ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการ การใช้เชือก ลวดสลิง และรอก พ.ศ. 2553

• จำนวนมาตรา: 20

มาตรา อารัมภบท

ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการ การใช้เชือก ลวดสลิง และรอก

พ.ศ. 2553

อาศัยอํานาจตามความในข้อ 86 แห่งกฎกระทรวงกําหนดมาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทํางานเกี่ยวกับงานก่อสร้าง พ.ศ. 2551 อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจํากัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล ซึ่งมาตรา 29 ประกอบด้วยมาตรา 33 มาตรา 41 มาตรา 43 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย บัญญัติให้กระทําได้โดยอาศัยอํานาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ ประกาศนี้เรียกว่า “ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการ การใช้เชือก ลวดสลิง และรอก พ.ศ. 2553”

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ ประกาศนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ ในประกาศนี้

“เชือก” หมายถึง สิ่งที่มีลักษณะเป็นเส้นทําด้วยวัสดุที่มีคุณสมบัติเหนียวที่ไม่ใช่เส้นลวดหรือโซ่ เช่น ด้าย ป่าน หรือปอ ที่นํามาสาน ถัก มัดฟั่น หรือมัดตีเกลียว และให้หมายความรวมถึงสลิง ใยสังเคราะห์ เช่น สลิงอ่อน สลิงผ้าใบ หรือสลิงไนล่อน

“ลวดสลิง” หมายถึง เชือกที่ทําด้วยเส้นลวดหลายเส้นที่ตีเกลียวหรือพันรอบแกนชั้นเดียวหรือหลายชั้น

“รอก” หมายถึง อุปกรณ์ผ่อนแรงมีลักษณะคล้ายล้อเพื่ออํานวยความสะดวกในการเคลื่อนย้ายสิ่งของ โดยร้อยไว้กับเชือก โซ่ หรือลวดสลิง

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ ให้นายจ้างใช้เชือก ลวดสลิง และรอก ให้เป็นไปตามคุณลักษณะและข้อกําหนดของการใช้งาน ที่ผู้ผลิตหรือวิศวกรกําหนด

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ ให้นายจ้างตรวจสอบเชือก ลวดสลิง รอก และอุปกรณ์ประกอบเบื้องต้นให้อยู่ในสภาพปลอดภัย พร้อมใช้งาน และตรวจตามรายการตามระยะเวลาที่ผู้ผลิตหรือวิศวกรกําหนด

มาตรา ข้อ ๖

ข้อ ๖ ให้นายจ้างจัดให้มีมาตรการด้านความปลอดภัยในรัศมีการทํางานที่อาจได้รับอันตรายจากการใช้เชือก ลวดสลิง รอก เนื่องจากการตกหล่น ดีด หรือกระเด็น และจัดให้มีป้ายเตือนอันตรายดังกล่าว ติดไว้ให้เห็นชัดเจน ณ บริเวณนั้น

มาตรา ข้อ ๗

ข้อ ๗ ให้นายจ้างจัดให้มีมาตรการด้านความปลอดภัยในรัศมีการทํางานที่อาจได้รับอันตรายจากการใช้เชือก ลวดสลิง รอก เนื่องจากการตกหล่น ดีด หรือกระเด็น และจัดให้มีป้ายเตือนอันตรายดังกล่าว ติดไว้ให้เห็นชัดเจน ณ บริเวณนั้น

มาตรา ข้อ ๘

ข้อ ๘ ให้นายจ้างควบคุมดูแลมิให้ผู้ใดใช้เชือก ลวดสลิง หรือรอกในการห้อย โหน เกาะ ขึ้นลงหรือเคลื่อนที่จากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง

มาตรา ข้อ ๙

ข้อ ๙ ให้นายจ้างจัดให้มีการเก็บและบํารุงรักษาเชือก ลวดสลิง รอก ตามข้อกําหนดชนิด ประเภท วัตถุประสงค์ รายละเอียด และระยะเวลาที่ผู้ผลิตหรือวิศวกรกําหนด

มาตรา ข้อ ๑๐

ข้อ ๑๐ ให้นายจ้างใช้เชือกที่มีค่าความปลอดภัยไม่น้อยกว่า 5 ขณะใช้งาน และต้องควบคุมตรวจสอบมิให้นําเชือกผุเปื่อย ยุ่ย ชํารุด สกปรก หรือพอง อันอาจก่อให้เกิดความไม่ปลอดภัยมาใช้งาน

นายจ้างต้องควบคุมตรวจสอบเพิ่มเติมมิให้นําสลิงใยสังเคราะห์ที่มีลักษณะดังต่อไปนี้ มาใช้งาน

(1) มีรอยเย็บปริ หรือขาด

(2) มีเศษโลหะหรือสิ่งอื่นใดฝังตัวอยู่ในเส้นใย หรือเกาะที่ผิว

(3) มีรอยเนื่องจากความร้อนหรือสารเคมี

มาตรา ข้อ ๑๑

ข้อ ๑๑ ให้นายจ้างควบคุมดูแลการใช้เชือกสําหรับการยก ดึง ลาก ผูก มัด หรือยึดโยงมิให้ ถู ลาก กับพื้นดินหรือพื้นผิวขรุขระหรือในขณะใช้งาน

มาตรา ข้อ ๑๒

ข้อ ๑๒ ให้นายจ้างจัดให้มีการทําความสะอาดเชือกหลังจากใช้งานเสร็จสิ้นแล้ว และเก็บรักษาไว้ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ไม่ให้ถูกความชื้น ความร้อน หรือสารเคมี

มาตรา ข้อ ๑๓

ข้อ ๑๓ ห้ามมิให้นายจ้างนําลวดสลิงที่มีลักษณะดังต่อไปนี้มาใช้งาน

(1) ถูกกัดกร่อนชํารุด หรือเป็นสนิมจนเห็นได้ชัดเจน

(2) มีร่องรอยเนื่องจากถูกความร้อนทําลาย

(3) ขมวด (Kink) หรือแตกเกลียว (Bird Caging)

(4) เส้นผ่านศูนย์กลางเล็กลงเกินร้อยละห้าของเส้นผ่านศูนย์กลางเดิม

(5) เส้นลวดในหนึ่งช่วงเกลียว (Lay) ขาดตั้งแต่สามเส้นขึ้นไปในเกลียว (Strand) เดียวกันหรือขาดตั้งแต่หกเส้นขึ้นไปในหลายเกลียว (Strands) รวมกัน

มาตรา ข้อ ๑๔

ข้อ ๑๔ ลวดสลิงที่นายจ้างนํามาใช้สําหรับการผูก มัด หรือยึดโยงวัสดุ สิ่งอื่นใดต้องมีค่าความปลอดภัยไม่น้อยกว่า 5

กรณีใช้ลวดสลิงสําหรับยึดโยงส่วนใดส่วนหนึ่งของเครื่องจักร หรือปั้นจั่น ต้องมีค่าความปลอดภัยไม่น้อยกว่า 3.5

กรณีใช้ลวดสลิงสําหรับเป็นลวดสลิงวิ่ง ต้องมีค่าความปลอดภัยไม่น้อยกว่า 6

มาตรา ข้อ ๑๕

ข้อ ๑๕ กรณีนายจ้างใช้ลวดสลิงสําหรับการผูก มัด หรือยึดโยงวัสดุ และมีการใช้คลิปตัวยูเป็นตัวยึด ต้องจัดให้มีคลิปอย่างน้อยสามอัน โดยให้ด้านท้องของคลิปกดอยู่กับปลายลวดสลิงด้านที่รับแรง

มาตรา ข้อ ๑๖

ข้อ ๑๖ ให้นายจ้างจัดให้มีการควบคุมดูแลให้มีลวดสลิงเหลืออยู่ในม้วนลวดสลิงไม่น้อยกว่าสองรอบในขณะทํางาน

มาตรา ข้อ ๑๗

ข้อ ๑๗ ห้ามมิให้นํารอก มาใช้งานผิดประเภท เช่น ห้ามนํารอกที่ใช้กับเชือกมาใช้กับลวดสลิง

มาตรา ข้อ ๑๘

ข้อ ๑๘ นายจ้างต้องใช้รอกที่ผลิตด้วยวัสดุที่แข็งแรงทนทาน เมื่อนํารอกมาใช้งาน รอกต้องไม่แตกบิ่น สึกหรอ หรือชํารุด

มาตรา ข้อ ๑๙

ข้อ ๑๙ ให้นายจ้างปฏิบัติเมื่อมีการนํารอกมาใช้งานดังนี้

(1) จัดให้มีอุปกรณ์ป้องกัน เช่น ครอบรอก รอกช่วย เพื่อมิให้เชือก ลวดสลิง หลุดจากร่องรอก

(2) กําหนดมาตรการสําหรับผู้มีหน้าที่เกี่ยวข้องในเขตที่มีการใช้รอกเหนือระดับพื้นทางเดินและห้ามมิให้ผู้ที่ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องเข้าไปในบริเวณดังกล่าว

มาตรา ข้อ ๒๐

ข้อ ๒๐ ให้นายจ้างควบคุมตรวจสอบการใช้ชุดรอกที่ใช้แขวนกระเช้านั่งร้าน (Suspended Scaffold) ให้เป็นไปตามคุณลักษณะของชุดรอก หรือตามคู่มือหรือคําแนะนําการใช้งานของผู้ผลิตและต้องมีความแข็งแรงสมบูรณ์สามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย

ผู้มีอํานาจลงนาม - ประกาศ ณ วันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2553

อัมพร นิติสิริ

อธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน