ข้อ ๔ ให้กำหนดประเภทผู้ประกอบการค้าข้าวเป็น ๘ ประเภท
ดังนี้
(๑) ประเภทค้าข้าวส่งไปจำหน่ายต่างประเทศ ได้แก่
(ก) ผู้ส่งออกทั่วไปซึ่งเป็นบริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัด รัฐวิสาหกิจ บริษัทที่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจมีทุนรวมอยู่ด้วย
สหกรณ์หรือกลุ่มเกษตรกร ที่จัดตั้งตามกฎหมายว่าด้วยการนั้นและมีวัตถุประสงค์ในการค้าข้าวส่งไปจำหน่ายต่างประเทศ
(ข) ผู้ส่งออกข้าวสารบรรจุกล่องหรือหีบห่อซึ่งเป็นบริษัทจำกัด บริษัทมหาชนจำกัดรัฐวิสาหกิจ
บริษัทที่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจมีทุนรวมอยู่ด้วย สหกรณ์หรือกลุ่มเกษตรกรที่จัดตั้งตามกฎหมายว่าด้วยการนั้น
และมีวัตถุประสงค์ในการค้าข้าวส่งไปจำหน่ายต่างประเทศ
(ค) ผู้ส่งออกชายแดนซึ่งเป็นบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล ที่มีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดชายแดนที่ติดต่อกับต่างประเทศและมีวัตถุประสงค์ในการค้าข้าวส่งไปจำหน่ายต่างประเทศเฉพาะประเทศที่มีชายแดนติดต่อกับประเทศไทย
(๒) ประเภทสีข้าว ได้แก่
(ก) โรงสีขนาดเล็ก ที่ทำการสีข้าวเพื่อการค้าหรือรับจ้างสีข้าว ซึ่งมีกำลังผลิตต่ำกว่าห้าเมตริกตันต่อยี่สิบสี่ชั่วโมง
(ข) โรงสีขนาดกลาง ที่ทำการสีข้าวเพื่อการค้าหรือรับจ้างสีข้าว ซึ่งมีกำลังผลิตไม่ต่ำกว่าห้าเมตริกตัน
แต่ไม่เกินยี่สิบเมตริกตันต่อยี่สิบสี่ชั่วโมง
(ค) โรงสีขนาดใหญ่ ที่ทำการสีข้าวเพื่อการค้าหรือรับจ้างสีข้าว ซึ่งมีกำลังผลิตเกินกว่ายี่สิบเมตริกตันต่อยี่สิบสี่ชั่วโมง
(๓) ประเภทซื้อขายโดยมียุ้งฉาง ได้แก่ ผู้ทำการค้าข้าวที่มีสถานที่เก็บข้าวไม่ว่าจะเป็นของตนเองหรือผู้อื่น
ซึ่งบรรจุข้าวเปลือกได้ไม่น้อยกว่าห้าเมตริกตัน หรือข้าวอย่างอื่นรวมกันไม่น้อยกว่าสองเมตริกตัน
(๔) ประเภทขายส่ง ได้แก่
(ก) ผู้ทำการขายข้าวให้แก่ผู้ประกอบการค้าข้าวประเภทขายปลีก
(ข) ผู้ทำการขายข้าวเฉลี่ยได้ในเดือนหนึ่งสำหรับข้าวเปลือกไม่น้อยกว่าสี่สิบเมตริกตัน
หรือข้าวอย่างอื่นไม่น้อยกว่ายี่สิบห้าเมตริกตัน
(ค) ผู้ทำการค้าข้าวโดยมีข้าวอยู่ในความครอบครอง สำหรับข้าวเปลือกไม่น้อยกว่าห้าเมตริกตัน
หรือข้าวอย่างอื่นไม่น้อยกว่าสิบเมตริกตันไม่ว่าข้าวนั้นจะเป็นของตนเองหรือของผู้อื่น
(๕) ประเภทขายปลีก ได้แก่ ผู้ทำการขายข้าวให้แก่ประชาชนผู้บริโภค
(๖) ประเภทเรือข้าว ได้แก่ ผู้ทำการค้าข้าวโดยทางเรือซึ่งมีระวางบรรทุกตั้งแต่สามตันกรอสขึ้นไป
(๗) ประเภทค้าเร่ ได้แก่ ผู้ทำการค้าข้าวด้วยวิธีเร่ไม่ว่าด้วยยานพาหนะทางบกใด
ๆ และให้รวมถึงการค้าข้าวโดยใช้แผงลอยด้วย
(๘) ประเภทท่าข้าว ได้แก่ ผู้ทำการค้าข้าวที่มีสถานที่จัดไว้เพื่อการค้าข้าว และให้รวมถึงตลาดกลางข้าวเปลือกด้วย
ประกาศ ณ วันที่ ๑๕ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๘
วัฒนา เมืองสุข
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
ประธานคณะกรรมการปฏิบัติการตามพระราชบัญญัติการค้าข้าว
พุทธศักราช ๒๔๘๙
พัชรินทร์/ผู้จัดทำ
๑๒ กรกฎาคม ๒๕๔๘
จุฑามาศ/ปรับปรุง
๒๑ กรกฎาคม ๒๕๕๘
[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๒/ตอนพิเศษ ๒๕ ง/หน้า ๕๗/๒๓ มีนาคม ๒๕๔๘
