กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ 52 (พ.ศ. 2504) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช 2478

• จำนวนมาตรา: 8

มาตรา อารัมภบท

กฎสำนักนายกรัฐมนตรี

กฎสำนักนายกรัฐมนตรี

ฉบับที่ ๕๒ (พ.ศ. ๒๕๐๔)

ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบ

ข้าราชการฝ่ายพลเรือน

พุทธศักราช ๒๔๗๘

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการ

ฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘ นายกรัฐมนตรีออกกฎไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ออกตามความในมาตรา ๗ แห่งพระ

ราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘ (ฉบับที่ ๑๑)

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ ให้เจ้าพนักงานเรือนจำหรือทัณฑสถาน ซึ่งดำรงตำแหน่งหัวหน้าแผนก

หรือตำแหน่งที่เทียบเท่าลงมา และมีอำนาจและหน้าที่ควบคุมผู้ต้องขังตามกฎหมายว่าด้วย

ราชทัณฑ์ แต่งเครื่องแบบพิเศษตามกฎนี้

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ เครื่องแบบชาย ประกอบด้วย

(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี มีเครื่องประกอบ คือ

(ก) กะบังสีดำ

(ข) สายรัดคางสีดำ กว้าง ๑ เซนติเมตร ปลายสายมีดุมโลหะตราครุฑสีทอง

ขนาดเล็กติดที่ริมขอบหมวกข้างละ ๑ ดุม

(ค) ผ้าพันหมวก ทำด้วยผ้าหรือสักหลาดสีเลือดหมูกว้าง ๔ เซนติเมตร

(ง) ตราหน้าหมวกรูปครุฑในบัวกระหนก ทำด้วยโลหะสีทอง

(๒) เสื้อคอพับสีกากี ที่ชายปกเสื้อด้านหน้าติดเครื่องหมายราชสีห์ทำด้วยโลหะ

สีทองข้างละ ๑ อัน แขนยาวรัดข้อมือ ขัดดุมข้างละ ๑ ดุม หรือแขนสั้นเพียงศอก ที่อกมีกระเป๋า

ปะข้างละ ๑ กระเป๋า ตรงกลางกระเป๋ามีรอยจีบตามทางดิ่ง มีปกรูปมนชายกลางแหลม ขัดดุมข้าง

ละ ๑ ดุม สาบที่หน้าอกมีดุมขนาดกลาง ๕ ดุม และมีอินทรธนูอ่อนทำด้วยผ้าชนิดและสีเดียวกับ

เสื้อ เป็นแผ่นสีเหลี่ยมเรียวจากทางด้านไหล่ไปทางคอ ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร เย็บติดกับเสื้อ

ด้านคอกว้าง ๒.๕ เซนติเมตรปลายมน ขัดดุมขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม ดุมทั้งสิ้นลักษณะกลมแบน

ทำด้วยวัตถุสีกลืนกับเสื้อ

เมื่อสวมเสื้อนี้ให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง

(๓) กางเกงขายาวสีกากี ไม่พับปลายขา ปลายขายาว ปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า

๒๔ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๘ เซนติเมตร ที่ขอบเอวมีห่วงสำหรับสอดเข็มขัดทำด้วยผ้าสีเดียว

กับกางเกงกว้างไม่เกิน ๑ เซนติเมตร ๕ ห่วง ด้านข้างมีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า และจะมี

กระเป๋าหลังเป็นกระเป๋าเจาะก็ได้

(๔) เข็มขัดหนังสีน้ำตาล กว้าง ๔ เซนติเมตร หัวเข็มขัดทำด้วยโลหะสีทองเป็น

แผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางตั้ง มุมมน มีเข็มสำหรับสอดรู ๑ เข็ม

(๕) รองเท้าหนังหรือผ้าหุ้มส้น หรือสูงครึ่งน่อง สีน้ำตาล หรือสีดำ รองเท้าทุก

แบบใช้รองเท้าผูกเชือก มีส้นและไม่มีลวดลาย

(๖) ถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ เครื่องแบบหญิง ประกอบด้วย

(๑) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากี มีเครื่องประกอบ คือ

(ก) กะบังสีดำ

(ข) ผ้าพันหมวก ทำด้วยผ้าหรือสักหลาดสีเลือดหมูกว้าง ๓ เซนติเมตร

(ค) ตราหน้าหมวกรูปครุฑในบัวกระหนก ทำด้วยโลหะสีทอง

(๒) เสื้อคอพับสีกากี ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับของเครื่องแบบชาย

(๓) กระโปรงสีกากียาวครึ่งน่อง มีจีบพับทบตรงกลางด้านหลัง ไม่มีกระเป๋า และ

ชายกระโปรงไม่บาน

(๔) เข็มขัดหนังสีน้ำตาล ลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดของเครื่องแบบชาย

(๕) รองเท้าหนังหุ้มส้นสีน้ำตาล หรือสีดำ ไม่ผูกเชือกส้นใหญ่พอควร สูงไม่เกิน

๕ เซนติเมตร ไม่มีริ้วและลวดลาย

(๖) ถุงเท้า ถ้าใช้ให้ใช้สีเดียวกับรองเท้า

(๗) กระเป๋าถือ ถ้าใช้ให้ใช้สีน้ำตาล ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสูงไม่เกิน

๒๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๓๕ เซนติเมตร มีฝาปิดรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมมน และมีสายถือหรือ

สายคล้องไหล่

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ เครื่องหมายบนอินทรธนู มีดังนี้

(๑) อักษร รท ทำด้วยโลหะสีทอง ติดบนอินทรธนู ตอนที่ชิดกับไหล่ข้างละ ๑ อัน

(๒) แถบรูปหมอน ทำด้วยโลหะสีทองกว้าง ๐.๗ เซนติเมตร ยาว ๔ เซนติเมตร

(๓) ดาว ๘ แฉก ทำด้วยโลหะสีทองแถบและดาว ติดบนอินทรธนูทั้ง ๒ ข้าง มี

จำนวนดังนี้

(๑) เสมียนพนักงานหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า

(ก) ผู้คุม ผู้อบรม ผู้ควบคุมดูแล ๒ แถบ

(ข) ตำแหน่งอื่นนอกจากที่ระบุไว้ใน (ก) ๓ แถบ

(๒) ประจำแผนกหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า

(ก) ตำแหน่งอื่นนอกจากที่ระบุไว้ใน (ข) ๑ ดาว

(ข) พัศดีตรี ๒ ดาว

(๓) หัวหน้าแผนกหรือตำแหน่งที่เทียบเท่า ๓ ดาว

การติดแถบหรือดาว ให้ติดถัดจากอักษร รท ๐.๕ เซนติเมตร และให้ติดเรียง

ตามส่วนยาวของอินทรธนู เว้นระยะพองาม

มาตรา ข้อ ๖

ข้อ ๖ เจ้าพนักงานเรือนจำหรือทัณฑสถาน ซึ่งแต่งเครื่องแบบพิเศษตามกฎนี้ ผู้

ใดได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ หรือได้รับพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราช

อิสริยาภรณ์ต่างประเทศได้ ให้ใช้แพรแถบอย่างเดียวกับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ทำ

เป็นแถบกว้าง ๑.๕ เซนติเมตร ยาว ๓ เซนติเมตร ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกระเป๋าบน เว้นแต่

เครื่องราชอิสริยาภรณ์ใด ซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวา ก็ได้ติดแพรแถบที่อก

เสื้อข้างขวา และสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยากรณ์ใดมีกฎหมายกำหนดให้มีเครื่องหมาย

สำหรับแพรแถบให้ประดับเครื่องหมายสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นด้วย

มาตรา ข้อ ๗

ข้อ ๗ เครื่องแบบพิเศษตามกฎนี้จะต้องแต่งในโอกาสใด ให้เป็นไปตามที่อธิบดี

กรมราชทัณฑ์กำหนด

มาตรา ข้อ ๘

ข้อ ๘ ให้กรมราชทัณฑ์สร้างหรือเขียนรูปเครื่องแบบพิเศษตัวอย่างขึ้นไว้เป็น

มาตรฐาน และสอดคล้องควบคุมการแต่งเครื่องแบบพิเศษให้เป็นไปตามกฎนี้

ให้ไว้ ณ วันที่ ๕ มกราคม พ.ศ. ๒๕๐๔

จอมพล ส. ธนะรัตน์

นายกรัฐมนตรี

+--------------------------------------------------------------------------------------------------+

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับนี้ คือเครื่องแบบเป็น

องค์ประกอบที่ช่วยส่งเสริมบุคลิกลักษณะและสมรรถภาพในการปฏิบัติงานของพนักงาน

เจ้าหน้าที่ให้เกิดความเข้มแข็งและเคร่งครัดต่อระเบียบวินัย เครื่องแบบของเจ้าพนักงานเรือนจำ

และทัณฑสถานที่ใช้อยู่เดิมไม่เหมาะสมกับกาลสมัย ในต่างประเทศ อาทิ สหรัฐอเมริกา อังกฤษ

ญี่ปุ่น มลายู สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ เจ้าหน้าที่เรือนจำและทัณฑสถานผู้ทำหน้าที่ควบคุมก็มี

เครื่องแบบโดยเฉพาะ ซึ่งมีลักษณะสง่าผ่าเผย เป็นที่เคารพยำเกรงของผู้ที่อยู่ในความควบคุมดูแล

จึงสมควรปรับปรุงเครื่องแบบของเจ้าพนักงานเรือนจำและทัณฑสถาน ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมเสียใหม่

ให้เหมาะสม

[รก.๒๕๐๔/๓/๑๐/๑๐ มกราคม ๒๕๐๔]