資料由法律人 LawPlayer整理提供·กฎหมายไทย / LawPlayer จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
ประกาศกระทรวงการคลัง
ประกาศกระทรวงการคลัง
เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการอนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์
พ.ศ. ๒๕๐๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๒๒
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังกำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการอนุญาตจัดตั้ง
ธนาคารพาณิชย์ไว้ ดังต่อไปนี้
บททั่วไป
ข้อ ๑ ในประกาศนี้
"กลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑" หมายความว่า บุคคลธรรมดาซึ่งมีสัญชาติไทยหรือ
นิติบุคคลซึ่งจดทะเบียนตามกฎหมายไทย ตั้งแต่ ๕ รายขึ้นไปที่แสดงเจตนาร่วมกันว่าจะจัดตั้ง
ธนาคารพาณิชย์ โดยทุกรายจะถือหุ้นในธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งขึ้นรวมกันเท่ากับร้อยละ ๒๕ ของ
ทุนจดทะเบียน
"กลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒" หมายความว่า บุคคลธรรมดาซึ่งมีสัญชาติไทย นิติ
บุคคลซึ่งจดทะเบียนตามกฎหมายไทย กลุ่มนิติบุคคลดังกล่าวสถาบันการเงินต่างชาติ หรือกลุ่ม
สถาบันการเงินต่างชาติ ที่แสดงเจตนาร่วมกันว่าจะสนับสนุนกลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ เพื่อจัดตั้ง
ธนาคารพาณิชย์ โดยทุกรายหรือทุกกลุ่ม จะถือหุ้นในธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งขึ้นรวมกันเท่ากับ
ร้อยละ ๒๕ ของทุนจดทะเบียน
"สถาบันการเงินต่างประเทศ" หมายความว่า นิติบุคคลซึ่งจดทะเบียนในต่าง
ประเทศ และประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์ โดยไม่มีสาขาที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจ
ธนาคารพาณิชย์ได้เต็มรูปแบบในประเทศไทย
"ความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้น" หมายความว่า
(๑) การที่บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลรายหนึ่งถือหุ้นในนิติบุคคลอีกรายหนึ่ง
เกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมด หรือ
(๒) การที่บุคคลดังต่อไปนี้ รายใดรายหนึ่งหรือหลายรายรวมกันถือหุ้นในนิติ
บุคคลอีกรายหนึ่งเกินร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมด
(ก) นิติบุคคล
(ข) บุคคลธรรมดาซึ่งถือหุ้นในนิติบุคคลตาม (ก) เกินร้อยละ ๒ ของจำนวนหุ้น
ที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมด
(ค) นิติบุคคลที่มีนิติบุคคลตาม (ก) หรือบุคคลธรรมดาตาม (ข) ถือหุ้นเกิน
ร้อยละ ๑๐ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมด
(ง) กรรมการหรือผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้จัดการลงไปอีกสามระดับของนิติบุคคล
ตาม (ก)
ทั้งนี้ การพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างกัน ให้นำหลักเกณฑ์การถือหุ้นที่บัญญัติ
ไว้ในมาตรา ๕ ทวิ วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ ซึ่งแก้ไข
เพิ่มเติมโดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕
พ.ศ. ๒๕๒๘ มาใช้บังคับโดยอนุโลม
"ความสัมพันธ์ในเชิงการบริหาร" หมายความว่า
(๑) การที่บุคคลธรรมดาเป็นกรรมการหรือผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้จัดการลงไป
อีกสามระดับของนิติบุคคลรายหนึ่ง
(๒) การที่บุคคลธรรมดาในฐานะตัวแทนของนิติบุคคลรายหนึ่งเป็นกรรมการ
หรือผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้จัดการลงไปอีกสามระดับของนิติบุคคลอีกรายหนึ่งหรือ
(๓) การที่นิติบุคคลหนึ่งมีกรรมการหรือผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้จัดการลงไปอีก
สามระดับของนิติบุคคลนั้น เป็นกรรมการหรือผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้จัดการลงไปอีกสามระดับ
ของนิติบุคคลอีกรายหนึ่ง
"ลูกหนี้ด้อยคุณภาพ" หมายความว่า ลูกหนี้ซึ่งได้รับการจัดชั้นตามผลการตรวจ
สอบตามกฎหมายว่าด้วยการธนาคารพาณิชย์ หรือกฎหมายว่าด้วยการประกอบธุรกิจเงินทุน
ธุรกิจหลักทรัพย์และธุรกิจเครดิตฟองซิเอร์
"คณะกรรมการ" หมายความว่า คณะกรรมการพิจารณาคำขออนุญาตจัดตั้ง
ธนาคารพาณิชย์
ข้อ ๒ หลักเกณฑ์ วิธีกา และเงื่อนไขในการอนุญาต การพิจารณา และการ
อนุญาตให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์ตามประกาศนี้ ให้ใช้บังคับแก่การยื่นคำขออนุญาตจัดตั้ง
ธนาคารพาณิชย์ซึ่งได้ยื่นภายในกำหนดเวลาตามประกาศนี้
การคัดเลือกผู้ที่สมควรให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์
ข้อ ๓ ผู้ใดประสงค์จะขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ให้ยื่นคำขออนุญาตจัด
ตั้งธนาคารพาณิชย์ตามแบบท้ายประกาศนี้พร้อมสำเนา ๑ ชุด ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเลขที่
๒๘๓ ถนนสามเสนใน แขวงบางขุนพรหม เขตพระนคร กรุงเทพฯ ๑๐๒๐๐ ตั้งแต่วันที่ ๑
ธันวาคม ๒๕๓๙ ในเวลาทำการ
ข้อ ๔ ผู้ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์จะต้องประกอบด้วยกลุ่มผู้เริ่มจัก
ตั้งประเภท ๑ และกลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒
ข้อ ๕ ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามดังต่อไปนี้
(๑) เป็นบุคคลธรรมดาซึ่งมีสัญชาติไทย หรือบริษัทเงินทุน บริษัทเงินทุนหลัก
ทรัพย์ บริษัทจำกัด หรือบริษัทมหาชนจำกัด ที่มีผู้มีสัญชาติไทยถือหุ้นรวมกันเกินร้อยละ ๕๐ ของ
ทุนจดทะเบียน
(๒) ไม่เป็นหรือเคยเป็นบุคคลล้มละลาย
(๓) ไม่เป็นลูกหนี้ด้วยคุณภาพ
(๔) ไม่เคยมีประวัติเสียหายหรือดำเนินกิจการใด ที่มีลักษณะอันเป็นการ
หลอกลวงหรือแสดงถึงการขาดความรับผิดชอบหรือความรอบคอบ หรือสะท้อนถึงวิธีการทำธุรกิจ
ที่ไม่เป็นธรรมหรือไม่น่าเชื่อถือ
ข้อ ๖ ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามดังต่อไปนี้
(๑) ในกรณีที่เป็นบุคคลธรรมดาซึ่งมีสัญชาติไทย บริษัทเงินทุนหรือบริษัทเงิน
ทุนหลักทรัพย์ ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๕
(๒) ในกรณีที่เป็นบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัด นอกจากจะต้องมีคุณ
สมบัติและไม้มีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๕ แล้ว ยังต้องจัดตั้งมาแล้วไม่ต่ำกว่า ๕ ปี มีผลประกอบ
การดี และเคยมีกำไรสุทธิจากการดำเนินงานตามงบการเงินในช่วงใดช่วงหนึ่งอย่างต่อเนื่องไม่
น้อยกว่า ๓ ปี
(๓) ในกรณีที่เป็นกลุ่มนิติบุคคล นิติบุคคลแต่ละรายในกลุ่มนิติบุคคลนั้น จะ
ต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตาม (๑) หรือ (๒) แล้วแต่กรณี
(๔) ในกรณีที่เป็นสถาบันการเงินต่างชาติหรือกลุ่มสถาบันการเงินต่างชาติ
สถาบันการเงินต่างชาติและละรายต้องไม่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารกับ
ธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งอยู่ในปัจจุบันหรือสถาบันการเงินที่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือใน
เชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว
ข้อ ๗ ผู้ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ต้องกำหนดให้ผู้เริ่มจัดตั้ง
ประเภท ๑ รายหนึ่งเป็นผู้นำของกลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ โดยนอกจากจะต้องเป็นนิติบุคคลที่มี
คุณสมบัติตามข้อ ๕ และต้องไม่มีผู้ถือหุ้นที่เป็นสถาบันการเงินต่างชาติถือหุ้นรวมกันเกินร้อยละ
๑๕ ของทุนจดทะเบียนแล้ว ยังต้องมีคุณสมบัติดังต่อไปนี้
(๑) ในกรณีที่เป็นบริษัทเงินทุนหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ ต้องมีสินทรัพย์
สุทธิไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐ ล้านบาท และมีเงินกองทุนชั้นที่ ๑ สุทธิไม่ต่ำกว่า ๒,๕๐๐ ล้านบาท มี
ฐานะการเงินมั่นคง มีผลประกอบการดี และมีกำไรสุทธิจากการดำเนินงานตามงบการเงินล่าสุด
อย่างต่อเนื่องย้อนหลังไปไม่น้อยกว่า ๓ ปี
(๒) ในกรณีที่เป็นบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชนจำกัด ต้องเป็นบริษัทที่จัดตั้งมา
แล้วไม่ต่ำกว่า ๕ ปี มีสินทรัพย์ไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐ ล้านบาทโดยมีส่วนของผู้ถือหุ้นไม่ต่ำกว่า
๒,๕๐๐ ล้านบาท และมีกำไรสุทธิจากการดำเนินงานตามงบการเงินล่าสุดอย่างต่อเนื่องย่อนหลัง
ไปไม่น้อยกว่า ๓ ปี
ในกรณีที่ผู้นำของกลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ เป็นบริษัทจำกัดหรือบริษัทมหาชน
จำกัดตาม (๒) ผู้ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ต้องกำหนดให้มีบริษัทเงินทุนหรือบริษัท
เงินทุนหลักทรัพย์ที่จดทะเบียนตามกฎหมายไทย ซึ่งมีสินทรัพย์สุทธิไม่ต่ำกว่า ๑๐,๐๐๐ ล้านบาท
และมีฐานะมั่นคงอย่างน้อยหนึ่งบริษัทเป็นผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ด้วย
ข้อ ๘ ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ ต้องไม่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิง
การบริหารกับผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒
ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ ต้องไม่มีความเกี่ยวข้องระหว่างกันเองตามหลักเกณฑ์ที่
บัญญัติไว้ในมาตรา ๕ ทวิ แห่งพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติม
โดยพระราชกำหนดแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติการธนาคารพาณิชย์ พ.ศ. ๒๕๐๕ พ.ศ. ๒๕๒๘
ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ แต่ละรายหรือแต่ละกลุ่ม ต้องไม่มีความสัมพันธ์ในเชิง
การถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารระหว่างกันเอง
ข้อ ๙ ผู้ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ต้องกำหนดตัวบุคคลที่จะดำรง
ตำแหน่งประธานกรรมการ ประธานการบริหาร กรรมการผู้จัดการ และรองผู้จัดการของธนาคาร
พาณิชย์ที่ขอจัดตั้ง เสนอมาพร้อมกับคำของอนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ โดยบุคคลดังกล่าวต้อง
มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามดังต่อไปนี้
(๑) มีความสามารถาในการบริหารโดยมีผลงานการบริหารที่ดีในอดีตมาแล้ว
(๒) มีความซื่อสัตย์สุจริต
(๓) ไม่เคยมีประวัติเสียหาย หรือดำเนินกิจการใด ที่มีลักษณะเป็นการหลอกลวง
หรือแสดงถึงการขาดความรับผิดชอบหรือขาดความรอบคอบ หรือสะท้อนถึงวิธีการทำธุรกิจที่ไม่
เป็นธรรมหรือไม่น่าเชื่อถือ
(๔) ไม่เป็นลูกหนี้ด้วยคุณภาพ
(๕) ไม่เคยทำธุรกิจหรือเกี่ยวข้องกับการทำธุรกิจที่ทำให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับ
ความสามารถหรือความรอบคอบของบุคคลนั้น ไม่ว่าในเรื่องของประเภทธุรกิจหรือในเรื่องของวิธี
การดำเนินธุรกิจ
ข้อ ๑๐ ในคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ ผู้ยื่นคำขอต้องเสนอหลักฐาน
ประกอบคำของอนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ดังต่อไปนี้
(๑) หลักฐานของผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ และผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ซึ่งเป็น
บุคคลธรรมดา ได้แก่ ประวัติและข้อมูลที่สำคัญอื่น ๆ เช่น สินทรัพย์และหนี้สิน
(๒)หลักฐานเกี่ยวกับกิจการของผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ และผู้เริ่มจัดตั้งประเภท
๒ ที่เป็นนิติบุคคลซึ่งจดทะเบียนตามกฎหมายไทย ได้แก่ สำเนาหนังสือบริคณห์สนธิ สำเนาข้อ
บังคับ สำเนาหนังสือรับรองการจะทะเบียนบริษัท สำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น ที่นายทะเบียนหุ้น
ส่วนบริษัทมหาชนจำกัดแล้วแต่กรณีรับรอง งบการเงินล่าสุดอย่างต่อเนื่องย้อนหลัง ๕ ปี ที่ผู้สอบ
บัญชีรับรอง สถานที่ตั้งของกิจการ รายงานการประชุมผู้ถือหุ้นของบริษัทที่มีมติให้ดำเนินการยื่น
ขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ และรายชื่อ ประวัติการศึกษาและประสบการณ์การทำงานของ
กรรมการและผู้บริหารตั้งแต่ระดับผู้จัดการลงไปอีกสามระดับของนิติบุคคลนั้น
(๓) หลักฐานเกี่ยวกับกิจการของสถาบันการเงินต่างชาติที่เป็นผู้เริ่มจัดตั้ง
ประเภท ๒ ได้แก่ เอกสารหลักฐานแสดงการเป็นนิติบุคคล หนังสือแสดงเจตนาร่วมจัดตั้งธนาคาร
พาณิชย์ และงบการเงินล่าสุดอย่างต่อเนื่องย้อนหลัง ๕ ปี ที่ผู้สอบบัญชีรับรอง
(๔) หลักฐานแสดงแหล่งที่มาของเงินทุนอย่างชัดเจน
(๕) แผนภูมิการจัดองค์กรของธนาคารพาณิชย์ที่ขอจัดตั้ง พร้อมคำอธิบายหน้าที่
ของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในการบริหารงานของธนาคารพาณิชย์ที่ขอจัดตั้ง
(๖) แผนการดำเนินงานที่มีความเป็นไปได้ในเชิงธุรกิจของธนาคารพาณิชย์ที่ขอ
จัดตั้ง
ข้อ ๑๑ ให้มีคณะกรรมการพิจารณาคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์
ประกอบด้วยผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นประธาน ปลัดกระทรวงการคลังเป็นรอง
ประธาน รองปลัดกระทรวงการคลังซึ่งปลัดกระทรวงการคลังมอบหมายผู้ทรงคุณวุฒิด้านให้คำ
ปรึกษากฎหมายกระทรวงการคลัง อธิบดีกรมบัญชีกลางเลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการ
เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา และกรรมการอื่นอีกสองคน ซึ่งรัฐ
มนตรีว่าการกระทรวงการคลังแต่งตั้ง เป็นกรรมการ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง
เป็นกรรมการและเลขานุการ และผู้ช่วยผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทยซึ่งว่าการธนาคารแห่ง
ประเทศไทยมอบหมาย เป็นกรรมการและผู้ช่วยเลขานุการ
ให้คณะกรรมการมีหน้าที่พิจารณาคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ตามหลัก
เกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขแห่งประกาศนี้ เพื่อคัดเลือกผู้ที่สมควรให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์เสนอ
ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในการนี้ ให้คณะกรรมการมีอำนาจพิจารณา และวินิจฉัยชี้
ขาดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขดังกล่าว และมีอำนาจเรียกเอกสารหลัก
ฐานใด ๆ จากผู้ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ เพิ่มเติมจากที่กำหนดไว้ในแบบคำขอ
อนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์เพื่อประกอบการพิจารณาได้
ข้อ ๑๒ เมื่อคณะกรรมการได้พิจารณาคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ทุก
รายแล้ว ให้คณะกรรมการเสนอรายชื่อผู้ที่สมควรให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์ต่อรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงการคลังไม่เกิน ๕ ราย แต่หากเห็นว่ามีผู้สมควรให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์ไม่ถึง ๕ รายจะ
เสนอรายชื่อน้อยกว่า ๕ รายก็ได้ ในกรณีนี้ ให้คณะกรรมการเสนอความเห็นพร้อมเหตุผลที่ควร
ให้ความเห็นชอบหรือไม่ให้ความเห็นชอบให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์ประกอบคำของทุกราย เพื่อ
ประกอบการพิจารณาของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังด้วย
ในการพิจารณาคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ ให้คณะกรรมการพิจารณา
การปฏิบัติตามเงื่อนไขต่าง ๆ ที่กำหนดไว้ในประกาศ นี้ของผู้ยื่นคำขอ ประกอบกับข้อเท็จจริงอื่น
ที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของธนาคารพาณิชย์ที่จะจัดตั้ง การพัฒนาระบบเศรษฐกิจของประเทศ
อย่างมีประสิทธิภาพ ความมั่นคงของระบบการเงิน ประโยชน์ของประชาชน การกระจายความ
เจริญไปยังจังหวัดต่าง ๆ ในส่วนภูมิภาค และการแข่งขันทางการเงิน รวมทั้งจะต้องพิจารณาเรื่อง
ดังต่อไปนี้ด้วย คือ
(๑) ประวัติการบริหารงานและการปฏิบัติตามนโยบายของทางราชการของผู้นำ
ของกลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑
(๒) ประวัติการกระทำความผิดทางการเงิน หรือการถูกกล่าวโทษโดยกระทรวง
การคลัง แห่งประเทศไทย สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ และ
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ของผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ และผู้ที่ได้รับ
การเสนอชื่อให้เป็นประธานกรรมการ ประธานกรรมการบริหาร กรรมการผู้จัดการ และรองผู้จัด
การของธนาคารพาณิชย์ที่ขอจัดตั้ง
(๓) ความเกี่ยวข้องกันของผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ และผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒
ระหว่างกลุ่ม ระหว่างกันเอง หรือกับธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งอยู่ในปัจจุบันหรือสถาบันการเงินที่มี
ความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว ที่อาจทำให้
ธนาคารพาณิชย์ที่ขอจัดตั้งเกิดความไม่มั่นคงหรือถูกครอบงำกิจการจนขัดกับวัตถุประสงค์ของ
การอนุญาตให้จัดตั้งธนาคารพาณิชย์ขึ้นใหม่
(๔) ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสถาบันการเงินต่างชาติหรือกลุ่มสถาบันการเงินต่างชาติ
ที่เป็นผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ในด้านของขนาด ชื่อเสียง และการกระจายสาขาที่จะมีความเกี่ยวข้อง
กับการพัฒนาธุรกิจของธนาคารพาณิชย์ที่ขอจัดตั้ง
การพิจารณาออกใบอนุญาตให้ประกอบการธนาคารพาณิชย์
------------ ข้อ ๑๓ เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังพิจารณาให้ความเห็นชอบให้ผู้ใด
ดำเนินการจัดตั้งะนาคารพาณิชย์แล้ว ให้ผู้นั้นยื่นของรับในอนุญาตให้ประกอบการธนาคาร
พาณิชย์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังภายใน ๑ ปี นับแต่วันที่ได้รับความเห็นชอบ โดยต้อง
ปฏิบัติตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้
(๑) ต้องจัดตั้งและจดทะเบียนบริษัทมหาชนจำกัด โดยมีสำนักงานใหญ่อยู่ใน
จังหวัดขอนแก่น เชียงใหม่ นครราชสีมา พิษณุโลก ระยอง ลำปาง สงขลา สุราษฎร์ธานี หรือ
อุบลราชธานี โดยมีทุนจดทะเบียนไม่ต่ำกว่า ๗,๕๐๐ ล้านบาท และมีทุนชำระแล้วเต็มมูลค่าในทัน
ทีที่มีการกระจายหุ้นตาม (๒) แล้ว
(๒) ต้องกำหนดให้บริษัทมหาชนจำกัดตาม (๑) มีสัดส่วนการถือหุ้นดังต่อไปนี้
(ก) กลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ ต้องถือหุ้นในบริษัทดังกล่าวร้อยละ ๒๕ ของทุน
จดทะเบียน โดยผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ แต่ละรายจะถือหุ้นได้ไม่เกินร้อยละ ๕ ของทุนจดทะเบียน
(ข) กลุ่มผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ต้องถือหุ้นในบริษัทดังกล่าวร้อยละ ๒๕ ของทุน
จดทะเบียน โดยผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ที่เป็นบุคคลธรรมดา นิติบุคคล หรือสถาบันการเงินต่าง
ชาติ แต่ละรายจะถือหุ้นได้ไม่เกินร้อยละ ๕ ของทุนจดทะเบียน สำหรับผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ที่
เป็นกลุ่มนิติบุคคลหรือกลุ่มสถาบันการเงินต่างชาติ แต่ละกลุ่มจะถือหุ้นได้ไม่เกินร้อยละ ๑๐ ของ
ทุนจดทะเบียน
(ค) หุ้นอีกร้อยละ ๕๐ ของทุนจดทะเบียน ให้จำหน่ายอย่างกว้างขวางแก่ผู้มีสิทธิ
ซื้อหุ้นตามราคามูลค่าหุ้นที่จดทะเบียนไว้ โดยให้แบ่งขายให้แก่บุคคลธรรมดาที่มีภูมิลำเนาอยู่ใน
จังหวัดอันเป็นที่ตั้งของสำนักงานใหญ่ของธนาคารพาณิชย์ที่จะจัดตั้งขึ้นร้อยละ ๑๐ ของทุนจด
ทะเบียน ถ้าผู้มีสิทธิซื้อหุ้นแจ้งความจำนงตอบรับจะซื้อหุ้นไม่ครบตามเกณฑ์ดังกล่าว ให้ผู้ซึ่งได้รับ
ความเห็นชอบให้ดำเนินการจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ชี้แจงเหตุผลพร้อมทั้งเสอนวิธีการจัดสรรหุ้นที่
เหลืออยู่แก่ประชาชนให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังพิจารณาอนุญาตเป็นกรณี ๆ ไป ทั้งนี้
ตามหลักเกณฑ์วิธีการ และเงื่อนไขการกระจายหุ้นตามภาคผนวกท้ายประกาศนี้
(๓) ต้องนำความใน (๒) (๓) (๔) (๕) และ (๖) ของข้อ ๑๖ ไปจดทะเบียน
เป็นข้อบังคับของบริษัทมหาชนจำกัดและกำหนดไว้ในข้อบังคับว่าการแก้ไขข้อบังคับดังกล่าวจะ
กระทำมิได้ เว้นแต่จะได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
(๔) ต้องดำเนินการมิให้ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ หรือผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ มี
ความสัมพันธ์ในเชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งอยู่ในปัจจุบันหรือสถาบันการเงินที่มี
ความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว
(๕) ต้องดำเนินการให้ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ หรือผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ที่ถือ
หุ้นเกินร้อยละ ๒ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดในธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งอยู่ในปัจจุบัน
รายใดรายหนึ่งหรือสถาบันการเงินที่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารกับ
ธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวจำหน่ายหุ้นในส่วนที่เกินนั้นเสีย เว้นแต่ในกรณีที่ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑
หรือผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ดังกล่าว เป็นบริษัทเงินทุนหรือบริษัทเงินทุนหลักทรัพย์ และไม่
ประสงค์จะจำหน่ายหุ้นในส่วนที่เกินนั้นในทันที ก็ให้นำหุ้นในส่วนที่เกินดังกล่าวไปฝากไว้ในความ
ดูแลของบริษัทศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อทยอยขายใน
ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยให้หมดภายใน ๕ ปี นับแต่วันที่ได้รับความเห็นชอบให้ดำเนิน
การจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ และขณะที่ยังมิได้ขายหุ้นดังกล่าวต้องไม่ใช้สิทธิออกเสียงในฐานะผู้ถือ
หุ้นดังกล่าวต้องไม่ใช้สิทธิออกเสียงในฐานะผู้ถือหุ้นนั้น
(๖) ต้องดำเนินการให้ธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งอยู่ในปัจจุบันหรือสถาบันการเงิน
ที่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว ที่ถือหุ้นเกิน
ร้อยละ ๒ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดในนิติบุคคลที่เป็นผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ หรือผู้
ริเริ่มจัดตั้งประเภท ๒ จำหน่ายหุ้นในส่วนที่เกินนั้นเสีย เว้นแต่ในกรณีที่ไม่อาจดำเนินการให้ผู้ถือ
หุ้นดังกล่าวจำหน่ายหุ้นในส่วนที่เกินนั้นในทันที่ได้ ก็ต้องดำเนินการให้ผู้ถือหุ้นนั้นนำหุ้นในส่วนที่
เกินดังกล่าวไปฝากไว้ในความดูแลของบริษัทศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ของตลาดหลักทรัพย์แห่ง
ประเทศไทย เพื่อทยอยขายในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยให้หมดภายใน ๕ ปี นับแต่วันที่
ได้รับความเห็นชอบให้ดำเนินการจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ และในขณะที่ยังมิได้ขายหุ้นดังกล่าวต้อง
ไม่ใช้สิทธิออกเสียงในฐานะผู้ถือหุ้นนั้น
(๗) ต้องดำเนินการให้ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ และผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ ทำคำ
มั่นตามแบบที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำหนด เพื่อผูกพันตนว่าภายใน ๕ ปี นับแต่วันที่ธนาคาร
พาณิชย์ที่จะจัดตั้งขึ้นเปิดดำเนินการ บุคคลดังกล่าวจะปฏิบัติตามเงื่อนไข ดังต่อไปนี้
(ก) จะไม่มีความสัมพันธ์ในเชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์อื่นหรือสถาบัน
การเงินที่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว
(ข) จะไม่ถือหุ้นเกินร้อยละ ๒ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมดใน
ธนาคารพาณิชย์อื่นรายใดรายหนึ่งหรือสถาบันการเงินที่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือใน
เชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว
(ค) ในกรณีที่เป็นนิติบุคคล จะไม่ให้ธนาคารพาณิชย์อื่นรายใดรายหนึ่ง หรือ
สถาบันการเงินที่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารกับธนาคารพาณิชย์ดังกล่าว
ถือหุ้นของนิติบุคคลนั้นรวมกันเกินร้อยละ ๒ ของจำนวนหุ้นที่จำหน่ายได้แล้วทั้งหมด
(๘) ต้องดำเนินการให้ที่ประชุมใหญ่ผู้ถือหุ้นแต่งตั้งประธานกรรมการประธาน
กรรมการบริหาร และกรรมการผู้จัดการของธนาคารพาณิชย์ที่จะจัดตั้งขึ้นตามที่ได้ระบุไว้ในคำขอ
อนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ และต้องแต่งตั้งรองผู้จัดการตามที่ได้ระบุไว้ในคำของอนุญาตจัดตั้ง
ธนาคารพาณิชย์ รวมทั้งต้องเสนอรายชื่อกรรมการอื่น และผู้บริหารตั้งแต่ระดับต่ำกว่ารองผู้จัด
การลงไปสองระดับ ที่มีความสามารถและความเหมาะสมสำหรับตำแหน่งนั้น ๆ เพื่อขออนุญาต
จากธนาคารแห่งประเทศไทยให้ดำรงตำแหน่ง และนับแต่วันที่บุคคลดังกล่าวได้รับการแต่งตั้งหรือ
ถูกเสนอรายชื่อเพื่อขออนุญาต บุคคลนั้นต้องไม่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการ
บริหารกับธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งอยู่ในปัจจุบันหรือธนาคารพาณิชย์อื่นที่จะจัดตั้งขึ้นใหม่
ในกรณีที่ไม่อาจแต่งตั้งประธานกรรมการ ประธานกรรมการบริหารกรรมการผู้
จัดการ หรือรองผู้จัดการ ตามที่ได้ระบุไว้ในคำของอนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ได้ ให้ชี้แจงเหตุ
ผลพร้อมทั้งชื่อบุคคลอื่นที่มีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๙ และข้อ ๑๓ (๘) ให้
ธนาคารแห่งประเทศไทยพิจารณาอนุญาตอีกครั้งหนึ่ง
ข้อ ๑๔ ก่อนได้รับใบอนุญาตให้ประกอบการธนาคารพาณิชย์ หากปรากฏว่าผู้
ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์รายใดขาดคุณสมบัติ มีลักษณะต้องห้ามฝ่าฝืนหรือไม่
ปฏิบัติตามเงื่อนไขที่กำหนดในข้อ ๔ ข้อ ๕ ข้อ ๖ ข้อ ๗ ข้อ ๘ ข้อ ๙ หรือ ข้อ ๑๐ หรือปรากฏข้อ
เท็จจริงในภายหลังว่าสมควรเพิกถอนการให้ความเห็นชอบด้วยเหตุตามข้อ ๑๒ วรรคสอง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังจะเพิกถอนการให้ความเห็นชอบให้ดำเนินการจัดตั้งธนาคาร
พาณิชย์แก่ผู้ยื่นคำขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์รายนั้นก็ได้
ข้อ ๑๕ เมื่อผู้ซึ่งได้รับความเห็นชอบให้ดำเนินการจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ได้
ดำเนินการตามที่ได้กำหนดไว้ในข้อ ๑๓ แล้ว รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังจะออกใบอนุญาต
ให้ประกอบการธนาคารพาณิชย์ต่อไป
ข้อ ๑๖ เมื่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังออกใบอนุญาตให้ประกอบการ
ธนาคารพาณิชย์แล้ว ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ และธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้ง
ขึ้นใหม่ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขดังต่อไปนี้
(๑) ภายใน ๑ ปี นับแต่วันได้รับอนุญาตให้ประกอบการธนาคารพาณิชย์
ธนาคารพาณิชย์ดังกล่าวต้องเปิดดำเนินการแก่ประชาชน
(๒) ภายใน ๕ ปี นับแต่วันเปิดดำเนินการ ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ และผู้เริ่มจัด
ตั้งประเภท ๒ จะจำนำหุ้นหรือจะถือหุ้นน้อยกว่าส่วนที่ตนถืออยู่แล้วในขณะจัดตั้งบริษัทมหาชน
จำกัดไม่ได้ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทย
(๓) ภายใน ๓ ปี นับแต่วันเปิดดำเนินการ ธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งขึ้นใหม่ต้อง
เข้าไปร่วมฟื้นฟู ร่วมถือหุ้น หรือร่วมบริหารสถาบันการเงินอื่นตามที่ทางราชการร้องขอ
(๔) ภายใน ๓ ปี นับแต่วันเปิดดำเนินการ ธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งขึ้นใหม่ต้อง
ไม่ยื่นขออนุญาตจดทะเบียนหุ้นของตนเป็นหลักทรัพย์จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่ง
ประเทศไทย
(๕) ภายใน ๕ ปี นับแต่วันเปิดดำเนินการ ธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งขึ้นใหม่ต้อง
ไม่ให้สินเชื่อหรือก่อภาระผูกพัน เช่น ให้หรือให้ยืม แก่ผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๑ หรือผู้เริ่มจัดตั้ง
ประเภท ๒ หรือนิติบุคคลที่มีความสัมพันธ์ในเชิงการถือหุ้นหรือในเชิงการบริหารกับผู้เริ่มจัดตั้ง
ประเทศ ๑ หรือผู้เริ่มจัดตั้งประเภท ๒ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากธนาคารแห่งประเทศไทยตาม
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังประกาศกำหนด
(๖) เมื่อธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งขึ้นเปิดดำเนินการแล้ว การแต่งตั้งและเปลี่ยน
แปลงกรรมการและผู้บริหารตั้งแต่ระดับรองผู้จัดการลงไปสองระดับต้องได้รับอนุญาตจาก
ธนาคารแห่งประเทศไทย
ในกรณีที่กรรมการและผู้บริหารตั้งแต่ระดับรองผู้จัดการลงไปสองระดับของ
คุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามข้อ ๙ และข้อ ๑๓ (๘) ให้ธนาคารแห่งประเทศไทยมีอำนาจ
เพิกถอนการอนุญาตตามวรรคหนึ่งได้
ข้อ ๑๗ มาตรการสนับสนุนของทางราชการ
(๑) ภายใน ๕ ปี นับแต่วันที่ธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งขึ้นใหม่เปิดดำเนินการ ทาง
ราชการจะสนับสนุนให้ธนาคารพาณิชย์นั้นเปิดสาขาได้เป็นพิเศษทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่
ทางกราชการกำหนด
(๒) ทางราชการจะพิจารณาออกใบอนุญาตประกอบธุรกิจอื่นที่เกี่ยวข้องกับการ
ดำเนินกิจการธนาคารพาณิชย์ให้แก่ธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งขึ้นใหม่เป็นกรณีพิเศษ เพื่อให้เท่า
เทียมกับธนาคารพาณิชย์ที่จัดตั้งอยู่ในปัจจุบัน เช่นใบอนุญาตให้จัดการกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ
หรือใบอนุญาตประกอบธุรกิจค้าตราสารหนี้เป็นต้น
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ในประกาศนี้เป็นต้นไป
ประกาศ ณ วันที่ ๒๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๓๘
สุรเกียรติ์ เสถียรไทย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
[ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย]
[รก.๒๕๓๘/พ๔๔ง/๑/๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๓๘]
ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการ ขออนุญาตจัดตั้งธนาคารพาณิชย์ (Office of the Council of State). Retrieved via LawPlayer, https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_1f00d6105c4a3f29
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
Thai official texts excluded from copyright (Copyright Act B.E. 2537 s.7)；開放資料層 CC BY 署名
本頁資料來源：สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)·整理提供：法律人 LawPlayer· lawplayer.com