資料由法律人 LawPlayer整理提供·กฎหมายไทย / LawPlayer จากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
กฎกระทรวง
กฎกระทรวง
ฉบับที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๕๓๖)
ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนตร์
พ.ศ. ๒๕๒๒
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ (๑๘) แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์
พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติรถยนตร์ (ฉบับที่ ๗) พ.ศ. ๒๕๓๐ และ
มาตรา ๗ (๑) แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
ออกกฎกระทรวงไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ ๑ ในกฎกระทรวงนี้
"ก๊าซธรรมชาติอัด" หมายความว่า ก๊าซธรรมชาติที่ใช้เป็นเชื้อเพลิงในสภาพ
ที่ถูกอัดจนมีความดันสูง มีส่วนประกอบส่วนใหญ่เป็นก๊าซมีเทน และมีสถานะเป็นก๊าซ
"ถัง" หมายความว่า ภาชนะบรรจุก๊าซธรรมชาติอัดเพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับรถ
"ปาสกาล" หมายความว่า หน่วยวัดความดันตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม
ว่าด้วยการกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม หลักเกณฑ์การใช้หน่วยต่าง ๆ ของระบบ
เอสไอออกตามกฎหมายว่าด้วยมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
ข้อ ๒ รถที่ใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิง ต้องมีเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบ
เกี่ยวกับการใช้ก๊าซธรรมชาติอัดอย่างน้อย ดังนี้
(๑) ถังชนิดทนความดันในการใช้งานสูงสุดไม่น้อยกว่า ๒๐.๖๘ เมกาปาสกาล
(๒) ลิ้นปิดเปิดก๊าซของถังที่มีลักษณะตามที่กำหนดในข้อ ๕
(๓) ลิ้นปิดเปิดสำหรับท่อก๊าซที่ปิดเปิดด้วยมือและสามารถทนความดันในการ
ใช้งานสูงสุดของก๊าซได้อย่างปลอดภัย
(๔) เครื่องวัดความดันก๊าซที่สามารถแสดงค่าความดันในถังได้ทุกขณะการ
ใช้งาน
(๕) ลิ้นปิดเปิดอัตโนมัติที่สามารถหยุดการจ่ายก๊าซไปยังเครื่องยนตร์ได้โดย
อัตโนมัติ
เมื่อเครื่องยนตร์หยุดทำงาน
(๖) ท่อก๊าซและข้อต่อที่มีลักษณะตามที่กำหนดในข้อ ๗
(๗) หัวรับเติมก๊าซและลิ้นกันกลับ
(๘) เครื่องปรับความดันก๊าซที่สามารถทนความดันใช้งานสูงสุดของก๊าซได้อย่าง
ปลอดภัย
(๙) เครื่องผสมอากาศ
เครื่องอุปกรณ์และส่วนควบตามวรรคหนึ่ง ต้องเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์
อุตสาหกรรมที่กระทรวงอุตสาหกรรมประกาศกำหนดตามกฎหมายว่าด้วยมาตรฐานผลิตภัณฑ์
อุตสาหกรรม หรือได้มาตรฐานตามที่กรมการขนส่งทางบกให้ความเห็นชอบ
ข้อ ๓ การติดตั้งถังต้องปฏิบัติดังนี้
(๑) ยึดถังให้แน่นกับตัวรถในบริเวณที่มีความแข็งแรง เมื่อรถสั่นสะเทือนถัง
ต้องไม่ขยับเขยื้อน และสามารถทนต่อแรงกระชากของถังในขณะบรรจุก๊าซเต็มถัง เมื่อรถเกิด
ความเร่งหรือความหน่วง
(๒) กรณีที่ติดตั้งถังขนานกับความยาวของตัวรถ ให้ติดตั้งอุปกรณ์ยึดหรือ
ยันด้านหัวและด้านท้ายถังเพื่อป้องกันถังเคลื่อนตัวในแนวนอน
(๓) ห้ามเชื่อมถังกับสิ่งอื่นใด เว้นแต่เป็นการเชื่อมจากโรงงานผู้ผลิต
(๔) ถังที่ติดตั้งต้องไม่รับน้ำหนักหรือภาระอย่างหนึ่งอย่างใดของรถ
(๕) ถังที่ติดตั้งไว้ภายในห้องผู้โดยสาร ห้องผู้ขับรถ หรือที่ซึ่งอากาศถ่ายเท
ไม่สะดวกต้องมีกล่องบรรจุหรือมีวัสดุหุ้มหรือครอบส่วนประกอบอื่นที่ติดอยู่ที่ถังเพื่อป้องกันก๊าซ
ซึมออกสู่บริเวณห้องที่ติดตั้ง กล่องบรรจุหรือวัสดุที่หุ้มหรือครอบส่วนประกอบอื่นที่ติดอยู่ที่ถัง
ต้องมีท่อขนาดพื้นที่หน้าตัดภายในไม่น้อยกว่า ๒,๐๐๐ ตารางมิลลิเมตร สำหรับระบายก๊าซ
ที่รั่วซึมออกนอกตัวรถ
(๖) ถังที่ติดตั้งต้องยึดด้วยวิธีหนึ่งวิธีใด ดังนี้
(ก) ใช้สายรัดทำด้วยเหล็กรัดถังอย่างน้อย ๒ สาย สายรัดแต่ละสายต้องมีขนาด
ความกว้างไม่น้อยกว่า ๒๘ มิลลิเมตร ความหนาไม่น้อยกว่า ๓ มิลลิเมตร และใช้สกรูยึดสายรัดถัง
ที่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๐ มิลลิเมตร และในกรณีที่ถังมีความจุเกินกว่า ๑๐๐ ลิตร
สายรัดแต่ละสายต้องมีขนาดความกว้างไม่น้อยกว่า ๕๐ มิลลิเมตร ความหนาไม่น้อยกว่า ๖
มิลลิเมตร และใช้สกรูยึดสายรัดขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๒ มิลลิเมตร
(ข) ใช้สกรูยึดขาถังอย่างน้อย ๔ ตัว สกรูแต่ละตัวต้องมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง
ไม่น้อยกว่า ๑๐ มิลลิเมตร และในกรณีที่ถังมีความจุเกินกว่า ๑๐๐ ลิตร สกรูแต่ละตัวต้องมีขนาด
เส้นผ่าศูนย์กลางไม่น้อยกว่า ๑๒ มิลลิเมตร
(ค) ในกรณีที่ใช้วัสดุอื่นใดยึดถัง วัสดุที่ใช้ต้องสามารถทนต่อแรงที่คิดเปรียบเทียบ
กับน้ำหนักของถังที่บรรจุก๊าซเต็มถังได้ไม่น้อยกว่า ๒๐ เท่าสำหรับแรงที่กระทำในแนว
ตามความยาวของรถ และไม่น้อยกว่า ๘ เท่าสำหรับแรงที่กระทำในแนวอื่น
(๗) ในกรณีที่ถังติดตั้งอยู่ห่างจากท่อไปเสียหรือเครื่องยนตร์น้อยกว่า ๒๐๐
มิลลิเมตร ต้องมีเครื่องป้องกันความร้อนกั้นระหว่างถังกับท่อไอเสียและเครื่องยนตร์
(๘) ห้ามบรรจุก๊าซธรรมชาติอัดลงในถังจนมีความดันสูงเกินกว่า ๒๐.๖๘
เมกาปาสกาล
ข้อ ๔ ถังที่นำมาใช้ต้องผ่านการตรวจและทดสอบทุกห้าปี และห้ามมิให้ใช้ถังนั้น
เมื่อ
(๑) ทดสอบด้วยความดันของของเหลว ๑.๕ เท่าของความดันใช้งานสูงสุดเป็น
เวลาไม่น้อยกว่า ๒ นาที แล้วปรากฏว่าถังบวม บิดเบี้ยว ซึมหรือรั่ว หรือทดสอบด้วยความดันของ
ของเหลว ๑.๕ เท่าของความดันใช้งานสูงสุด โดยใช้ถังน้ำ (water jacket) แล้วค่าการขยายตัวอย่าง
ถาวรของถังเกินร้อยละ ๕ ของการขยายตัวอย่างสมบูรณ์โดยปริมาตร
(๒) ปรากฏข้อบกพร่องอย่างหนึ่งอย่างใดดังต่อไปนี้
(ก) เมื่อถังถูกไฟไหม้
(ข) มีน้ำหนักน้อยกว่าร้อยละ ๙๕ ของน้ำหนักถังเดิม
(ค) มีรอยรั่ว ซึม รอยร้าว รอยหักพับ หรือบวม
(ง) มีรอยบุบเว้าลึกเกิน ๒ มิลลิเมตร หรือเกินร้อยละ ๓.๓๓ ของความกว้าง
เฉลี่ยของรอยบุบเว้า
(จ) มีรอยบาด รอยขูดขีด รอยทิ่มแทง ยาวเกินร้อยละ ๒ ของความยาวถังหรือ
ลึกเกินร้อยละ ๕ ของความหนาถัง
(ฉ) มีรอยบุบเว้าลึกเกิน ๑.๕ มิลลิเมตร รวมอยู่กับรอยบาด รอยขูดขีดหรือ
รอยทิ่มแทงที่มีความยาวเท่ากับหรือมากกว่าความกว้างของรอยบุบเว้านั้น
(ช) เนื้อโลหะผิวถังร่อนหลุดหรือแยกตัวออก
(ซ) มีรอยผุกร่อนทั่วไปลึกเกินร้อยละ ๒๐ ของความหนาถังเดิม
(ฌ) มีรอยผุกร่อนเฉพาะพื้นที่ลึกเกินร้อยละ ๒๕ ของความหนาถังเดิม
(ญ) มีรอยผุกร่อนเป็นแนวยาวเกินกว่าความยาวของเส้นรอบวงถัง หรือ
มีความลึกเกินร้อยละ ๒๕ ของความหนาถังเดิม
(ฎ) มีหลุมกว้างเกินกว่า ๕ มิลลิเมตร และลึกเกินกว่าร้อยละ ๔๐ ของความหนา
ถังเดิม ในแต่ละหลุม
(ฏ) ถังปิดเบี้ยวไม่ได้รูปทรง
(ฐ) ลิ้นเอียงจนเห็นได้ชัด
(ฑ) มีการดัดแปลงหรือต่อเติมถัง
(ฒ) จำนวนเกลียวของถังกับลิ้นกินกันลดลงต่ำกว่ามาตรฐาน หรือเมื่อขันเกลียว
แน่นแล้วก๊าซยังรั่วอยู่
(ณ) เครื่องหมายประจำถังลบเลือนจนอ่อนไม่ออก มีการแก้ไขโดยไม่ถูกต้องหรือ
มีข้อความไม่ถูกต้องตามมาตรฐานของถังนั้น
ข้อ ๕ ลิ้นปิดเปิดก๊าซของถังต้องติดตั้งที่ถังทุกถัง สามารถปิดเปิดก๊าซระหว่าง
ถังกับส่วนประกอบอื่นได้ทั้งหมด และมีลักษณะดังนี้
(๑) เป็นชนิดปิดเปิดด้วยมือ
(๒) ทนความดันใช้งานสูงสุดของก๊าซได้อย่างปลอดภัย
(๓) มีกลอุปกรณ์นิรภัยแบบระบายชนิดที่มีฝาครอบประทุ (burst disc) และวัสดุ
หลอมละลายง่าย (fusible material) หรือเป็นชนิดที่มีลิ้นระบายความดัน (pressure relief
valve) และวัสดุหลอมละลายง่าย (fusible material)
ข้อ ๖ การติดตั้งลิ้นปิดเปิดสำหรับท่อก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้
(๑) ติดตั้งที่ท่อร่วมของท่อก๊าซที่ต่อจากถังกับเครื่องปรับความดัน ซึ่งสามารถปิด
เปิดก๊าซจากถังทุกถังได้ทั้งหมดในคราวเดียวกัน
(๒) ติดตั้งในตำแหน่งที่สามารถทำการปิดเปิดก๊าซได้โดยสะดวกรวดเร็ว
(๓) มีอักษรคำว่า "ลิ้นปิดเปิด" พร้อมทั้งมีเครื่องหมายหรือคำอธิบายวิธีปิดเปิด
ที่ลิ้นปิดเปิดหรือบริเวณใกล้เคียงในตำแหน่งที่สามารถมองเห็นได้ชัดเจน
ข้อ ๗ ท่อก๊าซและข้อต่อต่าง ๆ ต้องเป็นชนิดที่ใช้กับก๊าซธรรมชาติอัดได้โดย
ไม่ทำปฏิกิริยาเคมีหรือเกิดการกัดกร่อนใด ๆ ทุกสภาพการใช้งาน และต้องมีลักษณะดังนี้
(๑) กรณีที่ใช้กับความดันก๊าซเกิน ๑๐๐ กิโลปาสกาล ท่อก๊าซและข้อต่อ ต้อง
ทำด้วยโลหะ และสามารถทนความดันก๊าซได้ไม่น้อยกว่า ๔ เท่าของความดันใช้งานสูงสุด
(๒) กรณีที่ใช้กับความดันก๊าซไม่เกิน ๑๐๐ กิโลปาสกาล
(ก) ท่อก๊าซต้องเป็นวัสดุชนิดที่ยืดหยุ่นได้ และมีความยาวเพียงพอที่จะรับการ
สั่นสะเทือนของเครื่องยนตร์
(ข) ท่อก๊าซและข้อต่อต้องสามารถทนอุณหภูมิในสภาพการใช้งานปกติได้
ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ องศาเซลเซียส และทนความดันก๊าซได้ไม่น้อยกว่า ๔๐๐ กิโลปาสกาล
ข้อ ๘ การติดตั้งท่อก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้
(๑) ไม่ติดตั้งท่อก๊าซในห้องผู้โดยสาร ห้องผู้ขับรถ หรือในที่ที่อากาศไม่สามารถ
ถ่ายเทได้ เว้นแต่จะมีวัสดุหุ้มหรือครอบท่อก๊าซเพื่อป้องกันการรั่วซึมออกสู่บริเวณที่ติดตั้ง และการ
ใช้วัสดุหุ้มหรือครอบท่อก๊าซต้องมีลักษณะที่สามารถระบายก๊าซที่รั่วซึมออกนอกตัวรถได้
(๒) ท่อก๊าซและข้อต่อต่าง ๆ ที่ติดตั้งห่างจากท่อไอเสียน้อยกว่า ๑๐๐ มิลลิเมตร
ต้องติดตั้งเครื่องป้องกันความร้อนจากท่อไอเสียด้วย
(๓) ในกรณีที่ใช้กับความดันก๊าซเกิน ๑๐๐ กิโลปาสกาล ต้องยึดท่อก๊าซให้แน่น
กับตัวรถ ตัวยึดแต่ละตัวต้องห่างกันไม่เกิน ๖๐๐ มิลลิเมตร และต้องติดตั้งในลักษณะที่ท่อก๊าซ
สามารถยืดหรือหดตัวได้ตามสมควร การติดตั้งในตำแหน่งที่ท่อก๊าซอาจเสียดสีกับโลหะต้องมีวัสดุ
หุ้มป้องกันการเสียดสีนั้น
ข้อ ๙ การติดตั้งหัวรับเติมก๊าซและลิ้นกันกลับ ต้องปฏิบัติดังนี้
(๑) ติดตั้งหัวรับเติมก๊าซไว้ในห้องเครื่องยนตร์หรือในที่ที่อากาศถ่ายเทได้สะดวก
(๒) ติดตั้งลิ้นกันกลับที่หัวรับเติมก๊าซ
(๓) ติดตั้งเครื่องป้องกันการติดเครื่องยนตร์แบบอัตโนมัติเพื่อป้องกันการ
ติดเครื่องยนตร์ในขณะเติมก๊าซ
(๔) ที่บริเวณใกล้เคียงกับหัวรับเติมก๊าซ ต้องมีข้อความดังต่อไปนี้ ซึ่งมีสภาพดี
และมองเห็นได้ชัดเจน
(ก) ก๊าซธรรมชาติอัด
(ข) ความดันไม่เกิน ๒๐.๖๘ เมกาปาสกาล
(ค) เดือน และปีที่ถังหมดอายุการทดสอบ กรณีมีหลายถังให้ระบุเดือนและ
ปีของถังที่หมดอายุก่อน
ข้อ ๑๐ การติดตั้งเครื่องปรับความดันก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้
(๑) ติดตั้งไว้ในห้องเครื่องยนตร์ โดยยึดแน่นกับตัวรถ
(๒) ห้ามติดตั้งกับส่วนใดส่วนหนึ่งของเครื่องยนตร์
ข้อ ๑๑ ระบบไฟฟ้าที่ต่อไปยังเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบตามข้อ ๒ ต้องมีฟิวส์
ป้องกันการลัดวงจร
ข้อ ๑๒ การติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบตามข้อ ๒ โดยทั่วไปต้องปฏิบัติ
ดังต่อไปนี้ เว้นแต่จะได้รับความเห็นชอบจากกรมการขนส่งทางบกให้ติดตั้งในลักษณะอื่น
(๑) ติดตั้งไว้ในที่ที่สามารถเข้าทำการตรวจและบำรุงรักษาได้โดยง่าย
(๒) ห้ามติดตั้งไว้ในที่ดังต่อไปนี้
(ก) นอกตัวถังรถด้านหน้า ด้านข้าง หรือด้านท้าย
(ข) บนหลังคารถ
(ค) ต่ำกว่าระยะต่ำสุดของรถ
(ง) ที่ที่อาจกระทบกับความร้อนโดยตรง ถูกกระทบกระแทกหรือถูกเสียดสี
เว้นแต่จะมีการป้องกันไว้แล้วเป็นอย่างดี
ข้อ ๑๓ เมื่อติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบตามข้อ ๒ ครบถ้วนถูกต้องแล้ว
ต้องทำการตรวจและทดสอบส่วนประกอบทั้งหมด
การตรวจและทดสอบตามวรรคหนึ่ง ต้องกระทำทุกหนึ่งปี และทุกครั้งหลังจาก
ทำการซ่อมแซมหรือแก้ไข
ข้อ ๑๔ เครื่องอุปกรณ์และส่วนควบที่ต้องมี รวมทั้งการติดตั้งตามกฎกระทรวงนี้
ต้องได้รับการตรวจและทดสอบจากส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือนิติบุคคลที่มีคุณสมบัติตามที่
กรมการขนส่งทางบกเห็นชอบ และเมื่อผู้ตรวจและทดสอบเห็นว่าเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบ
รวมถึงการติดตั้งถูกต้องตามกฎกระทรวงนี้ ให้ผู้ตรวจและทดสอบออกหนังสือรับรองการตรวจ
และทดสอบตามแบบที่กรมการขนส่งทางบกกำหนด
ข้อ ๑๕ รถที่มีการตรวจและทดสอบโดยมีหนังสือรับรองถูกต้องตามข้อ ๑๔
ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครองรถปิดเครื่องหมายแสดงการใช้ก๊าซธรรมชาติอัดเป็นเชื้อเพลิงตามแบบ
ท้ายกฎกระทรวงนี้ ไว้ที่ด้านหน้าและด้านท้ายของตัวรถในลักษณะเห็นได้ชัดเจนขณะใช้รถ
ข้อ ๑๖ รถที่ได้ติดตั้งเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบเกี่ยวกับการใช้ก๊าซธรรมชาติ
อัดเป็นเชื้อเพลิงไว้แล้วก่อนวันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ และมีเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบที่มิได้
เป็นไปตามมาตรฐานหรือมิได้มีการติดตั้งให้ถูกต้องตามที่กำหนดในกฎกระทรวงนี้ เจ้าของหรือ
ผู้ครอบครองรถต้องแจ้งต่อกรมการขนส่งทางบกเพื่อทำการตรวจและทดสอบภายในสามสิบวัน
นับแต่วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ และจะใช้รถต่อไปภายหลังกำหนดระยะเวลาดังกล่าวได้
ต่อเมื่อได้รับความเห็นชอบจากกรมการขนส่งทางบก
ข้อ ๑๗ กฎกระทรวงนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศ
ในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๓๖
จรัส พั้วช่วย
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ปฏิบัติราชการแทน
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎกระทรวงฉบับนี้ คือ เนื่องจากในปัจจุบันได้มีการ
ริเริ่มนำก๊าซธรรมชาติอัดมาใช้เป็นเชื้อเพลิงสำหรับรถยนตร์แทนเชื้อเพลิงชนิดอื่น จึงสมควร
กำหนดให้รถที่ใช้เชื้อเพลิงดังกล่าว ต้องมีเครื่องอุปกรณ์และส่วนควบ ตลอดจนมีการติดตั้งตาม
หลักเกณฑ์ที่กำหนด เพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ผู้ใช้รถและเพื่อป้องกันอุบัติภัยอันอาจเกิดแก่
ประชาชน และโดยที่มาตรา ๗ (๑) แห่งพระราชบัญญัติรถยนตร์ พ.ศ. ๒๕๒๒ บัญญัติให้รถที่ขอ
จดทะเบียนต้องเป็นรถที่มีส่วนควบและมีเครื่องอุปกรณ์สำหรับรถครบถ้วนถูกต้องตามที่กำหนด
ในกฎกระทรวง จึงจำเป็นต้องออกกฎกระทรวงนี้
[รก.๒๕๓๖/๑๐๑/๑๐พ./๒๘ กรกฎาคม ๒๕๓๖]
กฎกระทรวง ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2536) ออกตามความในพระราชบัญญัติรถยนต์ พ.ศ. 2522 (Office of the Council of State). Retrieved via LawPlayer, https://lawplayer.com/th/act/pythainlp_be200adf7c921a2c
ที่มา: ระบบกลางกฎหมาย law.go.th (สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา).
Thai official texts excluded from copyright (Copyright Act B.E. 2537 s.7)；開放資料層 CC BY 署名
本頁資料來源：สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (OCS)·整理提供：法律人 LawPlayer· lawplayer.com