ประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้ง และการออกหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์ พ.ศ. 2560

• จำนวนมาตรา: 16

มาตรา อารัมภบท

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

ประกาศกรมการขนส่งทางบก

เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้ง และการออกหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและ

เครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์

พ.ศ. ๒๕๖๐

ตามที่ได้มีประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้ง และแบบหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑ ไว้แล้ว นั้น

โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงแก้ไขข้อกำหนดเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้ง และการออกหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง เพื่อให้สามารถนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในการบันทึกข้อมูลผลการติดตั้ง รายงานผลการติดตั้งและออกหนังสือรับรอง การติดตั้งผ่านระบบอินเตอร์เน็ต ซึ่งจะทำให้การตรวจสอบการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น อาศัยอำนาจตามความในข้อ ๖ และข้อ ๗ ของกฎกระทรวงกำหนดส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๕๑ อธิบดีกรมการขนส่งทางบก จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้

มาตรา ข้อ ๑

ข้อ ๑ ให้ยกเลิกประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการติดตั้ง และแบบหนังสือรับรองการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง พ.ศ. ๒๕๕๑ ลงวันที่ ๒๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๑

มาตรา ข้อ ๒

ข้อ ๒ ในประกาศนี้

“ถัง” หมายความว่า ถังหรือภาชนะบรรจุก๊าซปิโตรเลียมเหลว

“ส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์” หมายความว่า ส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง

“การติดตั้ง” หมายความว่า การติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง

“ผู้ติดตั้ง” หมายความว่า ผู้ได้รับหนังสือให้ความเห็นชอบการเป็นผู้ติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง

“ผู้ติดตั้งทั่วไป” หมายความว่า ผู้ติดตั้งที่ไม่เป็นผู้ผลิตรถยนต์ซึ่งติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงกับรถที่ผ่านกระบวนการผลิตเสร็จเรียบร้อยแล้ว

“ผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต” หมายความว่า ผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิตรถยนต์ซึ่งติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงกับรถที่ผู้ติดตั้งผลิต ซึ่งมีการกำหนดรหัสหรือรุ่นเป็นการเฉพาะ

“ระบบสารสนเทศกรมการขนส่งทางบก” หมายความว่า ระบบงานที่กรมการขนส่งทางบกจัดทำขึ้นเพื่อให้ผู้ติดตั้งบันทึกข้อมูลผลการติดตั้ง รายงานผลการติดตั้งและออกหนังสือรับรองการติดตั้งผ่านระบบอินเตอร์เน็ต

มาตรา ข้อ ๓

ข้อ ๓ ถังที่จะนำมาติดตั้งต้องมีส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์อย่างน้อย ดังต่อไปนี้

(๑) ลิ้นบรรจุ (filling valve)

(๒) ลิ้นระบายความดัน (pressure relief valve)

(๓) ลิ้นกันกลับ (check valve or non return valve)

(๔) ลิ้นเปิดปิด (shut-off valve)

(๕) อุปกรณ์วัดระดับก๊าซเหลว (level indicator or fixed liquid level gauge) เป็นระบบไฟฟ้าและมีหน้าปัดแสดงที่ห้องผู้ขับรถ

(๖) อุปกรณ์ป้องกันการบรรจุเกิน (overfill protection device)

(๗) อุปกรณ์ระบายความดัน (pressure relief device)

(๘) อุปกรณ์ควบคุมการเปิดปิดลิ้นระยะไกลพร้อมด้วยลิ้นป้องกันการไหลเกิน (remotely controlled service valve with excess flow valve)

มาตรา ข้อ ๔

ข้อ ๔ การติดตั้งถังให้ทำได้บริเวณใต้ท้องรถ หรือภายในตัวถังรถ และต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ดังนี้

(๑) ห้ามติดตั้งไว้ในห้องเครื่องยนต์ หรือส่วนหน้าของตัวถังรถ หรือด้านหน้าของเพลาล้อหน้า และต้องติดตั้งอยู่ห่างจากส่วนท้ายสุดของกันชนหลัง ไม่น้อยกว่า ๒๐ เซนติเมตร

(๒) ห้ามติดตั้งบนหลังคา หรือเหนือห้องโดยสาร

(๓) ต้องวางถังในลักษณะที่สามารถมองเห็นแผ่นป้ายแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับถังได้ โดยไม่ต้องรื้อถอนส่วนประกอบใด ๆ ออก

(๔) ยึดถังหรือขาถังให้ติดแน่นกับตัวรถ ในกรณีที่ใช้แถบโลหะรัด ต้องมีวัสดุที่ยืดหยุ่นได้ เช่น สักหลาด หนัง ยาง พลาสติก เป็นต้น หุ้มหรือคั่นกลางเพื่อป้องกันโลหะเสียดสีกัน และเมื่อรถสั่นสะเทือนถังต้องไม่ขยับเขยื้อน และต้องติดตั้งถังตามคู่มือที่ผู้ผลิตกำหนด

(๕) อุปกรณ์ยึดถังต้องทนต่อแรงกระชากที่เกิดจากความเร่งหรือความหน่วงของรถ และเมื่อเกิดแรงดังกล่าวถังยังต้องยึดติดกับตัวรถอย่างมั่นคงไม่ขยับเขยื้อน

(๖) ห้ามเชื่อมหรือต่อเติมถังกับสิ่งอื่นใด เว้นแต่เป็นการเชื่อมมาจากโรงงานผู้ผลิต

กรณีมีเหตุจำเป็นต้องติดตั้งถังบริเวณอื่นนอกจากที่กำหนด จะกระทำได้เมื่อกรมการขนส่งทางบกเห็นว่ามีความปลอดภัย มั่นคงแข็งแรง และเหมาะสมในการใช้งาน

มาตรา ข้อ ๕

ข้อ ๕ ภายใต้บังคับความในข้อ ๓ การติดตั้งถังหลายใบในรถคันเดียวกัน ถ้าใช้ท่อนำก๊าซร่วมสำหรับบรรจุก๊าซ ถังแต่ละใบต้องมีลิ้นเปิดปิดให้บรรจุก๊าซได้คราวละถัง และถ้าใช้ท่อนำก๊าซร่วมที่ต่อจากถังไปยังเครื่องยนต์ ถังแต่ละใบต้องมีลิ้นเปิดปิดให้จ่ายก๊าซได้คราวละถังด้วย

มาตรา ข้อ ๖

ข้อ ๖ ภายใต้บังคับความในข้อ ๔ การติดตั้งถังใต้ท้องรถ ต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์การติดตั้งเพิ่มเติมดังนี้

(๑) จะมีเรือนกักก๊าซที่ติดตั้งบนถังหรือไม่ก็ได้

(๒) ส่วนล่างสุดของถังและเครื่องอุปกรณ์ที่ติดกับถัง ต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร และกรณีที่ติดตั้งถังด้านหลังเพลาล้อท้ายสุดของรถ ส่วนล่างสุดของถังรวมทั้งเครื่องอุปกรณ์ที่ติดกับถังต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร และอยู่สูงจากพื้นถนน ไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๖ ของระยะห่างระหว่างแกนของถังกับแกนของเพลาล้อท้ายสุด

(๓) เครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งกับถังต้องอยู่ห่างจากตัวถังรถเพื่อป้องกันมิให้เกิดการเสียดสีกัน

(๔) ติดแผ่นโลหะหนาพอสมควรสำหรับป้องกันเศษหินที่กระเด็นจากการหมุนของล้อรถ

มาตรา ข้อ ๗

ข้อ ๗ การติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์สำหรับการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงต้องปฏิบัติดังนี้

(๑) ติดตั้งให้ห่างจากอุปกรณ์ที่เป็นแหล่งความร้อน แหล่งที่เกิดประกายไฟ หรือแหล่งสารเคมี เช่น ท่อไอเสีย เป็นต้น ไม่น้อยกว่า ๑๐ เซนติเมตร เว้นแต่มีการป้องกันเป็นอย่างดี

(๒) ไม่ติดตั้งในตำแหน่งที่อาจจะได้รับความเสียหาย เนื่องจากการชำรุดของชิ้นส่วนของรถที่ทำงานในลักษณะเหวี่ยงหรือหมุน เช่น สายพาน หรือเพลาขับ เป็นต้น

(๓) ไม่ให้ส่วนหนึ่งส่วนใดพ้นออกนอกตัวถังรถ

มาตรา ข้อ ๘

ข้อ ๘ การติดตั้งเรือนกักก๊าซที่มีลักษณะเป็นฝาครอบเครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนถังเรือนกักก๊าซนั้นต้องมีท่อที่มีลักษณะและขนาดเหมาะสมสำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมจากเครื่องอุปกรณ์ดังกล่าวออกนอกตัวรถได้ดี โดยปลายท่อต้องอยู่ห่างจากท่อไอเสียไม่น้อยกว่า ๒๕ เซนติเมตร

กรณีไม่สามารถติดตั้งเรือนกักก๊าซที่มีลักษณะเป็นฝาครอบได้ ต้องติดตั้งเรือนกักก๊าซแบบเป็นกล่องบรรจุถังที่มีลักษณะและหลักเกณฑ์ดังนี้

(๑) ต้องทำด้วยวัสดุไม่ติดไฟง่าย และมีฝาปิดแน่น

(๒) มีช่องทำด้วยวัสดุใสให้สามารถมองเห็นเครื่องอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนถังได้

(๓) วางกล่องบรรจุถังบนที่รองรับที่เหมาะสม ซึ่งสามารถบรรจุก๊าซได้สะดวกและยึดกล่องบรรจุถังให้ติดแน่นกับพื้นรถ

(๔) จุดต่ำสุดของกล่องบรรจุถัง ต้องมีท่อที่มีลักษณะและขนาดเหมาะสมสำหรับระบายก๊าซที่รั่วซึมตามวรรคหนึ่ง

มาตรา ข้อ ๙

ข้อ ๙ การติดตั้งท่อนำก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้

(๑) ส่วนล่างสุดของท่อนำก๊าซต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร และในกรณีที่ติดตั้งถังด้านหลังเพลาล้อท้ายสุดของรถ ส่วนล่างสุดของท่อนำก๊าซที่ต่อจากถัง ต้องอยู่สูงกว่าระยะต่ำสุดของรถไม่น้อยกว่า ๕ เซนติเมตร และต้องอยู่สูงจากพื้นถนนไม่น้อยกว่า ๑ ใน ๖ ของระยะห่างระหว่างแกนของถังกับแกนเพลาล้อท้ายสุด

(๒) ท่อนำก๊าซต้องมีความหนาและมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางภายในที่เหมาะสมกับการทำงานของลิ้นควบคุมการไหลและอัตราการใช้เชื้อเพลิงของเครื่องยนต์และสามารถทนความดันได้โดยปลอดภัย

(๓) ท่อนำก๊าซต้องไม่ถูกกระทบกระเทือน หรือเสียดสีกับสิ่งอื่นใด

(๔) ท่อนำก๊าซส่วนที่อยู่ภายในตัวถังรถต้องเป็นชิ้นส่วนเดียวกันโดยไม่มีการเชื่อมหรือต่อ

(๕) ท่อนำก๊าซที่ติดตั้งในตำแหน่งซุ้มล้อ หรือในตำแหน่งที่อาจจะทำให้เกิดความเสียหายจากการกระแทกของหินที่กระเด็นจากล้อหรือใต้ท้องรถ ต้องมีอุปกรณ์ป้องกันความเสียหาย

(๖) ท่อนำก๊าซส่วนที่อยู่ใต้ท้องรถต้องต่อเข้าในโครงคัสซี หรือส่วนของตัวถังรถ ที่สามารถป้องกันการกระทบกระแทกจากภายนอกได้ และต้องไม่ติดตั้งในตำแหน่งที่ออกแบบไว้สำหรับยกรถ

(๗) ท่อนำก๊าซต้องยึดแน่นกับโครงคัสซีหรือส่วนของตัวถังรถด้วยตัวยึด โดยตัวยึดต้องมีระยะห่างกันไม่เกินช่วงละ ๕๐ เซนติเมตร

(๘) ท่อนำก๊าซส่วนที่ผ่านเข้าไปในห้องผู้โดยสารหรือห้องผู้ขับรถ ต้องเดินในท่อโลหะอีกชั้นหนึ่งสำหรับให้ก๊าซระบายออกนอกตัวถังรถได้เมื่อมีก๊าซรั่ว และต้องมีการป้องกันการเสียดสีระหว่างท่อโลหะกับท่อนำก๊าซเป็นอย่างดี

(๙) ข้อต่อต่าง ๆ ต้องเป็นข้อต่อแบบเกลียว และวัสดุที่ใช้ต้องเหมาะสมกับท่อนำก๊าซ

มาตรา ข้อ ๑๐

ข้อ ๑๐ การติดตั้งท่อนำก๊าซสำหรับบรรจุก๊าซกรณีที่ติดตั้งถังภายในตัวถังรถ ต้องปฏิบัติดังนี้

(๑) ท่อนำก๊าซต้องเป็นท่อแบบยืดหยุ่นหรือแบบคงตัวชนิดที่สามารถทนต่อแรงสั่นสะเทือนเนื่องจากการใช้งานได้ มีขนาดเหมาะสม ทนความดันได้โดยปลอดภัย

(๒) ต่อท่อนำก๊าซกับลิ้นบรรจุที่ถังออกไปยังตัวรถด้านใดด้านหนึ่ง แต่ต้องไม่ยื่นพ้นออกนอกตัวรถ

(๓) ปลายท่อนำก๊าซต้องติดตั้งอุปกรณ์รับเติมก๊าซที่ยึดติดกับตัวรถอย่างมั่นคง ในตำแหน่งที่อากาศถ่ายเทได้สะดวก และอยู่ห่างจากประตูทางขึ้นลงพอสมควร

มาตรา ข้อ ๑๑

ข้อ ๑๑ การติดตั้งระบบควบคุมการเปิดปิดก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้

(๑) ติดตั้งลิ้นควบคุมการเปิดปิดก๊าซในตำแหน่งที่ก๊าซจะไม่พุ่งเข้ารถเมื่อเกิดก๊าซรั่วจากลิ้นควบคุมการเปิดปิดก๊าซไม่ว่าจะรั่วจากท่อทางเข้าหรือท่อทางออก

(๒) ลิ้นเปิดปิดก๊าซต้องปิดโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดใช้น้ำมันเบนซิน

(๓) เมื่อเครื่องยนต์ดับ ลิ้นเปิดปิดก๊าซต้องปิดโดยอัตโนมัติ

(๔) ระบบไฟฟ้าที่ควบคุมการเปิดปิดก๊าซไปยังเครื่องยนต์ ต้องมีฟิวส์ป้องกันการลัดวงจร และต้องต่อแยกออกจากระบบไฟฟ้าอื่น ๆ ในรถ

มาตรา ข้อ ๑๒

ข้อ ๑๒ การติดตั้งอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ ต้องปฏิบัติดังนี้

(๑) ท่อนำก๊าซที่ต่อจากอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ ไปยังเครื่องผสมอากาศกับก๊าซต้องเป็นท่อนำก๊าซแบบยืดหยุ่นที่ทนความดันได้ไม่น้อยกว่า ๑๐๐ กิโลปาสกาล (kPa) และทนความดันแตกได้ไม่น้อยกว่า ๘๗๕ กิโลปาสกาล (kPa)

(๒) ห้ามต่อท่อหรืออุปกรณ์อื่นใดเพื่อนำความร้อนจากท่อไอเสียไปยังอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซ

(๓) ไม่ติดอุปกรณ์ทำไอก๊าซและปรับความดันก๊าซเข้ากับส่วนใดส่วนหนึ่งของเครื่องยนต์ระบบส่งกำลัง หรือในห้องโดยสาร

มาตรา ข้อ ๑๓

ข้อ ๑๓ กรณีที่รถใช้น้ำมันเบนซินสลับกับก๊าซปิโตรเลียมเหลว ลิ้นเปิดปิดน้ำมันต้องปิดโดยอัตโนมัติเมื่อเปิดใช้ก๊าซ

มาตรา ข้อ ๑๔

ข้อ ๑๔ เมื่อผู้ติดตั้งทำการติดตั้งส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ครบถ้วนถูกต้องแล้ว ให้ดำเนินการดังนี้

(๑) ติดเครื่องหมายแสดงการใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงไว้ที่ด้านท้ายของตัวรถในลักษณะที่มองเห็นจากภายนอกตัวรถได้อย่างชัดเจนและไม่หลุดลอกง่าย

(๒) บันทึกข้อมูลผลการติดตั้ง และรายงานผลการติดตั้งลงในระบบสารสนเทศ กรมการขนส่งทางบก

(๓) ออกหนังสือรับรองการติดตั้ง ให้แก่เจ้าของรถหรือผู้นำรถเข้ารับการติดตั้งดังนี้

(ก) กรณีผู้ติดตั้งทั่วไป ให้ออกหนังสือรับรองการติดตั้งจากระบบสารสนเทศ กรมการขนส่งทางบก

(ข) กรณีผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต ให้ออกหนังสือรับรองการติดตั้งตามแบบที่กำหนดท้ายประกาศนี้ โดยให้มีรายละเอียดแนบท้ายหนังสือรับรองการติดตั้งที่มีรายการอย่างน้อยดังนี้

๑) ชื่อผู้ติดตั้ง

๒) เลขที่หนังสือรับรอง

๓) สถานที่ติดตั้ง (เฉพาะกรณีที่สถานที่ติดตั้งแตกต่างไปจากที่อยู่ของผู้ได้รับความเห็นชอบ)

๔) หมายเลขประจำรถ (Vehicle Identity Number : VIN)

๕) หมายเลขเครื่องยนต์

๖) ประเภทของเครื่องยนต์ที่ติดตั้ง

๗) แบบหรือระบบการใช้ก๊าซที่ติดตั้ง

๘) มาตรฐานการติดตั้ง

๙) รายละเอียดส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์แต่ละชิ้นที่นำมาติดตั้งที่ระบุถึงยี่ห้อ รุ่นหรือแบบ หมายเลข (ถ้ามี) และมาตรฐาน

(๔) ส่งมอบเอกสารคำแนะนำการใช้งานเกี่ยวกับส่วนควบและเครื่องอุปกรณ์ของรถที่ใช้ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิงให้แก่เจ้าของรถหรือผู้นำรถเข้ารับการติดตั้ง โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับกำหนดวันที่ต้องตรวจและทดสอบถัง วันที่ถังหมดอายุ การนำรถเข้าตรวจและทดสอบก่อนใช้รถ และการบำรุงรักษาตามระยะเวลา หรือระยะทาง

มาตรา ข้อ ๑๕

ข้อ ๑๕ ผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิตต้องจัดเก็บสำเนาหนังสือรับรองการติดตั้ง พร้อมรายละเอียดแนบท้ายหนังสือรับรองการติดตั้งของรถที่ได้รับการบริการไว้ที่สถานที่ประกอบกิจการให้พร้อมสำหรับการตรวจสอบของกรมการขนส่งทางบกเป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า ๓ ปี

มาตรา ข้อ ๑๖

ข้อ ๑๖[๑] ประกาศนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนดหกสิบวันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ประกาศ ณ วันที่ ๒๙ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๐

สนิท พรหมวงษ์

อธิบดีกรมการขนส่งทางบก

[เอกสารแนบท้าย]

๑. แบบหนังสือรับรองการติดตั้งสำหรับผู้ติดตั้งที่เป็นผู้ผลิต

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)

ภวรรณตรี/จัดทำ

๒๐ ธันวาคม ๒๕๖๐

ปุณิกา/ตรวจ

๓๐ ธันวาคม ๒๕๖๐

[๑] ราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๑๓๔/ตอนพิเศษ ๓๐๐ ง/หน้า ๗๗/๔ ธันวาคม ๒๕๖๐