ข้อ ๑๒ ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถใหม่ ต้องผ่านการศึกษาอบรมและจบ
หลักสูตรดังนี้
(๑) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถใหม่ ชนิดที่ ๑ และชนิดที่ ๒ ต้องผ่านการ
ศึกษาอบรมและจบหลักสูตรระยะยาวจากโรงเรียนการขนส่ง กองสวัสดิภาพการขนส่ง กรมการขน
ส่งทางบก หรือ
(๒) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถใหม่ ชนิดที่ ๑ ชนิดที่ ๒ ชนิดที่ ๓ และชนิดที่
๔ ต้องผ่านการศึกษาอบรมและจบหลักสูตรระยะยาว หลักสูตรระยะสั้นหรือหลักสูตรพิเศษ แล้วแต่
กรณี ณ สำนักทะเบียนและภาษีรถ สำนักงานขนส่งเขตพื้นที่ สำนักงานขนส่งจังหวัด หรือ
(๓) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถใหม่ ชนิดที่ ๑ ชนิดที่ ๒ ชนิดที่ ๓ และชนิดที่
๔ ต้องผ่านการศึกษาอบรม และจบหลักสูตรระยะสั้นหรือหลักสูตรพิเศษ แล้วแต่กรณี ณ สำนักงาน
ขนส่งจังหวัดสาขา
หลักสูตรระยะสั้นโรงเรียนการขนส่ง กรมการขนส่งทางบก
สำหรับผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ ชนิดที่ ๒ ชนิดที่ ๓ และชนิดที่ ๔
๑๒.๑ การศึกษาอบรมภาควิชาการ
[ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย]
ทั้งนี้ โดยกำหนดชั่วโมงการศึกษาอบรมแตกต่างกันตามชนิดของใบอนุญาตเป็น
ผู้ขับรถ ดังนี้
(ก) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ และชนิดที่ ๒ ประเภทส่วนบุคคล
และทุกประเภท ต้องเข้ารับการศึกษาอบรม รวม ๙ ชั่วโมงหรือ ๒ วัน
(ข) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๓ ประเภทส่วนบุคคลและทุกประเภท
ต้องเข้ารับการศึกษาอบรม รวม ๑๐ ชั่วโมง หรือ ๒ วัน
(ค) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๔ ประเภทส่วนบุคคลและทุกประเภท
ต้องเข้ารับการศึกษาอบรม รวม ๑๖ ชั่วโมง หรือ ๓ วัน
๑๒.๒ การทดสอบและวัดผลภาควิชาการ
๑๒.๒.๑ ในการทดสอบข้อเขียนให้ทำการทดสอบผู้ขอรับใบอนุญาตเป็น
ผู้ขับรถด้วยข้อสอบซึ่งจัดทำขึ้นตามชนิดของใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถที่ขอรับ
ข้อสอบตามวรรคหนึ่ง ให้กองสวัสดิภาพการขนส่งพิจารณาจัดทำรูปแบบ
และจำนวนชุดของข้อสอบ ตลอดจนกำหนดเวลาการทดสอบให้เหมาะสมกับสภาพกาลเวลาโดยข้อ
สอบนั้นให้ครอบคลุมเนื้อหาของวิชาต่าง ๆ ตามหลักสูตรการศึกษาอบรมและให้หมุนเวียนใช้ข้อ
สอบแต่ละชุดตามความเหมาะสม
๑๒.๒.๒ ผู้เข้ารับการทดสอบต้องได้คะแนนรวมร้อยละ ๗๕ ขึ้นไป จึงให้
ถือว่าผ่านการทดสอบ ในกรณีไม่ผ่านการทดสอบให้ทดสอบแก้ตัวได้
๑๒.๒.๓ ในกรณีผู้เข้ารับการทดสอบอ่านและเขียนหนังสือไม่ได้ ให้เจ้า
หน้าที่ผู้ดำเนินการทดสอบอ่านคำถามให้ฟังแล้วให้ผู้เข้ารับการทดสอบตอบด้วยปากเปล่า โดยให้
เจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการทดสอบเขียนคำตอบตามคำถามของผู้เข้ารับการทดสอบลงในกระดาษคำ
ตอบแทน สำหรับกรณีการตอบโดยใช้เครื่องหมายให้ผู้เข้ารับการทดสอบทำเครื่องหมายด้วยตนเอง
และให้เจ้าหน้าที่ผู้ดำเนินการทดสอบบันทึกในกระดาษสอบว่า "สอบปากเปล่า" พร้อมทั้งลงนาม
กำกับไว้เป็นหลักฐาน
๑๒.๒.๔ เมื่อเสร็จสิ้นการทดสอบให้ประกาศผลการทดสอบภายใน ๓
วันทำการถัดไป
๑๒.๓ การทดสอบและวัดผลภาคปฏิบัติ (ทดสอบขับรถ)
๑๒.๓.๑ ผู้เข้ารับการทดสอบต้องทดสอบขับรถตามที่กำหนดไว้
สำหรับใบอนุญาตที่ขอรับในแต่ละชนิด ดังนี้
(ก) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ ทดสอบขับรถด้วยรถที่มีน้ำ
หนักรถและน้ำหนักบรรทุกรวมกันไม่เกินสามพันห้าร้อยกิโลกรัมที่มิได้ใช้ขนส่งผู้โดยสาร หรือรถขน
ส่งผู้โดยสารไม่เกินยี่สิบคน
(ข) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๒ ทดสอบขับรถด้วยรถที่มีน้ำ
หนักรถและน้ำหนักบรรทุกรวมกันเกินกว่าสามพันห้าร้อยกิโลกรัมที่มิได้ใช้ขนส่งผู้โดยสาร หรือรถ
ขนส่งผู้โดยสารเกินกว่ายี่สิบคน
(ค) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๓ ทดสอบขับรถด้วยรถลากจูง
พร้อมรถพ่วง หรือรถกึ่งพ่วง
(ง) ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๔ (รถบรรทุกวัตถุอันตราย) จะ
ต้องเข้ารับการทดสอบการขับรถด้วยรถลากจูงพร้อมรถพ่วง หรือรถกึ่งพ่วง
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ อาจใช้รถทดสอบขับเช่นเดียวกับ
ผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๒ หรือชนิดที่ ๓ ก็ได้ หรือผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่
๒ อาจใช้รถทดสอบขับเช่นเดียวกับผู้ขอรับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๓ ก็ได้เช่นเดียวกัน
๑๒.๓.๒ ในการทดสอบความสามารถการขับรถ ให้ทำการ
ทดสอบขับไม่น้อยกว่า ๓ ท่า ในจำนวน ๗ ท่า โดยให้ใช้ท่าที่ ๓ เป็นท่าบังคับ ดังต่อไปนี้
ท่าที่ ๑ การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
ท่าที่ ๒ การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
ท่าที่ ๓ การขับรถถอยหลังเข้าจอดและออกจากช่องว่างด้านซ้าย
ท่าที่ ๔ การกลับรถ
ท่าที่ ๕ การหยุดรถบนทางราบ
ท่าที่ ๖ การหยุดรถและออกรถบนทางลาด
ท่าที่ ๗ การขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจร
๑๒.๓.๓ ท่าสำหรับทดสอบขับรถตามข้อ ๑๒.๓.๒ ให้เป็นไปตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการ ดังนี้
ท่าที่ ๑ การเดินหน้าและหยุดรถเทียบทางเท้า
(๑) ตัวถังด้านซ้ายของรถต้องขนานขอบทางและห่างจากขอบ
ทางไม่เกิน ๒๕ เซนติเมตร
(๒) กันชนหน้ารถต้องไม่ล้ำเกินจุดหยุดรถ และต้องอยู่ห่างจาก
จุดหยุดรถนั้นไม่เกิน ๒ เมตร
(๓) ต้องไม่ขับรถปีนทางเท้าหรือขอบทาง
ท่าที่ ๒ การขับรถเดินหน้าและถอยหลังในทางตรง
(๑) ให้ขับรถเดินหน้าและถอยหลังออกโดยตลอดช่องเดินรถ ซึ่ง
ประกอบด้วยหลักที่ตั้งไว้ในแนวตรงขนานกัน ๒ แถว มีความยาวไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร หลักแต่ละ
หลักในแถวเดียวกันมีระยะห่าง ๔ เมตร ส่วนความกว้างของช่องเดินรถเท่ากับความกว้างสุดของตัว
รถบวกอีก ๕๐ เซนติเมตร
(๒) ต้องไม่ขับรถชนหรือเบียดหลัก
ท่าที่ ๓ การขับรถถอยหลังเข้าจอดและออกจากช่องว่างด้านซ้าย
(๑) ให้ขับรถถอยหลังเข้าจอดในช่องว่างด้านซ้ายซึ่งประกอบด้วย
หลักที่ตั้งไว้ไม่น้อยกว่า ๙ หลัก โดยมีระยะห่างระหว่างหลักที่ ๑ ถึงหลักที่ ๓ และหลักที่ ๗ ถึงหลัก
ที่ ๙ เท่ากับความกว้างสุดของตัวรถบวกกับอีก ๑ เมตร ระยะห่างระหว่างหลักที่ ๑ ถึงหลักที่ ๙ และ
หลักที่ ๓ ถึงหลักที่ ๗ เท่ากับความยาวสุดของตัวรถบวกกับอีก ๔ เมตร สำหรับการทดสอบเพื่อขอ
รับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๑ และชนิดที่ ๒ และบวกกับอีก ๖ เมตร สำหรับการทดสอบเพื่อขอ
รับใบอนุญาตเป็นผู้ขับรถชนิดที่ ๓
(๒) ตั้งแต่เริ่มขับรถถอยหลักเข้าจอดจนกระทั่งออกจากที่จอด
ต้องไม่เปลี่ยนเกียร์เกินกว่า ๗ ครั้ง
(๓) ต้องไม่ขับรถชนหรือเบียดหลัก
ท่าที่ ๔ การกลับรถ
(๑) ให้กลับรถในช่องเดินรถซึ่งประกอบด้วยหลักที่ตั้งไว้ขนานกัน
๒ แถว มีความยาวไม่น้อยกว่า ๒๐ เมตร หลักในแต่ละแถวห่างกัน ๔ เมตร ส่วนความกว้างของช่อง
เดินรถเท่ากับความยาวของรถบวกกับอีก ๖ เมตร
(๒) ต้องไม่ขับรถชนหรือเบียดหลัก
(๓) ตั้งแต่เริ่มขับรถเพื่อกลับรถจนกระทั่งกลับรถแล้วเสร็จ
ท่าที่ ๕ การหยุดรถบนทางราบ
(๑) ให้ขับรถในทางตรงด้วยความเร็วประมาณ ๒๐ - ๓๐ กม./
ชม. แล้วหยุดรถตรงแนวเส้นที่กำหนด
(๒) กันชนหน้าต้องไม่ล้ำหรือต่ำกว่าแนวเส้นที่กำหนดเกินกว่า ๑
เมตร
ท่าที่ ๖ การหยุดรถและออกรถบนทางลาด
(๑) ให้ขับรถบนเนินหรือสะพานโค้งแล้วหยุดรถบนเชิงลาดของ
เนิน หรือสะพานโค้งนั้นโดยให้กันชนหน้าอยู่ระหว่างกึ่งกลางเนิน หรือส่วนบนสุดของสะพานโค้ง
แล้วออกรถข้ามเนินหรือสะพานโค้งนั้นไปโดยปลอดภัย
(๒) ต้องไม่ขับรถในลักษณะที่อาจเกิดอันตรายหรือเลี้ยงคลัชท์
หรือเป็นเหตุให้ตัวรถเคลื่อนถอยจากจุดที่หยุดเกินกว่า ๑ เมตร หรือเครื่องยนต์ดับเกินกว่า ๒ ครั้ง
ท่าที่ ๗ การขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจร
ให้ขับรถโดยปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจรที่กำหนดไว้ตามจุด
ต่าง ๆ บนเส้นทางการสอบขับรถไม่น้อยกว่า ๕ เครื่องหมาย พร้อมทั้งให้สัญญาณไฟหรือสัญญาณ
มือประกอบด้วย
๑๒.๓.๔ ผู้เข้ารับการทดสอบต้องปฏิบัติให้ครบถ้วนถูกต้องตาม
หลักเกณฑ์และวิธีการทดสอบขับรถแต่ละข้อตามที่กำหนดไว้ในข้อ ๑๒.๓.๓ จึงจะถือว่าผ่านการ
ทดสอบ
ในกรณีไม่ผ่านการทดสอบในท่าใด ให้ทดสอบแก้ตัวสำหรับท่านั้นได้
๑๒.๓.๕ เมื่อเสร็จสิ้นการทดสอบให้ประกาศผลการทดสอบภาย
ใน ๓ วันทำการถัดไป
