ข้อ ๑๖ การขอทำนิติกรรมอันก่อให้เกิดภาระผูกพันแก่ที่ดินที่ได้รับอนุญาตให้ทำการจัดสรรต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการ ดังนี้
(๑) เมื่อได้รับใบอนุญาตให้ทำการจัดสรรที่ดิน และได้แบ่งแยกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์เป็นแปลงย่อยตามแผนผัง โครงการและวิธีการที่คณะกรรมการอนุญาตแล้ว ผู้จัดสรรที่ดินประสงค์จะทำนิติกรรมอันก่อให้เกิดภาระผูกพันแก่ที่ดินที่จัดสรรให้ยื่นคำขอเป็นหนังสือพร้อมด้วยเอกสารหลักฐานต่อ กนอ.
(๒) ให้ กนอ. พิจารณา ตรวจสอบ กลั่นกรองคำขอให้แล้วเสร็จภายในห้าวันทำการนับจากวันที่ กนอ. ได้รับคำขอพร้อมด้วยเอกสารหลักฐานที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอบการพิจารณา และเสนอผลการพิจารณาต่อคณะกรรมการ
(๓) เมื่อคณะกรรมการพิจารณาอนุญาตตามที่ผู้จัดสรรที่ดินมีคำขอแล้ว ให้ กนอ. ออกหนังสืออนุญาตแก่ผู้จัดสรรที่ดินโดยเร็ว ทั้งนี้ ต้องระบุชื่อโครงการจัดสรรที่ดิน เลขที่ใบอนุญาตทำการจัดสรรที่ดิน เลขที่โฉนดที่ดิน หรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ประเภทหรือลักษณะการใช้ที่ดิน ประเภทนิติกรรม ชื่อคู่กรณี ระยะเวลาในการก่อให้เกิดภาระผูกพัน และมติคณะกรรมการ ครั้งที่พร้อมวัน เดือน ปีที่มีมติไว้ในหนังสืออนุญาตด้วย
(๔) ห้ามมิให้ผู้จัดสรรที่ดินทำนิติกรรมอันก่อให้เกิดภาระผูกพันแก่ที่ดินอันเป็นพื้นที่สาธารณูปโภค
(๕) การก่อภาระผูกพันในที่ดิน หรือที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้างโดยการจำนอง วงเงินจำนองอย่างสูงต้องไม่เกินราคาประเมินแห่งทรัพย์สินที่จำนองนั้น สำหรับที่ดินให้ยึดถือตามราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายที่ดิน ส่วนสิ่งปลูกสร้างให้ผู้ขอจัดสรรที่ดินแสดงต้นทุนการก่อสร้างตามความเป็นจริง โดยแยกดังนี้
(๕.๑) กรณีที่ดินเปล่า วงเงินจำนองอย่างสูงต้องไม่เกินราคาประเมินที่ดินที่ใช้ในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมของกรมที่ดิน หรือราคาที่คณะกรรมการกำหนดหรือเห็นชอบ
(๕.๒) กรณีที่ดินพร้อมสิ่งปลูกสร้าง วงเงินจำนองอย่างสูงต้องไม่เกินราคาประเมินที่ดินที่ใช้ในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมของกรมที่ดินรวมกับราคาสิ่งปลูกสร้างตามราคาประเมินสิ่งปลูกสร้างของ กนอ. หรือราคาที่คณะกรรมการกำหนดหรือเห็นชอบ
(๕.๓) ราคาที่คณะกรรมการกำหนดหรือเห็นชอบ หมายถึง ราคาจากแหล่งข้อมูลที่สามารถนำมาประมวล เพื่อใช้ประกอบการพิจารณาวงเงินที่จะอนุญาตให้จำนอง ดังต่อไปนี้
(ก) ราคาจำหน่ายของที่ดินที่ขอจำนองซึ่งแสดงไว้ในเอกสารโครงการ และวิธีการจัดสรรที่ดิน
(ข) ราคาจำหน่ายของที่ดินที่ขอจำนอง ซึ่งปรากฏในเอกสารโฆษณาหรือประชาสัมพันธ์โครงการจัดสรรที่ดิน
(ค) ราคาที่ดินที่ธนาคารพาณิชย์หรือสถาบันการเงินได้ประเมินเพื่อเป็นฐานในการอนุมัติสินเชื่อ
(ง) ราคาที่บริษัทประเมินกลางที่เป็นสมาชิกของสมาคมผู้ประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย และได้รับอนุญาตให้ประเมินค่าทรัพย์สินโดยคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์เป็นผู้รับรอง
ในกรณีที่ราคาตาม (ก) (ง) ไม่ใกล้เคียงหรือไม่สอดคล้องกัน ให้ กนอ. พิจารณาแต่งตั้งผู้แทนไปตรวจสอบ และพิจารณาใช้ราคาที่ดินโดยการเทียบเคียงกับที่ดินแปลงที่มีลักษณะและสภาพสาธารณูปโภคใกล้เคียงกัน
(๖) ผู้รับจำนองต้องยินยอมเฉลี่ยหนี้และรับชำระหนี้เป็นรายโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แปลงย่อย โดยถือว่าที่ดินแปลงย่อยแต่ละแปลงเป็นประกันหนี้จำนองเฉพาะส่วนตามวงเงินที่ระบุไว้ในโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แปลงย่อย และผู้รับจำนองยินยอมให้ผู้จำนอง ไถ่ถอนหรือปลอดจำนองเป็นรายโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แปลงย่อยได้
(๗) ผู้จัดสรรที่ดินต้องจัดการให้ที่ดินแปลงย่อยปลอดภาระผูกพันก่อนจดทะเบียนสิทธิ และนิติกรรมโอนที่ดินแก่ผู้ซื้อที่ดินจัดสรร
(๘) ห้ามมิให้ทำนิติกรรมอันก่อให้เกิดภาระผูกพันแก่ที่ดินจัดสรรที่ได้ทำสัญญาจะซื้อจะขายกับผู้ซื้อที่ดินที่จัดสรรแล้ว เว้นแต่มีข้อตกลงยกเว้นไว้ในสัญญาจะซื้อจะขาย หรือมีหนังสือยินยอมจากผู้ซื้อที่ดินจัดสรรให้ทำนิติกรรมประเภทจำนองได้
(๙) เงื่อนไขอื่นๆ ตามที่ กนอ. เห็นสมควรเพื่อประโยชน์แก่ผู้ซื้อที่ดินที่จัดสรร
การดำเนินการให้บริการสิ่งอำนวยความสะดวกและบริการอื่น
แก่ผู้ประกอบกิจการในนิคมอุตสาหกรรม
