กฎกระทรวง (พ.ศ.2499) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช 2477 ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์

• จำนวนมาตรา: 6

มาตรา อารัมภบท

กฎกระทรวง

(พ.ศ. ๒๔๙๙)

ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร

พุทธศักราช ๒๔๗๗

ว่าด้วยการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์[๑]

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และมาตรา ๗

แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมออกกฎกระทรวงไว้

ดังต่อไปนี้

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ให้ปฏิบัติตามประกาศสำนักคณะรัฐมนตรีเรื่องลำดับเกียรติและระเบียบการประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไทย

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ ทหารซึ่งได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

ให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นได้

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓

เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติซึ่งไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ให้ใช้แพรแถบอย่างแพรแถบของเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้น ทำเป็นแถบสูงประมาณ ๑.๕

เซนติเมตร กว้างประมาณ ๓ เซนติเมตร ติดที่อกเสื้อข้างซ้ายเหนือกระเป๋าบน เว้นแต่เครื่องราชอิสริยาภรณ์ใดซึ่งมีกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวา

ก็ให้ติดแพรแถบที่อกเสื้อข้างขวา และสำหรับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ใดมีกฎหมายกำหนดเครื่องหมายสำหรับประดับแพรแถบ

ก็ให้ประดับเครื่องหมายที่แพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นั้นด้วย

ในกรณีมีแพรแถบหลายแถบ ให้ติดเรียงกันเป็นแถวตามยาว

แถวละไม่เกิน ๕ แถบ

เครื่องหมายราชองครักษ์

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ นายทหารที่เป็นราชองครักษ์

ใช้สายยงยศและเครื่องหมายอักษรพระปรมาภิไธย ดังนี้

(๑) สายยงยศเป็นสายถัก ๒ เส้น ประกอบตุ้มโลหะสีทอง ๒ ตุ้ม

สายเกลี้ยง ๒ เส้น ปลายสายรวมติดใต้อินทรธนูข้างขวา สายถักคล้องใต้แขนขวาผ่านหน้าอก

๑ เส้น ส่วนอีก ๑ เส้น ผ่านหน้าอก สายเกลี้ยงทำเป็นบ่วงคล้องใต้แขนขวา ๑ เส้น ส่วนอีก

๑ เส้น ทำเป็นบ่วงผ่านหน้าอกมารวมกับปลายสายถักทั้ง ๒ เส้น คล้องที่ดุมอกเสื้อให้ตุ้มโลหะสีทองอยู่ที่อกเสื้อ

ถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอปิด คล้องที่ดุมอกเสื้อเม็ดที่ ๑ ถ้าเป็นเสื้อชั้นนอกคอแบะหรือเสื้อชั้นนอกเปิดอกคล้องใต้ชายพับ

ประมาณแนวเดียวกับดุมเม็ดที่ ๑ ของเสื้อชั้นนอกคอปิด

สายยงยศทำด้วยไหมทองหรือไหมสีเหลือง ใช้ประกอบกับเครื่องแบบ

ดังนี้

(ก) เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว หรือเครื่องแบบปกติคอแบะ ซึ่งประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

เครื่องแบบครึ่งยศ เครื่องแบบเต็มยศ เครื่องแบบสโมสร หรือเครื่องแบบกันหนาวที่ใช้เสื้อชั้นนอกคอปิดสีดำหรือเสื้อทูนิคสีน้ำเงินดำใช้สายยงยศไหมทอง

(ข) เมื่อแต่งเครื่องแบบปกติขาว ซึ่งไม่ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

ใช้สายยงยศไหมสีเหลือง

เมื่อแต่งเครื่องแบบนอกจากที่กล่าวแล้ว ไม่ใช้สายยงยศ และผู้ที่เป็นราชองครักษ์

ไม่ใช้สายยงยศอย่างอื่นอีก

(๒) เครื่องหมายอักษรพระปรมาภิไธย ใช้รูปอักษรพระปรมาภิไธยย่อในองค์พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ตนเป็นราชองครักษ์ภายใต้เลขลำดับรัชกาลและพระมหามงกุฎติดบนอินทรธนูข้างขวา

ให้ยอดพระมหามงกุฎอยู่ทางด้านคอ

(ก) สำหรับทหารบก ทำด้วยโลหะสีทอง ติดที่กึ่งกลางอินทรธนู

โดยมิต้องติดเครื่องหมายยศบนอินทรธนูข้างนั้นอีก เมื่อแต่งเครื่องแบบฝึกหรือเครื่องแบบสนาม

ให้งดติดเครื่องหมายดังกล่าวนี้

(ข) สำหรับทหารเรือ ทำด้วยโลหะสีเงิน

ถ้าเป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นต่ำกว่านายพลเรือ ติดทับกึ่งกลางแถบเครื่องหมายยศ ถ้าเป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลเรือและจอมพลเรือ

ติดบนอินทรธนูถัดจากเครื่องหมายยศไปทางด้านคอ

ผู้ที่เป็นราชองครักษ์ประจำกรมราชองครักษ์

ให้มีเครื่องหมายรูปครุฑโลหะสีเงิน ติดบนอินทรธนูข้างซ้ายอีกด้วย

การติดเครื่องหมายรูปครุฑนี้ให้อนุโลมตามการติดเครื่องหมายอักษรพระปรมาภิไธย

(ค) สำหรับทหารอากาศ ทำด้วยโลหะสีเงิน ถ้าเป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นต่ำกว่านายพลอากาศ

ติดทับกึ่งกลางแถบเครื่องหมายยศ ถ้าเป็นนายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพลอากาศและจอมพลอากาศ

ติดบนอินทรธนูดัดจากเครื่องหมายยศไปทางด้านคอ

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ นายทหารราชองครักษ์

ขณะที่ทำการในหน้าที่ประจำพระองค์โดยเฉพาะ เช่น รับ นำ ตาม หรือแซงเสด็จ หรือไปในการต่าง

ๆ ในหน้าที่ราชองครักษ์ ใช้ปลอกแขนสักหลาดสีน้ำเงินดำ กว้าง ๑๐ เซนติเมตร ตรงกลางด้านนอกมีอักษรพระปรมาภิไธยย่อในองค์พระมหากษัตริย์รัชกาลปัจจุบันภายใต้เลขลำดับรัชกาลและพระมหามงกุฎปักด้วยดิ้นทองที่ขอบบนและขอบล่างของปลอกแขนขลิบลวดไหมทองสวมที่แขนเสื้อข้างซ้ายเหนือข้อศอก

มาตรา ข้อ ๖

ข้อ ๖ ผู้ที่เคยเป็นราชองครักษ์ในรัชกาลใด

เมื่อพ้นจากตำแหน่งแล้วและได้รับพระราชทานเข็มอักษรพระปรมาภิไธยย่อในองค์พระมหากษัตริย์รัชกาลนั้น

ประกอบด้วยแถบแพรเป็นเกียรติยศ ให้ติดที่อกเสื้อข้างขวาเหนือกระเป๋าบน

ถ้ามีเครื่องหมายอื่นติดอยู่แล้ว ให้ติดเครื่องหมายนี้เหนือขึ้นไป

ให้ไว้ ณ วันที่ ๒๘ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๙๙

จอมพล ป. พิบูลสงคราม

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงทั้ง ๓ ฉบับนี้

คือ กฎกระทรวงออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบทหาร พุทธศักราช ๒๔๗๗ มีข้อความอย่างเดียวกันในเรื่อง

(๑) สิทธิและโอกาสในการแต่งเครื่องแบบ (๒) การประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์

และการใช้เครื่องหมายราชองครักษ์ และ (๓) การใช้เสื้อครุย เสื้อปริญญา

และเครื่องหมายพิเศษบางอย่าง สมควรแยกออกบัญญัติไว้เป็นกฎกลาง โดยตรากฎกระทรวงทั้ง

๓ ฉบับ นี้ขึ้น

พรรณพร/ปรับปรุง

๙ เมษายน

๒๕๖๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา

เล่ม ๗๓/ตอนที่ ๙๘/หน้า ๑๕๐๖/๒๗ พฤศจิกายน ๒๔๙๙