ประกาศกองบัญชาการทหารสูงสุด คำสั่งกองทัพสนามที่ 38/85 28 กุมภาพันธ์ 2485 เรื่อง การยึดทรัพย์ตามกฎอัยการศึก พุทธศักราช 2457

• จำนวนมาตรา: 9

มาตรา อารัมภบท

ประกาศกองบัญชาการทหารสูงสุด

ประกาศกองบัญชาการทหารสูงสุด

คำสั่งกองทัพสนามที่

๓๘/๘๕

๒๘

กุมภาพันธ์ ๒๔๘๕

เรื่อง

การยึดทรัพย์ตามกฎอัยการศึก พุทธศักราช ๒๔๕๗[๑]

เนื่องจากกฎอัยการศึก พุทธศักราช ๒๔๕๗ มาตรา ๑๒

ให้อำนาจฝ่ายทหารที่จะทำการยึดบรรดาสิ่งของ เพื่อมิให้เป็นประโยชน์แก่ราชศัตรู

หรือเพื่อเป็นประโยชน์แก่ราชการทหาร ผู้บัญชาการทหารสูงสุด

จึงออกคำสั่งวางระเบียบปฏิบัติในเรื่องยึดทรัพย์ไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ การยึดเพื่อประโยชน์แก่ราชการทหารนั้น

ให้กระทำต่อเมื่อไม่สามารถจะใช้วิธีเกณฑ์ได้เท่านั้น

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ ในการยึดไม่ว่าจะเป็นในกรณีที่จะมิให้เป็นประโยชน์แก่ราชศัตรู

หรือเพื่อเป็นประโยชน์แก่ราชการทหารก็ตาม ให้ผู้มีตำแหน่งดังต่อไปนี้

มีอำนาจสั่งยึดได้

(ก) ผู้บังคับการมณฑลและจังหวัดทหาร

มีอำนาจสั่งยึดได้ในเขตมณฑลและจังหวัดของตน

แต่ต้องได้รับอนุญาตจากผู้บัญชาการทหารสูงสุดเสียก่อน เว้นแต่ในกรณีที่เห็นว่าถ้าจะรอรับอนุญาตจะทำให้เสียผลหรือบังเกิดผลร้ายได้แล้ว

จึงให้สั่งยึดได้ทันที แล้วรายงานให้ผู้บัญชาการทหารสูงสุดทราบโดยเร็ว

(ข)

ผู้บังคับบัญชาทหารที่มีอำนาจสูงสุดในเขตซึ่งหน่วยทหารได้รับมอบให้ปฏิบัติการในสนามหรือทะเล

มีอำนาจสั่งยึดได้ตามความจำเป็นแห่งเหตุการณ์นั้น แต่เมื่อยึดแล้ว

ให้รายงานผู้บัญชาการทหารสูงสุดทราบโดยเร็ว

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ เมื่อจะทำการยึดทรัพย์ของผู้ใด

ให้ผู้มีอำนาจสั่งยึดมีคำสั่งเป็นหนังสือถึงเจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์นั้น

ในคำสั่งนั้นให้ระบุข้อความดังต่อไปนี้

(ก) เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารยึดโดยอาศัยอำนาจตามกฎอัยการศึก

พุทธศักราช ๒๔๕๗ มาตรา ๑๒

(ข) ทรัพย์ที่จะยึด

(ค)

ยศและนามของผู้เป็นหัวหน้าไปทำการยึดในเมื่อผู้มีอำนาจสั่งยึดไม่สามารถจะไปทำการยึดด้วยตนเองได้

(ง) วันและเวลาที่ยึด

(จ) ลายมือชื่อและตำแหน่งของผู้สั่งยึด

และเมื่อจะทำการยึดให้เจ้าหน้าที่ผู้ยึดอ่านคำสั่งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์ฟัง

แล้วมอบคำสั่งนั้นให้แก่เจ้าของหรือผู้ปกครองทรัพย์นั้นโดยให้ลงนามรับไว้เป็นสำคัญ

ถ้ามีความจำเป็นซึ่งจะแจ้งคำสั่งเป็นหนังสือไม่ทัน จะแจ้งคำสั่งด้วยวาจาก็ได้

แต่ต้องส่งคำสั่งเป็นหนังสือดังกล่าวไปให้โดยด่วน

ในกรณีที่ไม่สามารถจะมอบคำสั่งให้แก่เจ้าของหรือผู้ปกครองทรัพย์

ให้เจ้าหน้าที่ปิดคำสั่งไว้ในที่เปิดเผยแล้วให้ทำการยึดได้

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔

ถ้าผู้มีอำนาจสั่งยึดไม่สามารถจะไปทำการยึดด้วยตนเองได้

จะมอบให้ผู้อื่นไปทำการยึดแทนก็ได้ แต่ต้องเป็นนายทหารสัญญาบัตร

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ ในการทำการยึด ให้ผู้ทำการยึดเชิญเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองในท้องที่นั้น

๑ นาย ไปรับรู้ด้วย ถ้ามีความจำเป็นซึ่งไม่สามารถจะเชิญเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองได้

ให้ผู้ทำการยึดทำการยึดไปได้

แต่ต้องแจ้งให้เจ้าพนักงานฝ่ายปกครองดังกล่าวทราบโดยเร็ว

มาตรา ข้อ ๖

ข้อ ๖ ในการยึดทรัพย์ ให้เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารทำบันทึกการยึดไว้โดยระบุข้อความดังต่อไปนี้

(ก) สถานที่และวันเวลาที่ยึด

(ข) ทรัพย์ที่ยึดได้

(ค) กิจการที่ผู้ยึดได้ปฏิบัติในการทำการยึด

(ง) เหตุการณ์ในการทำการยึด

(จ)

ลายมือชื่อและตำแหน่งของเจ้าหน้าที่ผู้ทำการยึด ๒ นาย

เสร็จแล้วให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์และเจ้าพนักงานฝ่ายปกครอง

ถ้ามี

ลงลายมือชื่อไว้เป็นหลักฐานและให้ผู้ทำการยึดมอบสำเนาบันทึกนั้นแก่เจ้าของหรือผู้ปกครองทรัพย์โดยให้ลงลายมือชื่อรับไว้เป็นสำคัญ

มาตรา ข้อ ๗

ข้อ ๗ แม้ในเรื่องทรัพย์ที่ยึดนั้น ตามมาตรา ๑๖

แห่งกฎอัยการศึก พุทธศักราช ๒๔๕๗

ผู้ใดจะเรียกร้องค่าเสียหายจากเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารไม่ได้ก็ดี

แต่ให้เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารถือว่าตามปกติจะต้องชดใช้ราคาหรือค่าเสียหายเสมือนหนึ่งว่าได้จัดการเกณฑ์ใช้ราชการตามพระราชบัญญัติเกณฑ์พลเมืองอุดหนุนราชการทหาร

พุทธศักราช ๒๔๖๔ รายใดซึ่งจะไม่ใช้ราคาหรือค่าเสียหาย จะต้องได้รับความเห็นชอบจากผู้บัญชาการทหารสูงสุด

มาตรา ข้อ ๘

ข้อ ๘

เมื่อหมดความจำเป็นที่จะยึดทรัพย์รายใดไว้ต่อไปแล้ว

ให้เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารผู้มีอำนาจสั่งยึด มีคำสั่งถอนการยึด

และแจ้งให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองทรัพย์นั้นทราบ

คำสั่งถอนการยึดให้เป็นไปตามความในข้อ ๓

โดยอนุโลม

มาตรา ข้อ ๙

ข้อ ๙ การปฏิบัติการส่งมอบทรัพย์ที่ยึด

ให้ดำเนินการเช่นเดียวกับเวลาทำการยึด ตามความในข้อ ๖ โดยอนุโลม

แต่ให้เรียกบันทึกซึ่งได้มอบไว้แก่เจ้าของหรือผู้ปกครองทรัพย์ในเวลาทำการยึดคืนด้วย

จอมพล

ป. พิบูลสงคราม

ผู้บัญชาการทหารสูงสุด

สรัลพร/พิมพ์

๑๑

เมษายน ๒๕๕๑

ฐิติพงษ์/ตรวจ

๑๗

เมษายน ๒๕๕๑

[๑]

ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๙/ตอนที่ ๑๕/หน้า ๖๕๒/๑๐ มีนาคม ๒๔๘๕