งดำเนินการ ดังนี้
ก. ในเขตเทศบาล
ให้นายทะเบียนท้องถิ่นดำเนินการ ดังนี้
(๑) ถ้ามีผู้ทำคลอดโดยอาชีพ ให้เรียกหนังสือรับรองลูกตายในท้องจากผู้ทำคลอด
โดยอาชีพนั้น
(๒) กรอกบัตรลูกตายในท้องทั้ง ๒ ตอน
(๓) มอบบัตรลูกตายในท้อง ตอนที่ ๑ ให้แก่ผู้แจ้ง
(๔) ส่งบัตรลูกตายในท้อง ตอนที่ ๒ ไปยังแพทย์เทศบาล
(๕) เก็บหนังสือรับรองลูกตายในท้อง (ถ้ามี) เข้าแฟ้มลูกตายในท้อง
ข. นอกเขตเทศบาล
๑. ให้นายทะเบียนตำบลดำเนินการ ดังนี้
(๑) ถ้ามีผู้ทำคลอดโดยอาชีพ ให้เรียกหนังสือรับรองลูกตายในท้องจากผู้ทำคลอด
โดยอาชีพนั้น
(๒) กรอกบัตรลูกตายในท้องทั้ง ๒ ตอน
(๓) มอบบัตรลูกตายในท้อง ตอนที่ ๑ ให้ผู้แจ้ง
(๔) ส่งบัตรลูกตายในท้อง ตอนที่ ๒ และหนังสือรับรองลูกตายในท้อง (ถ้ามี) ไปยัง
นายทะเบียนอำเภอ
๒. เมื่อนายทะเบียนอำเภอได้รับบัตรลูกตายในท้องตอนที่ ๒ และหนังสือรับรอง
ลูกตายในท้อง (ถ้ามี) ให้ดำเนินการดังนี้
(๑) ส่งบัตรลูกตายในท้องตอนที่ ๒ ไปยังนายแพทย์ใหญ่จังหวัด
(๒) เก็บหนังสือรับรองลูกตายในท้อง (ถ้ามี) เข้าแฟ้มลูกตายในท้อง
ข้อ ๔๖ ในกรณีที่พนักงานฝ่ายปกครอง หรือตำรวจได้รับแจ้งว่ามีลูกตายในท้อง
นอกบ้าน ให้พนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจออกใบรับแจ้งให้ แล้วรีบแจ้งไปยังนายทะเบียนที่มี
ลูกตายในท้องเพื่อดำเนินการต่อไป
ตอนที่ ๖
การ เก็บ ฝัง เผา และการย้ายศพ
ข้อ ๔๗ เมื่อมีผู้มาแจ้งว่ามีคนตาย ลูกตายในท้อง และการตายนั้นไม่มีเหตุอันควร
สงสัยว่าตายโดยโรคติดต่ออันตรายหรือตายโดยผิดธรรมชาติ ให้นายทะเบียนผู้รับแจ้งสอบถาม
ผู้แจ้งว่าจะเก็บ ฝัง หรือเผาศพ ณ สถานที่ใด เมื่อใด แล้วกรอกลงในมรณบัตร
ข้อ ๔๘ เมื่อทำการย้ายศพที่เก็บหรือฝัง ซึ่งผิดไปจากสถานที่ที่ได้แจ้งไว้เดิม
ถ้าศพอยู่ในท้องที่ใดให้แจ้งขออนุญาตต่อนายทะเบียนท้องที่นั้น และให้นายทะเบียนผู้รับแจ้งเรียก
มรณบัตรจากผู้แจ้งแล้วสลักหลังอนุญาต ให้เก็บ ฝัง จากสถานที่ใดไป ณ สถานที่ใด เมื่อใด ลงชื่อ
นายทะเบียนแล้วมอบให้แก่ผู้แจ้งไป ถ้ามรณบัตรสูญหายก็ให้นายทะเบียนออกใบอนุญาตให้
ข้อ ๔๙ ในกรณีทีได้รับอนุญาตให้เก็บศพหรือฝังศพแล้วต่อมาจะทำการเผาศพ
ถ้าศพนั้นอยู่ในท้องที่ใด ให้ขออนุญาตต่อนายทะเบียนท้องที่นั้น ให้นายทะเบียนผู้รับแจ้งออก
ใบอนุญาตเผาให้โดยระบุว่าอนุญาตให้เผาศพผู้ใด เมื่อใด ณ สถานที่ใด ลงวัน เดือน ปี ที่อนุญาตแล้ว
มอบให้ผู้แจ้ง
ระเบียบสำนักงานกลางทะเบียนราษฎร กรมการปกครอง ว่าด้วยการจัดทำทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2515 (Office of the Council of State). Retrieved via LawPlayer, https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_c3e505fbe39f1695
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
Thai official texts excluded from copyright (Copyright Act B.E. 2537 s.7)；開放資料層 CC BY 署名
本頁資料來源：สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)·整理提供：法律人 LawPlayer· lawplayer.com