ประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย
ที่ สนส. 82 / 2551
เรื่อง หลักเกณฑ์การปฏิบัติในเรื่องดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ๆ และเบี้ยปรับสําหรับบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
อื่นๆ - 1. เหตุผลในการออกประกาศ
เพื่อให้มีความชัดเจนและ โปร่งใสในการจ่ายและเรียกเก็บดอกเบี้ย ค่าบริการต่างๆ และเบี้ยปรับ ที่เกี่ยวเนื่องกับการรับฝากเงินหรือรับเงินจากประชาชน และเงินให้กู้ยืมของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ส่งเสริมให้มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรมในการประกอบธุรกิจ และเพื่อประโยชน์ของผู้บริโภคในการเปรียบเทียบข้อมูลสําหรับเลือกใช้บริการจากบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงออกหลักเกณฑ์ให้บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ปฏิบัติในเรื่องดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ๆ และเบี้ยปรับ
ในการออกประกาศฉบับนี้เพื่ออ้างอิงอํานาจตามกฎหมายให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 โดยอนุญาตให้บริษัทเครดิตฟองซิเอร์รับฝากเงินที่ต้องจ่ายคืนเมื่อสิ้นระยะเวลาได้ ธนาคารแห่งประเทศไทยจึงเพิ่มหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการกําหนดแนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการรับฝากเงิน และการเรียกเก็บค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝาก เพื่อเป็นการคุ้มครองผู้บริโภคและผู้ฝากเงิน นอกจากนี้เป็นการรวบรวมประกาศธนาคารแห่งประเทศไทยที่เกี่ยวข้องกับดอกเบี้ย และเบี้ยปรับของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ให้อยู่ในฉบับเดียวกัน โดยสาระสําคัญของหลักเกณฑ์ส่วนใหญ่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงจากหลักเกณฑ์เดิม
อื่นๆ - 2. อํานาจตามกฎหมาย
อาศัยอํานาจตามความในมาตรา 38 มาตรา 41 มาตรา 46 และมาตรา 71 แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551 ธนาคารแห่งประเทศไทยออกหลักเกณฑ์ให้บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ปฏิบัติในเรื่องดอกเบี้ย ค่าบริการต่าง ฯ และเบี้ยปรับ ตามความในประกาศฉบับนี้
อื่นๆ - 3. ขอบเขตการบังคับใช้
ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับกับบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ตามกฎหมายว่าด้วยธุรกิจสถาบันการเงินทุกแห่ง แต่ไม่ใช้บังกับกับกรณีการรับฝากเงิน การกู้ยืมเงิน หรือรับเงินจากสถาบันการเงินตามกฎหมายว่าด้วยดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมของสถาบันการเงินและจากสถาบันการเงินต่างประเทศ
อื่นๆ - 4. ประกาศและหนังสือเวียนที่ยกเลิก เอกสารแนบ 1
อื่นๆ - 5. เนื้อหา
5.1 ในประกาศฉบับนี้
"ดอกเบี้ย หรือค่าบริการ" หมายความว่า บรรดาเงิน ทรัพย์สิน หรือสิ่งอื่นที่อาจคิดคํานวณได้เป็นเงิน ซึ่งผู้ฝากเงินหรือบุคคลใดได้รับจากบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ พนักงาน หรือลูกจ้างของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ เนื่องจากการรับฝากเงิน กู้ยืมเงิน หรือรับเงิน หรือที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์พนักงาน หรือลูกจ้างของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์นั้นได้รับเนื่องจากการประกอบธุรกิจของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
"ค่าบริการต่าง ๆ" หมายความว่า บรรดาเงิน ทรัพย์สิน หรือสิ่งอื่นที่อาจคิดคํานวณได้เป็นเงิน นอกจากดอกเบี้ยที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ได้รับจากลูกค้าเนื่องจากการประกอบธุรกิจของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ไม่ว่าจะเรียกชื่อว่า ค่าบริการ ค่าธรรมเนียม หรือค่าใช้จ่ายอื่นใดก็ตาม แต่ไม่รวมถึงเบี้ยปรับที่อาจเรียกได้ตามมาตรา 46 (7) แห่งพระราชบัญญัติธุรกิจสถาบันการเงิน พ.ศ. 2551
"การโฆษณา" หมายความว่า การโฆษณากิจการของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ไม่ว่าจะกระทําด้วยการใช้ถ้อยคํา ตัวอักษร ตัวเลข ภาพ หรือผัง หรือด้วยวิธีอื่นใด โดยทางหนังสือพิมพ์ หรือสิ่งพิมพ์อื่น วิทยุกระจาย เสียง วิทยุโทรทัศน์ ป้ายโฆษณา จดหมาย หรือโดยทางอื่นใด
5.2 การกําหนดแนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการรับฝากเงิน
5.2.1 บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องกําหนดแนวทางและวิธีปฏิบัติที่ชัดเจนในเรื่องดังต่อไปนี้
(1) การจ่ายดอกเบี้ยเงินฝากให้แก่ลูกค้า
(2) การเรียกเก็บค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝากจากลูกค้า
(3) การรับข้อร้องเรียนจากถูกค้าในเรื่องการจ่ายดอกเบี้ย และการเรียกเก็บค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝาก โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับช่องทางในการรับข้อร้องเรียน กระบวนการพิจารณาตรวจสอบ ระยะเวลาในการดําเนินการ การแจ้งผลการดําเนินการ และกระบวนการพิจารณาการชดเชยสําหรับความเสียหายใด ๆ ที่ลูกค้าได้รับอันเกิดจากความผิดพลาดของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์
5.2.2 บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องจัดให้มีข้อมูลที่เป็นปัจจุบันไว้ในที่เปิดเผย ณ สํานักงานของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ โดยอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดสัญญาหรือข้อตกลงที่เป็นรูปแบบมาตรฐานสําหรับลูกค้าทั่วไป เงื่อนไขต่าง ๆ ของสัญญาหรือข้อตกลง อัตราดอกเบี้ยค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝาก รวมถึงสูตรและวิธีการคํานวณต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยให้รวมถึงกรณีมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลดังกล่าวด้วย และต้องสามารถมอบให้ถูกค้าผู้ใช้บริการได้ตามสมควรเมื่อมีการร้องขอ เพื่อให้ถูกค้าตามารถใช้ข้อมูลดังกล่าวประกอบการตัดสินใจเลือกใช้บริการได้ตรงตามความต้องการ
5.2.3 ในการทําสัญญาใหม่กับลูกค้า บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องมอบหรือส่งสําเนาสัญญาหรือข้อตกลงการให้บริการให้แก่ลูกค้า ซึ่งต้องระบุถึงอัตราดอกเบี้ยหรือค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝาก และต้องชี้แจงให้ลูกค้าทราบถึงภาระ สิทธิ และประโยชน์ในการทําสัญญาดังกล่าวด้วย
5.3 ดอกเบี้ยเงินฝาก หรือเงินที่ได้รับจากประชาชน
บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องปฏิบัติในเรื่องดอกเบี้ยเงินฝากและเงินที่ได้รับจากประชาชน ดังต่อไปนี้
5.3.1 ประกาศอัตราดอกเบี้ยที่จะจ่ายสําหรับเงินฝาก หรือเงินที่ได้รับจากประชาชนของลูกค้าแต่ละประเภท รวมทั้งเงื่อนไขต่าง ๆ (ถ้ามี) โดยคํานึงถึงความชัดเจน โปร่งใสและเท่าเทียมกันสําหรับเงินฝากหรือเงินที่ได้รับจากประชาชนของลูกค้าประเภทเดียวกัน และให้มีรายละเอียดดังต่อไปนี้
(1) อัตราดอกเบี้ยสําหรับเงินฝากที่ต้องจ่ายคืนเมื่อสิ้นระยะเวลา และอัตราดอกเบี้ยตามตั๋วสัญญาใช้เงิน ตามจํานวนเงินและระยะเวลาการรับฝากเงินหรือรับเงินจากประชาชน
(2) เงื่อนไขต่าง ๆ ในการจ่ายดอกเบี้ย เช่น อัตราดอกเบี้ยกรณีลูกค้าถอนก่อนครบกําหนดระยะเวลา แต่จะต้องไม่เกินอัตราที่กําหนดตามข้อ (1) วิธีการคํานวณดอกเบี้ยจ่ายความถี่ในการจ่าย และจํานวนวันต่อปีที่ใช้ในการคิดดอกเบี้ย เป็นต้น
(3) เงื่อนไขอื่น ๆ ที่สําคัญ เช่น รายละเอียดการประกันเงินต้นและดอกเบี้ยจากกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน หรือสถาบันคุ้มครองเงินฝากของผลิตภัณฑ์ทางการเงินแต่ละประเภทที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ให้บริการแก่ลูกค้า เป็นต้น
5.3.2 จ่ายดอกเบี้ยได้ไม่เกินอัตราที่ประกาศกําหนดสําหรับเงินฝากหรือเงินที่ได้รับจากประชาชน และลูกค้าแต่ละประเภทตามข้อ 5.3.1
5.3.3 กรณีที่วันครบกําหนดจ่ายคืนเงินฝากที่ต้องง่ายคืนเมื่อสิ้นระยะเวลาที่กําหนดไว้ หรือวันครบกําหนดชําระเงินตามตั๋วสัญญาใช้เงินตรงกับวันหยุดทําการของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ให้ถือเอาวันทําการวันแรกต่อจากวันหยุดทําการนั้นเป็นวันครบกําหนดจ่ายคืนเงินฝากหรือวันครบกําหนดชําระเงินตามตั๋ว โดยบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องจ่ายดอกเบี้ยให้ถูกค้าสําหรับวันหยุดทําการนั้นด้วย ตามอัตราดอกเบี้ยที่กําหนดไว้ในข้อ 5.3.1 เว้นแต่ลูกค้าจะมีข้อตกลงกับบริษัทเครดิตฟองซิเอร์เป็นลายลักษณ์อักษรอย่างชัดเจนว่าให้โอนเงินต้นและดอกเบี้ยเข้าบัญชีเงินฝากอื่นของลูกค้าตั้งแต่วันครบกําหนดจ่ายคืน
5.4 ค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝาก
บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องปฏิบัติในเรื่องค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝากดังต่อไปนี้
5.4.1 กรณีบัญชีเงินฝากที่ไม่เคลื่อนไหว มียอดเงินฝากคงเหลือน้อยกว่าที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์กําหนด และบริษัทเครดิตฟองซิเอร์มีความจําเป็นที่จะต้องเรียกเก็บหรือหักบัญชีเป็นค่าบริการรักษาบัญชีเงินฝาก ให้บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ดําเนินการดังนี้
(1) กําหนดค่าบริการรักษาบัญชีเงินฝาก เท่าที่จําเป็นเพื่อชดเชยค่าใช้จ่ายในการบริหารบัญชีดังกล่าว โดยคํานึงถึงรายได้ที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ได้รับจากการนําเงินฝากของถูกค้าไปหาผลประโยชน์ประกอบด้วย พร้อมทั้งกําหนดเงื่อนไขในการเรียกเก็บให้ชัดเจน
(2) ในขณะที่ลูกค้าเปิดบัญชีเงินฝากใหม่ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องแจ้งให้ลูกค้าทราบถึงค่าบริการรักษาบัญชีเงินฝากและเงื่อนไขในการเรียกเก็บที่ชัดเจน
(3) แจ้งเป็นหนังสือให้ลูกค้าแต่ละรายทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 30 วันก่อนที่จะเรียกเก็บหรือหักบัญชีเป็นค่าบริการรักษาบัญชีเงินฝาก โดยให้ระบุยอดเงินฝากคงเหลือค่าบริการที่เรียกเก็บ และเงื่อนไขในการเรียกเก็บให้ชัดเจน
ทั้งนี้ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์จะทําข้อตกลงเรียกเก็บหรือหักบัญชีเป็นค่าบริการรักษาบัญชีเงินฝากเกินกว่ายอดเงินฝากคงเหลือในบัญชีไม่ได้
5.4.2 กรณีบัญชีเงินฝากที่ไม่เคลื่อนไหวแต่ไม่อยู่ในข่ายที่ถูกเรียกเก็บค่าบริการรักษาบัญชีเงินฝากตามข้อ 5.4.1 และเป็นบัญชีของบุคคลธรรมดาประเภทเงินฝากประจําซึ่งโดยทั่วไปจะทําสัญญาแบบฝากต่อเนื่องเมื่อครบกําหนด (Roll over) แต่ลูกค้าไม่มีการติดต่อเป็นเวลานาน บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องแจ้งยอดเงินฝากคงเหลือเป็นจดหมายลงทะเบียนหรือจดหมายรับรองให้ลูกค้าทราบ และหากลูกค้าหรือทายาทยังไม่ติดต่อมายังบริษัทเครดิตฟองซิเอร์เพื่อขอปิดบัญชีหรือทํารายการเพื่อให้บัญชีมีการเคลื่อนไหว ให้บริษัทเครดิตฟองซิเอร์แจ้งเป็นจดหมายอีก 2 ครั้งโดยมีระยะเวลาห่างกันคราวละ 1 ปี โดยในครั้งสุดท้าย ให้ระบุว่าบริษัทเครดิตฟองซิเอร์จะหยุดการแจ้งเป็นหนังสือ
5.5 ดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืม
บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องปฏิบัติในเรื่องดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืม ดังต่อไปนี้
5.5.1 ประกาศอัตราดอกเบี้ยที่จะเรียกเก็บจากลูกค้าแต่ละประเภท ดังต่อไปนี้
(1) เพดานอัตราดอกเบี้ยที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์อาจเรียกเก็บได้สูงสุดและอาจแยกประกาศเพดานอัตราดอกเบี้ยสูงสุดกรณีผิดนัดชําระหนี้ออกจากเพดานอัตราดอกเบี้ยสูงสุดกรณีปกติด้วยก็ได้ และอัตราดอกเบี้ยที่เรียกจากลูกค้าชั้นดี
(2) อัตราดอกเบี้ยอ้างอิง (ถ้ามี พร้อมทั้งคําจํากัดความของลูกค้าที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์จะเรียกเก็บดอกเบี้ยโดยอ้างอิงกับอัตราดังกล่าว เช่น อัตราดอกเบี้ยสําหรับลูกค้ารายใหญ่ชั้นดีประเภทเงินกู้แบบมีระยะเวล1 (Minimum Loan Rate หรือ MLR) และอัตราดอกเบี้ยสําหรับลูกค้ารายย่อยชั้นดี (Minimum Retail Rate หรือ MRR) เป็นต้น
5.5.2 ไม่ว่ากรณีใด ๆ บริษัทเครดิตฟองซิเอร์จะเรียกเก็บดอกเบี้ยได้ไม่เกินเพดานอัตราดอกเบี้ยที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ประกาศกําหนดตามข้อ 5.5.1 (1) ยกเว้นการให้กู้ยืมเพื่อการจัดหาที่อยู่อาศัยแก่ผู้มีรายได้น้อยที่ได้ทําสัญญาผูกพันกันไว้ก่อนวันที่ 1 มิถุนายน 2535 บริษัทเครดิตฟองซิเอร์เรียกเก็บดอกเบี้ยได้ไม่เกินอัตราดอกเบี้ยสูงสุดที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ ประกาศกําหนดตามข้อ 5.5.1 (1) หักด้วยอัตราร้อยละ 1.5 ต่อปี
5.6 เบี้ยปรับที่เกี่ยวเนื่องกับเงินให้กู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย
บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องปฏิบัติในเรื่องเบี้ยปรับเงินให้กู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัยดังต่อไปนี้
5.6.1 กรณีที่ลูกค้าเลือกทําสัญญาเป็นเงินกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัยอัตราดอกเบี้ยลอยตัวตั้งแต่แรกและประสงค์จะไถ่ถอนเงินกู้ยืมก่อนกําหนดทั้งจํานวน บริษัทเครดิตฟองซิเอร์สามารถคิดเบี้ยปรับดังกล่าวได้เฉพาะกรณีลูกค้าไถ่ถอนเงินกู้ยืมเพื่อไปใช้บริการกับสถาบันการเงินอื่นภายในช่วง 3 ปีแรกนับจากวันทําสัญญา
5.6.2 กรณีที่ลูกค้าทําสัญญาเป็นเงินกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัยอัตราดอกเบี้ยคงที่และประสงค์จะ ไถ่ถอนเงินกู้ยืมก่อนครบรอบสัญญา ซึ่งเป็นสัญญาที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์กําหนดให้มีการคิดอัตราดอกเบี้ยคงที่เปลี่ยนทุกรอบ 3 ปี หรือ ปี เพื่อไปใช้บริการกับสถาบันการเงินอื่น หรือกรณีที่ลูกค้าประสงค์จะขอเปลี่ยนไปใช้เงินกู้ยืมอัตราดอกเบี้ยลอยตัวก่อนครบรอบสัญญาที่กล่าวให้บริษัทเครดิตฟองซิเอร์สามารถคิดเบี้ยปรับได้
5.7 การเปิดเผยข้อมูลอัตราดอกเบี้ยเงินฝาก หรือเงินที่ได้รับจากประชาชนเงินให้กู้ยืม ค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝาก และเบี้ยปรับเงินให้กู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย
บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องปิดประกาศการกําหนดหรือเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยเงินฝาก หรือเงินที่ได้รับจากประชาชน เงินให้กู้ยืม ค่าบริการต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับเงินฝากและเบี้ยปรับเงินให้กู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัย ไว้ในที่เปิดเผย ณ สํานักงานของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ภายในวันเดียวกับที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ออกประกาศหรือเปลี่ยนแปลงประกาศ และต้องส่งประกาศดังกล่าวให้ธนาคารแห่งประเทศไทยภายใน 7 วัน นับแต่วันที่บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ออกประกาศหรือเปลี่ยนแปลงประกาศ
5.8 การโฆษณากิจการ
การโฆษณากิจการของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้
5.8.1 การโฆษณากิจการของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องกระทําให้ถูกต้องตรงต่อความเป็นจริง ในกรณีที่อ้างถึงตัวเลข ข้อมูล หรือรายงานสถิติ จะต้องระบุแหล่งที่มาของตัวเลขข้อมูล หรือรายงานสถิตินั้นด้วย
5.8.2 บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องไม่กระทําการโฆษณาข้อความใดหรือละเว้นการโฆษณาข้อความใดที่อาจทําให้ประชาชนเข้าใจผิดในฐานะการดําเนินงาน หรือการให้บริการของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ รวมทั้งไม่ใช้ข้อความในเชิงโอ้อวดกิจการของบริษัทเครดิตฟองซิเอร์ทั้งนี้ การโฆษณาถึงผลประโยชน์ที่ลูกค้าจะได้รับและการคิดค่าบริการต่างๆ ที่ลูกค้าจะต้องชําระนั้น บริษัทเครดิตฟองซิเอร์ต้องแสดงรายละเอียดและเงื่อนไขเกี่ยวกับการดังกล่าวให้ชัดเจน
อื่นๆ - 6. วันเริ่มต้นบังคับใช้
ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 3 สิงหาคม 2551
(นางธาริษา วัฒนเกส)
ผู้ว่าการ
ธนาคารแห่งประเทศไทย