ประกาศเฉลิมพระปรมาภิไธย
ประกาศเฉลิมพระปรมาภิไธย[๑]
ศุภมัสดุ พระพุทธสาสนากาลเปนอดีตภาค ๒๔๕๙ พรรษา ปัตยุบันกาล
นาคสังวัจฉร พฤศจิกายนมาส เอกาทศมสุรทินโสรวาร โดยกาลกำหนด
พระบาทสมเดจพระปรเมนทรมหาวชิราวุธ
เอกอรรคมหาบุรุษบรมนราธิราช พินิตประชานารถมหาสมมตวงษ์ อติศัยพงษวิมลรัตนวรขัตติยราชนิกโรดม
จาตุรันตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุกโตสุชาตสังสุทธเคราะหณี จักรีบรมนารถ
จุฬาลงกรณราชวรางกูร บรมมกุฎนเรนทร์สูร สันตติวงษวิสิฐ สุสาธิตบุรพาธิการ อดุลยกฤษฎาภินิหาร
อติเรกบุญฤทธิ์ ธัญลักษณวิจิตรโสภาคยสรรพางค์ มหาชโนตตะมางคประณต บาทบงกชยุคล
ประสิทธิสรรพศุภผล อุดมบรมสุขุมาลย์ ทิพยเทพาวตาร ไพศาลเกียรติคุณ อดุลยพิเศษ สรรพเทเวศรานุรักษ์
บุริมศักดิสมญา เทพทวาราวดี ศรีมหาบุรุษสุตสมบัติ เสนางคนิกรรัตนอัศวโกศลประพนธปรีชามัทวสมาจาร
บริบูรณคุณสารสยามาทินคร วรุตเมกราชดิลก มหาปริวารนายกอนันต มหันตวรฤทธิเดช
สรรพวิเศษศิรินธร บรมชนกาดิศรสมมต
ประสิทธิวรยศมโหดม บรมราชสมบัติ นพปฎลเสวตฉัตราดิฉัตร ศิริรัตโนปลักษณ
มหาบรมราชาภิเศกาภิสิต สรรพทศทิศวิชิตไชย สกลมไหศวริยมหาสวามินทร์
มเหศวรมหินทรมหารามาธิราชวโรดม บรมนารถชาติอาชาวไศรย พุทธาทิไตรรัตนสรณารักษ์ อดุลยศักดิ์
อรรคนเรศรามาธิบดี เมตตากรุณาสีตลหฤไทย อโนปไมยบุญการ สกลไพศาลมหารัษฎาธิเบนทร์ ปรเมนทรธรรมิกมหาราชาธิราช
บรมนารถบพิตร พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
เสด็จออก ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท บรมราชพิมาน
โดยสถานอุตตราภิมุข ประทับเหนือพระราชบัลลังก์น่าพระแท่นมนงงศิลาบาต ณ ภายใต้พระนพปดลมหาเศวตฉัตรศิริรัชธำรง
พร้อมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์ แลเสนาอำมาตย์ราชเสวก เฝ้าทูลลอองธุลีพระบาทบงกชยุคล
โดยกำหนดฐานานุศักดิ์ เปนมหาจาตุรวรรคสันนิบาต ในการพระราชพิธีฉัตรมงคลนักขัตวาร
จึงมีพระบรมราชโองการ มานพระสุรสิงหนาท ดำรัสเหนือเกล้าฯ
ว่า พระบรมวงศานุวงศ์ และท่านเสนาบดีมนตรีมุขทุกกระทรวงทบวงการ
ทั้งฝ่ายทหารแลพลเรือน ได้พร้อมกันมอบฉันทานุมัติถวายสมเดจพระเจ้าบรมวงศ์เธอ
เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงษ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงษ์วรเดช ทรงนำความกราบบังคมทูลพระกรุณาทราบฝ่าลอองธุลีพระบาทว่า
ครั้งสมัยกรุงพระมหานครศรีอยุธยาโบราณนั้น เมื่อสมเดจพระเจ้ารามราชา
ผู้ครองนครอู่ทองโบราณได้ทรงสถาปนากรุงเทพทวาราวดีศรีอยุธยามหานครขึ้น แล้วเสด็จขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติทรงพระนามว่า
สมเดจพระรามาธิบดีเปนประถมบรมกษัตริย์สืบมา ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์นี้เมื่อพระบาทสมเดจพระรามาธิบดีจักรีบรมนาถ
พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ได้ทรงสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์มหินทรายุธยาเปนพระมหานครขึ้นแล้ว
ได้เสด็จเสวยไอสุริยสมบัติผ่านสยามรัฐมณฑล ก็ได้ทรงพระนามว่า สมเดจพระบรมราชาธิราชรามาธิบดี
ฯลฯ เปนประถมบรมกษัตริย์ในพระมหาจักรีบรมราชวงศ์สืบมาจนกาลบัดนี้
จึงเห็นด้วยเกล้าฯ พร้อมกันว่า พระนามสมเดจพระรามาธิบดีนั้นเปนพระมหามงคลปรมาภิไธยอันประเสริฐแลมีเปนสร้อยอยู่ในพระสุพรรณบัฏแล้ว
ทั้งประกอบเปนพระราชศิริกับนามพระมหาราชธานีด้วย
สมควรจะประดิษฐานพระนามนี้ไว้ให้เปนใหญ่ในพระราชประเพณี ให้เปนที่เจริญพระราชศิริสวัสดิ์พิพัฒจิรกาล
จึงพร้อมกันขอพระราชทานพระบรมราชวโรกาศกราบบังคมทูล ขอพระราชทานเฉลิมพระนามพระบาทสมเดจพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
ให้ทรงพระปรมาภิไธยสมเดจพระรามาธิบดีนำพระนามเดิม แทนคำว่าสมเดจพระปรเมนทร
เพื่อเจริญพระราชราศีกฤดาภินิหาร ให้พระบรมราชมหาจักรีวงศ์ดำรงมไหสุริยสมบัติเปนอิศราธิปไตยในสยามรัฐสีมา
โดยสถาพรพัฒนาการ เปนอนัญญสาธารณชั่วฟ้าแลดิน ดังนี้
เมื่อได้ทรงพระราชวิจารณ์ด้วยพระญาณอันสุขุมโดยรอบคอบแล้ว
ทรงพระราชดำริห์เห็นชอบด้วยกับความดำริห์ของพระบรมวงศานุวงศ์
แลท่านเสนาบดีดังที่ได้กราบบังคมทูลมานั้น
อนึ่งทรงพระราชดำริห์ว่า เมื่อครั้งกรุงศรีอยุธยาโบราณสมัยสมเดจพระเจ้ารามเมืองอู่ทองได้ผ่านพิภพสยามประเทศมณฑลเปนประถมบรมกษัตริย์
ทรงพระนามว่าสมเดจพระรามาธิบดีที่ ๑ แล้ว ก็น่าที่สมเดจพระราชาธิบดี
ซึ่งสืบราชสมบัติต่อลงมาจะทรงพระนามว่า สมเดจพระรามาธิบดีที่ ๒ ที่ ๓ ตามลำดับ
แต่หาเปนเช่นนั้นไม่ ทั้งนี้
ก็เพราะเหตุที่สมเดจพระราชาธิราชซึ่งสืบราชสมบัติต่อแต่สมเดจพระรามาธิบดีที่ ๑
ลงมานั้น หาได้สืบสันตติวงศ์โดยตรงเปนลำดับกันมาไม่ ส่วนในพระบรมราชวงศ์มหาจักรีนี้
จำเดิมแต่พระบาทสมเดจพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกได้เสวยราชสมบัติเปนประถมบรมกษัตริย์ในพระบรมราชวงศ์นี้แล้ว
ต่อแต่นั้นมาก็ได้สืบสันตติวงศ์โดยตรงลงมาจนปัตยุบันนี้หาได้มีการยักเยื้องผันแปรอย่างใดไม่
ทั้งพระบาทสมเดจพระเจ้าอยู่หัวในรัชกาลที่ ๒ แลที่ ๓ ก็ได้ทรงพระนามสมเดจพระรามาธิบดีต่อเนื่องกันมา
พึ่งมาเปลี่ยนพระราชประเพณีใช้คำอื่นนำพระนามเมื่อในรัชกาลที่ ๔ อาไศรยเหตุชนี้
จึงควรเฉลิมพระปรมาภิไธย ให้ทรงพระนามสมเดจพระรามาธิบดีทุกรัชกาลด้วย
จึงมีพระบรมราชโองการมานพระสุรสิงหนาทดำรัสสั่งให้เฉลิมพระปรมาภิไธยสมเดจพระเจ้าอยู่หัวกรุงรัตนโกสินทร์ดังนี้
รัชกาลที่ ๑
พระปรมาภิไธยอย่างสังเขปว่า พระบาทสมเดจพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจักรีบรมนาถ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ฤๅพระบาทสมเดจพระรามาธิบดีที่ ๑
รัชกาลที่ ๒
พระปรมาภิไธยอย่างสังเขปว่า พระบาทสมเดจพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาอิศรสุนทร
พระพุทธเลิศหล้านภาไลย ฤๅพระบาทสมเดจพระรามาธิบดีที่ ๒
รัชกาลที่ ๓
พระปรมาภิไธยอย่างสังเขปว่า พระบาทสมเดจพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาเจษฎาธิบดินทร์ พระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ฤๅพระบาทสมเดจพระรามาธิบดีที่ ๓
รัชกาลที่ ๔
พระปรมาภิไธยอย่างสังเขปว่า พระบาทสมเดจพระรามาธิบดีศรีสินทรมหามงกุฎ พระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ฤๅพระบาทสมเดจพระรามาธิบดีที่ ๔
รัชกาลที่ ๕ พระปรมาภิไธยอย่างสังเขปว่า
พระบาทสมเดจพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ฤๅพระบาทสมเดจพระรามาธิบดีที่ ๕
รัชกาลปัตยุบัน
พระปรมาภิไธยอย่างสังเขปว่า พระบาทสมเดจพระรามาธิบดีศรี
สินทรมหาวชิราวุธ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ฤๅพระบาทสมเดจพระรามาธิบดีรัชกาลปัตยุบัน
ส่วนพระปรมาภิไธยอย่างเต็มที่ แลอย่างมัธยมนั้น
ให้ต่อสร้อยพระนามลงตามแบบที่เคยใช้มาทุก ๆ รัชกาล
อนึ่งสมเดจพระราชาธิราชซึ่งจะสืบสันตติบรมราชมหาจักรีวงศ์ต่อไปนั้น
ก็ให้ทรงพระปรมาภิไธยสมเดจพระรามาธิบดีเปนอาทิ โดยนัยะพระราชประเพณีนี้เปนลำดับไปตราบเท่ากัลปาวสานเทอญ
สุกัญญา/ผู้จัดทำ
๑๙ ตุลาคม ๒๕๕๒
นฤดล/ตรวจ
๒๒ ธันวาคม ๒๕๕๓
[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๓๓/-/หน้า ๒๑๒/๑๑ พฤศจิกายน ๒๔๕๙